یەکەم جار کە وشەی «پەرستن» لە کتێبی پیرۆزدا دەدۆزینەوە لە پەیدابوون ٢٢:٥ (kjv)دایە. بەڵام بێ هیچ گومانێک دەزانین کە کردەی پەرستن چەندین جار پێش پەیدابوون ٢٢ ڕوویداوە. هەندێک نموونەی پەرستن پێش ئەمە بریتین لە قوربانییەکەی هابیل (٤:٤)، ئەو کاتەی پیاوان دەستیان کرد بە بانگکردنی خودا (ئایەتی ٢٦)، و دوای ئەوەی نووح لە کەشتییەکە هاتە دەرەوە (٨:٢٠-٢١).
پەرستن چییە؟
ئەوە داگیرکردن و لێشاوی دڵە بە گەورەیی و شکۆمەندی خودا. پەرستن بریتییە لە چەمینەوە و ملکەچبوون – بۆ ڕێزگرتن، شکۆدارکردن و پەرستن. کاتێک کەسێک خۆی دەخاتە سەر زەوی، یان بە تەواوی و بە ملکەچی خۆی لەبەردەم خودا بچووک دەکاتەوە لە کاتێکدا پڕە لە خۆشەویستی و سەرسامییەکی قووڵ بۆ ئەو. لەم بارودۆخەدا، پەرستن بۆ خودا دەکرێت.
جۆرەکانی پەرستن
کاتێک سەیری کتێبی پیرۆز دەکەین، چەندین شێوەی ئەوە دەدۆزینەوە کە ئەمڕۆ پێی دەوترێت «پەرستن». ئەوانیش:
- پەرستنی نەزانانە. خودای گەورە عیسا و پۆڵسی نێردراو باسی ئەو کەسانەیان کردووە کە بەم شێوەیە دەپەرستن (یۆحەننا ٤:٢٢؛ کرداری نێردراوان ١٧:٢٣).
- ### پەرستنی ویست. پۆڵسیش باسی ئەم جۆرە پەرستنەی کردووە (کۆلۆسی ٢:٢٣)، کە نموونەی ئەوەیە کە ناداب و ئەبیهو کردیان کاتێک ئاگری نامۆیان لەبەردەم خودا پێشکەش کرد (لێڤییەکان ١٠:١). قوربانییەکەی قایین نموونەیەکی دیکەیە (پەیدابوون ٤:٢-٥).
- ### پەرستنی بێهوودە. لێرەدا، خەڵک وا بیر دەکەنەوە کە بەڕاستی خودا دەپەرستن بەڵام وانین، چونکە دڵیان لە خودا دوورە (مەرقۆس ٧:٦-٧).
- ### پەرستنی ڕاستەقینە. ئەمە لەلایەن پەرستەری ڕاستەقینەوە ئەنجام دەدرێت (یۆحەننا ٤:٢٣-٢٤). من ئارەزوو دەکەم کە لەگەڵ ئەم پۆلێنکردنەی دواییدا سەرقاڵ بین لە کاتێکدا بەردەوام دەبین.
- ## پەرستنی ڕاستەقینە با بگەڕێینەوە بۆ پەیدابوون ٢٢، کە دەتوانین زۆر شت لە ئیبراهیمەوە فێر بین. خودا ناردنی بۆ کێوی مۆریا بۆ ئەوەی کوڕەکەی، ئیسحاق، قوربانی بکات. ئیبراهیم تێگەیشت کە ئەم بەخشینە پەرستنە، چونکە ئەو لە لایەن خوداوە بانگکرابوو بۆ ئەوەی پێشکەشی بکات تاکە کوڕی خۆی. هەموو داهاتووی ئیبراهیم دەتوانرا بەوە دابنرێت کە لە ئیسحاقدا کۆکرابووەوە. لەم نموونەیەوە دەبینین خودا ناوی ئەوە دەهێنێت کە چی دەوێت و باشترین و خۆشەویستترین و بەنرخترین موڵکی ئێمە داوا دەکات.
لە پەیدابوون ٢٢:٣دا وەڵامێکی خێرای ئیبراهیم دەخوێنینەوە: «ئیبراهیم بەیانی زوو هەستا، کەرەکەی زین کرد و دوو خزمەتکار و ئیسحاقی کوڕی لەگەڵ خۆی برد، دارەکانی بۆ قوربانی سووتاندنەکە شکاند و هەستا و چوو بۆ ئەو شوێنەی کە خودا پێی گوتبوو.» خودا دڵێکی وەک دڵی ئیبراهیمی خۆش دەوێت، کە وەڵامێکی خێرا هەیە بۆ جووڵانەوە بەپێی ویستی ئەو. خودای ئێمە بە دەگمەن کەسێکی تەمبەڵ لە خزمەتەکەیدا بەکار دەهێنێت. «وەک سرکە بۆ ددان و وەک دووکەڵ بۆ چاو، وایە تەمبەڵ بۆ ئەوانەی کە دەینێرن» (پەندەکان ١٠:٢٦). ئەمە لەگەڵ ئیبراهیمدا وانەبوو. ئەو بە پەلە، یان ئامادەیی، جووڵا بۆ ئەنجامدانی ویستی خودا لە هەموو بابەتەکاندا. تەنانەت بچووکترین نیشانەی دوودڵی نەبوو سەبارەت بە پێشکەشکردنی کوڕەکەی بە خودا. ئایا وەڵامی ئێمە نابێت وەک هی ئەو بێت؟
ئیبراهیم ڕاستیی جیاکردنەوەی تێگەیشت، و ئەمە دەبینرێت کاتێک دەستی بە گەشتێکی سێ ڕۆژە کرد: «ئینجا لە ڕۆژی سێیەمدا ئیبراهیم چاوەکانی بەرز کردەوە و شوێنەکەی لە دوورەوە بینی» (پەیدابوون ٢٢:٤). ئەو لە ژنەکەی، ماڵەکەی و کارەکەی دوور کەوتەوە. ئەمڕۆ ئێمە بە پێویست بانگ نەکراوین بۆ ئەوەی گەشتێکی جەستەیی بکەین بۆ پەرستنی خودا، چونکە دەتوانین خۆمان بە دڵ و مێشکمان لە سەرگەردانییەکانی ئەم جیهانە جیا بکەینەوە.
ئیبراهیم هەنگاوی زیاتری نا بۆ جیاکردنەوە وەک لە ئایەتی ٥دا دەبینرێت: «ئیبراهیم بە خزمەتکارەکانی گوت: «ئێوە لێرە لەگەڵ کەرەکە بمێننەوە؛ من و کوڕەکە دەچینە ئەوێ و دەپەرستین، و دەگەڕێینەوە لاتان.»» ئەو خزمەتکارەکانی بەجێهێشت کە لە لایەن خوداوە بانگ نەکرابوون و ڕەنگە هیچ پەیوەندییەکیان لەگەڵ خودا نەبووبێت. ئەوان، لەگەڵ کەرەکە، دەبێت بەجێبهێڵدرێن. تەنها ئیبراهیم و کوڕی خۆشەویستی و مەبەستی دەبێت بچنە ئەوێ و بپەرستن و بگەڕێنەوە.
پێشکەشکردنی ئەم دیارییە بەنرخە بە خودا دەبێت زۆر دوور بێت لە چاوی خەڵک بەبێ بچووکترین شێوەی خۆنواندن، یان سەرنجڕاکێشان. ئەمە هەمووی وێنەیەکی جوانە لە خودای باوک و کوڕ، خودای گەورە عیسا، کە دەچنە سەر گۆلگۆتا. لەوێ کوڕەکە ئەو قوربانییە باڵایە دەکات کە تێیدا ئەو لە ڕێگەی ڕۆحی هەتاهەتاییەوە خۆی بەبێ پەڵە پێشکەش بە خودا دەکات و نرخی گوناهەکانی جیهان دەدات.
لە نزیکەی هەموو حاڵەتێکی کتێبی پیرۆزدا کە پەرستن ئەنجام دراوە، پێشکەشکردنی دیاری بە خودا لەخۆگرتووە، کە تەنها ئەو دەبێت بپەرسترێت. مێشکم دەچێتە مەتتا ٢ کە تێیدا باسێکی لەدایکبوونی خودای گەورە عیسامان هەیە. لەوێدا پیاوانی دانامان دەبینین کە لە وڵاتێکی زۆر دوورەوە گەشت دەکەن بۆ پەرستنی پاشای تازە لەدایکبوو. «کاتێک عیسا لە بەیتلەحمی یەهودا لە ڕۆژگاری هێرۆدسی پاشا لەدایک بوو، ئەوا پیاوانی دانامان لە ڕۆژهەڵاتەوە هاتنە ئۆرشەلیم و گوتیان: «ئەو کێیە کە پاشای جولەکەکان لەدایک بووە؟ چونکە ئەستێرەکەی ئەومان لە ڕۆژهەڵات بینیوە، و هاتووین بۆ پەرستنی» (ئایەتەکانی ١-٢).
کردەوەی ئەم پیاوە دانایانە، وەک زیاتر دەخوێنینەوە، زۆر شت دەڵێت: «کاتێک گەیشتنە ماڵەکە، منداڵە بچووکەکەیان لەگەڵ مریەمی دایکی بینی، و کەوتنە سەر زەوی و پەرستیان: و کاتێک گەنجینەکانیان کردەوە، دیارییان پێشکەش کرد؛ زێڕ، و بخوور و موور» (ئایەتی ١١). ئەوان نەیانکرد مریەم بپەرستن، چونکە تەنها خودا دەبێت بپەرسترێت (دەرچوون ٣٤:١٤، مەتتا ٤:١٠)؛ هەروەها نایخوێنینەوە کە هیچ شتێکیان پێشکەش بەو کردبێت. پیاوە داناکان هاتبوون بۆ پەرستنی عیسا! کردەوەکانیان لە کەوتنە سەر زەوی و پێشکەشکردنی دیارییەکان هەمووی بۆ خودا بوو، پاشا.
با ئێمەش وەک پیاوان و ژنانی دانا لەبەردەم خودا لە پەرستندا بکەوینە سەر زەوی، دڵەکانمان بکەینەوە و ئەوەی کە سەبارەت بە ئەو گەنجینەمان کردووە، بۆ ئەو بڕێژین. «کەواتە با بەهۆی ئەوەوە بەردەوام قوربانی ستایش پێشکەش بە خودا بکەین، واتە بەرهەمی لێوەکانمان کە سوپاسی ناوی ئەو دەکەن» (عیبرانییەکان ١٣:١٥).
پەرستن بابەتێکی سۆزداری یان هەستیاری نییە، هەرچەندە دڵەکانمان لە پەرستندا کاریگەر دەبن. بەها و نرخی ئەوەی کە پێشکەشی دەکەین لە تایبەتمەندییەکانی خودا و کوڕەکەیدا دەدۆزرێتەوە، نەک لە هەستەکانماندا.
پەتڕۆسی یەکەم ٢:٥ دەڵێت کە قوربانییە ڕۆحییەکان «لە لایەن خوداوە بە عیسای مەسیحەوە قبووڵکراون.» ئەوەی کە قبووڵکراون لەسەر ئەوە نییە کە ئێمە بە سروشتی چین، لە ژیانی پراکتیکیماندا، لەسەر قسەخۆشیمان، یان شکۆمەندی بینای بەکارهاتوو، بەڵکو لەسەر خودای گەورە عیسایە. وشەکانمان ڕەنگە سادە بن، بەڵام ئەگەر ڕاستگۆ بن و باسی مەسیح و کارەکەی بکەن، خودا بە خۆشحاڵییەوە قبووڵیان دەکات. هەروەها، خودا دەیەوێت ژیانی ڕۆژانەمان و پەرستنمان لەگەڵ وشەکەی یەک بگرێتەوە. — مایکل هاردت
