«پیاوی نوێ» و کاریگەرییە پراکتیکییەکانی
«پیاوی نوێ لەبەر بکەن، کە بەپێی خودا لە ڕاستی و پیرۆزی ڕاستەقینەدا دروستکراوە» (ئەفەسۆس 4:24 JND). لەبەر ئەوەی «پیاوی نوێ» هەیە، دەبێت «پیاوی کۆن»یش هەبێت (ئایەتی 22). کتێبی پیرۆزیش باس لە «پیاوی کۆنمان» دەکات (ڕۆما 6:6).
«پیاوی کۆن» مرۆڤە لە ژێر سەرۆکایەتی ئادەم، مرۆڤی کەوتوو. هیچ شتێکی باش لە «پیاوی کۆن»دا نەبوو، و لە خاچی مەسیحدا کۆتایی پێهات. پۆڵسی نێردراو لە نامەکەیدا بۆ ئەفەسۆس ئاماژەی بەوە کرد کە باوەڕداران دەبێت «بەپێی ڕەفتاری پێشوو [شێوازی ژیان] پیاوی کۆن کە خۆی بەپێی ئارەزووە فێڵبازەکان گەندەڵ دەکات، لابردبێت» (ئەفەسۆس 4:22). بە ڕۆمایەکانی گوت، «ئەگەر ئێمە لە شێوەی مردنەکەیدا یەکگرتوو بووبین، بە دڵنیاییەوە ئێمەش لە شێوەی هەستانەوەکەیدا دەبین، ئەمە دەزانین، کە پیاوی کۆنمان لەگەڵیدا لە خاچ درا، بۆ ئەوەی جەستەی گوناه لەناو ببرێت، بۆ ئەوەی ئیتر کۆیلەی گوناه نەبین» (ڕۆما 6:5-6 NKJV). کاتێک مەسیح مرد، ئێمەش لەگەڵیدا مردین. پۆڵس گوتی، «من لەگەڵ مەسیحدا لە خاچ دراوم؛ ئیتر من نیم کە دەژیم» (غەلاتییەکان 2:20). «من» پیاوی کۆنە – پیاوی کەوتوو کە سروشتەکەی ناتوانێت هیچ بکات جگە لە گوناه.
ئێستا پیاوی نوێ هەیە کە بەدوای کەسایەتی مەسیحدا دەڕوات. پیاوی نوێ ئەوەیە کە باوەڕداران بە عیسای مەسیح لە مەسیحدان. «ئەگەر کەسێک لە مەسیحدا بێت، ئەوا دروستکراوێکی نوێیە؛ شتە کۆنەکان تێپەڕیون؛ سەیری بکە، هەموو شتێک نوێ بووەتەوە» (2 کۆرنسۆس 5:17). لەبەر ئەوەی ئێمە لە مەسیحداین، ئەوەی کە ڕاستە دەربارەی ئەو لە ژیانماندا دەبینرێت.
مەسیح پیاوی نوێ نییە، چونکە هەرگیز دروست نەکراوە. ئەو دروستکەرە. «چونکە بەهۆی ئەوەوە هەموو شتێک دروستکرا ... هەموو شتێک لە ڕێگەی ئەوەوە و بۆ ئەو دروستکرا. و ئەو پێش هەموو شتێکە، و لە ئەودا هەموو شتێک پێکدێت» (کۆلۆسی 1:16-17).
وەک باوەڕداران، پیاوی نوێمان لەبەر کردووە، دادپەروەری و پیرۆزی لە ئێمەدا دەبینرێت. «دادپەروەری» ئەوەیە کە لەبەردەم خودا ڕاستە، و «پیرۆزی» ڕۆیشتنی جیاکراوەمانە لەگەڵیدا و لەبەردەمیدا. زەکەریا «پێشبینی کرد، گوتی: 'پیرۆز بێت خودای گەورە ... پێمان ببەخشە کە ئێمە، لە دەستی دوژمنەکانمان ڕزگار کرابین، بەبێ ترس خزمەتی بکەین، لە پیرۆزی و دادپەروەریدا لەبەردەمیدا هەموو ڕۆژانی ژیانمان'» (لۆقا 1:67-68،74-75).
پیاوی نوێمان لەبەر کردووە، دەبێت «میهرەبانی نەرم و نیان، چاکە، بێفیز، نەرم و نیانی، ئارامگری، یەکتر قبوڵکردن، و یەکتر لێخۆشبوون لەبەر بکەین ... لەسەرووی هەموو ئەم شتانەوە خۆشەویستی لەبەر بکەین، کە بەندی تەواوییە» (کۆلۆسی 3:12-14). هەموو ئەم شتانە بە تەواوی لە عیسای مەسیحدا بینران:
میهرەبانی نەرم و نیان – «لە مەسیحدا ... ئاسوودەیی خۆشەویستی ... سۆز و میهرەبانی» (فلیپی 2:1).
- چاکە – «چاکە و خۆشەویستی خودای ڕزگارکەرمان» (تیتۆس 3:4).
- بێفیز – «خۆی بێفیز کرد و گوێڕایەڵی مردن بوو، تەنانەت مردنی خاچ» (فلیپی 2:8).
- نەرم و نیانی – «نەرم و نیانی و هێمنی مەسیح» (2 کۆرنسۆس 10:1).
- ئارامگری – «ئارامگری خودای گەورەمان ڕزگارییە» (2 پیتەر 3:15).
- لێخۆشبوون – «هەر وەک چۆن مەسیح لێتان خۆش بوو، ئێوەش دەبێت وا بکەن» (کۆلۆسی 3:13).
- خۆشەویستی – «ئەمە فەرمانەکەی منە، کە یەکترتان خۆش بوێت وەک چۆن من ئێوەم خۆش ویستووە» (یۆحەننا 15:12).
- با وا بێت کە ئێمە ئەو لە ژیانماندا نیشان بدەین. نێردراو لە غەلاتییەکان 2:20 بەردەوام بوو بە گوتن، «مەسیح لە مندا دەژی؛ و ئەو ژیانەی کە ئێستا لە جەستەدا دەژیم، بە باوەڕ بە کوڕی خودا دەژیم، کە منی خۆش ویست و خۆی لە پێناومدا بەخشی.»
چەند ئایەتێکم بیر دێتەوە لە سروودێک کە لەلایەن کێت بی. ویڵکنسۆن (1859–1928) نووسراوە. ئەو نووسیویەتی:
با مێشکی مەسیحی ڕزگارکەرم ڕۆژانە لە مندا بژی، بە خۆشەویستی و هێزی ئەو کۆنترۆڵ بکرێت هەموو ئەوەی کە دەیکەم و دەڵێم.
با جوانییەکەی لەسەرم بێت کاتێک هەوڵ دەدەم ونبووەکان ببەمەوە، و با ئەوان کەناڵەکە لەبیر بکەن تەنها ئەو ببینن.
