چیرۆکی ڕاستەقینەی کریسمس
چەندین چیرۆک دەربارەی کریسمس هەیە. زۆربەیان خەیاڵی بێ زیانن. هەندێکیان درۆی ڕەقن، وەک ئەوانەی پەیوەستن بە ساتورنالیا، فێستیڤاڵێکی ڕۆمانی بتپەرستی کە لە وەرزی کریسمسدا ئاهەنگی بۆ دەگێڕدرا. چیرۆکی «ڕاستەقینەی» کریسمس دەربارەی زنجیرە ڕووداوەکانی ناو کتێبی پیرۆزە کە تۆماری ئەوە دەکەن کە خەڵک چییان لەبارەی دووگیانبوون، لەدایکبوون و منداڵی عیسای مەسیحی ناسری لەبیر بووە. ئەوە خەیاڵ نییە. درۆ نییە. ئەوە گەورەترین چیرۆکی ڕاستەقینەی هەموو سەردەمێکە. توخمە سەرەکییەکانی ئەم چیرۆکە لەم ئایەتانەدا دەبینرێن:
لە سەرەتادا وشە هەبوو، و وشە لەگەڵ خودا بوو، و وشە خودا بوو... وشە بوو بە جەستە و نیشتەجێ بوو لە نێوانماندا... تاک و تەنها، کە لە باوکەوە هات، پڕ لە نیعمەت و ڕاستی (یۆحەننا 1:1،14 NIV). بەم شێوەیە لەدایکبوونی عیسای مەسیح ڕوویدا: دایکی مریەم بەڵێنی هاوسەرگیری بە یوسف دابوو، بەڵام پێش ئەوەی بەیەکەوە بن، دۆزرایەوە کە بەهۆی ڕۆحی پیرۆزەوە دووگیانە (مەتتا 1:18). فریشتەیەکی خودا دەرکەوت... و گوتی: «یوسف کوڕی داود، مەترسە لەوەی مریەم وەک ژنی خۆت ببەیتەوە ماڵەوە، چونکە ئەوەی لە سکیدایە لە ڕۆحی پیرۆزەوەیە. کوڕێکی دەبێت، و تۆ ناوی لێ دەنێیت عیسا، چونکە گەلەکەی لە گوناهەکانیان ڕزگار دەکات» (مەتتا 1:20-21). عیسا... کە لە سروشتدا خودا بوو... خۆی بە هیچ دانا... و لە شێوەی مرۆڤدا دۆزرایەوە، خۆی بچووک کردەوە و گوێڕایەڵی مردن بوو – تەنانەت مردن لەسەر خاچێک! (فیلیپی 2:5-8).
ئەم هەستەی چیرۆکی کریسمسە کە دەمەوێت ئێستا بیری لێ بکەینەوە.
خودای باڵادەست لەم چیرۆکەدا دیارە
هەموو شتێک لەلایەن خوداوە ڕێکخرابوو. سەرژمێرییەکی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمان خەڵکی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی دەهێنایەوە شارەکانی خۆیان (لۆقا 2:1-3). قەشەیەکی دیاریکراو، زەکەریا، لە ڕۆژێکی دیاریکراودا لە ئەرکی پەرستگادا بوو، و لەگەڵ فریشتەیەک قسەی کرد (لۆقا 1:8-22). یوسف، دارتاشێک لە ناسرە، و مریەم، دەستگیرانەکەی، بەختەوەر بوون – و بە شێوەیەکی زۆر گەورە ڕووبەڕووی ئاستەنگ بوونەوە – بە دەرفەتێکی ژیانگۆڕ بۆ خزمەتکردنی خودا (لۆقا 1:26-38؛ مەتتا 1:18-25). شوانەکان لەسەر گردێکی بەیتلەحم هەواڵی خۆشیان لە فریشتە درەوشاوەکانی ئاسمانی شەودا بینی و بیست (لۆقا 2:8-15). قەشە مەجوسییە ژیرەکان، لەوەی ئێستا بە ئێران دەیناسین، شوێن ئەستێرەیەکی ڕێنماییکەر کەوتن بۆ ماڵێکی دیاریکراوی بەیتلەحم بۆ پەرستنی ئەم کۆرپە تازە لەدایکبووە (مەتتا 2:1-11). ئەوان بە وریاییەوە لەلایەن دەستی خودای گشتگیرەوە پارێزران لەوەی کە بۆ پاشایەکی دنیایی هەڕەشەلێکراو ئاسان بێت بۆ لەناوبردنی ئەوەی خودا بە وریایی و بە ئەنقەست ئەنجامی دەدا (مەتتا 2:7-15).
خودا هەر کەسێک بیەوێت لە کارەکەیدا بەشداری پێ دەکات. ئەو ئەوەی کە دەیکات بەوانە نیشان دەدات کە هانیان دەدات بۆ ئەوەی بەدوایدا بگەڕێن. ڕەنگە ئەمە هۆکاری ئەوە بێت کە تۆ ئەم وتارە دەخوێنیتەوە. خودا پێشوەختە ئامادەی کردووە چونکە تۆ و بارودۆخی ئێستات دەناسێت. چیرۆکی ڕاستەقینەی کریسمس هەندێک پیاو و ژن لە نێو هەموو دانیشتوواندا نیشان دەدات کە هان دراون بۆ ئەوەی بەشداری بکەن لەوەی خودا دەیکرد. ئەمڕۆ ئەرکی ئێمەیە کە بەشداری بکەین.
عیسای تایبەت لەم چیرۆکەدا دیارە
لەبەر ئەوەی «پسپۆڕ» کەسێکە کە خۆی تەرخان دەکات بۆ بوارێکی دیاریکراوی چالاکی، ئەوە ناڕەوا نییە کە پشتڕاستی بکەینەوە کە تایبەتمەندی عیسا ڕزگارکەرە. عیسا کە خودا خۆیەتی، دەیتوانی نوێنەرایەتی خودا لەسەر زەوی بکات. عیسا کە مرۆڤ بوو، دەیتوانی لەبری هەموو مرۆڤایەتی لەبەرچاوی خودا کار بکات. عیسا خودای لە مرۆڤایەتی خۆیدا دەردەخست. خەڵک لە سەرەتاوە دەیزانی کە ئەو جیاوازە (مەتتا 12:23؛ 22:33؛ مەرقۆس 12:37). شێوازی تێگەیشتن و جێبەجێکردنی یاسا لەلایەن عیساوە بە توندی ئاماژەی بەوە دەکرد کە ئەو لانیکەم کەسێکی ناوخۆیی بوو لەگەڵ خودا (لۆقا 2:46-47). هەندێک کەس بوێری ئەوەیان هەبوو باوەڕیان بەوە هەبێت کە ئەو زیاتر لەوەش بوو – کە ئەم عیسایە خودا خۆی بوو!
مریەم گۆرانی گوت، «ڕۆحم لە خودای ڕزگارکەرمدا شاد دەبێت» (لۆقا 1:47). زەکەریا گوتی، «خودا... هاتووە و گەلەکەی ڕزگار کردووە» (لۆقا 1:68). یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر، کوڕە بەڵێندراوەکەی زەکەریا و ئەلیزابێت (لۆقا 1:13-17)، دواتر بۆ خەڵک پێشبینی دەکرد «زانینی ڕزگاری لە ڕێگەی لێخۆشبوونی گوناهەکانیانەوە، بەهۆی بەزەیی نەرمی خودامانەوە» (لۆقا 1:77-78). بە هاتنە سەر زەوی، عیسا، کوڕی خودا، ڕزگارییەکی خودا-نووسراوی بۆ هەموو خەڵکی باوەڕدار هێنا (یۆحەننا 3:16).
خودا هەموو مافێکی هەبوو کە لێمان خۆش نەبێت. بەڵام لەبری ئەوە بڕیاری دا لێمان خۆش بێت. فریشتەکان بە شوانەکانیان گوت «هەواڵی خۆشی گەورە... ڕزگارکەرێک بۆ ئێوە لەدایک بووە» (لۆقا 2:10-11). ئەو شوانانە پێویست نەبوو خۆیان ڕزگار بکەن، چونکە خودا ڕزگاریی بۆ ئەوان هێنا. من پێویست ناکات خۆم ڕزگار بکەم، چونکە خودا بۆ منی کردووە. و تۆش لەلایەن خوداوە لێخۆشبوویت کاتێک پلانی ڕزگارییەکەی قبوڵ دەکەیت و هاوکاری دەکەیت. دەتوانیت لەگەڵ ئەم خودا پیرۆزەدا ئاسوودە بیت، چونکە «عیمانوێل» واتە «خودا لەگەڵمانە». ئەم ڕزگارکەرە باڵادەستە تایبەتە گۆڕانکارییەکی تەواوی کرد و بوو بە مرۆڤ. چیرۆکی ڕاستەقینەی کریسمس ئەوەیە کە خودا هاتە خوارەوە بۆ ئەوەی ببێتە ڕزگارکەر بۆ هەموو خەڵکی جیهان. یۆحەننا 3:16 بەم شێوەیە دەڵێت: «خودا ئەوەندە جیهانی خۆشویست کە کوڕە تاک و تەنهاکەی خۆی بەخشی، بۆ ئەوەی هەر کەسێک باوەڕی پێی بێنێت لەناو نەچێت بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت.» گوناه ئەوەیە کە ئێمە لە خودایەکی پیرۆز جیا دەکاتەوە، و هەموومان پێویستمان بە ڕزگارییە.
عیسای بێ گوناه بۆ ئەم چیرۆکە گرنگە
هەموو باپیر و داپیرێک پێیان وایە نەوەکەیان باشترینە. و منیش بێجگە نیم. بەڵام ڕاستییەکە ئەوەیە کە عیسا تاکە کۆرپەی تەواو بوو. چونکە ئەو لە تەواوی ژیانی لەسەر زەویدا بە هیچ گوناهێک پیس نەبوو، ئەو لە هەموو کەسێکی تر جیاواز دەمێنێتەوە. ئەو بێ هاوتا بوو/هەیە، بێ هیچ مەرجێک.
کاتێک مریەم لە فریشتە جبریەل پرسی، «ئەمە چۆن دەبێت... لەبەر ئەوەی من پاکیزەم؟» وەڵامە نهێنییەکەی ئەوە بوو، «ڕۆحی پیرۆز دێتە سەرت و هێزی هەرە بەرز سێبەر دەکاتە سەرت» (لۆقا 1:34-35). بە شێوەیەک بە شێوەیەکی موعجیزەئامێز لە دەرەوەی هەردوو پزیشکی گشتی و تیۆلۆژیای ستاندارد، ڕۆحی پیرۆز دڵنیا بوو لەوەی کە گۆشتی مریەم و تەواوی خودا کوڕی تەواوی خودا – ڕزگارکەری هەمیشە بێ کەموکوڕی و بێ گوناهی مرۆڤایەتی – لەدایک دەکەن.
لە پلانی خۆیدا بۆ ڕزگاری، خودای دروستکەر ئادەمی دووەمی بەرهەم هێنا. ئەو پێشتر ئادەمی یەکەمی دروست کردبوو کە بە شێوەیەکی کارەساتبار کەوتە ناو گوناهەوە بە بڕیاردانی گەمژانە کە ئەو لە خودا باشتر دەزانێت (پەیدابوون 3). هەموومان کە بە سروشتی شوێن ئادەمی یەکەم دەکەوین، دەتوانین بە شێوەیەکی کەسی بڕیار بدەین بە شێوازی خودا بژین، سوپاس بۆ عیسای مەسیح، ئادەمی دووەم، کوڕی خودای جەستەدار، تاک و تەنها ڕزگارکەری جیهان (1 کۆرنسۆس 15:45-47؛ ڕۆما 5:12-21). بە جەستەداربوون، خودا لە کەسی عیسای مەسیحدا بوو بە مرۆڤ، بەڵام بێ گوناه. وشەکانمان ناتوانن ئەوە دەرببڕن کە وشەی خودا هەردووکی گوتووە و کردوویەتی! ئەو کەسانەی قسەکردن لەسەر «خودا-مرۆڤ» بە بێمانا دەزانن، دەبێت زۆر و بە قووڵی بیر لە وشەکانی کۆتایی جبریەل بکەنەوە پێش ڕۆیشتنی: «هیچ شتێک لەگەڵ خودا مەحاڵ نییە» (لۆقا 1:37). خودایەکی باڵادەست ڕزگارکەرێکی بێ گوناهی بە جیهانێک بەخشی کە بە شێوەیەکی سەخت پێویستی پێی بوو.
عیسا تایبەت بوو و دەمێنێتەوە. ئەو تاک و تەنهایە. عیسا یان کوڕی خودایە یان نییە. ئەگەر بێت، ڕزگاریی بۆ هەمووان هێناوە. ئەگەر نەبێت، تەواوی مرۆڤایەتی مێژوو بەرەو دۆزەخ دەڕوات (عیبرانییەکان 9:27-28). ئایا عیسا ڕووی ڕزگارکەری خودایە، یان هێشتا دەبێت لە کاتی دادگاییکردندا ڕووبەڕووی خودایەکی نەناسراو ببینەوە؟
گەڕان بەدوای عیسای دڵخۆشکەر
بۆ ئەوەی خۆمان لە کریسمسێکی بەتاڵ – و ژیانێکی بەتاڵ 365 ڕۆژ لە ساڵێکدا – بپارێزین، هەموو کەسێک پێویستە تەواوی خودا بە ئەزموون بزانێت. تەنها عیسای مەسیح پێویستی ئێمە بۆ ڕزگارکەرێک دابین دەکات: «ئەو وێنەی خودای نەبینراوە» و «لە مەسیحدا تەواوی خوداوەندی بە شێوەیەکی جەستەیی دەژی» (کۆلۆسی 1:15؛ 2:9). شوانەکان لە چیرۆکی ڕەسەنی کریسمسدا وەک «ترساو» و «لەرزۆک» وەسف کراون کاتێک فریشتەکە دەرکەوت و قسەی لەگەڵ کردن (لۆقا 2:9-10). دەتوانین خۆمان لەگەڵ ئەو شوانانەدا بناسینەوە. شتێک ڕووی دەدا لە دەرەوەی کۆنترۆڵی ئەوان – پچڕانێکی ژیانگۆڕ بوو!
کەچی ئەم «ڕزگارییە گەورەیە» (عیبرانییەکان 2:3) کەسییش بوو، وەک فریشتەکە پێی گوتن: «من دەهێنم بۆ ئێوە هەواڵی خۆش... ڕزگارکەرێک بۆ ئێوە لەدایک بووە... ئەمە نیشانەیەک دەبێت بۆ ئێوە ... ئێوە کۆرپەیەک دەدۆزنەوە کە بە قوماش پێچرابێت و لە ئاخوڕێکدا پاڵکەوتبێت» (لۆقا 2:10-12). عیسای مەسیح ڕزگارکەری هەمووانە. بەڵام ڕزگارکەری هەمووان تەنها دەتوانێت ببێتە ڕزگارکەری تۆ کاتێک تۆ بە شێوەیەکی کەسی داوای لێ دەکەیت ژیانی تۆ لە بارودۆخ و ئاراستەی گوناهکاری ئێستای ڕزگار بکات.
خودای دروستکەر کە هەموومان دەهێنێتە دادگای گەورە، هەروەها خودای ڕزگارکەرە کە خۆشییەکی گەورە دەهێنێت بۆ هەموو ئەوانەی پێشوەختە لە ڕێگەی عیساوە ئاشتی لەگەڵ خودا دەکەن (2 تیمۆساوس 4:1؛ 1 تیمۆساوس 2:5-6؛ لۆقا 2:10،14،20). گرنگترین کۆبوونەوەی ئەم وەرزی کریسمسە کۆبوونەوەی کەسی تۆیە لەگەڵ عیسای مەسیح. هیچ شتێکی تر گرنگییەکی هەتاهەتایی لەو شێوەیە نییە.
هەڵبژاردەی تۆ ئەم کریسمسە
بیرکردنەوە لە ڕووماڵکردنی هەواڵەکانی کریسمسی ڕابردوو دڵم قورس دەکات. پێویست بە بێهیوایی نییە کە بە ناچاری دوای سەرلێشێواوی سەرخۆشی زۆرێک لە ئاهەنگەکانی کریسمسی بەناو دێت. پێشنیارەکان زۆرن کە ئەگەر هێشتا هۆشیار بیت، ئاهەنگت نەگێڕاوە. چ قسەیەکی بێمانا! داوات لێ دەکەم جیاواز بیت لەوانەی دەوروبەرت. ڕەنگە ئەوان لێدانی دڵی چیرۆکی ڕاستەقینەی کریسمس نەزانن. عیسا بوو بە جەستە، نەک بۆ ئەوەی حەزە جەستەییەکان تێر بکات، بەڵکو بۆ ئەوەی جەستەی خۆی وەک پارەیەک بۆ باجی گوناه بەکار بهێنێت کە لە مرۆڤایەتی وەردەگیرێت (ڕۆما 6:23).
کریسماس بەبێ مەسیح وەک هەوڵدانە بۆ مەلەکردن بەبێ ئاو! ناکرێت. هەر چێژێک کە لە ساتورنالیاوە وەربگیرێت – ئەو کاتی ئاهەنگی شێتە کە هاوکاتە لەگەڵ کریسمس و لەسەر پەرستنی خودای بتپەرستی ساتورن دامەزراوە – کاتییە کاتێک قەرزەکانی کارتی بانکی مانگی یەک دێنە سەر. بۆچی بە چالاکییەکان فریو بخورێین کە هەرگیز ئەوەی بەڵێنی دەدەن نایدەن؟ کتێبی پیرۆز دەڵێت: «ڕزگاری لە هیچ کەسێکی تردا نییە، چونکە هیچ ناوێکی تر لەژێر ئاسماندا بە مرۆڤ نەدراوە کە بەهۆیەوە دەبێت ڕزگار بین» (کردارەکان 4:12).
لەبری ساتورنالیا، ئەم کریسمسە سەرنجت بدەیتە سەر «بەرخی خودا، کە گوناهی جیهان لادەبات» (یۆحەننا 1:29). هەموو خۆت لە عیسادا وەبەرهێنە، کە «گەلەکەی لە گوناهەکانیان ڕزگار دەکات» (مەتتا 1:21). لەگەڵ خێزان و هاوڕێکانتدا ڕاهێنان بە ژیان لە ئامادەبوونی عیسادا بکە وەک «عیمانوێل... خودا لەگەڵمانە» (مەتتا 1:23). وەک «کوڕی خودا» بیناسە (مەرقۆس 1:1). بە بەرزکردنەوەی لە هەموو چالاکییەکانتدا بەرز ڕایگرە. بەردەوام سوپاسی خودا بکە بۆ چیرۆکی کریسمسی ژیانگۆڕ: «ڕزگارکەرێک بۆ ئێوە لەدایک بووە، ئەو مەسیحی خوداوەندە» (لۆقا 2:11). ئەمساڵ ئاهەنگی چیرۆکی ڕاستەقینەی کریسمس بگێڕە.
