بینین ٢:١٨-٢٩
ثیاتیرا
سێ خاڵی سەرەکی جیاوازی هەیە لە نێوان کەنیسەی سێیەم، پێرگامۆس، و چوارەم، ثیاتیرا.
سەرەتا، خودا ئاماژە بە دووبارە هاتنەوەی خۆی دەکات لە پەیامەکانی هەر یەکێک لە چوار کەنیسەی کۆتایی، کە بە ثیاتیرا دەست پێدەکات. ئەو بارودۆخانەی تێیاندا دەدۆزرێنەوە تا کۆتایی سەردەمەکە بەردەوام دەبن، کاتێک ئەو دووبارە دێتەوە.
دووەم، لە هەر یەکێک لە چوار کەنیسەی کۆتاییدا، پاشماوەیەکی دیاریکراو لە تاکەکان هەیە؛ هەر یەکێکیان بە زاڵبوو ناودەبرێت، دڵسۆز بۆ خودا، لەناو جەستەی سەرەکی لایەنگرانی ناونیشانیدا.
سێیەم جیاوازی گرنگ ئەوەیە کە بۆ ئەفەسۆس، سمیرنا و پێرگامۆس، بانگەواز بۆ گوێگرتن لەوەی ڕۆح بە کەنیسەکان دەڵێت پێش بەڵێنەکە دێت بۆ زاڵبوو. بۆ ثیاتیرا، ساردیس، فیلادلفیا، و لاودیکیا، بەڵێنەکە بۆ زاڵبوو یەکەم دێت. پێدەچێت واتاکەی ئەوە بێت کە خاڵێک لە مێژووی کەنیسەدا دێت کاتێک توخمە ڕاستەقینە و دڵسۆزەکە لە کەنیسەی دانپێدانراودا دەبێتە کەمینەیەکی بچووک لە کۆی گشتی. جەماوەر ئێستا لە دەرەوەی بانگەوازی ڕۆحن. لەم خاڵەوە، تەنها زاڵبووێک گوێ لە دەنگی ئەو دەگرێت. باشە ئەم جیاوازییە ڕوونانە ببینین کاتێک ئێستا سەیری ناونیشانەکە دەکەین بۆ ثیاتیرا.
ئایەتی ١٨ «و بۆ فریشتەی کەنیسەی ثیاتیرا بنووسە؛ ئەم شتانە کوڕی خودا دەیفەرموێت، کە چاوەکانی وەک گڕی ئاگرن، و پێیەکانی وەک برۆنزی بریقەدارن.» ثیاتیرا نزیکەی پەنجا میل لە باشوور و ڕۆژهەڵاتی پێرگامۆسە. لەسەر زەوییەکی تەخت لە ناوەڕاستی دۆڵێکی فراواندا هەڵکەوتووە. بە ئاسانی لە هەموو ئاراستەکانەوە دەستڕاگەیشتووە. لەوانەیە هاوتایەکی ئەخلاقی لەوێدا هەبێت. وتە بەناوبانگەکە «هەموو ڕێگاکان دەچنەوە ڕۆما» دەبێت لەبەرچاو بگیرێت بە لەبەرچاوگرتنی ئەو تێبینیانەی دواتر دەکرێن.
فریشتە
نامەکە ئاراستەی «فریشتە» کرابوو، توخمە بەرپرسیارەکە لە کۆبوونەوەی ناوخۆییدا؛ ئەوانەی کە هەم بە بەرپرسیارێتی لە کۆبوونەوەکەدا کاریان دەکرد و هەم ئامادە بوون بەرپرسیارێتی لە کاروباری کۆبوونەوەکەدا قبوڵ بکەن.
کوڕی خودا
لە بەشی ١، ئەو وەک کوڕی مرۆڤ پێشکەش کراوە. بۆ ثیاتیرا، ئەو وەک کوڕی خودا پێشکەش کراوە. بە ناچاری وا! ئەمە بۆ جەختکردنەوەیە لە دەسەڵاتی باڵای کوڕ (زەبوور ٢). شکۆمەندی، گەورەیی، و دەسەڵاتی ئەو دەبێت جەختی لەسەر بکرێتەوە کاتێک شوێنی باڵای ئەو لەلایەن کەسێکی ترەوە تەحەدا دەکرێت. لە ثیاتیرا، شوێنی باڵای شایستەی ئەو لەلایەن کەسێکی ترەوە داگیرکرابوو (لەوانەیە ئاماژە بێت بۆ پاپایەتی).
چاوەکانی وەک گڕی ئاگرن
ئەو هەموو شتێکی دەزانی کە لەم تاریکترین قۆناغی مێژووی کەنیسەدا ڕوودەدا، کە بە باشی ناونراوە «سەردەمە تاریکەکان.» سیستەمەکە لە تاریکی ئەخلاقی و ڕۆحیدا داپۆشرابوو، بەڵام هیچ شتێک نەیدەتوانرا لە وردبینی وردی چاوەکانی کە هەموو شتێک دەبینن بشاردرێتەوە. ئەو بە تەواوی ئاگادار بوو لە گەندەڵی ترسناک کە دەهاتە ناو کەنیسە. خودی ناوی ثیاتیرا واتای «زێراب» دەگەیەنێت. کێ جگە لە کوڕی خودا دەیتوانی مافەکانی خودا بسەلمێنێت
پێیەکانی وەک برۆنزی بریقەدارن
برۆنزی بریقەدار، لە ئاگردا پاڵاوتراو. ئەمە لەلایەن مسگەرە لێهاتووە ناوخۆییەکانەوە بەرز دەنرخێنرا، کە تەنها جۆرە تێکەڵەیەکی لەو شێوەیە بە کوالێتییەکی زۆر بەرز بەرهەم دەهێنا. ئەوەی لێرەدا بە شێوەیەکی بەرچاو خراوەتە ڕوو، وەک لە بەشی ١:١٥، شکۆمەندی دادوەری مەسیحە. پێیەکانی بۆ دادگاییکردنی ڕاستودروست پێڵاوکراون.
ئایەتی ١٩ «کارەکانت و خۆشەویستی و خزمەت و باوەڕ و ئارامگریت و کارەکانت دەزانم؛ و کۆتاییەکە زیاتر لە یەکەم.»
من دەزانم
ئەو، کوڕی خودای زانای گشتی، هەموو شتێک دەزانێت (بڕوانە یۆحەننا ٢١:١٧).
کارەکانت
«کارەکانت دەزانم.» ئەم کارانە، کە خودا خۆی پەسەندیان دەکات، تەنها دەتوانرێت بەدەست بهێنرێن لەو شوێنەی کە کوالیتییە بنەڕەتییەکانی خۆشەویستی، خزمەتی دڵسۆزانە، باوەڕ، و ئارامگری لە دڵی کرێکاراندا هەیە.
خۆشەویستی
«من دەزانم... خۆشەویستی تۆ.» هەموو شتێکی تر دەبێت لەمەوە سەرچاوە بگرێت. یاساکە بە باشی کورتکرابووەوە، «خودای خۆت بە هەموو دڵت، و بە هەموو گیانت، و بە هەموو هێزت، و بە هەموو مێشکت خۆش بوێت» (لۆقا ١٠:٢٧). مرۆڤ، مرۆڤی سروشتی، ناتوانێت ئەمە بە تەنیا بەدەست بهێنێت. بەڵام خۆشەویستی، خۆشەویستی خودایی، خۆی لە کارەکانی باوەڕدارانی ڕاستەقینەدا دەردەبڕێت.
خزمەت
«من دەزانم... خزمەتی تۆ.» کوڕی خودا خۆی ئاگاداری چالاکییە وردەکانی هەر یەکێک لە کرێکارە ناوخۆییەکان بوو.
باوەڕ
«من دەزانم... باوەڕی تۆ.» ئەوان متمانەیەکی سادەیان بە خودایەک هەبوو کە خزمەتیان دەکرد.
ئارامگری
«من دەزانم... ئارامگری تۆ» یان خۆڕاگری. هەستی پەسەندکردنی خودا کاتێک لەژێر فشاردا دەبێت ئاشتی و ڕەزامەندی ناوەکی دەهێنێت (٢ تەسەلۆنیکی ٣:٥؛ ١ تیمۆساوس ٦:٦).
کۆتاییەکە زیاتر لە یەکەم
چالاکییەکانیان لەژێر گەندەڵیی باودا کەم نەبووەوە و سیس نەبوو، هەروەها بە تێپەڕبوونی کاتیش کاڵ نەبووەوە.
ئایەتی ٢٠ «بەڵام چەند شتێکم لە دژت هەیە، چونکە تۆ ڕێگە بەو ژنە ئیزەبێلە دەدەیت، کە خۆی بە پێغەمبەر دەزانێت، فێری خزمەتکارەکانم بکات و گومڕایان بکات بۆ ئەوەی داوێنپیسی بکەن و شتی قوربانیکراو بۆ بتەکان بخۆن.»ناوی ئیزەبێل لێرەدا بە شێوەیەکی تایبەتمەند بەکارهاتووە نەک بە شێوەیەکی کەسی؛ نەک بۆ ناسینەوەی هیچ تاکێک یان گرووپێکی پەیوەندیدار بە ناوی خۆیانەوە، بەڵکو بۆ ڕاکێشانی سەرنج بۆ سروشتی ئەو گەندەڵییەی کە ڕووی دەدا. ١ پاشایان ١٦-٢١ بە وردی چیرۆکی پیسی ئیزەبێلی ڕەسەن باس دەکات. ئیزەبێل، کە پەرستنکاری بەعل بوو لە زیدۆن، تەنها بە هاوسەری پاشای ئیسرائیل ڕازی نەبوو، بەڵکو گەلی خودای لەسەر زەوی بەرەو بتپەرستی بتپەرستانە برد. ئەو بە چالاکی دژی پێغەمبەرانی خودا وەستا و کوشتیانی. ئەو بانگەشەی دەکرد کە پەیامی خودا دەهێنێت، وەک پێغەمبەرێک، بەڵام گوێگران هان دەدران بۆ ئەنجامدانی داوێنپیسی ڕەوشتی، واتە، ناپاک بوون بەرامبەر بە خودا. فێرکردنەکە دەگەڕێتەوە بۆ سەرچاوەی شەیتانییەکەی (ئایەتی ٢٤، «قووڵاییەکانی شەیتان»). شەیتان هەموو ڕێگەیەکی گونجاو بەکاردەهێنێت بۆ ئەوەی هەرچییەک بتوانێت بیهێنێتە ناو کەنیسە بۆ دروستکردنی وێرانکاری، بۆ دابەزاندنی کەنیسە بۆ ئاستی جیهان، بۆ لابردنی دەسەڵاتی عیسای مەسیحی خودا، و، لە کوێ گونجاو بێت، بۆ لەناوبردنی شایەتی بۆ ناوی ئەو. با بەردەوام ئاگاداری «فێڵەکانی» بین.
خزمەتکارەکانم
کەنیسەی ثیاتیرە بە یەکگرتنی ڕەوشتی نایاسایی لەگەڵ جیهاندا گەندەڵ بوو. بتپەرستی تەنها بە پەرستنی ڕاستەقینەی وێنە ماددییەکان سنووردار نییە. ئەو شتانەش دەگرێتەوە کە جێگەی مەسیح دەگرنەوە یان ڕکابەری دەکەن وەک بەرزترین ئامانجی دڵ.تاکەکان هەر یەکەیان بەرپرسیارن لەبەردەم خودا. سەرکردەکان کە تاکە سادەکان گومڕا دەکەن (کە خودا بە میهرەبانی پێی خۆشە ناویان بنێت «خزمەتکارەکانم») و/یان ڕێگە بە گومڕابوونی ئەوان دەدەن، بەرپرسیارێتییەکی زۆر زیاتریان هەیە، و بەپێی ئەوە دادوەرییان لەسەر دەکرێت (بڕوانە مەتتا ١٣:١٣؛ وه‌حی ١٨:١-٣).
ئایەتی ٢١ «و من کاتم پێدا بۆ ئەوەی لە داوێنپیسییەکەی تۆبە بکات؛ و ئەو تۆبەی نەکرد.»تۆبە کردن زۆر گرنگە. خودا دەفەرموێت «من کاتم پێدا بۆ تۆبە کردن... ئەو تۆبەی نەکرد.» بەداخەوە، بانگەواز و دەرفەتی تۆبە کردن پشتگوێ خرا. «ژنەکە» تۆبەی نەکرد، بەڵام ئەوانەی لەگەڵیدا گیرۆدە بوونیش بانگ کران بۆ ئەوەی وەک تاک تۆبە بکەن.
ئایەتی ٢٢ «بڕوانە، من فڕێی دەدەمە سەر جێگایەک، و ئەوانەی لەگەڵیدا داوێنپیسی دەکەن، فڕێیان دەدەمە ناو تەنگانەیەکی گەورە، مەگەر ئەوان لە کارەکانیان تۆبە بکەن.»
من فڕێی دەدەمە سەر جێگایەک
«ئەو»، کە خزمەتکارەکانی گومڕا کردووە، سزاکەی «ئەو» لە ناوەڕاستی هەمان گەندەڵیدا دەبینێت کە «ئەو» هانی داوە. ئەوانەی «منداڵەکانی ئەون»، بەدوای ڕێنمایی «ئەودا» دەڕۆن، ئەوانیش دەبنە ژێردەستی دادوەری پیرۆزی ئەو. کۆتایی ئەوان مردنە، نەک تەنها مردنی جەستەیی، بەڵکو مردنی ڕەوشتی و ڕۆحیی ڕۆح.
ئایەتی ٢٣ «و من منداڵەکانی ئەو بە مردن دەکوژم؛ و هەموو کەنیسەکان دەزانن کە من ئەوم کە گورچیلە و دڵەکان دەپشکنم: و من بە هەر یەکێکتان بەپێی کارەکانتان دەدەم.»
منداڵەکانی ئەو
ئەو دایکی لەشفرۆشانە (١٧:٥). «منداڵەکانی ئەو» لێرەدا ئەو سیستەمانەن کە بەرهەم هێنراون، نەک تاکەکانی ناو سیستەمەکان. بەرپرسیارێتی تاک بە بوون لە سیستەمێکدا لەناو ناچێت. خۆشبەختانە، تەنانەت لە سیستەمێکی خراپ و لە تاریکترین ڕۆژگاریشدا، خودا تاکەکان بەرز دەکاتەوە کە لە ڕۆژێکی خراپدا بۆ ئەو دەوەستن. لە ثیاتیرە، وێنە گشتییەکە زۆر ڕەش بوو، بەڵام تەنانەت لەوێشدا ئەوانە هەبوون کە ئامادە بوون بۆ خودا بوەستن.
من ئەوم کە گورچیلە و دڵەکان دەپشکنم (بڕوانە یەرمیا ١٧:١٠).
ئەو نەک تەنها کردارەکان، بەڵکو پاڵنەرەکانیش دەبینێت و دەزانێت. ئەمەیە هۆکارەکەی کە تەنها ئەو دەتوانێت دادوەرییەکی ڕاستودروست دەربکات. ئەمە ڕاستییەکی مێژووییە کە ڕۆما پایتەختی ئیمپراتۆریەتی جیهانی ناسراو بوو لە نزیکەی ٧٥٠ پ.ز تا نزیکەی ٥٠٠ ز. هەروەها ڕاستییەکە کە ڕۆما بوو بە پایتەختی کەنیسەیی (و سیاسی) ناسراوی جیهانی ئایینی لەو سەردەمەی کە پێی دەوترێت «سەردەمە تاریکەکان» لە نزیکەی ٥٠٠ ز تا نزیکەی ١٥٠٠ ز. بەداخەوە، وەسفی ثیاتیرە بە تەواوی لەگەڵ بارودۆخی ڕۆحی و ڕەوشتی ئەو سەردەمەدا دەگونجێت. هیچ خوێندکارێکی هۆشیار و جدیی کتێبی پیرۆز و مێژوو ناتوانێت بە ڕاستگۆیی خۆی لەم تێگەیشتنە بپارێزێت. بە تایبەتی، ئەو زاراوانەی بەکارهاتوون بە تەواوی هەڵوێست و بانگەشەکانی کەنیسەی کاسۆلیکی ڕۆمانی وەسف دەکەن. ناسینەوەی خراپەکانی سیستەمەکە پێویستی بە خۆشەویستی مەسیحی بۆ ئەو کەسانە کەم ناکاتەوە کە بە سیستەمەکە فریو دراون. ئەم بەشە پێشبینی کۆتایی دروستکردنی مرۆڤ دەکات، کە بە تەواوی لە بەشەکانی ١٧ و ١٨دا دەبینرێت. هەروەها دادوەری خودا لەسەری دەبینین، کە لێرەدا ڕاگەیەندراوە و لە بەشی ١٨دا جێبەجێ کراوە. خۆشبەختانە، ئەم کتێبە بەرهەمی کۆتایی دروستکردنی خودا لەم جیهانەدا، لە بەشەکانی ٢١ و ٢٢دا پێمان دەدات.
ئایەتی ٢٤ «بەڵام بە ئێوە دەڵێم، و بە ئەوانی تر لە ثیاتیرە، هەموو ئەوانەی ئەم فێرکردنەیان نییە، و ئەوانەی قووڵاییەکانی شەیتانیان نەزانیوە، وەک ئەوان دەڵێن؛ من هیچ بارێکی ترتان لەسەر دانانێم.» هەمیشە توخمێک لە باوەڕدارانی بێتاوان هەیە کە ئاگاداری لێکەوتەکانی ئەوە نین کە تێیدا بەشدارن. دەبێت هەموو ڕێگەیەک بۆ ئەوان بکرێتەوە، بەڵام هان دەدرێن کە دڵسۆز بن بۆ ئەو کەمەی کە دەیزانن.
ئایەتی ٢٥ «بەڵام ئەوەی کە هەتانە پێشتر بە توندی بیگرن تا دێم.»
بە توندی بیگرن
بەردەوام بە، بڕۆ، بەردەوام بە، واز مەهێنە.
ئایەتی ٢٦ «و ئەوەی سەردەکەوێت، و کارەکانی من تا کۆتایی دەپارێزێت، من دەسەڵاتی بەسەر نەتەوەکاندا پێدەدەم.»
سەرکەوتووان
کەنیسەی خودای زیندوو ستوون و بنەمای ڕاستییە (١ تیمۆساوس ٣:١٥). ماف و بەرپرسیارێتی سەرکەوتن دەکەوێتە سەر ئەوانەی کە لە هەموو شوێنێکدا ناوی عیسای مەسیح وەک خودا بانگ دەکەن (١ کۆرنسۆس ١:٢). تێبینی: زاراوەی سەرکەوتوو هەمیشە بە تاک بەکاردێت. ئەمە بەرهەمی هەوڵێکی تاکەکەسی زۆر تایبەتە.
کارەکانی من
ئەمانە ئەو کارانەن کە دڵی ئەو خۆش دەکەن، وەک ئەو کارانەی کە ئەو لەسەر زەوی ئەنجامی دان دڵی باوکی خۆش دەکرد (یۆحەننا ٨:٢٩).
دەسەڵات بەسەر نەتەوەکاندا
پاپا بانگەشەی دەسەڵاتی باڵای لەسەر زەوی دەکرد، و بەردەوامە لە بانگەشەکردن. ئەوەی بەرگری لە بانگەشەکانی پاپا دەکات، ئەوەی پاپا بانگەشەی بۆ دەکات بەدەست دەهێنێت - دەسەڵات بەسەر نەتەوەکاندا؛ نەک ئێستا، بەڵکو لە جیهانی داهاتوودا.
ئایەتی ٢٧ «و ئەو بە گۆچانێکی ئاسنین حوکمیان دەکات؛ وەک قاپەکانی گۆزەگەر دەشکێنرێن بە پارچەپارچە: وەک چۆن من لە باوکمەوە وەرگرتم.»
گۆچانێکی ئاسنین
ئاسن ئاماژەیە بۆ دەسەڵاتی سزادان، لە کاتێکدا بڕۆنز ئاماژەیە بۆ دەسەڵاتی دادوەری. (بینین ١:١٥؛ ٢:١٨). ئەم دەسەڵاتە بە دەسەڵات و فەرمانێکی شاندراو دادەنرێت (یۆحەننا ٥:٢٢، ٢٧) بە پێچەوانەی پاپا، کە بانگەشەی دەسەڵاتێکی باڵا و بێ کێبڕکێ دەکات.
ئایەتی ٢٨ «و ئەستێرەی بەیانی پێدەبەخشم.»ئەستێرەی بەیانی بە درەوشاوەیی دەدرەوشێتەوە، ڕاستەوخۆ پێش کازیوە کاتێک پاشبنەمای دەوروبەر لە تاریکترین حاڵەتیدایە. ئەو پەیامبەری ڕۆژی داهاتووە، کە ڕووناکی هاتنی ئەوی نیشان دەدات. ئەمە وێنەیەکی ڕەوشتییە. بەسەرکەوتوو ڕووناکی لە ڕۆحیدا پێدەدرێت سەبارەت بە هاتنی خوداوەند بۆ کۆتاییهێنان بە سیستەمەکە، بە جێبەجێکردنی حوکمەکەی لەسەری. ئەم ڕووناکییە تەنانەت لە سەدەکانی تاریکیشدا درا. خودا، تەنانەت لە تاریکترین ڕۆژەکانی مێژووی کەنیسەشدا، شایەتییەکی بۆ خۆی پاراست لەو کەسانەدا کە بیرکردنەوەی ڕاستیان هەبوو سەبارەت بە هاتنی خوداوەند. پاپا پێداگری لەسەر فەرمانڕەوایەتی ئێستا دەکات. تاکە دڵسۆزەکە کە ئەستێرەی بەیانی پێدراوە هیچ ئارەزوویەکی نییە بۆ فەرمانڕەوایەتی ئێستا. ئەو ئامادەیە چاوەڕێی خوداوەند بکات بۆ فەرمانڕەوایەتی (٢ تێسالۆنیکی ٣:٥؛ ٢ تیمۆساوس ٢:١٢). وەک هەمیشە، خودا ڕووناکی بە تاکە دڵسۆزەکە دەدات سەبارەت بە داهاتوو بۆ ڕێکخستنی هەڵوێست و ڕەفتاری لە کاتی ئێستادا.
ئایەتی ٢٩ «ئەوەی گوێی هەیە، با گوێ بگرێت لەوەی ڕۆح بە کەنیسەکان دەڵێت.» هاوارەکە بەردەوامە. وەک بەشێک لە شایەتی ئێستا بۆ ناوی، وەڵامی من چی دەبێت؟»
