دەڵێن سێ سێو مێژووی جیهانیان گۆڕیوە: سێوەکەی باخچەی عەدەن، سێوەکەی کە کەوتە سەر سەری ئیسحاق نیوتن، و کۆمپانیای ئەپڵ. ستیڤ جۆبس، هاودامەزرێنەر و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای ئەپڵ، توانایەکی سەرسوڕهێنەری هەبوو بۆ پێشبینیکردنی گۆڕانکاری تەکنەلۆژی. ئەپڵ و «بەرهەمە ئای»ـەکانی لە پێشەنگی شۆڕشی تەکنەلۆژیای زانیاریدان کە شێوازی بەکارهێنان و گەیاندنی زانیاری دەگۆڕێت. سەبارەت بە سێوەکەی ئیسحاق نیوتن، بەڕاستی نەکەوتە سەر سەری بەڵام وای لێکرد بیر بکاتەوە،
«بۆچی ئەو سێوە هەمیشە بە شێوەیەکی ستوونی بەرەو زەوی دادەبەزێت؟» یاساکانی کێشکردنی—و کارەکانی لە لقەکانی تری زانستدا—دەگەڕێنەوە بۆ سەدەی ١٧ بەڵام هێشتا لە ناوەندی تێگەیشتنی ئێمەدان لە گەردوون.
سێوەکەی عەدەن: گۆڕانکارییەکی قووڵ
ئەی ئەو یەکەم سێوە؟ باشە، پەرتووکی پیرۆز پێی دەڵێت «میوەی» درەختی زانینی چاکە و خراپە. کاتێک ئادەم و حەوا خواردیان، ئەوەیان کرد کە خودا پێی گوتبوون نەکەن،
چونکە لەو ڕۆژەی لێی دەخۆن، بە دڵنیاییەوە دەمرن (پیداکردن ٢:١٦؛ ٣:٦).
ناگوێڕایەڵییەکەیان بوو—نەک میوەکە—کە ئەم کاریگەرییە کوشندەیەی هەبوو. بۆچی؟ چونکە گوناه—کردنی ویستی خۆمان—جیاوازمان دەکاتەوە لە خودا، سەرچاوەی هەموو ژیان. ئەمە بە دڵنیاییەوە گەورەترین گۆڕانکارییە لە نێوان سێیەکەدا و پەرتووکی پیرۆز بەم شێوەیە کۆی دەکاتەوە:
هەر وەک چۆن بەهۆی یەک پیاوەوە گوناه هاتە ناو جیهان، و مردن بەهۆی گوناهەوە… مردن بڵاوبووەوە بەسەر هەموو مرۆڤەکاندا، چونکە هەمووان گوناهیان کرد (ڕۆما ٥:١٢).
هەندێک لە ئێمە بەکارهێنەری ئەپڵین، هەندێکیش نا. زۆربەمان زیرەکی زانستی ئیسحاق نیوتن دەناسینەوە، بەڵام ژیانمان بەبێ تێگەیشتن لە وردەکارییەکانی دۆزینەوەکانی بەڕێ دەکەین. بەڵام، هەر یەکێک لە ئێمە بە شێوەیەکی کەسی تێوەگلاوە لەو گۆڕانکارییەی کە لە باخچەی عەدەن ڕوویدا. ڕەنگە پشتگوێی بخەین، ڕەتی بکەینەوە، گاڵتەی پێ بکەین، بەڵام ناتوانین لێی دەرباز بین و لە دەرئەنجامەکانی. دووبارە پەرتووکی پیرۆز دەڵێت،
هیچ بوونەوەرێک لەبەرچاوی ئەو شاراوە نییە، بەڵکو هەموو شتێک ڕووت و ئاشکرایە بۆ چاوەکانی ئەو کە دەبێت لێی حیساب بدەین (عیبرانییەکان ٤:١٣).
دانایی جیاواز: دڵی مرۆڤ بەرامبەر بە ڕاستی خودایی
ستیڤ جۆبس بە نەخۆشی شێرپەنجە مرد کاتێک تەمەنی تەنها ٥٦ ساڵ بوو. بەناوبانگ بوو بە وتەکەی دەربارەی ڕووبەڕووبوونەوەی مردن،
«تۆ پێشتر ڕووتیت. هیچ هۆکارێک نییە بۆ ئەوەی شوێن دڵت نەکەویت.» ئەگەر مەیلی ئەوەت هەیە ئامۆژگارییەکەی قبوڵ بکەیت—لە کۆتاییدا ئەو لە زۆر شتدا لە جیهانی کۆمپیوتەردا ڕاست بوو—سەرەتا گوێ لە پەرتووکی پیرۆز بگرە:
دڵ لە هەموو شتێک فێڵبازترە و بە شێوەیەکی سەخت خراپەکارە؛ کێ دەتوانێت بیزانێت؟ (یەرمیا ١٧:٩).
ئەوە بوو کە لە سەرەتادا تووشی کێشەی کردین! نەخێر، پێویستە لە خۆمانەوە بگەڕێینەوە بۆ کوڕ: کوڕی خودا، مەسیحی خودا، کە ئەوەندە خۆشی دەوێین کە ئەو
جارێک بۆ گوناهەکان ئازاری چەشت، ڕاستودروست بۆ ناڕاستودروست، بۆ ئەوەی ئێمە بێنێتە لای خودا (١ پەترۆس ٣:١٨).
ڕێگای ئاشتەوایی
خودا هەموو مافێکی هەیە بۆ ئەوەی دادوەریمان بکات بەڵام ئەو
درێژخایەنە بەرامبەرمان، نایەوێت هیچ کەسێک لەناو بچێت بەڵکو هەمووان بێنە تۆبەکردن (٢ پەترۆس ٣:٩).
ئێستا داوا دەکات:
لەگەڵ خودا ئاشت ببنەوە. چونکە ئەو [خودا] ئەوەی کە گوناهی نەدەزانی [مەسیحی خودا] کرد بە گوناه بۆ ئێمە [تۆ و من]، بۆ ئەوەی ئێمە ببینە ڕاستودروستی خودا تێیدا (٢ کۆرنسۆس ٥:٢٠-٢١).
ئیسحاق نیوتن دەربارەی گەردوون گوتی:
«ئەم سیستەمە جوانە تەنها دەتوانێت لە دەسەڵاتی بوونەوەرێکی ژیر و بەهێزەوە بێت.» ئەو ڕاست بوو، و ئەم ڕزگارییە جوانە لە هەمان سەرچاوەوە دێت.
باوەڕ بە مەسیحی خودا بهێنە، و ڕزگارت دەبێت (کردارەکان ١٦:٣١).
