پرسیار: پەندەکانی سلێمان ٣:٥ واتای چییە، «پشت بە تێگەیشتنی خۆت مەبەستە»؟ ئەگەر نەتوانم پشت بە تێگەیشتنی خۆم ببەستم، چۆن دەتوانم پشت بە تێگەیشتنی کەسێکی تر ببەستم؟
وەڵام:
کاتێک دەمانەوێت لە ئایەتێک تێبگەین
کاتێک دەمانەوێت لە ئایەتێک یان، وەک لەم حاڵەتەدا، لە دەستەواژەیەک لە ئایەتێک تێبگەین، هەمیشە خوێندنەوەی ئەو بەشەی کە تێیدا دۆزراوەتەوە یارمەتیدەرە. پەندەکانی سلێمان لەلایەن پاشا سلێمانەوە نووسراوە، کە کوڕی پاشا داود بوو. سلێمان ژیرترین مرۆڤ بوو کە پەرتووکی پیرۆز باسی لێوە دەکات.
دەبێت ئەوەمان لەبیر بێت کە عیسای مەسیح، خودای کوڕ کە بووە مرۆڤ بۆ ئەوەی بتوانێت لە پێناوی ئێمەدا بمرێت، خودی داناییە. ئەمەش لە پەندەکانی سلێمان ٨، بەتایبەتی لە ئایەتەکانی ٢٢-٣١ ئاماژەی پێکراوە. یۆحەننا ١:٣ و کۆلۆسی ١:١٦ بە ڕوونی پێمان دەڵێن کە ئەو دروستکەری هەموو شتێکە، و چەند زیاتر لە دروستکراوەکان بکۆڵینەوە، لە بچووکترین ڤایرۆسەوە تا دوورترین گەلەستێرە، زیاتر دەبینین چەند ئاڵۆزە. بەم شێوەیە، چەندە دروستکەرەکەی ژیرە، کە نەک تەنها هەمووی دروستکردووە بەڵکو بە شێوەیەک دیزاینی کردووە کە وادیارە بەتەنیا کار دەکات. جگە لەوەش، کاتێک بیر لە پلانەکانی دەکەینەوە بۆ ڕزگاری و بەرەکەتدارکردنمان، کە زۆر پێش دروستکردنی ئاسمان و زەوی دانراون (ئەفەسۆس ١:٤)، تەنها دەتوانین سەرسام بین بە داناییەکەی، و چۆن خۆشەویستی و ڕاستودروستییەکەی بە تەواوی هاوسەنگن لە هەموو ئەمانەدا.
لەو هەموو جارەی کە سلێمان لە بەشەکانی سەرەتای پەندەکانی سلێماندا گوتوویەتی «کوڕم»، و بەتایبەتی لەوەی کە لە پەندەکانی سلێمان ٤:١-١٣دا ڕایگەیاندووە، ئێمە تێدەگەین کە ئەم پەرتووکەی بەتایبەتی بۆ کوڕەکەی، ڕەحەبعام، نووسیوە. پەرتووکی پیرۆز تەنها ناوی ئەم کوڕە و دوو کچی سلێمان دەهێنێت، هەرگیز بە هیچ شێوەیەک ئاماژە بەوە ناکات کە هیچ منداڵی تری هەبووبێت، کە ئەمەش سەرساممان دەکات کاتێک بیر لە ژمارەی ژن و کەنیزەکانی سلێمان دەکەینەوە. بەداخەوە، وادیارە ڕەحەبعام گوێی لە ئامۆژگاری باوکی نەگرتووە. لەبری ئەوە، شوێنی ئامۆژگاری هاوڕێکانی کەوتووە و بەمەش زۆربەی شانشینەکەی لەدەست داوە. ڕێگەی خۆشگوزەرانی و بەرەکەتداربوون ئەمڕۆ ئەوەیە کە گوێڕایەڵی ئەو فێرکردنە بین کە خودا لە وشەکەیدا پێمان دەدات.
چوارچێوەی ڕاستەوخۆ
چوارچێوەی ڕاستەوخۆی دەستەواژەی «پشت بە تێگەیشتنی خۆت مەبەستە» بریتییە لە: «کوڕم، فێرکردنەکەم لەبیر مەکە، بەڵکو با دڵت فەرمانەکانم بپارێزێت... با میهرەبانی و ڕاستی وازت لێ نەهێنن؛ بیانبەستە بە ملی خۆتەوە، لەسەر تەختەی دڵت بیاننووسە، و بەم شێوەیە لەبەرچاوی خودا و مرۆڤدا ڕەزامەندی و ڕێزێکی زۆر بدۆزەرەوە. بە هەموو دڵتەوە پشت بە یەزدان ببەستە، و پشت بە تێگەیشتنی خۆت مەبەستە؛ لە هەموو ڕێگاکانتدا دانی پێدا بنێ، و ئەو ڕێگاکانت ڕاست دەکاتەوە. لە چاوی خۆتدا ژیر مەبە؛ لە یەزدان بترسە و لە خراپە دوور بکەوەرەوە. ئەمە تەندروستی دەبێت بۆ جەستەت، و هێز دەبێت بۆ ئێسکەکانت» (پەندەکانی سلێمان ٣:١،٣-٨ NKJV).
سلێمانی ژیر، لەم خاڵەی ژیانیدا، «یەزدانی خۆشدەویست» (١ پاشایان ٣:٣) و لەگەڵیدا دەڕۆیشت. ئەمەش لە سەرانسەری پەرتووکی پەندەکانی سلێماندا دیارە. بەداخەوە، لە کۆتایی ژیانیدا لەلایەن هەندێک لە ژنە بتپەرستەکانییەوە گومڕا کرا، و ژیانی لەژێر هەورێکی ڕەشدا کۆتایی هات.
لەو شتانەی کە بینیمان، دیارە کە تەنانەت ژیرترین پیاوانیش ناتوانن متمانە بە خۆیان یان دانایی خۆیان بکەن. سلێمان خۆی ژیانی بە باشی کۆتایی پێنەهێنا. کاتێک لە ٢ پاشایان و لە هەردوو پەرتووکی ساڵنامەکاندا دەربارەی دەخوێنینەوە، دەبینین کە پەرستگایەکی گرانبەها بۆ یەزدان و کۆشکەکەی خۆی دروست دەکات. دەبینین شاژنی شەبا سەردانی دەکات و زۆر سەرسام دەبێت بە داناییەکەی و ئەو شێوازەی کە بۆ ماڵی یەزدان دەچوو. بەڵام کاتێک دەبینین کە ئەم ژیرترین پیاوە، کە بە داناییەکەی بەناوبانگ بوو و تەنانەت لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە ئیلهامی وەرگرتبوو بۆ نووسینی پەرتووکەکان کە بەشێکن لە وشەی خودا، شکستی هێنا لە شوێنکەوتنی ئەو ئامۆژگارییەی کە بۆ کوڕەکەی و بۆ ئێمە ٣٠٠٠ ساڵ دواتر نووسیبووی، گەمژەیی پشت بەستن بە تێگەیشتنی خۆمان دەبینین. هەروەها تێدەگەین کە ناتوانین پشت بە تێگەیشتنی هیچ کەسێکی تر ببەستین، جا ئەو کەسە هاوسەرمان بێت، هاوڕێکانمان، زانایان، سیاسەتمەداران، سەرکردە ئایینییەکان یان هەر مرۆڤێکی تر، لە ڕابردوو یان ئێستادا.
دەبێت سەیری خودا بکەین
دەبێت سەیری خودا بکەین، تاکە سەرچاوەی دانایی ڕاستەقینە. «ئەگەر یەکێک لە ئێوە دانایی کەم بوو» – و هەموومان وامان لێدێت – «با داوای لە خودا بکات، کە بە گشتی و بێ لۆمە بە هەمووان دەدات، و پێی دەدرێت. بەڵام با بە باوەڕەوە داوا بکات، بێ گومانکردن،» نێردراو یاقوب لە بەشی ١:٥-٦ی نامەکەیدا بۆمان دەنووسێت.
لە پەندەکانی سلێمان و بەشەکانی تری وشەی خودادا ئایەتگەلێک دەدۆزینەوە کە شتگەلێکمان پێدەڵێن وەک، «ترسی یەزدان سەرەتای داناییە» (پەندەکانی سلێمان ٩:١٠). زەبوورەکان ١١١:١٠ زیاد دەکات، «تێگەیشتنێکی باشیان هەیە هەموو ئەوانەی کە فەرمانەکانی ئەو جێبەجێ دەکەن.» سەیری وشەی خودا، پەرتووکی پیرۆز، بۆ ڕێنمایی و وەڵامی پرسیارەکانمان زۆر باشترە لەوەی کە پشت بە تێگەیشتنی سنوورداری خۆمان ببەستین. با بە کزییەوە لە نوێژدا بچینە لای خودا. دەتوانین دەربارەی هەر شتێک قسەی لەگەڵ بکەین. هەوڵ مەدە فەرمانی پێ بکەیت؛ با ئەو وەڵام بداتەوە بە هەر شێوەیەک کە خۆی پێی خۆش بێت. دڵنیا بە کە دانی پێدا بنێیت و سوپاسی بکەیت کە ئەو، هەرچەندە گەورەش بێت، خۆی دەچەمێنێتەوە بۆ ئەوەی وەڵام، ڕێنمایی، هاندان، یارمەتی و هەر شتێکی تر کە پێویستمان بێت، بە تۆ – و بە منیش – بدات!
