«...بێگومان خوداوەند هەستاوەتەوە...» لۆقا 24:34 ئەوەی کە باوک لە کەسایەتی کوڕدا دەرکەوتووە، ئەوەی کە کەسایەتییەکی خودایی لەسەر زەوی هەیە، ڕۆحی پیرۆز، و ئەوەی کە پیاوێک لە ئاسماندایە، مەسیحی خاوەن شکۆ، بنچینەی مەسیحییەتە.
هەموو بەرەکەتێک بۆ مەسیحییەکان لەسەر کاری گەورەی ڕزگارکردن وەستاوە کە مەسیحی خاوەن شکۆ لەسەر خاچ ئەنجامی دا، بەڵام هەرگیز نەماندەتوانی بەرەکەتی خودایی بەدەست بهێنین کە لە ڕێگەی مردنی عیساوە بۆمان دابین کراوە، ئەگەر هەستانەوەی ئەو لەناو مردوواندا نەبووایە.
یەکێک لە ڕاستییە گەورەکانی مەسیحییەت ئەوەیە کە هەموو ئەوانەی مردوون، لە مردووان هەڵدەستێنرێنەوە. بنچینەخوازەکانی جولەکە باوەڕیان بە هەستانەوەی مردووان هەبوو، بەڵام تا کوڕی خودا نەهاتە ناو جیهان، ڕاستییەکانی پەیوەست بە هەستانەوە ئاشکرا نەکران.
پێشبینییەکانی هەستانەوەی مەسیح
چەندین جۆر، وێنە و پێشبینی لە پەیمانی کۆندا هەن کە مردن و هەستانەوەی مەسیحمان بۆ دەردەخەن: ئادەم خرایە خەوێکی قووڵەوە پێش ئەوەی یارمەتیدەرەکەی وەربگرێت؛ ئیسحاق خرایە سەر قوربانگا پێش ئەوەی وەک لە هەستانەوەدا بگەڕێندرێتەوە؛ یوسف چووە ناو چاڵ و ناو زیندان پێش ئەوەی بێتە دەرەوە بۆ ئەوەی ببێتە ڕزگارکەری جیهان، داود چووە ناو دۆڵی ئیلا و زەبەلاحەکەی بەزاند، سەری و شمشێرەکەی هێنایەوە؛ بەنایا لە ڕۆژێکی بەفراویدا چووە ناو چاڵەکە، شێرەکەی کوشت، و بە سەرکەوتوویی هاتە دەرەوە؛ ئیلیا لە ئوردون پەڕییەوە و چووە ئاسمان؛ ئەلیشا لەگەڵی پەڕییەوە، پاشان گەڕایەوە بۆ ئەنجامدانی کارە بەهێزەکانی؛ و یۆنا سێ ڕۆژ و سێ شەو لە سکی ماسییە گەورەکەدا بوو پێش ئەوەی دەست بە ئەرکەکەی بکات. ئەمانە، و چەندین وێنەی تر لە نووسینە کۆنەکانەوە، ئەم ڕاستییە گەورەیەمان بۆ دەردەخەن.
لە ڕۆژی پەنجا، پەترۆس پێشبینییەکەی پەیوەست بە هەستانەوەی مەسیح لە زەبوور 16دا بیرهێنایەوە:
«گیانم لە دۆزەخدا بەجێناهێڵیت، هەروەها ڕێگە نادەیت پیرۆزەکەت گەندەڵی ببینێت. ڕێگاکانی ژیانت پێ ناساندووم» (کردار 2:27، 28).
زەبوور 110، ئیشایا 52 و 53، لەگەڵ چەندین نووسینی تر، بیرۆکەکانمان ئاراستەی هەستانەوەی کوڕی خودا دەکەن.
زۆرێک لە پێشبینییەکانی پەیمانی کۆن نەدەتوانرا جێبەجێ بکرێن ئەگەر مەسیح هەڵنەستابایەتەوە. هەموو پێشبینییە شکۆدارەکانی مەسیحی لەسەر هەستانەوەی مەسیح لە مردووانەوە دامەزراون.
کاتێک لەسەر زەوی بوو، خوداوەند بە ڕوونی پێشبینی هەستانەوەی خۆی کرد، بە بیرهێنانەوەی سێ ڕۆژی یۆنا لە سکی ماسییە گەورەکەدا، و بە گوێگرانی وت کە ئەو سێ ڕۆژ و سێ شەو لە دڵی زەویدا دەبێت.
هەروەها ئەوەی کە لە زەبوور 110دا لەسەر خۆی وترا بوو، بیرهێنایەوە:
«لە دەستە ڕاستم دانیشە، تا دوژمنەکانت دەکەمە ژێر پێی تۆ»
و بە جولەکەکانی وت کاتێک داوای نیشانەیەکیان لێکرد:
«ئەم پەرستگایە وێران بکەن، و لە سێ ڕۆژدا من هەڵی دەستێنمەوە» (یۆحەننا 2:19).
زۆر جار بە قوتابییەکانی دەوت کە خاچ دەدرێت، و لە ڕۆژی سێیەمدا هەڵدەستێتەوە (مەتتا 16:21؛ مەتتا 17:23؛ مەتتا 20:19).
تەنانەت دوژمنانی خوداوەندیش ئەوەیان بیرهێنایەوە کە ئەو لەسەر هەستانەوەی خۆی وتبووی (مەتتا 27:63).
شایەتی بۆ هەستانەوە
چەند بێ کەم و کوڕین ئەو بەڵگانەی هەستانەوە کە نێردراو پۆڵس لە سەرەتای 1 کۆرنسۆس 15دا پێشکەشیان دەکات.
جگە لە نێردراوان،
«زیاتر لە پێنج سەد برا لە یەک کاتدا» خوداوەندیان بینیبوو، زۆربەیان زیندوو بوون کاتێک نێردراو نووسیویەتی.
سەبارەت بە دەرکەوتنی عیسا لە هەستانەوەدا بۆ نێردراوان، لۆقا نووسیویەتی:
«کە خۆی نیشان دان دوای ئازارەکانی بە چەندین بەڵگەی بێ هەڵە، بۆ ماوەی چل ڕۆژ بینرا» (کردار 1:3).
لە نێو نێردراواندا کە خوداوەندیان بە زیندوویی بینی، مەتتا و یۆحەننا بوون، کە لە ئینجیلەکاندا کە ناوی ئەوانیان هەڵگرتووە، لەسەر هەستانەوە نووسیویانە.
شیمۆن پەترۆسیش، لە نامەی یەکەمیدا، لەسەر
«هەستانەوەی عیسای مەسیح دەنووسێت: کە چووەتە ئاسمان، و لە دەستە ڕاستی خودادایە» (1 پەترۆس 3:21، 22).
پۆڵس خوداوەندی لەسەر زەوی نەناسیبوو، بەڵام بینی کە لە مردووان هەستاوەتەوە، لە ئاسمان دانیشتووە، وەک خۆی دەنووسێت:
«و لە کۆتاییدا منیش بینیم، وەک یەکێک کە لە کاتی خۆی نەهاتبووە دنیاوە» (1 کۆرنسۆس 15:8).
مەسیحی هەستاوە تەنها بۆ شایەتە هەڵبژێردراوەکان دەرکەوت، بەڵام هێشتا بۆ هەموو نەتەوەکە دەردەکەوێت. پۆڵس چاوەڕێی ئەو ڕۆژەی دەکرد، چونکە ئەویش هەڵبژێردرابوو بۆ ئەوەی ببێتە شایەتی مەسیحی هەستاوە.
هێزی خودایی لە هەستانەوەدا دەرکەوت
دەسەڵاتی خودایی لە کوڕی مرۆڤدا دەردەکەوێت کە دادوەری پێ سپێردراوە؛ بەڵام هێزی خودایی لە هەستانەوەدا دەردەکەوێت، جا چ لە مەسیحدا بێت کە مردووان لەسەر زەوی هەڵدەستێنێتەوە، یان لە هەستانەوەی خۆیدا، یان لە هەڵستاندنەوەی هەموو مردووان لە یەکەم و کۆتا کرداری هەڵستاندنەوەی مردوواندا.
پۆڵس پێمان دەڵێت کە عیسا
«بە هێزەوە کوڕی خودا ڕاگەیەندرا... بە هەستانەوە لە مردووان» (ڕۆما 1:4)؛
و ئەوەی کە
«گەورەیی بێ ئەندازەی» هێزی خودا ئاشکرا کرا «کاتێک ئەو لە مردووان هەڵیستاندەوە» (ئەفەسۆس 1:19، 20).
ئەمە ئەو هێزە بوو کە لە هەڵستاندنەوەی کچەکەی یایرۆس، کوڕەکەی بێوەژنەکەی ناعین، و لازارۆس لە مردن و گەندەڵیدا بینرا.
