تێگەیشتن لە تووڕەیی باش و خراپ لە دیدگای کتێبی پیرۆزەوە

تووڕەیی – باش و خراپ

خودا لە وشەکەیدا پێمان دەڵێت، «تووڕە بن و گوناه مەکەن» (ئەفەسۆس 4:26 ESV). ئەو پێمان ناڵێت تووڕە بین ئەگەر هەمیشە گوناه بێت! بەڵام، ئێمە زۆرجار گوناه دەکەین کاتێک تووڕە دەبین. بۆیە خودا فەرمووی، «با خۆر لەسەر تووڕەییەکەت ئاوا نەبێت، و هیچ دەرفەتێک بە شەیتان مەدە» (ئایەتەکانی 26-27). کاتێک لەسەر ئەوە دەوەستین کە تووڕەمان دەکات، زۆرجار فشارە نەویستراوەکان کۆدەبنەوە. شەیتان پاشان بەکاریان دەهێنێت بۆ ویستەکانی خۆی. خودا پێمان دەڵێت کە بە یارمەتی باوەڕدارانی بێلایەن (بڕوانە مەتتا 18:15-16) دەبێت هەر کێشەیەکمان لەگەڵ مەسیحییەکی تردا هەیە چارەسەر بکەین.

تووڕەیی باش

تووڕەیی خودا هەمیشە تووڕەییەکی باشە. ئەو تووڕە دەبێت کاتێک بتپەرستی ئەنجام دەدرێت، چونکە دەزانێت چ زیانێک بە گەلەکەی دەگەیەنێت. بۆیە، ئەو ئاگاداریی بە ئیسرائیل دا کاتێک خەریک بوون بچنە خاکی بەڵێندراو. خودا، بە میهرەبانی خۆی، ئەگەر بتپەرستییان بکردایە، تووشی ناخۆشی چاکسازییان دەکرد. ویستی ئەو ئەوە بوو کە باش بێت بۆ ئەوان و منداڵەکانیان، بۆ ئەوەی ڕۆژەکانیان درێژ بکەنەوە لەو خاکەی کە خودای گەورەیان پێیان دەبەخشی (دێوتێرۆنۆمی 4:40).

تووڕەیی باش دەتوانێت شتەکان باشتر بکات. دکتۆر جەیمس ئەڤێریل لێکۆڵینەوەیەکی لەسەر تووڕەییەکان لە شارۆچکەیەکی بچووکی نیو ئینگڵاند ئەنجامدا، و بە سەرسوڕمانەوە ئەو دەربڕینانە زۆرجار شتە خراپەکانیان خراپتر نەدەکرد. لەبری ئەوە، زۆرجار «گرژییەکانیان چارەسەر دەکرد!» 1 بۆچی؟ وەڵامێکی تووڕەیی دەیتوانی هەڵەیەک بە تاوانباران ئاشکرا بکات کە لێی بێئاگا بوون. وەڵامێکی تووڕەیی پاشان دەتوانێت ببێتە هۆی هەنگاوی بنیاتنەر بۆ چارەسەرکردنی کێشەیەک.

پێغەمبەر ناتان بە باشی سوودی لە تووڕەیی داود وەرگرت دژی خراپەیەکی خۆی، کە تاوانبار بوو بەڵام هێشتا بێئاگا بوو. ناتان چیرۆکێکی لەسەر پیاوێک گێڕایەوە کە شتێکی هاوشێوەی ئەوەی داود کردبووی، و «تووڕەیی داود زۆر گڕی گرت دژی پیاوەکە ... چونکە هیچ بەزەیی نەبوو» (2 ساموێل 12:5-6). ناتان بە داودی وت، «تۆ ئەو پیاوەیت!» (ئایەتی 7)، و پاشان خاڵ بە خاڵ نیشانی دا چۆن ڕەفتاری داود وەک ڕەفتاری پیاوەکەی ناو چیرۆکەکە بوو. ئەنجامی باشی تووڕەیی داود تۆبەکردن بوو! داود وەڵامی دایەوە، «من گوناهێکم دژی خودا کردووە» (ئایەتی 13). دەبینین چۆن داود لە زەبوور 51دا تۆبەکاری بوو.

بۆ ئەوەی ئەنجامی باش لە تووڕەییەکەمان وەرگرین، دەبێت کورت بێت، وەک تووڕەیی خودا، کە «تووڕەییەکەی تەنها بۆ ساتێکە، و چاکەی بۆ ژیانێکە» (زەبوور 30:5). نابێت تووڕەییەکەمان کۆبکەینەوە، با خۆر لەسەری ئاوا نەبێت یان دەرفەتێک بە شەیتان نەدەین.

شەیتان زۆرجار تووڕەیی کۆکراوەمان بەکاردەهێنێت بۆ ئەوەی وامان لێ بکات هەوڵی تۆڵەسەندنەوە بدەین، بە پێچەوانەی فەرمانی خودا. خودا فەرمووی، «هەرگیز تۆڵە مەکەنەوە، بەڵکو بەجێی بهێڵن بۆ تووڕەیی خودا» (ڕۆماکان 12:19). ئەو هەروەها فەرمووی، «خۆت بێزار مەکە؛ تەنها دەبێتە هۆی خراپە» (زەبوور 37:8).

تووڕەیی خراپ

لە کاتێکدا شتێک هەیە بە ناوی تووڕەیی باش، تووڕەیی وەک یاسایەک شتێکی باش نییە. خودا فەرمووی، «خۆتان لە تووڕەیی بپارێزن، و تووڕەیی وازلێبهێنن» (ئایەتی 8). ئەو هەروەها فەرمووی، «خراپە بە چاکە زاڵ بکەن» (ڕۆماکان 12:21). دەبێت لاساییکەرەوەی خودا بین کە، هەرچەندە تووشی سووکایەتی بوو، «زۆرجار تووڕەیی خۆی ڕاگرت و هەموو تووڕەیی خۆی نەجوڵاند» (زەبوور 78:38). کاتێک تووڕەیی دەبێتە هۆی ئارەزووی تۆڵەسەندنەوە – وەک چۆن تووڕەیی خراپ زۆرجار وایە – بەزۆری ئامانجی ئازاردانی کەسەکەی تر یان تۆڵەسەندنەوەی هەیە. کاریگەرترین ڕێگەی مامەڵەکردن لەگەڵ تووڕەیی ئەوەیە کە تۆڵەسەندنەوە بە خودا بسپێرین، چونکە ئەو بەڵێنی دا، «من تۆڵە دەکەمەوە» (ڕۆماکان 12:19). کتێبی پیرۆز بیرمان دەهێنێتەوە، «شتێکی ترسناکە کەوتنە دەستی خودای زیندوو» (عیبرانییەکان 10:31).

با خۆمان لە زۆر هەستیاری بپارێزین، چونکە بێ ناکۆکی و مشتومڕ دڵخۆشترین. خودا ئاگاداریی داین کە «پیاوێکی گەرموگوڕ ناکۆکی دروست دەکات، بەڵام ئەوەی کە هێواشە لە تووڕەییدا مشتومڕ هێور دەکاتەوە» (پەندەکان 15:18). هەروەها، چۆن قسە دەکەین بە هەمان شێوە گرنگە وەک ئەوەی چی دەڵێین، چونکە «وەڵامێکی نەرم تووڕەیی دوور دەخاتەوە، بەڵام وشەیەکی توند تووڕەیی دەوروژێنێت» (ئایەتی 1). حیکمەت «کەسێک هێواش دەکاتەوە لە تووڕەییدا، و ... شکۆمەندییە کە لە تاوانێک ببوورێت» (19:11). دەستەواژەیەکی زۆر خراپ بۆ بەکارهێنان کاتێک تووڕەین ئەوەیە: «کێشەی تۆ ئەوەیە ...!»

نموونەیەکی نایابی تووڕەیی خراپمان هەیە لە مێژووی سەرەتایی مرۆڤایەتیدا (بڕوانە پیدایشی 4:1-13). قایین «زۆر تووڕە بوو» لە براکەی هابیل «و کوشتی» (ئایەتەکانی 5،8). خودا وەڵامی قایینی دایەوە، «بۆچی تووڕەیت؟» (ئایەتی 6). نازانین چ پەیوەندییەک لە نێوان براکاندا هەبوو. دەزانین کە هابیل دەیزانی کە قوربانی بەرخ ویستی خودا بوو، و بە ئەنجامدانی ئەوە خودا شایەتی دا کە هابیل ڕاستودروست بوو. کێشەی قایین ئەوە بوو کە دەیویست شتەکان بە شێوازی خۆی بکات هەرچەندە بەرخێک بەردەست بوو. خودا قایینی بیرخستەوە، «قوربانی گوناه لە دەرگادا پاڵکەوتووە» (تێبینی JND بۆ ئایەتی 7).

نموونەیەکی تری کتێبی پیرۆز بۆ تووڕەیی خراپ ئەوەی شیمۆن و لێڤییە، کە حیڤییەکانیان فریودا بۆ ئەوەی خۆیان بێتوانا بکەن بە خەتەنەکردن و پاشان کوشتیانن (بڕوانە پیدایشی 34:1-29). دەزانین کە تووڕەیی خراپ تێیدا بوو چونکە یاقوب پێشبینی کرد، «شیمۆن و لێڤی براکانن ... نەفرەت لە تووڕەییەکەیان» (49:5،7).

بەڵێ، هەردوو تووڕەیی باش و خراپ هەن، بەڵام نابێت خێرا بین لە پاساودانی تووڕەییەکەمان بە ناونیشانکردنی «تووڕەیی ڕاستودروست». ڕەنگە لە دۆخێکی خراپدا بین یان تەنها کاردانەوەمان هەبێت بەرامبەر بە یەکێک لە بێزارییە تایبەتییەکانمان. وەک یەکێک وتوویەتی، «دەستپێکردنی مشتومڕ ئاسانە – ئاراستەکردنی بۆ ئامانجی بەسوود ... قورسترە.» 2

تێبینییەکان

1. ئەڤێریل، جەیمس؛ ئەتڵەنتیک, «بۆچی ئێمە هێندە تووڕەین؟» کانوونی دووەم-شوبات 2019؛ ل.65
2. دوهیگ، چارڵز؛ ئەتڵەنتیک, هەمان سەرچاوە، ل.68