«هەرکەسێک خۆی بەرز بکاتەوە، نزم دەکرێتەوە، و ئەوەی خۆی نزم بکاتەوە، بەرز دەکرێتەوە.» لۆقا ١٨:١٤
دوو پیاو لە هەمان ڕۆژدا، لە هەمان کاتدا، لە هەمان شوێندا، هەمان کار دەکەن، بە هەمان هۆکار. هەرچەندە چەند شتێکی هاوبەشیان هەبوو، بەڵام جیاوازییەکی بەرچاویان لە نێواندا هەبوو. یەکێکیان ئایینی بوو، ئەوی تریان بەدبەخت بوو. یەکێکیان ڕێزدار بوو، ئەوی تریان قێزەون بوو. یەکێکیان باش بوو، ئەوی تریان خراپ بوو. یەکێکیان فەریسی بوو، ئەوی تریان باجگر یان کۆکەرەوەی باج بوو. ئەگەر تۆ لەو ڕۆژەدا لەوێ بوویتایە، بێگومان زۆر زیاتر سەرسام دەبوویت بە ڕۆشنبیرە دیندارەکە وەک لە گەندەڵکارە سیاسییەکە. بەڵام، کاتێک چیرۆکەکەیان دەخوێنیتەوە (لۆقا ١٨:٩-١٤) شایەنی سەرنجدانە کە کامیان خودای سەرسام کرد.
کێ خودای سەرسام کرد؟
بە زمانی مرۆڤ، لەوانەیە حەز بکەین بپرسین چۆن پیاوێکی باش و دیندار ناتوانێت ڕەزامەندی خودا بەدەست بهێنێت. لە کۆتاییدا، کاتێک باس لە زانینی ڕاست و کردنی ڕاست دێت، فەریسی نموونەی ڕاستی بوو. بەڵام، دوو فاکتەر هەن کە دەبێت لەبەرچاو بگیرێن. یەکەم، فەریسی زۆر خۆپەرست بوو. لە ئایەتی یازدەهەمدا، فەریسی سوپاسی خودای کرد «کە من وەک پیاوانی تر نیم.» ئەو بە تایبەتی ئاماژەی بەوانە کرد کە چەوسێنەر، نادادپەروەر، داوێنپیس بوون، و پاشان ڕاستەوخۆ ئاماژەی بە باجگرەکە کرد، بێگومان بە لوتبەرزییەوە ئاماژەی پێدا، تەنها لە حاڵەتێکدا خودا نەیزانیبایە بۆ کوێ بڕوانێت! ئایا دەتوانین بڵێین کە ئەو بێگومان خۆی سەرسام کرد؟ بە بەراوردکردنی خۆی بە ستانداردێکی نزمتر، بێگومان وێنەیەکی پلەیەکی بەرزتری لە خۆیدا دروست کرد.
دووەم، فەریسی زۆر مرۆڤپەرست بوو. لە ئایەتی دوانزەهەمدا ئەو وردەکاری لەسەر ڕۆژووی دوو جار لە هەفتە و دەیەکدانی دڵسۆزانەی خۆی دا. ئایا دوو پەنجە و پاشان دە پەنجەی بەرز کردەوە تەنها لە حاڵەتێکدا خودا نەیتوانیبایە بژمێرێت! بە شێوەیەک، ئەو ڕاپۆرتی خزمەتی مەسیحی خۆی دەدایە خودا. بە کردنی ئەمە بە ئاشکرا، بێگومان سەرنجی پەرستکارانی تری بۆ لای خۆی ڕاکێشا. لە مەتتا ٦ فێر دەبین کە فەریسییەکان شارەزاییان لە بەکارهێنانی کەڕەنا هەبوو کاتێک دەیاندایە، بەرزترین دەنگیان کاتێک نوێژیان دەکرد، و ڕوویەکی خەمباریان کاتێک ڕۆژوویان دەگرت. عیسا ئاماژەی بەوە کردبوو کە فەریسییەکان هەموو ئەمانەیان دەکرد بۆ ئەوەی لەلایەن خەڵکەوە ببینرێن (مەتتا ٦:١-٥،١٦). لەوانەیە بڵێین کاتێک فەریسییەک لە پەرستگادا دەردەکەوت، کاتی نمایش بوو!
چی خودای سەرسام کرد
کەواتە بۆچی باجگرەکە بوو کە ڕەوا کرا؟ وەڵامە سادەکە ئەوەیە کە ئەو خوداپەرست بوو، نەک خۆپەرست. ئەو بە تەنیا وەستا، چاوەکانی بەرز نەکردەوە، سنگی خۆی لێدا، و تاکە وشەکانی ئاراستەی خودا خۆی بوون: «خودایە، بەزەییت بە مندا بێت کە گوناهبارم» (لۆقا ١٨:١٣ NKJV). نوێژە سادەکەی بۆ بەزەیی بوو، چونکە دەیزانی کە گوناهبارە. هەرچەندە پەرستگاکە لەوانەیە پڕ بووبێت لە خەڵک، کەس سەرنجی نەدا – کەس، واتە، جگە لە خودا. ئەم گوناهبارە نزمە هاواری بۆ خودایەکی پیرۆز کرد و دانینا بە ناپیرۆزی خۆیدا. گوناهبارەکە داوای بەزەیی لە بێ گوناهەکە کرد. خۆی سەرسام نەکردبوو، و هیچ ئارەزوویەکی نەبوو بۆ سەرسامکردنی خەڵکەکە، ئەو سەیری خودای کرد. ئەنجامە سادەکە ئەوە بوو کە «ئەم پیاوە چوو بۆ ماڵەکەی خۆی و ڕەوا کرا.»
زۆر کەس لە کڵێسادا لە بەیانی ڕۆژی یەکشەممەدا ئارەزووی ڕەزامەندی خودایان هەیە. ئەوان دەزانن چی ڕاستە، و چی ڕاستە دەیکەن، بەڵام لەگەڵ خودا ڕاست نین. لە یاقوب ٤:٨ دەخوێنینەوە، «نزیک ببنەوە لە خودا و ئەویش نزیک دەبێتەوە لە ئێوە.» ئەمە ئارەزووی دڵسۆزانەی زۆرێک لە مەسیحییەکانە، و لەوانەیە تەنانەت ئارەزووی فەریسییەکەش بووبێت لەو ڕۆژەدا لە پەرستگادا. بەداخەوە زۆر کەس ناتوانن تێبگەن کە تاکە ڕێگا بۆ ڕۆیشتن بە ڕێگەی ژیانەوەی کەسییەوە بە هەنگاونانی نزمبوونەوەیە: «خۆتان نزم بکەنەوە لەبەردەم گەورەدا» (یاقوب ٤:١٠). باجگرەکە خۆی وەک کەسێک دەبینی کە بە شێوەیەکی سەخت پێویستی بە بەزەیی خودا هەیە.
کاتێک کەسێک وەک فەریسییەکە دێتە بەردەم خودا – بە لیستێک لەوەی کە دەیزانێت یان دەیکات یان کێیە – لەوانەیە پیاوان سەرسام بکات، بەڵام خودا سەرسام ناکات. لەوانەیە تەنانەت ڕاگەیاندنێکیش هەبێت دەربارەی دەستکەوتەکانی، و پاشان چەپڵە لێدان، بەڵام تەنها خەڵک سەرسام دەبن – نەک خودا.
سروودی جوان، «نزیکتر، هێشتا نزیکتر،» کە لەلایەن لەیلا ن. مۆریسەوە نووسراوە (و لە خوارەوە چاپ کراوە) نوێژێکە کە بەم وشانە دەست پێدەکات: «نزیکتر، هێشتا نزیکتر، نزیک لە دڵت، ڕامبکێشە، ڕزگارکەرم – تۆ زۆر بەنرخیت!» بەڵام وشەکانی بەشی دووەم ئاوازێکی جیاوازیان هەیە: «نزیکتر، هێشتا نزیکتر، هیچ شتێک ناهێنم، هیچ وەک قوربانییەک بۆ عیسا، پاشام؛ تەنها دڵە گوناهبارەکەم، ئێستا پەشیمان.»
باجگرەکە هەرگیز وشەکانی ئەم سروودەی نەبیستبوو، بەڵام ئەوان هەڵوێستی دڵی دەردەبڕن. ئەو خۆی وەک گوناهبارێکی نزم دەبینی کە هیچ بژاردەیەکی تری نەبوو جگە لەوەی خۆی فڕێ بداتە سەر بەزەیی خودا. لە خۆیدا هیچ چاکەیەکی نەبوو پێشکەشی بکات، تەنها خراپەکەی. ئەو خۆی وەک پاڵەوانێکی ڕۆحی نەدەبینی، بەڵکو وەک سفرێکی ڕۆحی.
چی ژیانەوەمان پێدەبەخشێت؟
ژیانەوە ڕوودەدات کاتێک پیاوان و ژنان بە دڵی باجگرەکە وەڵامی خودا دەدەنەوە. یاقوب ٤:١٠ ئەمەمان پێدەڵێت: «خۆتان نزم بکەنەوە لەبەردەم گەورەدا، و ئەویش بەرزتان دەکاتەوە.» باجگرەکە خۆی بەرز ناکاتەوە بەڵکو خۆی نزم دەکاتەوە. خودا، کە لە «گردی گەورە» و لە «شوێنە پیرۆزەکەی» نیشتەجێیە (زەبوور ٢٤:٣) نزیک دەبێتەوە و ئەم کەسە دەهێنێتە ناو ئامادەیی خۆی – لێخۆشبوو، پاککراوە و ڕەواکراو. هیچ ئەزموونێکی پیرۆزتر نییە لە دوورکەوتنەوە لە چاوپێکەوتنی خودا بە دڵێک کە ژیاوەتەوە.
نزیکتر، هێشتا نزیکتر نزیکتر، هێشتا نزیکتر، نزیک لە دڵت، ڕامبکێشە، ڕزگارکەرم – تۆ زۆر بەنرخیت! دامپۆشە، ئۆه، دامپۆشە نزیک لە سنگی تۆ. بمپارێزە بە سەلامەتی لەو «شوێنی حەوانەوەیەدا.»
نزیکتر، هێشتا نزیکتر، هیچ شتێک ناهێنم، هیچ وەک قوربانییەک بۆ عیسا، پاشام؛ تەنها دڵە گوناهبارەکەم، ئێستا پەشیمان. پاککردنەوەم پێ ببەخشە کە خوێنت پێیدەبەخشێت.
نزیکتر، هێشتا نزیکتر، گەورە، بۆ ئەوەی هی تۆ بم! گوناه، لەگەڵ گەمژەییەکانی، بە خۆشییەوە وازی لێدەهێنم، هەموو خۆشییەکانی، شکۆمەندی و شانازییەکانی، تەنها عیسام پێ ببەخشە، گەورەم، خاچدراو.
نزیکتر، هێشتا نزیکتر، تا ژیان بەردەوام بێت. تا بە سەلامەتی لە شکۆمەندیدا لنگەرم فڕێ دەدرێت؛ بە درێژایی سەردەمە بێ کۆتاییەکان هەمیشە بمێنمەوە نزیکتر، ڕزگارکەرم، هێشتا نزیکتر لە تۆ؛ — لەیلا ن. مۆریس (١٨٦٢-١٩٢٩)
