و دواتر ڕوویدا کە ئەو چووە شارێک بە ناوی نایین، و زۆرێک لە قوتابییەکانی و جەماوەرێکی زۆر لەگەڵی چوون. و کاتێک نزیک بووەوە لە دەروازەی شارەکە، ئەوەتا، پیاوێکی مردوو دەهێنرایە دەرەوە، تاکە کوڕی دایکی، و ئەویش بێوەژن بوو، و جەماوەرێکی زۆر گەورە لە شارەکە لەگەڵی بوون. و یەزدان، کاتێک بینی، بەزەیی پێیدا هاتەوە، و پێی وت، مەگری؛ و نزیک بووەوە و دەستی لە تابووتەکە دا، و هەڵگرەکان وەستان. و ئەو وتی، گەنج، پێت دەڵێم، هەستە. و مردووەکە دانیشت و دەستی کرد بە قسەکردن؛ و ئەو دایەوە بە دایکی. و ترس هەمووانی گرت، و خودایان ستایش کرد، وتیان، پێغەمبەرێکی گەورە لە نێوانماندا هەستاوەتەوە؛ و خودا سەردانی گەلەکەی کردووە. و ئەم هەواڵە لە هەموو یەهودا سەبارەت بەو بڵاو بووەوە، و لە هەموو وڵاتی دەوروبەردا. — لۆقا ٧:١١-١٧ JND
ئەم چیرۆکە تایبەتە بە مزگێنی لۆقا – مزگێنی بێوەژنەکان (سەیری ٢:٣٧، ٤:٢٥-٢٦، ١٨:٣، ٢٠:٤٧، ٢١:٢ بکە). لۆقا مەسیح بە هاوسۆزی مرۆییەوە پێشکەش دەکات. پیاوی ڕاستەقینە ڕووبەڕووی مرۆڤ بووەوە لە هەموو کێشە و خەمەکانی. چیرۆکەکەمان لە گوندێکی بێ بایەخ لە ئیساکار ڕوویدا. لێکۆڵەران لە ساڵانی ١٨٠٠دا ئاماژەیان بەوە کرد کە شوێنێکی بچووکی پیس بوو. کەچی، بوونی بە شوێنی یەکەمین زیندووکردنەوەی کەسێک لە مردووەکان لەلایەن یەزدانەوە، وای لێدەکات لە مێژوودا دیار بێت. لەوێ بوو کە یەزدانی شکۆمەندی ڕازی بوو بێت. ئەو خۆشەویستی و ڕووناکی خودای هێنایە ناو گۆشە تاریکەکانی کۆمەڵگەی مرۆیی.
هەر شوێنێک کە نەهامەتی و پێویستی هەبوو، ئەو بە تەواوی نیعمەت و هێزەوە مامەڵەی لەگەڵ دۆخەکەدا دەکرد. یەزدان خزمەتکارێکی بەردەوام و ئامادە بوو بۆ هەموو ئەوانەی کە پێویستیان هەبوو. خۆشەویستی و بەزەیی ئەو بۆ منداڵە کەوتوو و ئازارچەشتووەکانی ئادەم و حەوا بێ وێنە بوو، و بە هیچ هۆکارێکی خۆپەرستانەی سازشکارانە کەم نەکرابووەوە. ئەو لە ئەرکێکدا بوو بۆ دڵخۆشکردنی باوکی، و ئەو بەردەوام بوو لە ئەنجامدانی کاری باش.
دوو کاروان
دوو کاروانمان پێشکەش دەکرێت: یەکێکیان پڕ لە گفتوگۆ و مشتومڕی زیندوو و ئەوی تریان بە قورساییەکی گونجاو بۆ پرسە دیاریکراو بوو. یەکەمیان لەلایەن مامۆستایەکی سەرنجڕاکێش و قوتابییەکانییەوە سەرۆکایەتی دەکرا، لەگەڵ جەماوەرێک لە خەڵکی سەرنجڕاکێش کە هیوایان دەخواست شتێک لە وشەکانی مامۆستاکە بگرن یان ڕەنگە تەنها چاوێک لێی بکەن. «جەماوەرێکی زۆر» ئەوە دەردەخات کە ئەو لەو کاتەدا چەندە بەناوبانگ بوو.
ئەوان بە ڕوونی ئاگاداری ئەو خەمبارییە نەبوون کە لە نایین ڕوویدابوو، و بۆیە هیچ کەسێک داوای لە یەزدان نەکرد، یان تکای نەکرد، لەبری بێوەژنەکە. هیچ کەسێک داوای لێ نەکرد هیچ شتێک بکات. کەچی یەزدان دەیزانی چی دەکات. یەزدانی ژیان دەچووە ناو دیمەنێک کە کاریگەری مردنی لەسەر بوو. ئەو دەهات، بێ بانگهێشت بەڵام بە ئازادی خۆشەویستی خۆی، بۆ ئەوەی مرۆڤایەتی لە وێرانی تەواویدا ببینێت و شین بگۆڕێت بە خۆشییەکی بێ وەسف.
گرووپەکەی تر لەلایەن ژنێکی بێوەژنەوە سەرۆکایەتی دەکرا، کە زۆر بەهۆی لەدەستدانییەوە ئازاری دەچەشت، و کۆمەڵێک لە خەمبارانی هاوسۆز لە ڕێگەیان بۆ گۆڕستان. بێوەژنەکە کەسایەتییەکی تەنها بوو، جگە لە یادگارییە خۆشەکانی منداڵی کوڕە مردووەکەی ئێستای، هیچی نەمابوو. بەبێ پارێزەرێکی نێر لەو کاتەدا، ئەو تووشی کێشەی زۆر ڕاستەقینە دەبوو. ئەو وێران و زۆر خەریکی خەمەکانی بوو. تاکە کوڕی مردبوو، و دەبوو بە تەنها بەردەوام بێت. هەموو هیوایەکانی لەسەر ئەو بوون، و ئێستا ئەوانە تێکشکابوون.
جگە لە سەختییەکانی ژیان کە ئێستا ڕووبەڕووی دەبووەوە، هێڵی خێزانی مێردەکەی کۆتایی هاتبوو. هیچ دابینکردنێکی کۆمەڵایەتی بۆ خۆشگوزەرانی ئەو نەبوو، هیچ کەسێک بۆ پشتگیریکردنی، و کەم چانسی کارکردن. ئەو هەموو شتێکی لەدەست دابوو و بێ هیوا بوو. کارەساتێک بوو! دایکێک چاوەڕوانی لەدەستدانی منداڵەکانی ناکات پێش ئەوەی خۆی بمرێت.
دۆخەکە پەندەکانی سلێمان ٢٧:١ دەهێنێتە بەردەممان: «شانازی بە سبەینێوە مەکە، چونکە نازانیت ڕۆژێک چی دەهێنێتە پێشەوە.» ژیان کورتە، مردن هەتاهەتاییە، و هەتاهەتایی درێژە. ڕاستییەکانی گوناه و دەرئەنجامە حەتمییەکەی بۆ بێوەژنەکە هێنرابوونە ماڵەوە، بەڵام گوێمان لێی نییە کە گلەیی بکات، «بۆچی خودا ڕێگەی دا ئەمە بەسەر مندا بێت؟» بێگومان ئەو ڕێگەی دا بەم کارەساتە بۆ ئەوەی شکۆمەندی بۆ کوڕەکەی بهێنێت و ڕاستییەکەی پێ بڵێت کە لە وتاربێژ ٧:١-٣ دراوە، کە «باشترە بچیتە ماڵی پرسە» (ئایەتی ٢). لەمەدا، ئەو فێری بەرەکەتێکی زۆر و میهرەبان دەبوو بۆ خۆی.
مەسیح دەیزانی
مەسیح بە باشی تێچووی لەدەستدانی ژنەکەی دەزانی، چونکە ئەویش تاکە کوڕ بوو (یۆحەننا ٣:١٦)، و هاوسۆزییەکانی نەک تەنها خودایی بوون بەڵکو لە مرۆڤبوونی تەواوی ئەوەوە سەرچاوەیان گرتبوو. شوێنکەوتووانی ڕەنگە کەمترین ئاماژەیان بەوە نەبووبێت کە چی ڕوودەدات، بەڵام یەزدان عیسا بە مەبەستەوە هەنگاوی دەنا. ئەو هەست بە خەمی دەکرد و لە فرمێسکەکانی بەشدار بوو. کاتێک بینی، دڵی جوڵا، و بەزەیی پێیدا هاتەوە. واتە، ئەو هەستی پێکرد لەگەڵ ئەودا.
تۆمار نەکراوە کە ئەو کاتە گریا، بەڵام ئەو وەک هیچ کەسێکی تر دەگریا کاتێک گوناه و مردنی بۆ هەمیشە بە کارەکەی لەسەر خاچەکە نەهێشت. ئەو وشەی سادە و پاکترین میهرەبانی دەربڕی: «مەگری.» ئەم وشانە بێگومان ئاسوودەییەک بوون بۆی، بەڵام بە کارێکی بێ وێنە لە هێزەوە پشتگیری دەکران. ڕۆژێک ئەو هەموو فرمێسکێک لە چاوەکانی ڕزگاربوواندا لەناودەبات (بینین ٢١:٤). بەڵام ئێستا دەبینین ئەو بە ڕاستی گرنگی بە دۆخی ژنەکە دەدات، بە خەم و لەدەستدانی. بە هەمان شێوە ئەمڕۆ، هەر کاتێک خەمبار دەبین و دەگرین، ئەو هەست بە خەممان دەکات. ئازارە هاوسۆزییەکانی ئەو هێشتا تەواو نەبوون.
دڵی دەستی جوڵاند، و دەستی لە تابووتەکە دا. ئەم کارە گڵاوی نەکرد، چونکە ئەو هەمان پەیوەندی بە مردن و گوناهەوە هەبوو وەک خودا. ئەو ناتوانرێت گڵاو بکرێت. یەزدان پێویستی بەوە نەبوو بچێتە لای کاهینەکان بۆ پاککردنەوە.
کاتێک دەستی لە تابووتەکە دا، قسەی کرد. پێمان ناڵێن ئەم وشانە چ کاریگەرییەکیان لەسەر دایکەکە هەبوو. ئەوان وشەی بێ سوود دەبوون، وشەی بێ واتای، لەسەر لێوی ئەوانی تر. ئەنجامەکە – زیندووکردنەوەی کەسێکی مردوو – ئەوی وەک کوڕی خودا ڕاگەیاند. ئەمە، بێگومان، بە شێوەیەکی باڵا بە زیندووکردنەوەی خۆی نیشان درا. هەموو نیشاندانێکی لەو جۆرە هێزە پشتگیری، یان پشتڕاستی کردەوە، کە ئەو نەک تەنها کوڕی مرۆڤ بوو بەڵکو کوڕی خوداش بوو (سەیری ڕۆما ١:٤ بکە).
«هەستە!» هیچ نوێژکردنێکی درێژخایەن یان لێدانی سنگ نەبوو. دەنگی دەسەڵاتی باڵا ویستی خۆی دەربڕیبوو. گەنجەکە هەستا؛ ئەو کە مردبوو دانیشت. وەک جولەکەیەک، ئەو ملکەچی یاسا بوو و تامی هێزی سزادانی لە مردندا چەشتبوو، بەڵام کاتێک مردبوو چیتر ملکەچی یاسا نەبوو (ڕۆما ٧). سەرەڕای ئەوەش، دۆخی بێ هیوای ئەو بە تەواوی هاوتای دۆخی ڕۆحی خۆمان بوو کاتێک لە سەرپێچی و گوناهەکاندا مردووبووین (ئەفەسۆس ٢:١).
کاتێک لە مردن زیندوو کرایەوە، گەنجەکە قسەی کرد. هیچ تۆمارێک لەبارەی ئەوەی کە چی وتووە، نەدراوە، بەڵام بەڵگەیەکی بیستراو بوو کە ئەو زیندوو بوو. کاتێک متمانەمان بە ڕزگارکەر کردووە، بە دەمی خۆمان دان بە ژیان و هیوای نوێدا دەنێین کە لە ناوماندا هەیە. تاکە ئەگەری گوناهبار ئەوەیە کە بەزەیی و نیعمەتی خودا بۆ ئەوانە بەکاربهێنرێت کە لە ڕووی ڕۆحییەوە مردوون – هیچ چارەسەرێکی تر بۆ هیچ کەسێک نییە. ئەمە کارێکی سەرسوڕهێنەرە.
گرنگیپێدانی ئەو
یەزدان خودای بێوەژنەکانە و هەڵیدەبژێرێت کە خۆی لەگەڵیاندا بناسێنێت لە دۆخە خەمناکەکانیاندا. بۆیە، ئەو بەردەوام بوو لە گرنگیپێدانی تایبەتی بەم بێوەژنە، نیعمەت و چاکەی خۆی پێشکەش دەکرد. ئەو مامەڵەی لەگەڵدا نەکرد، وتی، «ئەگەر ژیانت پێم بدەیت، بە موعجیزەیەک پاداشتت دەدەمەوە» یان، «ئەگەر کوڕەکەت لە مردن زیندوو بکەمەوە دەبێت بەڵێن بدەیت کە تەرخانی بکەیت بۆ من.» یەزدان گەنجەکەی دایەوە بە دایکی بەبێ هیچ مەرجێک. ئەو نیعمەتێکی پاکی نیشان دا. هەرچەندە یەزدان بێگومان مافی ئەوەی هەبوو کە داوای گەنجەکە بکات، بەڵام دایەوە بە دایکی. یەزدان عیسا گرنگی بە بێوەژنەکە دەدا: ئەو زیانی چەشتبوو و کوڕەکەی بۆی گەڕێنرابووەوە. یەزدان هەمیشە بەدوای شکۆمەندی خودادا دەگەڕا؛ ئەو هیچ شتێکی بۆ خۆی نەدەویست.
وەڵامدانەوەکە
جەماوەرەکە بە ستایشکردنی خودا وەڵامیان دایەوە. ڕەنگە ئەوان ئەو موعجیزانەیان لە مێژووی خۆیاندا لە ڕۆژانی دووری ئیلیا و ئەلیشا بەبیر هاتبێتەوە. بەڵام ئەم پیاوە گەورانە تەنها خزمەتکاری پشتبەستوو بوون کە دەبوو داوای بەزەیی لە خودا بکەن. ئیلیا دەبوو زۆر نزم ببێتەوە، خۆی بەسەر کوڕی بێوەژنەکەی زارەفاتدا درێژ بکاتەوە پێش ئەوەی زیندوو بکرێتەوە (١ پاشایان ١٧:١٧-٢٤). بەڵام ئێستا، یەزدان فەرمانی دەسەڵاتی دا، و مردن دەبوو نێچیرەکەی ئازاد بکات. خودا بە ڕاستی سەردانی گەلەکەی کردبوو. کاهینی بەتەمەن زەکەریا تێبینی کردبوو کە خودا «سەردانی کردووە و ڕزگارکردنی بۆ گەلەکەی ئەنجام داوە، و قۆچێکی ڕزگاری [خلاص] بۆ ئێمە لە ماڵی داودی خزمەتکاری خۆی بەرز کردووەتەوە» (لۆقا ١:٦٨-٦٩).
بێگومان وەسفکردنی خەڵک بۆ یەزدان وەک «پێغەمبەرێکی گەورە» ناتەواو بوو، بەڵام ناوبانگی ئەو بڵاو بووەوە بۆ ناوچەیەکی زۆر گەورە لە وڵاتی دەوروبەردا. ڕۆژێک هەموو ئیسرائیل بە ڕوونی مەسیحی خۆیان دەناسنەوە: «سەیری ئەوە دەکەن کە لێیان دا» (یۆحەننا ١٩:٣٧). بۆ ئێستا، ئەمڕۆ، هەمووان دەتوانن نیعمەتی مەسیح و هێزی ئەو بۆ ڕزگارکردن بزانن. بە سەرپێچی، ئادەم مردنی هێنایە ناو جیهان؛ پیاوی دووەم هێزی هەیە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ گوناه و دەرئەنجامە ترسناکەکەی (ڕۆما ٥:١٢-٢١). «کرێی گوناه مردنە؛ بەڵام کاری چاکە [دیاری] خودا، [بریتییە لە] ژیانی هەتاهەتایی لە عیسای مەسیحی یەزدانماندا» (٦:٢٣). بەم شێوەیە، پێویستی قووڵی مرۆڤ بە تەواوی دابین دەکرێت! چ خۆشییەکمان دەتوانێت لەودا هەبێت.
تێبینی کۆتایی
- بۆ یەکەم جار، لۆقا عیسا بە «یەزدان» ناودەبات، و بێگومان گونجاوە چونکە خۆی وەک یەزدان بەسەر مردندا نیشان دا.
