لە لایەن گینسەوە وەک گرانترین درەختی جیهان ناسێندرا و تێچووی زیاتر لە 11 ملیۆن دۆلار بوو. هیچ شتێک هەرزان نەبوو لەسەر درەختی کریسمس لە هۆڵی هۆتێلی قەسری ئیمارات لە ئەبو زەبی. درەختە ڕووتەکە لانیکەم 10,000 دۆلاری تێچوو، بەڵام ئەوەی لەسەر درەختە 43 پێ (13 م) بەرزەکە هەڵواسرابوو، بەهایەکی سەرسوڕهێنەری پێبەخشی. درەختی کریسمس بە خشڵ و گۆزینەی سەرسوڕهێنەر ڕازێنرابووەوە. زیاتر لە 181 خشڵ و گۆزینەی زێڕ و بەردی بەنرخ، لەوانە ئەڵماس، مرواری، زمروود و یاقووت، لە لقەکانی درەختەکە هەڵواسرابوون—هەمووی بۆ پیلانێکی بازرگانی.
ڕاستییەکە ئەوەیە—تۆمارێکی بەرزتر و هەمیشەیی درەختێکی تری وەک گرانترین درەختی جیهان تۆمار کردووە. دیسانەوە، ئەوەی بەهای بە درەختەکە بەخشی، ئەوە بوو کە لەسەری هەڵواسرابوو. گرانترین درەختی جیهان، لە ڕاستیدا، ئەوەندە لە بەهای درەختی ئەبو زەبی زیاترە کە نزیکەی وەک بێزەحمەت دێتە بەرچاو هەوڵدان بۆ بەراوردکردنێک.
گرانترین درەختی جیهان.
گرانترین درەختی سەردەمەکان لە هۆڵی هۆتێلێکی لوکسدا دانەنرابوو بۆ ئەوەی چاوە سەرسامەکان سەیری بکەن، بەڵکو لەسەر گردێکی بچووکی بێدار لە دەرەوەی ئۆرشەلیم. زیاتر لە ستوونێک یان خاچێک دەچوو وەک لە درەختێکی ڕاستەقینە. گرنگ نییە لە چ گۆشەیەکەوە سەیری بکەیت—هیچ شتێک دڵخۆشکەر نەبوو بۆ چاوی سروشتی. لە ڕاستیدا، ئەم درەختە هەموو نیشانەکانی دڕندەیی مرۆڤی لەسەر بوو. ڕووی بریقەداری تام و چێژی باش لە هیچ شوێنێکدا نەدەبینرا. ئەوانەی بەلایدا تێدەپەڕین گاڵتەیان پێدەکرد و سووکایەتییان پێدەکرد. گرانترین درەختی جیهان بۆ زۆربەمان هیچ بەهایەکی نەبوو.
بەهای بێسنوور.
دارەکەی درەختەکە ئەوە نەبوو کە بەهای پێبەخشی. ئەوە ئەو کەسە بوو کە لەسەر درەختەکە هەڵواسرابوو کە بەهایەکەی بەرز کردەوە بۆ سەرووی زەوی و بۆ خودی بەهەشت. ئەوەی لەسەر ئەو درەختە هەڵواسرابوو بەهایەکی بێسنووری هەبوو—زۆر لە سەرووی نرخی ئەڵماس، زیو و زێڕەوە. فرمێسک دێتە چاو کاتێک بیر لەوە دەکەیتەوە. پیاوێک لێدراو و بریندار لەسەر ئەو درەختە هەڵواسرابوو. بەڵێ، مردن بە خاچ کێشان ڕێگەی ڕۆمەکان بوو بۆ لەسێدارەدانی خراپترین تاوانباران—بەڵام ئەم پیاوە بێتاوان بوو. پشتی بەهۆی لێدانێکی ترسناکەوە کرابووەوە. پیاوان بەردەوام تفێکیان فڕێدابووە سەر ڕووی و مشتەکانیان لێدابوو، تەنانەت سەریان بە دارێک لێدابوو کاتێک چاویان بەستبوو. پاشان سووکایەتی کۆتایی کە بۆ ئەوانە پارێزرابوو کە قێزەونترین تاوانەکانیان ئەنجامدابوو: دەست و قاچیان بە بزمار بە خاچێک—درەختێک—کوتان و بەجێیان هێشت تا بمرێت.
ناوی عیسا بوو.
لە هەموو ئەشکەنجەدانەکەدا، هیچ وشەیەکی هەڕەشەئامێز لەسەر لێوەکانی نەهات. هیچ بڵێسەیەکی تووڕەیی لە چاوەکانی—هیچ شتێک جگە لە خۆشەویستی. لەو درەختەوە نوێژی کرد و وتی:
باوکە، لێیان خۆش بە.
پێویستە شتێکی تر لەسەر ئەو درەختە بزانیت. لەوێ خودا قورسترین بارەکەی لەسەر گەورە عیسا دانا—ئەوی لەوێ دانا بۆ ئەوەی لە پێناو ئێمەدا بمرێت، بۆ ئەوەی خۆی وەک قوربانییەک بۆ ئێمە پێشکەش بکات. خۆی لەوێ پێشکەش کرد بۆ ئەوەی تووڕەیی پیرۆزی خودا و حوکمەکەی بۆ گوناهەکانمان لە جێگەی ئێمەدا وەربگرێت. خودا "ئەوی کردە گوناه بۆ ئێمە" (2 کۆرنسۆس 5:20). کتێبی پیرۆز وتی، "کێ گوناهەکانی خۆمان لە جەستەی خۆیدا لەسەر درەختەکە هەڵگرت" (1 پیتەر 2:24). هەروەها وتی:
"[ئێوە]… ڕزگار کران… نەک بە شتی خراپبوو، وەک زیو و زێڕ… بەڵکو بە خوێنی بەنرخی مەسیح" (1 پیتەر 1:18،19).
لە کۆتاییدا، تەنها پێش ئەوەی گەورە عیسا بمرێت، بە سەرکەوتوویی بە دەنگێکی زۆر بەرز هاواری کرد:
"تەواو بوو!" (یۆحەننا 19:30).
پاشان سەری دانەواند، ڕۆحی ڕادەست کرد و مرد. چی بوو کە عیسا تەواوی کرد؟ عیسا قەرزاری گوناهی منی دا بە مردن لەسەر درەختەکە. "بە تەواوی دراوە" دەستەواژەی هاوتایە لە زمانی یۆنانیدا. خوێنی بەنرخی بە ئازادی دەڕژا. تۆش دەتوانیت داوای بەهاکەی بکەیت و بڵێیت گوناهەکانت "بە تەواوی دراوە." بێ گومان، ئەو درەختە گرانترین درەختی هەموو کاتەکانە بەهۆی "کێ" لەسەری هەڵواسرابوو و "چی" لەوێ بۆ گوناهەکانمان ئەنجامی دا.
کام درەخت زۆرترین واتای هەیە بۆ تۆ؟
کام درەخت بەهایەکی گەورەتری هەیە بۆ تۆ—ئەوەی بە وردی ڕازێنراوەتەوە کە تەنها دەگاتە تۆمارەکانی گینس یان ئەوەی لە کتێبی پیرۆزدا تۆمار کراوە وەک ئەو درەختەی کە گوناهەکان بە خوێنی بەنرخ دانیان بۆ درا کە لە بێتاوان و پیرۆزەکەوە—گەورە عیسای مەسیح—ڕژا؟
"چونکە خودا ئەوەندە جیهانی خۆشویست، کە تاکە کوڕی خۆی بەخشی، بۆ ئەوەی هەرکەسێک باوەڕی پێی بێنێت لەناو نەچێت، بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت" (یۆحەننا 3:16).
