کوڕە گەڕاوەکە: تێگەیشتن لە نیعمەتی بێئەندازەی خودا

چیرۆکی کوڕە گەڕاوەکە

گەڕان و وەرگرتنی گوناهباران

ئینجا هەموو باجگران و گوناهباران لێی نزیک بوونەوە بۆ ئەوەی گوێی لێ بگرن. فەریسییەکان و مامۆستایانی یاسا گلەییان دەکرد و دەیانگوت: «ئەم پیاوە گوناهباران وەردەگرێت و لەگەڵیان نان دەخوات.» ئەویش ئەم نموونەیەی بۆیان گوت. —لۆقا 15:1-3 NKJV

گەورە عیسا لەلایەن سەرکردە ئایینییەکانەوە ڕەخنەی لێ گیرا بەهۆی پەیوەندییەکانی لەگەڵ «گوناهباران.» فەریسییەکان خۆبەزلزان بوون و هیچ تێگەیشتنێکیان لە نیعمەتی خودا نەبوو لە گەڕان و وەرگرتنی هەموو ئەوانەی گوناهیان کردووە. لە وەڵامێکی ڕاستەوخۆدا بۆ تۆمەتەکانیان دژی ئەو، مەسیح سێ نموونەی گوت کە ئینجیلی نیعمەتی خودای ڕوون دەکردەوە: چیرۆکی مەڕە ونبووەکە، چیرۆکی دراوە ونبووەکە، و چیرۆکی کوڕە ونبووەکە. دوو یەکەمیان کاری خودا لە گەڕان بەدوای گوناهباراندا نیشان دەدەن، بەڵام نموونەی سێیەم نیعمەتی خودا لە وەرگرتنی گوناهباراندا نیشان دەدات. هەرسێکیان جەخت لەسەر خۆشیی ئەو لە ڕزگارکردنی گوناهباران دەکەنەوە.

لە چیرۆکی مەڕە ونبووەکەدا، مەسیح وانەیەکی کرداری بە ڕەخنەگرەکانی دا کە ئەرکی ئێستای خۆی لە گەڕان بەدوای گوناهبارانی ونبوو و پەیوەندیکردن لەگەڵیاندا ڕوون دەکردەوە – هەمان ئەو شتەی کە ئەوان بەهۆیەوە سەرزەنشتیان دەکرد. شوانەکە 99 مەڕەکەی بەجێهێشت بۆ ئەوەی بەدوای یەک مەڕدا بگەڕێت. خۆشیی خودا لە یەک گوناهباردا کە تۆبە دەکات، بەراورد دەکرێت بە تەسکبینیی بەدبەخت و خۆبەزلزانیی دووڕووانەی فەریسییەکان و جۆرەکانی تری ئایینی. نموونەی دووەمی ژنێک کە بە چرایەک بەدوای یەک دراوی ونبوودا دەگەڕێت، لە بنەڕەتدا هەمان وانەیە بەڵام ئاماژە بە ئەرکی ڕۆحی پیرۆز دەکات لە گەڕان بەدوای گوناهباراندا. نموونەی سێیەم دڵی خودا وەک باوکێک ئاشکرا دەکات کە پڕە لە خۆشی و بەزەیی لە وەرگرتنی گوناهباراندا.

باوک، کوڕ و ڕۆحی پیرۆز هەموویان بەشدارن لە ئەرکی نیعمەتدا بۆ ڕزگارکردنی گوناهبارانی ونبوو، وەک لەم سێ نموونەیەدا و لە زۆر بەشی تری پەیمانی نوێدا دەبینین. بەڵام، نموونەی «کوڕە گەڕاوەکە» ئەو نموونەیەیە کە گەورە عیسا زۆرترین گرنگی پێداوە. ئەمە چیرۆکێکە دەربارەی کوڕێکی ونبوو، برایەکی تاڵ و خۆبەزلزان و باوکێکی خۆشەویست.

ڕۆیشتن

پیاوێک دوو کوڕی هەبوو. بچووکترینیان بە باوکی گوت: «باوکە، ئەو بەشە ماڵەم بدەرێ کە بە من دەکەوێت.» ئەویش بژێوییەکەی بەسەریاندا دابەش کرد. —لۆقا 15:11-12

کاتێک بیر لە نموونەی «کوڕە گەڕاوەکە» دەکەینەوە، سەرنجمان بە گشتی بۆ کوڕە بچووکەکە دەچێت کە داوای میراتەکەی دەکات و پاشان بە ژیانێکی ناڕەوشتییەوە بەفیڕۆی دەدات. ئەم ڕاستییە بە ئاشکرا ناوی ئەم نموونەیە ڕوون دەکاتەوە: «کوڕە گەڕاوەکە.» زاراوەی «گەڕاوە» واتە «بەفیڕۆدەر،» «سەرەڕۆ» و «بێباک،» کە وەسفێکی گونجاون بۆ ڕەفتاری کوڕە بچووکەکە. ڕاستە کە ناوەندی چیرۆکەکە گەشتەکەیەتی بۆ «وڵاتێکی دوور» کە لەوێ میراتەکەی بەفیڕۆ دا، بەڵام ئەمە خاڵی سەرەکی نموونەکە نییە – تەنها پاشخانەکەیەتی.

وانە گرنگەکە کە گەورە عیسا جەختی لێ دەکاتەوە بۆ گوێگرەکانی، ژیانی بەفیڕۆدەر و سەرەڕۆیانەی ئەو کوڕە نییە، بەڵکو خۆشەویستیی بێئەندازەی باوکیەتی سەرەڕای ڕێگا یاخیبوو و گەمژانەکانی کوڕەکەی. بابەتێکی لاوەکیش دەردەکەوێت: هەڵوێستی سەخت و لێخۆشنەبوونی کوڕە گەورەکە. وانەکە دڵی گەورەی خودا، نیعمەتی ئەو بە پێچەوانەی توندیی یاسایی و دووڕوویی فەریسییەکان نیشان دەدات، کە بە کوڕە گەورەکە نوێنەرایەتی کراوە. دەتوانین دڵنیا بین کە نموونەکە کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر نەیارە ئایینییەکانی مەسیح و گوناهباران هەبوو کە لەو ڕۆژەدا گوێیان لێی دەگرت!

کاتێک کوڕە بچووکەکە داوای بەشی خۆی لە میراتەکە کرد، لە ڕاستیدا دەیگوت کە باوکی وەک مردووە. بە شێوەیەکی ئاسایی میرات تەنها دوای مردنی باوک دەدرا. خۆپەرستیی بێبەزەییانەی شۆککەرە، بەڵام وێنەیەکی ڕاستەقینەی هەموو گوناهبارێکە. کوڕە گەڕاوەکە هەمان تاوانبار بوو لەو ساتەی کە سنووری ماڵی باوکی بەزاند، وەک چۆن لە وڵاتە دوورەکەدا بوو. مرۆڤ گوناهبار نییە چونکە گوناه دەکات، بەڵکو گوناه دەکات چونکە گوناهبارە. خودا نییە کە لە مرۆڤ دوور کەوتووەتەوە، بەڵکو مرۆڤە کە لە خودا دوور کەوتووەتەوە. «هەمووان گوناهیان کردووە» (ڕۆما 3:23).

خەرجکردن و خزمەتکردن

پاش چەند ڕۆژێک، کوڕە بچووکەکە هەموو شتێکی کۆکردەوە و گەشتی کرد بۆ وڵاتێکی دوور، و لەوێ سامانەکەی بە ژیانێکی بەفیڕۆدەرانە بەفیڕۆ دا. بەڵام کاتێک هەموو شتێکی خەرج کرد... دەستی کرد بە هەژاری. —لۆقا 15:13-14

کوڕە بچووکەکە سامانە تازە میراتکراوەکەی کۆکردەوە و کێڵگەی باوکی بەجێهێشت بۆ ڕووناکییە گەشەکانی «وڵاتێکی دوور،» شوێنێک کە دەرفەتی زیاتری پێشکەش دەکرد بۆ جێبەجێکردنی ئارەزووی خۆشی و وروژاندنی. ئەو وای بیر دەکردەوە کە کارکردن بەپێی ئەو ئارەزووانەی کە خودا قەدەغەی کردوون – فێڵبازیی جەستە – خۆشی و کامڵبوونی پێ دەبەخشێت. ئەمە درۆی شەیتان و گەمژەیی مرۆڤ بووە لەوەتەی دامەزراندنی جیهانەوە.

بابەتێکی سەرەکی لە پەرتووکی پەندەکاندا حیکمەتێکە کە ئێمە لە ڕێگاکانی گوناه دەپارێزێت. لە پەندەکاندا سروشتی گوناه زۆرجار بەم سروشتە فێڵبازە نیشان دەدرێت – بەڵێنێک دەدات کە هەرگیز ناتوانێت جێبەجێی بکات (5:3-4). زۆر سەرنجڕاکێشە، شیرینترە لە هەنگوین، بەڵام کۆتاییەکەی تاڵە. جوانیی گوناه لە کاتی ئەنجامدانی نامێنێت، وەک یەکێکی تر گوتوویەتی: «گوناه وەک چاوەڕوانییەک سەرنجڕاکێشە، بەڵام لە دوایدا قێزەونە.» ئەمەیە بۆچی پێیان دەوترێت «ئارەزووە فێڵبازەکان» (ئەفەسۆس 4:22).

«وڵاتە دوورەکە» خاکی شەیتانە، شوێنێکە کە لە ڕووی ڕەوشتییەوە لە ئامادەبوونی خوداوە دوورە. لە وڵاتە دوورەکەدا میری جیهان پیاوان، لە ڕێگەی ئارەزووەکانیانەوە، بەرەو وێرانبوون و تووڕەیی دەبات (ئەفەسۆس 2:1-3). «بەڵام کاتێک هەموو شتێکی خەرج کرد... دەستی کرد بە هەژاری.» ئەمە شتێکە دەربارەی وڵاتی شەیتان، لەوێ هیچ بەخشینێک نییە، تەنها خەرجکردن: «و کەس هیچ شتێکی پێنەدا» (لۆقا 15:16). گەنجەکە فێر دەبوو کە ناتوانیت چێژ لەوە وەربگریت کە پارە دەتوانێت بیکڕێت کاتێک پشتگوێی دەخەیت ئەوەی کە پارە هەرگیز ناتوانێت بیکڕێت. ئەو وای بیر دەکردەوە کە لە خزمەتکردن لە کێڵگەی باوکی ڕزگاری بووە تەنها بۆ ئەوەی ناچار بێت بۆ «هاوڵاتییەکی ئەو وڵاتە» کار بکات (ئایەتی 15). هەموومان خزمەتی شتێک دەکەین؛ یان کۆیلەی گوناه و شەیتانین، یان کۆیلەی ڕاستودروستی و خوداین (ڕۆما 6:16).

کاری خودا لە گوناهباردا

بەڵام کاتێک هاتەوە سەر خۆی، گوتی: «چەندە کرێکاری باوکم نانیان بەشیان دەکات و زیاتریش، و منیش بە برسییەتی دەمرم!» —لۆقا 15:17

لەم خاڵەدا لە چیرۆکگێڕانی نموونەکەدا، ئەوانەی گوێیان لە وشەکانی مەسیح دەگرت تووڕە دەبوون. چ کوڕێکی خراپ! پارەی باوکی برد، لە ژیانی ئاهەنگ و لەشفرۆشاندا خەرجی کرد (ئایەتی 30)، و پاشان دابەزی بۆ خۆخواردنەوە لەگەڵ بەرازەکان – ئاژەڵێکی پیس! دەبوو بۆ هەمیشە لە خێزانەکە دوور بخرێتەوە، ئەگەر بەردبارانیش نەکرێت تا مردن (تەسنیە 21:18-21). ئەو ناوی باوکی و بەخشندەییەکەی ناشرین کردبوو. لە کۆمەڵگەی سەردەمی مەسیحدا، کاتێک شەرم و شەرەف بەشێک بوون لە پێکهاتەی کلتووری (وەک چۆن هێشتا لە زۆر شوێنی جیهاندا وان)، گوێگرەکان هەستی بەهێزیان دەبوو. لەسەرووی ئەمەشەوە، خۆبەزلزانی و نەریتگەرایی فەریسییەکان خەریک بوو ئاشکرا بکرێن. ئەوان بەم زووانە تووشی شۆکێکی گەورە دەبوون، چونکە چیرۆکەکە لە ئەنجامەکەیدا گۆڕانێکی کتوپڕی بەسەردا هات.

«بەڵام کاتێک هاتەوە سەر خۆی.» ئەو هاتەوە سەر خۆی پێش ئەوەی بێتەوە لای باوکی. ئەمە سروشتی ڕاستەقینەی تۆبەکردنی کتێب پیرۆزە. تۆبەکردن بە واتای وشە «گۆڕینی بیرکردنەوە»یە. ئەمە حوکمدانی گوناهی منە لەسەر بنەمای نیعمەت، و دەبێتە هۆی گۆڕانکارییەکی کرداری کە ڕەنگە بۆ کەسانی تر دیار بێت یان نا، بەپێی سروشتی گوناهەکە و بارودۆخی کەسی تۆبەکەر. تۆبەکردن گۆڕانکارییەکی دەرەکی نییە لە خۆیدا، هەرچەندە ڕەنگە ڕوو بدات، بەڵکو شتێکی ناوەکییە لە هەڵوێستی پەیوەندیماندا لەبەردەم خودا. کوڕە گەڕاوەکە تێگەیشت کە لە ماڵی باوکیدا خواردنێکی زۆر هەیە، چاکە لە ماڵی باوکیدا هەیە. ئەمە کاری خودایە لە ڕۆحدا. «ئایا دەوڵەمەندیی چاکەی ئەو... بە کەم دەزانیت، بێ ئەوەی بزانیت چاکەی خودا بەرەو تۆبەکردن دەتانبات؟» (ڕۆما 2:4). گەنجەکە تێگەیشت کە ڕەفتارەکەی بەرەو کوێی بردووە و بەم زووانە دەوڵەمەندیی سەرسوڕهێنەری نیعمەتی باوکی فێر دەبێت.

خزم یان کوڕ؟

هەڵدەستم و دەچمە لای باوکم، و پێی دەڵێم: «باوکە، من لە دژی ئاسمان و لەبەردەم تۆدا گوناهەم کردووە، و چیتر شایانی ئەوە نیم کە بە کوڕی تۆ ناوم بهێنرێت. وەک یەکێک لە خزمەتکارە کرێگرتەکانت بمکە.» —لۆقا 15:18-19

گەنجەکە لە بارودۆخەکەی هەستا بە بڕیارێک بۆ گەڕانەوە بۆ لای باوکی. ئەم کارە بەرهەمی تۆبەکردن بوو. ئەو تێگەیشتبوو لە بارودۆخی بێئومێدی خۆی و شتە باشەکانی ماڵی باوکی ناسیبوو. دانپێدانانێکی ئامادە کرد کە پلانی دانا بوو بە باوکی بڵێت کاتێک دەگەڕێتەوە ماڵەوە: «من گوناهەم کردووە.» ڕاست بوو، بەڵام بڕگەی کۆتایی ڕاست نەبوو. هیوای کوڕە گەڕاوەکە لە باشترین حاڵەتدا ئەوە بوو کە وەک یەکێک لە خزمەتکارە کرێگرتەکان بێت. ئەمە لەگەڵ گەورەیی دڵی باوکی نەدەگونجا، بەڵام ئەو هێشتا ئەمەی نەدەزانی و دڵنیا نەبوو لەوەی کە وەرگرتنی چۆن دەبێت لە کاتی گەیشتنیدا.

ئەمە بارودۆخێکی زۆر باوە لەنێو مەسیحییەکاندا. ئەوان گۆڕاون و ڕوویان لە خودا کردووە بەڵام لە ڕۆما 7دا گیرساونەتەوە. هەرچەندە لە نوێ لەدایکبوونەتەوە، بەڵام وەک لەژێر یاسادا دەژین و ڕزگاری و ئاشتی تەواویان نییە سەبارەت بە قبوڵکردن و پێگەیان لەبەردەم خودا. لە ڕووی کردارییەوە لەژێر یاسادا بوون واتە لە شوێنی خزمەتکاریدا بوون. پۆڵس ئەمەی لە غەلاتییەکاندا ڕوون کردەوە کاتێک مەسیحییەکان خۆیان دەخستە ژێر یاسا. ئەو فێری کرد کە ئەم حاڵەتە «هیچ جیاوازییەکی لەگەڵ کۆیلەدا نییە» (بڕوانە 4:1-7). لە سەرانسەری ئەم نامەیەدا ئەو ئەم حاڵەتەی بەراورد کرد بە حاڵەتی کوڕایەتی.

کاتێک کوڕە گەڕاوەکە زیاتر نزیک بووەوە لە ماڵی باوکی، دڵەڕاوکێ و ترسەکەی زیاتر بوو. کارێکی ڕاستەقینە لە دڵیدا هەبوو. ئەو چاکەی لە باوکیدا ناسی، بەڵام هێشتا دڵنیایی تەواو نەبوو. چەندە ڕاستە بۆ ئەزموونی زۆربەی باوەڕداران لە خاڵێکدا لە ئەزموونیاندا! بە لەرزینەوە، هیوامان بە بەزەیی هەبوو – شوێنێکی تەنها لەناو دەرگاکەدا — خاتوو ئی. ئێف. بیڤان، 1827–1909. با ئەمڕۆ ئاشتی خودا و دڵنیایی تەواو بزانیت!

خۆشەویستی خودا

ئەویش هەستا و هاتە لای باوکی. بەڵام کاتێک هێشتا لە دوورەوە بوو، باوکی بینی و بەزەیی پێیدا هاتەوە، و ڕایکرد و کەوتە سەر ملی و ماچی کرد. —لۆقا 15:20-21

باوک خۆشەویستی و بەزەیی خۆی بۆ کوڕەکەی دەربڕی پێش ئەوەی دانپێدانانەکەی بکات. ئەو کەوتە سەر ملی و ماچی کرد لە کاتێکدا گەنجەکە هێشتا بە جلە پیسەکانی وڵاتە دوورەکەوە بوو. بە دڵنیاییەوە، باوکەکە بۆنی بەرازەکانی دەکرد کە هێشتا بە جلەکانی کوڕەکەیەوە بوون. چ وێنەیەک!

خەڵک بۆچوونێکی هەڵەیان دەربارەی خودا هەیە بەهۆی تیۆلۆژیایەکی هەڵە یان دڵی دوورکەوتوو، یان هەردووکیان. کاتێک شەیتان هاتە لای دایک و باوکی یەکەممان، پرسیاری لە خۆشەویستی خودا کرد، بە واتایەکی تر پێیان گوت: «ئەگەر ئەو بەڕاستی خۆشی ویستن، هیچ شتێکی لێتان نەدەشاردەوە – خودا دەزانێت ئەگەر لەم دارە بخۆن، وەک ئەو دەبن.» ئەوان گوێیان لە دەنگی مارەکە گرت: «خودا بەڕاستی خۆشی ناوێن، وایە؟» (بڕوانە پەیدابوون 3:3-6). مرۆڤ لەو کاتەوە لە خودا دوور کەوتووەتەوە، و دڵی مرۆڤ لەو پاشەکشە دەکات.

بەڵام کتێبی پیرۆز دەڵێت لە کاتێکدا هێشتا گوناهبار بووین، مەسیح لە پێناوی ئێمەدا مرد (ڕۆما 5:8). خۆشەویستی خودا لە ڕێگەی کەفارەتی مەسیحەوە بۆمان دەرکەوت (1 یۆحەننا 4:9-10)، ئەو کە داواکارییەکانی خودای سەبارەت بە گوناهەکانمان جێبەجێ کرد. چەندە سەختە بۆ دڵی مرۆڤ، تەنانەت باوەڕداران، کە ئەمە قبوڵ بکەن! گوتراوە «سەرچاوەی هەموو کێشەکانمان وەک گوناهباران و وەک پیرۆزان، نەبوونی متمانەمانە بە خۆشەویستی خودا بۆمان.» لە نموونەی گەورەدا ئەم خۆشەویستی و نیعمەتە بێئەندازەیەی خودا بەرامبەر بە گوناهباران بە باوکەکە نیشان دراوە کە لە ملی کوڕەکەیدا بوو، بە جلە پیسەکانیشیەوە. بێدەنگییەکی سەرسوڕهێنەر لە گوێگرەکانی مەسیحەوە دەبوو، لە ڕاستیدا چیتر گوێمان لێیان نابێت لە لۆقا 15دا قسە بکەن.

چەندە سەرنجڕاکێشە کە دەبینین باوکی کوڕە گەڕاوەکە قسەکانی دەبڕێت، ڕێگەی پێنادات هیچ وشەیەک دەربارەی ئەوەی کە خزمەتکارێکی کرێگرتە بێت بڵێت (ئایەتەکانی 21-22). کوڕایەتی شوێنی ئەو بوو بە نیعمەت، و شوێنی ئێمەشە.

کوڕایەتی و ڕاستودروستکردن

بەڵام باوکەکە بە خزمەتکارەکانی گوت: «باشترین جلوبەرگ بهێنن و لەبەری بکەن، و ئەنگوستیلەیەک بخەنە دەستی و پێڵاویش بخەنە پێی.» —لۆقا 15:22

باوکەکە ڕایکرد بۆ پێشوازیکردنی کوڕە گەڕاوەکەی. هیچ قسەیەک دەربارەی ئەوەی کە خزمەتکارێکی کرێگرتە بێت نەبوو، چونکە هەموو مافەکانی کوڕایەتی لە دڵی باوکەکەدا بوو. ئەم شتە لە ئەفەسۆسدا دەرخراوە، کە پۆڵس نووسیویەتی کە ئێمە پێشتر دیاری کراوین «بۆ وەرگرتن وەک کوڕ... بەپێی ویستی چاکەی خۆی، بۆ ستایشی شکۆمەندیی نیعمەتی خۆی» (1:5-6). کوڕایەتی پێویستییەک نەبوو بۆ ئێمە، ئێمە دڵخۆش دەبووین کە خزمەتکار بین، بەڵام بەپێی ویست و نیعمەتی خۆی باوک ئێمەی کردووە بە کوڕ.

باوکی کوڕە گەڕاوەکە «باشترین جلوبەرگی» هێنا و «ئەنگوستیلەیەکی خستە دەستی.» ئەمانە بەشێک نەبوون لە میراتی ڕەسەن، بەڵکو شتێک بوون کە باوکەکە بۆ خۆی شاردبوویەوە. ئەگەر ئەوان بەشێک بوونایە لە میراتی ڕەسەن، کوڕەکە ئەوانیشی بەفیڕۆ دەدا. مرۆڤ لە گوناهەکەیدا شوێنی خۆی لە بەهەشتی ڕەسەن لەدەست داوە؛ هەرگیز ناتوانین بگەڕێینەوە بۆی. بەڵام لەوەتەی گوناه لە ڕێگەی ئادەمەوە هاتە ناوەوە، خودا ئێستا شتێکی زۆر باشتر دەرخستووە. ئێمە پەیوەندییەکی نزیکمان لەگەڵ ئادەمی کۆتاییدا هەیە و میراتێکی هەتاهەتایی بۆمان پارێزراوە لە بەهەشتی ئاسمانیدا.

کوڕە گەڕاوەکە، هەرچەندە لێی خۆش بوو، نەیدەتوانی بە جلەکانی وڵاتە دوورەکە بچێتە ناو ماڵەکە و نەیدەتوانی جلوبەرگی خۆی دابین بکات – پێی درا. ئەمە وێنەیەکەی دۆکترینای ڕاستودروستکردنە. باوەڕدار ڕاگەیەندراوە کە ڕاستودروستە، کە زیاترە لە تەنها لێخۆشبوون. مەسیح ڕاستودروستیی ئێمەیە و ئێمە لەو دەوەستین، بە قبوڵکردنێکی تەواو لەبەردەم خودا. ئەنگوستیلەکە وێنەی شکۆمەندیی هەتاهەتایی ئێمەیە لەگەڵ مەسیح؛ ئێمە لەو پارێزراوین (1 پەترۆس 1:4، 5:10). پێڵاوەکان شایەتی کوڕایەتی دەدەن، چونکە خزمەتکاران لە ماڵدا پێڵاویان لەپێ نەدەکرد. ئەمە هەمووی بەپێی «دەوڵەمەندیی نیعمەتی ئەو»ە (ئەفەسۆس 1:7)!

با ئاهەنگەکە دەست پێ بکات

«گوێرەکەی قەڵەو بهێنن و سەری ببڕن، با بیخۆین و دڵخۆش بین؛ چونکە ئەم کوڕەم مردبوو و زیندوو بووەوە؛ ون ببوو و دۆزرایەوە.» ئەوانیش دەستیان کرد بە دڵخۆشی. —لۆقا 15:23-24

ئەگەر فەریسییەکان و مامۆستایانی یاسا تا ئەم خاڵە لە نموونەکەدا شۆک نەبووبن – گەڕانەوەی کوڕە گەڕاوەکە و باوەشپێداکردنی باوکی – ئەوا خەریک بوو شتی زیاتر ببیستن بۆ ئەوەی ڕەخنەکانیان تاقی بکەنەوە. جیهانبینیی ڕۆحییان وەک زۆر کەسی تر بوو تەنانەت ئەمڕۆش، بەتایبەتی ئەوانەی بە جۆرێک «ئایینی»ن. بیرکردنەوەکە بەم شێوەیە دەڕوات: «ئەگەر تۆ باش و ئایینی بیت دەچیتە بەهەشت، ئەگەر خراپ و بێئایین بیت دەچیتە دۆزەخ.» ئەوەی ئەم بیرکردنەوەیە ناتوانێت تێی بگات ئەوەیە:

هەمووان گوناهبارن، و هیچ کەسێک ڕاستودروست نییە (ڕۆما 3:10،23)؛

• «خودا خۆشەویستییە» (1 یۆحەننا 4:8)، کە لە سیفەتی نیعمەتیدا دەردەکەوێت؛ و
• خودا دابینکارییەکی بۆ گوناه کردووە و دادپەروەریی خۆی لە ڕێگەی خاچی مەسیحەوە جێبەجێ کردووە.
• بۆچوونی باو نەک تەنها ناتوانێت لە گەورەیی گوناهی مرۆڤ و حاڵەتی ونبووی تێبگات، بەڵکو هیچ تێگەیشتنێکی لە بەرزی و قووڵایی خۆشەویستی خودا یان شکۆمەندیی بێوێنەی ئەو نییە. لە نموونەی مەسیحدا ئەم بۆچوونە بە کوڕە گەورەکە نوێنەرایەتی کراوە کە لە بەشی کۆتایی نموونەکەدا هاتە ناو دیمەنەکە.

بەڵام پێش ئەوەی ئەوە ڕوو بدات، باوکەکە شتی زیاتری بۆ کوڕە تۆبەکەرەکەی ئامادە کردبوو. ئەو ئاهەنگێکی ساز کرد و گوتی: «با بیخۆین و دڵخۆش بین.» چی دەتوانین بڵێین دەربارەی نیعمەتی بێئەندازەی خودا! ئەو کەسەی کە گوتی: «با مرۆڤ دروست بکەین،» هەروەها بە بوونەوەرە کەوتووەکەی دەڵێت: «با دڵخۆش بین»! چ جیاوازییەکیش، لە خواردنەکەدا کە شەیتان دابینی دەکات – «پۆدەکانی بەرازەکان دەیانخوارد» – بە بەراورد لەگەڵ خواردنەکەدا کە خودا دەیدات – «گوێرەکەی قەڵەو.» هیچ تۆمارێک لەم نموونەیەدا نییە کە ئاهەنگەکە هەرگیز کۆتایی هاتبێت. لە سەرانسەری «سەردەمەکانی داهاتوودا» ئێمە سەرسام دەبین بە «دەوڵەمەندیی بێئەندازەی نیعمەتی ئەو» (ئەفەسۆس 2:7). ئاهەنگەکە تەنها دەستی پێکردووە!

کوڕە گەورەکە لە دەرەوەی ماڵەکە

ئێستا کوڕە گەورەکەی لە کێڵگەدا بوو. کاتێک هات و نزیک بووەوە لە ماڵەکە، گوێی لە مۆسیقا و سەما بوو. بۆیە بانگی یەکێک لە خزمەتکارەکانی کرد و پرسیاری کرد ئەم شتانە چی دەگەیەنن. —لۆقا 15:25-26

چیرۆکی کوڕە گەورەکە لە نموونەی مەسیحدا زۆرجار ئەو سەرنجەی پێنادرێت کە شایانیەتی، چونکە لە ڕاستیدا خاڵی سەرەکی نموونەکەیە. گەورە عیسا وەڵامی ڕەخنەگرەکانی دەدایەوە: فەریسییەکان و مامۆستایانی یاسا کە سەرزەنشتیان دەکرد بەهۆی وەرگرتن و تەنانەت نانخواردن لەگەڵ گوناهباراندا. خاڵی سەرەکی ئەوە بوو کە خۆشەویستی و نیعمەتی خودا، و خۆشیی ئەو لە وەرگرتنی گوناهبارانی تۆبەکەر، بە پێچەوانەی دڵە ڕەق و بێنیعمەتەکانیان نیشان بدات. ئەوان بۆچوونێکی یاساییان دەربارەی ڕزگاری هەبوو کە تەنها بەهۆی ئەوەی کە دووڕوو بوون خراپتر ببوو (مەتتا 23:13).

کوڕە گەورەکە نزیک ماڵەکە بوو بەڵام لەناو ئەودا نەبوو، و لە ڕاستیدا هەرگیز نەچووە ناو ماڵەکە لە نموونەکەدا. ئەمە ئاماژەیە بۆ پێگەی جولەکەکان لەژێر سیستەمی موسادا: ئەوان «نزیک» بوون و ناجولەکەکان «دوور» بوون. بەڵام پۆڵس لەم بڕگەیەدا ڕوونی کردەوە کە جولەکە و ناجولەکە هەردووکیان بە یەکسانی لەژێر تووڕەییدا بوون (ئەفەسۆس 2:3،17). نەتەوەی جولەکە لە ڕووی پێگەییەوە نزیک بوو لە خودا بەڵام هەمان تاوانبار بوو وەک هەر ناجولەکەیەک (ڕۆما 3:1، 9:4). کوڕە گەورەکە لە کێڵگەدا کاری دەکرد کاتێک گوێی لە مۆسیقا بوو کە لە ماڵی باوکییەوە دەهات. وەک قاین، کە «بەرهەمی زەوی»ی بۆ خودا هێنا، کارەکانی خۆبەزلزانیی کوڕە گەورەکە کوێری کردبوو لە پێویستیی نیعمەت.

کوڕە گەورەکە لە خزمەتکارێک پرسیاری واتای مۆسیقاکەی کرد. باوکی لە سەرانسەری ئەو ماوەیەدا کە کوڕە بچووکەکە سەرەڕۆ بوو، لە خەم و پەژارەدا بوو؛ هیچ دەنگێکی مۆسیقا لەو کاتەدا نەبیسترا، بەڵام ئێستا، کتوپڕ، مۆسیقا هەبوو! نەبوونی تێگەیشتنی لەمەدا نیشانی دەدات کە دڵی سروشتی ناتوانێت ئەو پەرستنە بەرز بنرخێنێت کە لە زانینی گوناهە لێخۆشبووەکانەوە سەرچاوە دەگرێت. کوڕە گەورەکە هەرگیز نەچووبووە وڵاتە دوورەکە بەڵام هەر لە دەرەوەی ماڵی باوکی بوو.

تووڕەیی کوڕە گەورەکە

بەڵام ئەو تووڕە بوو و نەچووە ژوورەوە... «ئەوەتا، ئەم هەموو ساڵانە خزمەتم کردوویت؛ هەرگیز لە هیچ کاتێکدا فەرمانەکەی تۆم پێشێل نەکردووە؛ و هێشتا هەرگیز بزنێکی گەنجت پێنەداوم... بەڵام هەر کە ئەم کوڕەی تۆ هات، کە بژێوییەکەی تۆی لەگەڵ لەشفرۆشاندا خواردووە، گوێرەکەی قەڵەوت بۆی سەربڕی.» —لۆقا 15:28-30

کوڕە گەورەکە لەم نموونەیەدا بە ئاشکرا تووڕەیە. ئەو هاتە ماڵەکە بەڵام نەچووە ژوورەوە. بە ئاشکرا، ئەمە لانیکەم نیشانەی بێڕێزی بوو بەرامبەر بە باوکی. یەکەم کاردانەوەی، جگە لە تووڕەییەکەی، ئەوە بوو کە لەسەر بنەمای ڕاستودروستیی خۆی داوای بەرەکەتەکانی باوکی بکات. هەڵوێست و کەسایەتییەکەی بە تەواوی نوێنەرایەتی فەریسییەکان بە تایبەتی و ئایینی دنیایی بە گشتی دەکات. ئەوان وەک گەلی جولەکەن کە مەسیحیان ڕەت کردەوە، «نەزان بوون لە ڕاستودروستیی خودا، و هەوڵیان دەدا ڕاستودروستیی خۆیان دابمەزرێنن» (ڕۆما 10:3).

تووڕەیی کوڕە گەورەکە ڕاستەقینەیە. چۆن جەستە دژی ئەو بیرۆکەیە دەجەنگێت کە ونبووە و هیچ ڕاستودروستییەکی خۆی نییە! سەرنج بدە کە ئەو ئاماژەی بە براکەی کرد وەک «ئەم کوڕەی تۆ» و ئاماژەی بەوە دا کە ئەو لەگەڵ «لەشفرۆشاندا» گوناهی کردووە. چەندە زۆرجار کاتێک ئینجیل بڵاو دەکەینەوە دەبیستین، «ئایا مەبەستت ئەوەیە کە منکە دەچمە کڵێسا و دڵسۆزم بۆ ژنەکەم دەچمە دۆزەخ، بەڵام ئەو کە هەموو ژیانی کەسێکی خراپ بووە و مەسیح قبوڵ دەکات دەچێتە بەهەشت؟ ئەمە دادپەروەرانە نییە!»

ئەم تووڕەییە لە چیرۆکی ئیسحاق و ئیسماعیلدا دەبینین. سەبارەت بەمە پۆڵس نووسیویەتی: «ئەوەی بەپێی جەستە لەدایک بوو، ئەوەی کە بەپێی ڕۆح لەدایک بوو، چەوساندەوە» (غەلاتییەکان 4:29). لە ڕووداوەکەدا، ئیبراهیم «ئاهەنگێکی گەورەی» بۆ ئیسحاق ساز کرد وەک چۆن باوکەکە لە نموونەی گەورەدا کردی. ئەم ئاهەنگە ڕق و کینەی هاجەر و ئیسماعیلی بۆ ئیسحاق دەرخست (پەیدابوون 21:8-10). لە غەلاتییەکاندا، پۆڵس ئەمەی وەک ئەلێگۆرییەک بەکار هێنا بۆ ئەوەی فێرمان بکات کە یاساییبوون لەگەڵ نیعمەتدا ناگونجێت. ئەمە هەمان ئەو شتەیە کە لە نموونەی مەسیحدا جەختی لەسەر کراوەتەوە.

تێبینی کۆتایی

• خودا بۆ نەتەوەی ئیسرائیل هەندێک ئاژەڵی وەک «پاک» و هەندێکی تری وەک «پیس» دیاری کرد. بڕوانە لێڤییەکان 11. وتارێک، «وانەکان لە جۆرەکانی ئاژەڵ لە لێڤییەکان 11دا،» لە ژمارەی ئازاری 2019ی گۆڤاری نیعمەت و ڕاستی ڕەنگە یارمەتیدەر بێت لە فێربوونی زیاتر.

نیعمەت ڕزگار دەکات، ڕاستودروست دەکات، بنیات دەنێت، قبوڵکراو دەکات، دەکڕێتەوە، لێخۆش دەبێت، میرات دەبەخشێت، پێگەیەک لەبەردەم خودا دەدات، و تەختێکی نیعمەت دابین دەکات کە دەتوانین بە بوێرییەوە بۆ بەزەیی و یارمەتی بێینە سەری. فێرمان دەکات چۆن بژین و هیوایەکی پیرۆزمان پێ دەبەخشێت! نیعمەت دەمێنێتەوە بۆ ئەوەی ئاماژە بەوە بدات کە ئەم بنەمایە جیاوازانە ناتوانرێت تێکەڵ بکرێن.

ئەگەر ئەمە بەرچاوی بێباوەڕێک بکەوێت، بە خۆشەویستییەوە هان دەدرێت کە سزای ڕاستەقینەی ئەو یاسا پیرۆز و دادپەروەرە قبوڵ بکات کە پێشێلی کردووە: «چونکە هیچ جیاوازییەک نییە؛ چونکە هەمووان گوناهیان کردووە، و لە شکۆمەندیی خودا کەم دێنن» (ڕۆما 3:22-23 KJV). لە مەسیحدا ئەوان ڕزگارییەکی تەواو و هەتاهەتایی دەدۆزنەوە، وەک نووسراوە: «ئەگەر بە دەمت دان بە گەورە عیسادا بنێیت، و لە دڵتدا باوەڕ بکەیت کە خودا لە مردووان هەڵی ساندووەتەوە، ئەوا ڕزگارت دەبێت» (10:9)؛ چونکە مەسیح «کۆتایی یاسایە بۆ ڕاستودروستی بۆ هەموو ئەوانەی باوەڕ دەکەن» (ئایەتی 4). —سی. ئای. سکۆفیڵد؛ وەرگیراوە لە «ڕاستەوخۆ دابەشکردنی وشەی ڕاستی»