کاهنێتیی ئێمە وەک باوەڕداران
مەلکیسیدق، کە بە «مەلکیسیدەق»یش دەنووسرێت، یەکەم کاهینە کە لە کتێبی پیرۆزدا ناوی هاتووە، و ئەو پادشایش بوو (پەیدابوون 14:18). چەمکی کاهین و پادشا لە یەک کەسدا زیاتر لە بەشەکانی دیکەدا پەرەی پێدراوە، وەک زەبوور 110. پەیمانی نوێ ئەم بیرۆکەیە بە ڕوونی بە پەروەردگارمان عیسای مەسیحەوە دەبەستێتەوە (ئیبرانییەکان 6:20–7:22). بەڵام لەژێر یاسای موسادا، بە توندی قەدەغە بوو کە کاهینێک پادشا بێت
1
یان بە پێچەوانەوە. بۆ نموونە، پادشا عوزیا تووشی گولی بوو کاتێک هەوڵی دا بخوور لە پیرۆزگادا بسوتێنێت لە ڕۆڵێکی کاهینیدا (2 پاشاکان 26:18-23).
لە ئەم لێکۆڵینەوەیەدا سەرنج دەخەینە سەر ئەو باوەڕدارانەی کە لە نووسینە پیرۆزەکاندا وەک «پادشا و کاهین» وەسف کراون (بینین 5:10 NKJV). خودای باوک ئێمەی وەک کوڕ بۆ خۆی وەرگرتووە و بە هەموو بەرەکەتە ڕۆحییەکان لە ئاسمانەکاندا لە مەسیحی عیسادا بەرەکەتدار کردووین (ئەفەسۆس 1:3-6).
لە پەیمانی نوێی یۆنانیدا، پەیوەندییەکی نزیک لە نێوان پیرۆزگای خودا و خزمەتی کاهینیدا هەیە. لە پەیمانی کۆندا، وشەی عیبری بۆ کاهین بریتییە لە کۆهین، بە واتای کەسێک کە لە ئامادەیی خودادا کار دەکات و گرنگی بە بەرژەوەندییەکانی دەدات. ئیبراهیم بەم شێوەیە کاری کرد، و ئێمە زۆر شتی لێوە فێر دەبین لە چەندین چوارچێوەدا، هەرچەندە ئەو لە ڕیزبەندی مەلکیسیدق نەبوو. ئەمڕۆ، ئێمە دەتوانین بە شێوەی گونجاو وەک کاهین کار بکەین و لە باوکی باوەڕداران – ئیبراهیمەوە فێر بین (ڕۆما 4:16).
نموونەی ئەبرام و شوێنکەوتووانی
دوای ئەوەی وڵاتەکەی، بتپەرستییەکەی و زۆربەی خێزانەکەی بەجێهێشت، ئەبرام (دواتر، ئیبراهیم) بوو بە پەرستکارێکی دڵسۆزی خودای ڕاست و زیندوو کە بانگی کردبوو. پیاوە گەورەکە چەندین قوربانگای دروست کرد کە لەسەریان قوربانی پێشکەش دەکرد بۆ ڕێزگرتن و پەرستنی خودا (پەیدابوون 12:1-8، 13:4،18، 22:1-18). کوڕەکەی ئیسحاق و نەوەکەی یاقوب لەم کارانەدا شوێنیان کەوت، وەک نووسەری ئیبرانییەکان وەسفی کردووە (11:8-12). ئێمە دەتوانین لە هەموویانەوە فێر بین.
کاتێک پەروەردگار عیسا لەگەڵ ژنە سامەرییەکە قسەی کرد، ئەو پرسیاری دەربارەی ئاوی زیندوو کرد کە ئەو باسی کردبوو (یۆحەننا 4:11،14). لە وەڵامدا، ئەو هەروەها پێی وت دەربارەی باوکێک کە پەرستکاران دەگەڕێت، کە خودا ڕۆحە، و ئەوانەی کە پەرستشی دەکەن دەبێت بە «ڕۆح و بە ڕاستی» ئەوە بکەن (ئایەتی 24). ئەمە واتای ئەوەیە کە پەرستنی خودا بابەتێک نییە بۆ شوێنکەوتنی بیرۆکە، ڕێوڕەسم یان دابونەریتەکانی مرۆڤ، بەڵکو هاوبەشییەکی ڕاستەقینەیە لەگەڵ تەنها خودای ڕاست. ئەمە وەڵامێکە بۆ ئەو بەپێی ئەوەی کە ئەو کێیە (ڕۆح) و ئەوەی کە لە وشەکەیدا ئاشکرای کردووە (ڕاستی).
باوک پەرستکاران دەگەڕێت (ئایەتی 23) کە بە شێوەیەکی خۆبەخشانە وەڵامی ئەو و خۆشەویستییەکەی دەدەنەوە. بە بەراورد، لەژێر یاسادا، خودا داواکارییەکانی ڕاست و گونجاوی داواکارییەکانیکرد. هیچ کەسێک نەیتوانی جێبەجێیان بکات جگە لە پەروەردگار عیسا، کە کارەکەی تەواو کرد (5:17-30). ئەو ئەم ڕاستییە پیرۆزەی بە یەک وشە لەسەر خاچ پشتڕاست کردەوە: تێتێلێستای، کە لە کتێبە پیرۆزەکانماندا وەرگێڕدراوە بە «تەواو بوو» (19:30)، و واتای «بە تەواوی دراوە» دەگەیەنێت. بەم شێوەیە، هەموو داواکارییەکانی خودا جێبەجێ کراون. باوک ئێستا بەدوای وەڵامێکدا دەگەڕێت بۆ خۆشەویستییەکەی و بۆ ئەوەی کە کوڕەکەی کردوویەتی. تەنها ڕزگارکراوەکانی دەتوانن وەڵامێکی لەو شێوەیە بدەنەوە، و ئەوان بۆ هەتاهەتایە ئەوە دەکەن!
لە یۆحەننا 4:25-26 پەروەردگار عیسا بۆ ژنەکەی سەر بیرەکە پشتڕاستی کردەوە کە ئەو «مەسیح»ە (بە عیبری)، یان «مەسیح»ە (بە یۆنانی)، کە واتای «دەستنیشانکراو» دەگەیەنێت. ئەو ئەو کەسە بوو کە ئەو باسی دەکرد و لەگەڵیدا قسەی دەکرد. شتێکی سەرسوڕهێنەری دیکە ئەوەیە کە چۆن ئەم بابەتەی پێ ڕاگەیاند بە بەکارهێنانی زاراوەی «منم»، وەک چۆن گوتراوە، «من کە قسەت لەگەڵ دەکەم، ئەوم.» «منم» هەمان زاراوەیە کە ئەو چەندین جار لە ئینجیلی یۆحەننادا بەکاری هێناوە کاتێک باسی خۆی دەکرد، و ئێمە بیرمان دێت «منم» ئەو ناوەیە کە پەروەردگار بۆ خۆی بەکاری هێنا کاتێک بۆ موسا دەرکەوت (دەرچوون 3:14).
ڕزگاری پێش پەرستن دێت
پێش ئەوەی بتوانین ببینە پەرستکارانی ڕاستەقینە، کە توانای وەڵامدانەوەی خودا و باوکمان هەبێت، بابەتی ڕزگاری دەبێت یەکلایی بکرێتەوە. ئایا تۆ بە ڕاستی ڕزگار بوویت؟ چۆن دەزانیت کە ڕزگار بوویت؟
خودا گەلی جوولەکەی بەکارهێنا بۆ هێنانی ڕزگاری (ئایەتی 22). ئەمە بەهۆی ئەوە نییە کە ئەوان لەوانی تر باشترن یان شایستەی ئەم ڕێزەن، بەڵکو لەبەر ئەوە بوو کە نیعمەتی سەروەری خودا بەم شێوەیە پلانی بۆ دانا. ئێمە دەبێت هەمیشە ملکەچی ماف و پلانەکانی خودا بین (تکایە ڕۆما 3 بخوێنەرەوە).
«پەرستن بە ڕۆح و ڕاستی» دروستە چونکە «خودا ڕۆحە،» و ئەو ئارەزوو دەکات کە وەڵامێکی لەو شێوەیە بەپێی ئەوەی کە ئەو کێیە و ڕاستییە ئاشکراکراوەکەی بدرێتەوە (یۆحەننا 4:24). بۆ پەرستن، کەسێک دەبێت لە نوێوە لەدایک بێتەوە (3:3-8). پاشان، ئێمە پێویستمان بە هەڵوێست و بیرکردنەوەی دروستیش هەیە، بە ملکەچی بۆ خودا و بۆ وشەکەی. پێش ئەوەی لەگەڵیدا دەربارەی پەرستنی ڕاست قسە بکات، پەروەردگار ویژدانی ئەم ژنەی جووڵاندبوو، و ئەو بە ڕاستگۆیی دۆخی خۆی دانی پێدا نا (ئایەتەکانی 16-19). دوای ئەوەی ئەو ئەم بابەتانەی چارەسەر کرد، پەروەردگار بە ئازادی لەگەڵیدا دەربارەی شوێن و کاتی پەرستن قسەی کرد – گفتوگۆیەک کە ئەو نەیدەتوانی لەگەڵ نووسەران و فەریسییەکاندا بیکات بەهۆی بێباوەڕییانەوە.
پەروەردگار عیسا بۆی ڕوون کردەوە کە ئەم کاتژمێرە ئێستایە، و کەسێک دەتوانێت بەو شێوەیەی خودا دەیەوێت لە هەر شوێنێکی جیهاندا پەرستش بکات – بەڵام تەنها بە ڕۆح و بە ڕاستی (ئایەتەکانی 20-24). لەم سەردەمی نیعمەتەدا، باوەڕدارانی ڕاستەقینە لە سەرانسەری جیهاندا دەتوانن لە ڕێگەی پەروەردگارمان عیسای مەسیحەوە پەرستش بکەن (ئیبرانییەکان 13:15). پەروەردگار ئەم بنەمایەی لە یۆحەننا 14:6دا ڕوون کردەوە، وەک کاتێک ئاشکرای کرد، «من ڕێگا و ڕاستی و ژیانم. هیچ کەسێک نایەتە لای باوک جگە لە ڕێگەی منەوە.» جگە لەوەش، ئەو کاهینی گەورەیە (ئیبرانییەکان 9:11)، قوربانگایە (13:10)، و قوربانی ڕاستەقینەیە (ئایەتی 12). ئێمە دەتوانین وەڵامەکەمان لە ستایش و پەرستنی بێ کۆتایی باوک و کوڕدا، بە هێزی ڕۆحی پیرۆز، پێشکەش بکەین.
کوڕە وەرگیراوەکان
کاهنێتیی هەموو باوەڕداران لەسەر ئەو پێگەیە دامەزراوە کە خودا وەک کوڕە وەرگیراوەکان پێی داوین. نامەکەی پۆڵس بۆ ڕۆماکان نیشان دەدات چۆن خودا ئەمەی لە ڕێگەی ڕزگارکردنەوە ئەنجام داوە، کە ئێمەی بۆ خۆی کڕیوەتەوە. ئەفەسۆس دۆخی پێشووی مردنی ڕۆحیی ئێمە و دەستێوەردانی سەرسوڕهێنەری خودا وەسف دەکات بە دەرهێنانی ئێمە لە دەسەڵاتی مردن و پێدانی ژیانی زۆر. بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر، ئەو ئێمەی وەک گەلێک بۆ خۆی ئامادە کردووە، لە نێوان جوولەکە و ناجوولەکەکاندا، و ئێمەی بۆ لای خۆی هێناوە، زۆر نزیکتر لەوەی ئیسرائیل هەرگیز بووە یان دەبێت، تەنانەت لە هەزار ساڵی داهاتووشدا.
لە ڕابردووی ئیسرائیلدا، خودا یەک هۆزی هەڵبژارد – لێڤی – بۆ خزمەتکردنی. لەم هۆزەدا هارون و خێزانەکەی هەڵبژارد بۆ ئەوەی وەک کاهین خزمەت بکەن (دەرچوون 28:1). ئەمە لە کاتی گەشتی بیاباندا بوو، لە ماوەی یەک ساڵدا دوای ئەوەی لە دەسەڵاتی فیرعەون ڕزگار کرابوون. خزمەتی لێڤییەکانیان بە خێمەی کۆبوونەوەوە بەسترابووەوە، وەک خودا فەرمانی بە موسا کردبوو (ژمارەکان 1:50). لە خاکی بەڵێندراودا، خودا خێمەی کۆبوونەوەی بە پەرستگا و خزمەتەکەی گۆڕی (بەراورد بکە 1 پاشاکان 6، 2 پاشاکان 5).
بە پێچەوانەی ئەو ڕێکخستنانە، کاهنێتیی ئێمە بە پەروەردگار عیسای مەسیحی شکۆدار و پیرۆزگای ئاسمانییەوە بەسترابووەوە کە ئێمە دەستڕاگەیشتنێکی ئازادمان پێیە، هەرچەندە هێشتا لەسەر ئەم زەوییە دەژین (ئیبرانییەکان 10:19-22). ئێمە دەتوانین وەک کاهین لە هەر وڵاتێکدا خزمەتی خودا بکەین، بەڵام نەک وەک سەر بەم جیهانە، بە پێچەوانەی سیستەمەکانی بتپەرستی وەک چۆن بۆ نموونە لە کرداری نێردراوان 14:13دا وەسف کراوە. ئێمە خزمەت ناکەین وەک ئەوەی لەوانی تر باشتر بین – چونکە ئێمە نین – بەڵکو بەهۆی نیعمەتی خودامانەوە.
وەڵامدانەوەیەکی بەردەوام
خودا بەدوای وەڵامێکدا دەگەڕێت بۆ هەموو ئەوەی کە ئەنجامی داوە و بۆ ئەوەی کە پەروەردگار عیسا ئەنجامی داوە. بەزەیی و میهرەبانی خودا دەربارەی دۆخی ناخۆشی ئێمە وای لێکرد کە کوڕی خۆی بنێرێت. ئەو هەموو ئەوەی کە بۆ ڕزگارکردن و دەربازکردنمان پێویست بوو ئەنجامی دا. هەروەها، ئەو ئێمەی توانا بەخشین بۆ ئەوەی وەک کاهین بە شێوەیەک خزمەتی خودا بکەین کە لای ئەو پەسەند بێت. لە بری خودا، نێردراو پۆڵس داوای لێکردین کە خۆمان وەک «قوربانییەکی زیندوو» پێشکەش بکەین (ڕۆما 12:1). لە هەمان ئایەتدا، ئەو زیاتر ڕوونی کردەوە کە قوربانییەکە «پیرۆزە،» بۆ خودا تەرخان کراوە بەپێی پیرۆزییەکەی و مافەکانی.
با لەبیرمان نەچێت کە ئەمە «قوربانییەکە» لە وەڵامی ئەو نرخەی کە پەروەردگارمان داویەتی. خزمەتەکەمان بۆ ئەوە، و شتێکە کە ناتوانین وەری بگرینەوە. جگە لەوەش، شتێکی «گونجاوە،» کە خودا دەتوانێت بە شێوەیەک لە ئێمە چاوەڕێی بکات کە بە ڕاستی مانای هەبێت. ئەو ئێمەی بە نرخێک کڕی کە دەتوانین لە بەرامبەردا ڕێزی خودا بگرین، لەوانەش بە جەستەمان (1 کۆرنسۆس 6:19-20). «کەواتە، برایان، بە بەزەییەکانی خودا داواتان لێدەکەم، کە جەستەتان وەک قوربانییەکی زیندوو، پیرۆز، پەسەندکراو بۆ خودا پێشکەش بکەن، کە خزمەتی گونجاوی ئێوەیە. و خۆتان لەگەڵ ئەم جیهانەدا نەگونجێنن، بەڵکو بە نوێبوونەوەی مێشکتان بگۆڕێن، بۆ ئەوەی بتوانن ئەوەی کە ویستی باش و پەسەندکراو و تەواوی خودایە بسەلمێنن» (ڕۆما 12:1-2). زۆر شت دەتوانرێت دەربارەی ئەم ئایەتانە بوترێت. با بیر لەوانە بکەینەوە و وەڵامی ئارەزووەکانی خودا بدەینەوە بە خۆشەویستی و بە هێزی ڕۆحی پیرۆز.
با ئایەتێکی دیکە لەبەرچاو بگرین کە خزمەتی کاهینیمان لە ڕوانگەیەکی دروستدا دادەنێت: «کاتێک دێنە لای ئەو، بەردێکی زیندوو کە لەلایەن مرۆڤەوە ڕەتکرایەوە بەڵام لە چاوی خودادا هەڵبژێردراو و بەنرخە، ئێوە خۆتان وەک بەردی زیندوو وەک ماڵێکی ڕۆحی دروست دەکرێن، بۆ ئەوەی ببنە کاهنێتییەکی پیرۆز، بۆ پێشکەشکردنی قوربانییە ڕۆحییەکان کە لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە لای خودا پەسەندن» (1 پەترۆس 2:4-5 ESV). خزمەتەکەمان وەک کاهین تەنها بۆ ئەو کاتە نییە کە لەم جیهانەداین، بەڵکو پلانی خودا ئەوەیە کە ئێمەی بۆ خۆی بەم شێوەیە بۆ هەتاهەتایە هەبێت.
بۆ هەتاهەتایە، چونکە ئەو «ئێمەی کردووە بە پادشا و کاهین بۆ خودا و باوکی خۆی» (بینین 1:6 NKJV). بیرۆکەیەکی هاوشێوە لە بینین 5:9-10 (ESV)دا دەربڕدراوە:
«و گۆرانییەکی نوێیان گوت، و دەیانگوت، 'شایستەی تۆیت کە تۆمارەکە وەرگریت و مۆرەکانی بکەیتەوە، چونکە تۆ سەربڕدرایت، و بە خوێنی خۆت خەڵکت بۆ خودا کڕییەوە لە هەموو هۆز و زمان و گەل و نەتەوەیەک.'»
لە بینین 20:6دا ئێمە وەک «کاهینەکانی خودا و مەسیح» دەبینرێین، کە وەک پادشا2 لە ئاسمانەوە، لەگەڵ مەسیحدا بۆ 1,000 ساڵ فەرمانڕەوایی دەکەین!
هاوشێوەیی و جیاوازییەکان
ئیبرانییەکان هاوشێوەیی و جیاوازی لە نێوان ڕیزبەندییەکانی پەرستنی پەیمانی کۆن و نوێدا دەکێشێت. ڕیزبەندی یەکەم پەیوەندی بەم زەوییەوە هەبوو و لەلایەن خوداوە لە ڕێگەی موساوە درا. ڕیزبەندی دووەم لەسەر بنەمای کاری تەواوکراوی مەسیح درا. ئەمە ڕیزبەندییەکی نوێی پەرستن نیشان دەدات کە بەو پەیوەستە وەک چۆن ئێستا دەیبینین، «تاجی شکۆ و ڕێزی لەسەرە» (ئیبرانییەکان 2:9). ئیبرانییەکان وشەی «کاهین» 14 (2x7) جار بەکارهێناوە، بەزۆری بە هارونەوە بەستراوەتەوە و هەندێک جار بە مەلکیسیدقەوە، کە کاهنێتییەکی نوێنەرایەتی دەکرد کە ڕیزبەندی نوێی مەسیحی پێشان دەدا. جگە لەمە، بەرەو کۆتایی ئیبرانییەکان دەخوێنینەوە: «کاهینێکی گەورەمان هەیە بەسەر ماڵی خودادا» (10:21 ESV).
پێش ئەوەی ئەو ڕیزبەندییە نوێیە دابمەزرێت، پەروەردگار عیسا لە نێوان ئاسمان و زەویدا لەسەر خاچ هەڵواسرابوو. لەوێ کارێکی ئەنجام دا کە هیچ کەسێکی تر هەرگیز نەیدەتوانی بیکات، بۆ شکۆمەندی خودا و بۆ ڕزگارکردنمان. ئەو قوربانیی گوناهی تەواو بوو و داواکارییە ڕاست و پیرۆزەکانی خودای جێبەجێ کرد، کە ئێمە هەرگیز نەماندەتوانی جێبەجێیان بکەین. لە هەمان کاتدا، ئەو سەرۆک کاهین بوو کە کاری ڕۆژی کەفارەتی ئەنجام دا (سەیری لێڤییەکان 16 بکە)، کە هیچ کاهینێکی تر هەرگیز نەیدەتوانی تەواوی بکات چونکە هەمیشە پێویستی بە دووبارەبوونەوە هەبوو. بەڵام، مەسیح کارەکەی تەواو کرد و ئێستا لە دەستە ڕاستی خودادا دانیشتووە،3 و لەوێ ڕیزبەندییەکی نوێی کاهنێتی نوێنەرایەتی دەکات بەهۆی کاری تەواوکراویەوە. ئەو بەڵگەی زیندووە کە ناتوانرێت دووبارە بکرێتەوە، وەک چۆن ئیبرانییەکان و زۆر نووسینی پیرۆزی دیکە بە ڕوونی نیشانی دەدەن.
ڕێز و پەرستن بۆ ئەو بۆ هەتاهەتایە!
تێبینییەکان
- پادشایەک نەیدەتوانی بە فەرمی کاهین بێت، بەڵام لە هەندێک حاڵەتدا دەخوێنینەوە کە پادشایەک بە شێوەیەکی کاهینی کار دەکات، وەک لە نوێژ و پەرستنی گشتیدا.
- ئێمە وەک کاهین کار دەکەین و وەک پادشا فەرمانڕەوایی دەکەین، لە کاتێکدا ئێستا وەک شایەت و قوتابییەکانی خزمەتی دەکەین، کە پەیوەستین بە مەسیحێکی ڕەتکراوەوە.
- شاول لە تارسوس لەسەر ڕێگای دیمەشق پەروەردگاری بینی کاتێک ئەو لە ئاسمانەوە بانگی کرد (کرداری نێردراوان 9). گۆڕانی شاول حەوت جار لە پەیمانی نوێدا ئاماژەی پێکراوە. پێگەی ئێستای مەسیح لە دەستە ڕاستی خودادا تایبەتمەندیی مەسیحییەتە (کرداری نێردراوان 7:56). پۆڵسی باوەڕدار ئیبرانییەکانی نووسی، ئەو حەوت جار ئاماژەی پێکرد (ڕۆما 8:34؛ ئەفەسۆس 1:20؛ کۆلۆسی 3:1؛ ئیبرانییەکان 1:3، 8:1، 10:12، 12:2) و پەترۆس پشتڕاستی کردەوە (1 پەترۆس 3:22) وەک تایبەتمەندیی کاری تەواوکراوی مەسیح. ستایش بۆ خودا!
