کڵێسای سەدەکانی ناوەڕاست
ئەمانەی وەک حەوت گوناهی کوشندە ناساند: لوتبەرزی (خۆبەزلزانی زیادەڕۆ)، حەسودی (ئیرەیی)، چڵێسی (زۆر خواردن)، ئارەزووی سێکسی (ئارەزووی سێکسی زیادەڕۆ)، تووڕەیی (تووڕەیی زیادەڕۆ)، چاوچنۆکی (ئارەزووی زیادەڕۆ بۆ سامان، پلە یان دەسەڵات)، و تەمبەڵی (تەمبەڵی). ئەم لیستەی گوناهانە بۆ پەروەردەکردن و ڕێنماییکردنی مەسیحییەکان بەکاردەهات سەبارەت بە مەیلی مرۆڤ بۆ گوناهکردن لە سەردەمێکدا کە زۆربەی خەڵک نەیاندەتوانی کتێبی پیرۆز بۆ خۆیان بخوێننەوە. پێیان دەگوترا «گوناهە کوشندەکان» چونکە وا بڕوا دەکرا کە هەڕەشەی سزای هەتاهەتایی لە دۆزەخ دەکەن. و چونکە بە جددیترین گوناهەکان دادەنران، پێیان دەگوترا «سەرەکی» یان «بنەڕەتی» یان «مەرگبار».
پێوەرەکانی خودا لە کتێبی پیرۆزدا ڕوونن. ئەوان نەک تەنها دە فەرمان و یاساکە دەگرنەوە، بەڵکو کتێبی پیرۆزیش پێمان دەڵێت کە
شەش شت هەیە کە یەزدان ڕقی لێیەتی، حەوت شت هەیە کە قێزەونن لای ئەو: چاوی لوتبەرز (لوتبەرزی)، زمانی درۆزن (ناڕاستگۆیی)، دەستێک کە خوێنی بێتاوان دەڕێژێت (کوشتن)، دڵێک کە پیلانی خراپ دادەڕێژێت، پێیەک کە خێرا دەڕوات بۆ خراپە، شایەتێکی درۆزن کە درۆ بڵاو دەکاتەوە (شایەتی درۆ) و پیاوێک کە ناکۆکی لە نێوان براکاندا دروست دەکات (پەندەکان 6:16-19 TNIV).
کتێبی پیرۆز دەڵێت
کە «هەموو کارێکی خراپ گوناهە» و
هەرکەسێک هەموو یاساکە بپارێزێت و لە یەک خاڵدا هەڵە بکات، تاوانبارە بە شکاندنی هەمووی (یاقوب 2:10؛ 1 یۆحەننا 5:17).
کەواتە، هەڵەیە کە پلەی گوناه بە ڕزگاربوونەوە ببەسترێتەوە. هەمووان دژی خودا گوناهیان کردووە و هەموو گوناهێک جددییە چونکە سزای گوناه مردنە (ڕۆما 3:23؛ 6:23). بەم مانایە، هەموو گوناهێک «کوشندەیە.» ئەگەر لێی خۆش نەبێت، دەبێتە هۆی سزای هەتاهەتایی لە دۆزەخ. لەبەر ئەوەی لە کتێبی پیرۆزدا هیچ پۆلێنکردنێک بۆ گوناهەکان نییە سەبارەت بە ڕزگاربوون، گوناهە «کوشندەکان» هەڕەشەی سزای هەتاهەتایی لە دۆزەخ ناکەن زیاتر لە هەر گوناهێکی تر، تەنانەت گوناهە بچووکەکانیش.
خۆشبەختانە، خودا چارەسەرێکی دابین کردووە بۆ ئەوەی بتوانین خۆمان لە چوونە دۆزەخ بپارێزین (ئیشایا 1:18؛ ڕۆما 5:8). کاتێک لەسەر خاچ لەسێدارە درا، عیسای مەسیح ئەو سزایەی لەسەر خۆی گرت کە هەموومان شایستەی بووین. کوشندەیی گوناه لە ڕێگەی مردن و هەستانەوەی مەسیحەوە سڕایەوە. دانپێدانانی گوناهەکانمان دەبێتە هۆی لێخۆشبوونمان (1 یۆحەننا 1:9). بەڵام، ئەگەر ئەوەی خودا پێشکەشی کردووە قبوڵ نەکەین، ئەوا هەموو گوناهێک کە دەیکەین «کوشندە» دەبێت (یۆحەننا 3:16-18).
ئایا هیچ گوناهێک هەیە
کە لێی خۆش نەبێت؟ مامۆستا ئایینییە جولەکەکان گوناهێکی نەبەخشراویان ئەنجامدا کاتێک موعجیزەکانی مەسیحیان خستە پاڵ شەیتان (مەتتا 12:31-32؛ مەرقۆس 3:22، 29-30؛ لۆقا 12:10). موعجیزەکانی ئەو بە هێزی ڕۆحی پیرۆز ئەنجامدرابوون. ئەم کفرکردنە دژی ڕۆحی پیرۆز ڕەنگە ئەمڕۆ جێبەجێ نەبێت چونکە مەسیح بە جەستە لەسەر زەوی نییە.
گوناهی هەڵگەڕانەوە، کە بریتییە لە بە ئاشکرا ڕەتکردنەوەی ئەوەی کە مەسیح کوڕی خودا بوو، هەروەها نەبەخشراوە (عیبرانییەکان 6:4-6؛ 10:26؛ 2 پەترۆس 2:20-22؛ 1 یۆحەننا 2:19). لەم حاڵەتەدا کەسێک کە پەیوەندی بە باوەڕی مەسیحییەوە هەبووە، بەڵام هەرگیز باوەڕدارێکی ڕاستەقینە نەبووە، دەستبەرداری مەسیحییەت دەبێت و دەبێتە دوژمنی مەسیح. ئەمە ڕەنگە ئەو «گوناهەیە کە دەبێتە هۆی مردن» کە یۆحەننا وادیارە بۆ گنۆستیکەکان بەکاری دەهێنێت (1 یۆحەننا 5:16). ئەمە ئەو شوێنەیە کە بیرۆکەی «گوناهە مەرگبارەکان» ڕەنگە لێوەی هاتبێت، بەڵام ئایەتەکە ئاماژە بە هەڵگەڕانەوە دەکات، نەک حەوت گوناهە کوشندەکە.
پاساژەکانی تر کە بۆ پاساودانی گوناهە مەرگبارەکان بەکارهێنراون بریتین لە: 1 کۆرنسۆس 6:9-10، ئەفەسۆس 5:5 و بینین 22:15، کە دەڵێن ئەو کەسانەی بە بەردەوامی ئەم گوناهانە ئەنجام دەدەن مەسیحی نین؛ گالاتییەکان 1:8-9، کە ئاماژە بەوانە دەکات کە مزگێنییەکی درۆ بڵاو دەکەنەوە؛ و عیبرانییەکان 10:16-17، کە ئاماژە بە هەڵگەڕانەوە دەکات. هەموو ئەوانەی لەم پاساژانەدا وەسف کراون چارەنووسیان دۆزەخە. ئەمەش حاڵەتەکەیە بۆ هەموو گوناهبارانێک کە تۆبەیان نەکردووە و داوای لێخۆشبوونی مەسیحیان نەکردووە. وەک سزاکە «بەپێی ئەوەی کردوویانە» دەبێت، پلەی سزا لە دۆزەخدا دەبێت (لۆقا 12:47-48؛ بینین 20:12-13).
بەڵام بۆ ئەوانەی کە پێشنیاری مەسیحیان قبوڵ کردووە
لێخۆشبوون (یۆحەننا 3:16)، چارەنووسی هەتاهەتاییان ئاسمانە نەک دۆزەخ. بەبێ گوێدانە جددییەتی گوناهەکانیان، سزاکە لەلایەن گەورەوە دراوە و دەتوانن چاوەڕێی پلەی پاداشت لە ئاسماندا بکەن نەک سزا لە دۆزەخدا (مەتتا 16:27؛ 1 کۆرنسۆس 3:12-14).
ئەگەر بە ڕاستی قوربانی عیسات بۆ گوناهەکانت قبوڵ کردبێت، ئەوا هەموو گوناهەکانت لێ خۆش بووە، لەوانەش ئەوانەی لە لیستی گوناهە کوشندەکاندا هەن، و تۆ لە ڕێگەی چوونە ئاسماندایت.
وەڵام درایەوە
