کتێبی ئیشایا هەندێک جار بە «پێنجەمین ئینجیل» یان «ئینجیل لە پەیمانی کۆندا» ناودەبرێت. بەشی 53 دڵی ئەو ئینجیلەیە.
بە خوێندنەوەی ئەم بەشە نایابە، کەس ناتوانێت نەبینێت کە بۆ خوداوەند و ڕزگارکەرمان عیسای مەسیح پێشبینی کرابوو کە بە چەندین شێوە ئازار بچێژێت. با چوار لەوانە تاوتوێ بکەین.
1. ئەو لە ڕووی ڕۆحییەوە ئازاری چەشت – لە ڕۆحیدا
کێ باوەڕی بە ڕاپۆرتەکەمان هێناوە؟ و بازووی خوداوەند بۆ کێ ئاشکرا کراوە؟ چونکە ئەو وەک ڕووەکێکی ناسک لەبەردەمیدا گەشە دەکات، و وەک ڕەگێک لە زەوییەکی وشکەوە: ئەو هیچ شێوە و جوانییەکی نییە؛ و کاتێک ئێمە دەیبینین، هیچ جوانییەک نییە کە ئارەزووی بکەین. ئەو ڕیسوا کراوە و ڕەتکراوەتەوە لەلایەن پیاوانەوە؛ پیاوێکی خەمبارە، و ئاشنایە بە خەم: و ئێمە وەک بڵێی ڕوخسارمان لێی شاردەوە؛ ئەو ڕیسوا کرابوو، و ئێمە بە بەهایمان نەدەزانی. بە دڵنیاییەوە ئەو خەمەکانی ئێمەی هەڵگرت، و ناخۆشییەکانی ئێمەی هەڵگرت: بەڵام ئێمە بە لێدراو، لەلایەن خوداوەندەوە لێدراو، و ئازاردراو هەژمارمان دەکرد. — ئیشایا 53:1-4 KJV
هیچ شتێکی زەمینی نەبوو کە بتوانێت پشتیوانی لێبکات یان دڵی خۆش بکات لە کاتێکدا لێرە بوو. دەتوانن باوەڕ بکەن کە ئەو کەسەی ڕاستییە بە «ئەو فریودەرە» ناوزەد کرا (مەتتا 27:63)؟ ئەو کەسەی چاکەیە بەوە ناوزەد کرا کە شەیتانی هەیە (یۆحەننا 8:48). هەموو مافەکانی لێسەندرایەوە.
2. ئەو لە ڕووی جەستەییەوە ئازاری چەشت – لە جەستەیدا
بە دڵنیاییەوە ئەو خەمەکانی ئێمەی هەڵگرت، و ناخۆشییەکانی ئێمەی هەڵگرت: بەڵام ئێمە بە لێدراو، لەلایەن خوداوەندەوە لێدراو، و ئازاردراو هەژمارمان دەکرد. بەڵام ئەو بریندار کرا بۆ سەرپێچییەکانمان؛ ئەو لێدرا بۆ گوناهەکانمان: سزای ئاشتی ئێمە لەسەر ئەو بوو؛ و بە لێدانەکانی ئەو ئێمە چاک دەبینەوە. —ئیشایا 53:4-5
دڕندەیی کە بە مەسیح درا لەلایەن دروستکراوەکانییەوە گەورە و ترسناک بوو. لە ئەنجامی هەموو ئەو خراپ بەکارهێنانەی پیاوان بۆ جەستەی، ئازارەکانی زۆر توند بوون و زۆر لە ئاستی بەرگەگرتنی هەر مرۆڤێک زیاتر بوون. ئازارەکانی بریتی بوون لە لێدان، تف لێکردن، لێدان، قامچی لێدان، دڕک لەسەر سەری دانان و بزمار لە دەست و قاچەکانی چەقاندن – جەستەی بە خاچەکەوە گرتبوو. دەوترێت کە دوای ئەوەی قامچییان لێدا، پشتی وەک کێڵگەیەکی کێڵدراو بوو (زەبوور 129:3).
3. ئەو لە ڕووی سۆزدارییەوە ئازاری چەشت – لە ڕۆحیدا
بەڵام خوداوەند پێی خۆش بوو کە لێی بدات؛ ئەو خەمی پێدا: کاتێک تۆ ڕۆحی ئەو دەکەیتە قوربانییەک بۆ گوناه، ئەو نەوەکەی دەبینێت، ئەو ڕۆژەکانی درێژ دەکاتەوە، و ویستی خوداوەند لە دەستیدا سەرکەوتوو دەبێت. ئەو ماندووبوونی ڕۆحی خۆی دەبینێت، و ڕازی دەبێت: بە زانیارییەکەی خزمەتکاری ڕاستودروستی من زۆر کەس ڕاستودروست دەکات؛ چونکە ئەو گوناهەکانیان هەڵدەگرێت. —ئیشایا 53:10-11
چەندە ئارەزووی خۆشەویستی و تێگەیشتنی هاوڕێ و خزمەکانی کردبێت – تێگەیشتنی دایکێک، دەستێک لەسەر شانی لەلایەن براکانییەوە. لە جیاتی ئەوە، پێمان دەوترێت دەربارەی مەسیح، «من بووم بە نامۆ بۆ براکانم، و بێگانە بۆ منداڵەکانی دایکم» (زەبوور 69:8). ئەو نەبوو کە ئەوانی نامۆ کرد؛ ئەوان ئەویان لە خۆیان نامۆ کرد.
4. ئەو ڕەتکردنەوەی کۆمەڵایەتی چەشت
ئەو ڕیسوا کراوە و ڕەتکراوەتەوە لەلایەن پیاوانەوە؛ پیاوێکی خەمبارە، و ئاشنایە بە خەم: و ئێمە وەک بڵێی ڕوخسارمان لێی شاردەوە؛ ئەو ڕیسوا کرابوو، و ئێمە بە بەهایمان نەدەزانی. —ئیشایا 53:3
گەلەکەی خۆی ڕیسوایان کرد. وشەی «ڕیسواکراو» ئەم وشانەی خوارەوە دەهێنێتە بیر: ڕق لێبوونەوە، سووکایەتی پێکردن، قێز لێکردنەوە، دوورکەوتنەوە، گاڵتەپێکردن، سووکایەتی پێکردن و بێزراو، لە نێو زۆر شتی تردا. ئەم شتانە تەنها کاریگەری لەسەر کۆمەڵایەتی نییە بەڵکو کاریگەری لەسەر ڕۆح و گیانیش هەیە. دەتوانین هەموو ئەمانە ببینین کە پەیوەندییان بە خوداوەند عیساوە هەیە لە کاتێکدا لێرە بوو. لە ئینجیلەکاندا، پیاوان ئەم شتانەیان پێی کرد. ئەو لەلایەن چینی باڵا و خەڵکی ئایینی سەردەمەکەیەوە دوورخرایەوە. بەڵام، دەبینین کە هەندێک جار هەندێک کەس هەبوون کە دژایەتی نەریتەکانیان دەکرد، وەک فەریسییەکە کە خوداوەندی بۆ ژەمێک بانگهێشت کرد (لۆقا 11:37). کەسێکی زۆر بەهێز دەوێت بۆ بەرگەگرتنی ڕەتکردنەوەی کۆمەڵایەتی. مرۆڤ بوونەوەرێکی کۆمەڵایەتییە و بۆیە پێویستی بە مرۆڤەکانی تر هەیە بۆ گەشەکردن، هاندان، هاوڕێیەتی و هاوبەشی.
سروودی خوارەوە لەلایەن ج. ن. داربی بە شێوەیەکی گونجاو ئازارەکانی خوداوەندمان وەسف دەکات:
ئۆه، ڕۆژی خەمێکی قووڵ، ڕۆژی خەمێکی بێ بن، کاتێک تۆ تامی ترسناکی تووڕەییت کرد بەبێ ئارامی.
تۆ بەدوای بەزەییدا گەڕایت، دڵێک بۆ ئەوەی خەمەکەت بزانێت، بۆ چاودێریکردنی کاتژمێری ئازارەکەت – بۆ دڵنەواکەران لە خەمدا.
هیچ چاوێک نەدۆزرایەوە بۆ بەزەیی، هیچ دڵێک بۆ هاوبەشیکردنی خەمەکەت، بەڵام شەرم و سووکایەتی و تف لێکردن: کەس گرنگی بە ناسینی ناوت نەدەدا.
پاشان، هەموو شتێک تەواو بوو، بە نەرمی تۆ بۆ دەستی باوکت، تەواو هێزەکەت لە لاوازیدا ڕۆحەکەت ڕادەست کرد.
ئۆه خوداوەند، چیرۆکی سەرسوڕهێنەرت ڕۆحی ناوەوەمان دەجوڵێنێت؛ بیر لە شکۆمەندیت دەکەینەوە – ڕێگای خۆشەویستی تەنهایت.
هەرچەندە خوداوەند عیسا بە قووڵی هەستی بە ئازارە جەستەییەکان کرد کە پیاوان بوێرییان کرد خراپ بەکاری بهێنن، ئەو ئازارانە بە هیچ شێوەیەک بەراورد نەدەکران بە ئازارەکانی لەلایەن خوداوەندەوە بۆ گوناهەکانمان دادگایی بکرێت. جەستەی ئەو نەبوو کە گوناهەکانی ئێمەی هەڵگرت، بەڵکو ئەو «گوناهەکانی ئێمەی لە جەستەی خۆیدا لەسەر دارەکە هەڵگرت» (1 پیتڕۆس 2:24 NKJV). ئەو ئازارە تەنها جەستەیی نەبوو، بەڵکو لە قووڵایی ڕۆحیدا هەستی پێکرا. لە ئیشایا 53:10، لە وشانێکدا کە ئاماژە بە خودا دەکەن، دەخوێنینەوە: «کاتێک تۆ ڕۆحی ئەو دەکەیتە قوربانییەک بۆ گوناه.» ڕۆح ناوەندی بوونی سۆزدارییە، وەک چۆن بە ووشەکانی خوداوەند لە باخچەی گەتسیمانی نیشاندراوە: «ڕۆحم زۆر خەمبارە، تەنانەت تا مردن» (مەتتا 26:38). لەو قووڵاییە ناوەوەی ڕۆحیدا هەستی بە ئازارێکی زۆر گەورە کرد کە لەلایەن خوداوەندەوە جێهێڵدرا، بەڵام ئەمە تەنها ڕێگا بوو کە دەتوانرا لە تاوانەکانمان ڕزگارمان بکات. چ خۆشەویستییەکی بێشومار دڵی پڕ کردبوو!
