لە نووسینی: و. س. ڕید
بابەتی قازانج سەبارەت بە شتە سروشتی و ماددییەکان زۆرجار بیر و گفتوگۆی پیاوان داگیر دەکات، بەڵام ئەوانەی لە پەیوەندیدا بەوەی کە لە شتە کاتییەکاندا قازانج بەخشە، لەوانەیە زۆر گەمژە بن سەبارەت بە قازانجێک کە ڕۆحی و هەتاهەتاییە. «منداڵانی ئەم جیهانە لە نەوەی خۆیاندا لە منداڵانی ڕووناکی ژیرترن» (لۆقا ١٦:٨) لە گرنگیدان بەوەی کە بۆ قازانجیانە لەم جیهانەدا، بەڵام ئەوان لە ئێستاوە سەیری داهاتوو ناکەن، کە منداڵانی ڕووناکی دەبێت بەردەوام ئەوە بکەن، چونکە ئەوان سەر بە دیمەنێکن کە دوای ئەوەی ئەم سەردەمە بۆ هەمیشە ڕۆیشت، دەمێنێتەوە.
«مرۆڤ چ قازانجێک دەکات...؟»
کاتێک لەسەر زەوی بوو، گەورە عیسا پرسیاری قازانجی سەبارەت بە ڕۆحی مرۆڤ وروژاند و گوتی: «چونکە مرۆڤ چ قازانجێک دەکات ئەگەر هەموو جیهان بەدەست بهێنێت و ڕۆحی خۆی لەدەست بدات؟» (مەرقۆس ٨:٣٦). دوایین شت کە مرۆڤ دەیەوێت بیری لێ بکاتەوە چارەنووسی هەتاهەتایی ڕۆحیەتی، بەڵام ئەوە زۆرترین گرنگی پێدەدرێت بۆی، شتە کاتییەکان لەبەر ڕۆشنایی ئەوەی کە هەتاهەتاییە، بێ بایەخ دەبن. ئەمە بە ڕوونی نیشان دەدات کە خودای ئەم جیهانە مێشکی بێباوەڕانی کوێر کردووە، چونکە ئەوان بە تەواوی بێباکن سەبارەت بە خۆشگوزەرانی هەتاهەتایی خۆیان، سەرقاڵی ئەوەن کە زۆر زوو تێدەپەڕێت.
هیچ پیاوێک هەرگیز هەموو جیهانی بەدەست نەهێناوە، هەرچەندە هەندێک لە پیاوە گەورەکانی ئەم جیهانە هەموو دوژمنەکانیان داگیر کردووە و وادیارە جیهانیان لە دەستدایە. هێشتا، تەنانەت ئەگەر پیاوێک بتوانێت هەموو جیهان بەدەست بهێنێت، ئەوا تەنها بۆ ماوەیەکی زۆر کورت دەبێت. هەموو ئەوەی کە هەر پیاوێک لەم جیهانەدا هەیەتی، دەبێت زوو یان درەنگ، وازی لێ بهێنرێت. ئەگەر موڵک و ماڵی زەمینی لە کاتی ژیاندا لەدەست نەچن، دەبێت کاتێک مردن دێت وازیان لێ بهێنرێت. تەنها گەنجینەیەک کە لە ئاسماندا کۆکراوەتەوە، کاتێک ئەم جیهانە بەجێ دەهێڵین، بەدەست دەهێنرێت. ئەوانەی کە لە کاڵای ئەم جیهانەدا هەژارن، لەوانەیە لە گەنجینەی ئاسمانی زۆر دەوڵەمەند بن؛ و ئەوانەی کە لە موڵک و ماڵی زەمینیدا دەوڵەمەند بن، لەوانەیە بە تەواوی بێبەش بن لە دەوڵەمەندی ئاسمانی.
لە لۆقا ١٢، گەورە عیسا باسی یەکێکی کرد کە تەنها گرنگی بە ئێستا دەدا، بە گەمژە ناوی برد چونکە بەرامبەر بە خودا دەوڵەمەند نەبوو. دووبارە، لە لۆقا ١٦، گەورە باسی دوو پیاوی کرد، یەکێکیان لەم جیهانەدا دەوڵەمەند بوو، بەڵام ڕۆحی خۆی پشتگوێ خستبوو، و تووشی لەناوچوونی هەتاهەتایی بوو؛ ئەوی دیکە لەم جیهانەدا پشتگوێ خرابوو، بەڵام پشکی خۆی لە ئاسماندا بۆ هەمیشە هەبوو لەو شوێنەی کە دەوڵەمەندی ڕاستەقینە هەیە.
«جەستە هیچ قازانجێک ناکات»
کاتێک گەورە عیسا باسی ئەوەی کرد کە جەستە هیچ قازانجێک ناکات، لە یۆحەننا ٦:٦٣، ئەو بە تایبەتی بیری لە جەستە نەکردەوە لە خاسیەتە خراپەکانی و دەربڕینەکانی، بەڵکو لە هەموو ژیانێک کە مرۆڤ لە شتە ئێستاییەکانی ئەم جیهانەدا دەژی، ژیانێک بەبێ زانینی خودا. پیاوێک لەوانەیە ژیانێکی ڕەوشتی و ڕاست بژی کە پاداشتی خۆی لەم ژیانەدا دەهێنێت، بەڵام ئەوەی کە پیاوان بە ڕاست و باشی دەبینن ناتوانێت هیچ شتێک بۆ هەتاهەتایی بەدەست بهێنێت، و ئەوەی کە هەتاهەتاییە بەڕاستی گرنگە، چونکە ژیانی ئێستا زوو کۆتایی دێت.
کاتێک جولەکەکان دەیانویست گەورە عیسا بکەنە پاشا، ئەوان تەنها خەمی شتە ئێستاییەکانیان بوو؛ ئەوان پاشایەکیان دەویست کە بتوانێت شتە ئێستاییەکانیان پێ بدات، نان و ماسی، چونکە ئەوان خەمی ئەوەیان نەبوو کە هەتاهەتاییە. هەرچەندە گەورە، لە چاکەی خۆیدا، پێداویستییە کاتییەکانی خەڵکەکەی دابین کرد، بەڵام ئەمە هۆکاری هاتنی نەبوو بۆ سەر زەوی؛ ئەو هاتبوو بۆ ئەوەی شتە ڕۆحییەکان بۆ پیاوان بهێنێت، و قسەکانی بەڕاستی «ڕۆح و ژیان» بوون، چونکە ئەوان باسی شتە هەتاهەتاییەکان، شتە ئاسمانییەکان، کە باوکی پێی دابوو بۆ ئەوەی قسەیان لەسەر بکات.
هەموو ئەوەی کە مرۆڤی سروشتی لەم جیهانەدا دەیدۆزێتەوە بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی جەستەی، یان بۆ تێرکردنی ئارەزووەکانی دڵی و مێشکی، کاتێک لەبەر ڕۆشنایی هەتاهەتاییدا سەیر دەکرێن، هیچ قازانجێکیان نییە. هەموو سیستەمی جیهان بۆ تێرکردنی جەستە دروست کراوە، جا جیهانی ئایینی بێت، جیهانی بازرگانی بێت، جیهانی پیشەسازی بێت، جیهانی هونەر و مۆسیقا بێت، جیهانی وەرزش بێت، و جیهانی سیاسی بێت؛ جیهان لە هەموو بەشەکانیەوە بۆ خۆشی خودا نییە، بەڵکو بۆ دابینکردنی داواکارییەکانی مرۆڤە دوور لە خودا. زوو ئەم جیهانە لە دادگای خودادا تێدەپەڕێت، و هەموو ئەوانەی کە ژیانیان تێیدا دۆزیوەتەوە، بۆیان دەردەکەوێت کە «جەستە هیچ قازانجێک ناکات.»
چەند باشە کە گەورە پێی نیشانداین کە قازانجی ڕاستەقینە لە کوێدا دەدۆزرێتەوە، چونکە ئەو زیادی کرد، «ئەو قسانەی کە من پێتان دەڵێم، ئەوان ڕۆحن، و ئەوان ژیانن.» قسەکانی کوڕی خودا لە باوکییەوە بوون، و باسی شتەکانی باوکیان دەکرد، شتە ڕۆحییەکان کە تێناپەڕن، چونکە ئەوان سەر بەو دیمەنەن کە کوڕی خودا چووەتە ناوی، ئەو شوێنەی کە لێیەوە هات بۆ ئەوەی بیانناسێنێت. بۆ ئەوەی بتوانرێت شتەکانی ڕۆح وەربگیرێت، پێویست بوو لە نوێوە لەدایک بێت، چونکە، وەک گەورە لە یۆحەننا ٣:٦ گوتی، «ئەوەی لە جەستەوە لەدایک دەبێت جەستەیە؛ و ئەوەی لە ڕۆحەوە لەدایک دەبێت ڕۆحە.» جیهانی جەستە بۆ پیاوە دوای جەستە؛ تەنها ئەوانەی کە دوای ڕۆحن دەتوانن دەست لە شتەکانی ڕۆح بدەن کە سەر بە خودان.
ئەوەی گەورە قسەی لەسەر کرد شتەکانی ژیان بوون، ژیانی هەتاهەتایی کە سەر بە ئاسمان بوو و لێرەدا لەو دەرکەوت. شتەکانی ژیانی هەتاهەتایی لەوەدا ئاشکرا کران کە باوکی پێی دابوو بۆ ئەوەی قسەیان لەسەر بکات، بەڵام ئەو دەربڕینی کەسییان بوو، لە کەسی خۆیدا «خودای ڕاستەقینە، و ژیانی هەتاهەتایی.» بەڵام ئەو تەنها نەهاتبوو بۆ ئەوەی قسەکانی ژیان بڵێت، بەڵکو بۆ ئەوەی ئەو ژیانە بۆ پیاوان بەردەست بکات، و ئەمەش پێویستی بە مردنی ئەو یەکێک بوو کە هات بۆ ئەوەی ژیان بناسێنێت، بۆ ئەوەی بتوانین ژیان بە خواردنی مردنی، خواردنی گۆشتی، و خواردنەوەی خوێنی بەدەست بهێنین.
زوو شتەکانی جەستە بۆ هەمیشە نامێنن، و تەنها شتەکانی ڕۆح و ژیان دەمێننەوە؛ بۆیە باوەڕداری ڕاستەقینە ئەو شانازییەی هەیە کە تەنانەت ئێستاش سەرقاڵی ئەو شتانە بێت کە بۆ هەمیشە لەگەڵ مەسیحدا سەرقاڵی دەکەن. شتەکانی ڕۆح و ژیان ئاسمانیین، و وەک پیرۆزەکانی خودا لەگەڵ کوڕی خودا لە ئاسماندا سەرقاڵن، چێژ لەوەی کە هەتاهەتایی و خوداییە وەردەگیرێت، و لەگەڵ ئەمەشدا دەرکەوتنی ژیانی ئاسمانی دەبێت کە لێرەدا بە تەواوی لە عیسادا بینرا.
«وەرزشی جەستەیی کەم قازانجە»
هەمیشە دەبێت لەبیرمان بێت کە جەستەی باوەڕدار «پەرستگای ڕۆحی پیرۆزە،» بۆیە هیچ شتێکی ناپیرۆز نابێت ڕێگەی پێ بدرێت کە ئەو شتە پیس بکات کە ڕۆحی خودا تێیدا نیشتەجێیە (١ کۆرنسۆس ٦:١٩)، ئەو شتەی کە دەبێت خودای تێدا شکۆدار بکەین. لە لایەکەوە نابێت «پشتگوێخستنی جەستە» بە ئەنقەست هەبێت (کۆلۆسی 2:23) لە ئاسکەتیزمێکدا کە خزمەت بە پووچی جەستە دەکات؛ و لە لایەکی دیکەوە، نابێت خەمی زۆر هەبێت سەبارەت بە جلوبەرگ (لۆقا ١٢:٢٢-٢٣)، چونکە گەورە دەزانێت چۆن پێداویستییەکانمان دابین بکات.
هەمیشە مەترسی ئەوە هەیە کە لە پەیوەندیدا بە جەستەمانەوە زۆر توندڕەو بین، و هەندێک کەس ئەوەندە گرنگی بە جەستە دەدەن کە شتە خوداییەکان پشتگوێ دەخرێن. شتەکان دەبێت لە دیدگای خوداییدا بهێڵرێنەوە، بۆیە نێردراو بە تیمۆساوس دەڵێت: «چونکە وەرزشی جەستەیی کەم قازانجە: بەڵام خوداپەرستی بۆ هەموو شتێک قازانج بەخشە» (١ تیمۆساوس ٤:٨). هیچ مەترسییەک نییە کە جەستە بە ئەنقەست پشتگوێ بخرێت ئەگەر بەدوای پارێزگاری ڕاستەقینەدا بگەڕێین، و نەش جەستە گرنگییەکی زیادەی پێ دەدەین ئەگەر ویست و شکۆی خودا لەبەردەمماندا بێت.
وەرزشی جەستەیی تەنها بۆ ئەو ژیانە قازانج بەخشە کە ئێستا هەیە، بەڵام خوداپەرستی «بەڵێنی ژیانی ئێستا، و ئەوەی کە دێت»ی هەیە. پارێزگاری پاداشتی خۆی لە ژیانی ئێستادا دەهێنێت، چونکە ئارامی ڕۆح بە خوداپەرستان دەدات کە سەر بەوانەن کە نێری عیسای بێفیز لەسەر خۆیان دەگرن، و خۆشی شتەکان کە سەر بە خودان، شتە هەتاهەتایی و ڕۆحییەکان کە بانگکراوین بۆیان. خوداپەرستی هەروەها بەڵێنی شتە باشەکانی داهاتوو دەدات، ئەو شتانەی کە وەک پاداشتێک لە شانشینی مەسیح و خودادا دەمانبێت.
گۆڕاوە گەنجەکە
ئۆنێسیمۆس، کۆیلەی فیلێمۆن، لە گەورەکەی ڕای کردبوو، بەڵام لە ڕێگەی نێردراو پۆڵسەوە بۆ خودا گۆڕابوو، و لە کاتی زیندانیکردنی لە ڕۆما خزمەتی نێردراوی کردبوو. ناوی ئۆنێسیمۆس بە واتای «قازانج بەخش» دێت، بەڵام کۆیلە ڕاکردووەکە ناوی خۆی بە درۆ خستبووەوە، بۆیە خزمەتکاری گەورە لە نووسین بۆ گەورەکەی دەیگوت، «کە لە کاتی ڕابردوودا بۆ تۆ بێ قازانج بوو» (فیلێمۆن ١١). بە وەرگرتنی سروشتێکی نوێ، و بوون بە منداڵی خودا، کەسایەتی ئۆنێسیمۆس گۆڕابوو، ئەو بەڕاستی گۆڕابوو، بۆیە پۆڵس توانی زیادی بکات، «بەڵام ئێستا بۆ تۆ و بۆ من قازانج بەخشە.»
تایبەتمەندییەکی تایبەت هەبوون سەبارەت بە گۆڕانی ئۆنێسیمۆس، بەڵام ئەوەی کە لە گۆڕانەکەیدا دیاری کرد، هەروەها هەموو ئەوانەش دیاری دەکات کە لە نوێوە لەدایک دەبن. بە وەرگرتنی سروشتی خودایی، ئەو کەسەی کە جارێک بۆ خۆی و بۆ ئەم جیهانە دەژیا، ئێستا بۆ ویست و خۆشی خودا دەژی، کە زۆر شتی بۆ کردووە. بۆیە تەنانەت گەنجترینەکانیش کە هێنراون بۆ ناسینی خودا، و بۆ متمانەکردن بە ڕزگارکەر، دڵنیاییان هەیە لەم نووسینەدا کە دەتوانن بۆ خودا قازانج بەخش بن، خزمەتی بکەن لە هەر شوێنێک کە ئەو دای ناون، ویستی ئەو بکەن لە هەموو کاتێکدا و لە هەموو بارودۆخێکدا.
خزمەتکارە گەڕاوەکە
مەرقۆس، کە لە ماڵی دایکی کۆبوونەوەی نوێژە سەرسوڕهێنەرەکەی کرداری نێردراوان ١٢ ڕووی دا، خزمێکی نزیکی بەڕنابا بوو و لەگەڵ پۆڵس و بەڕنابادا لە کاری گەورەدا چووبووە دەرەوە؛ بەڵام مەرقۆس بەردەوام نەبوو، و لەبەر ئەو، پۆڵس و بەڕنابا لە یەکتر جیا ببوونەوە. پێمان ناڵێن مەرقۆس ئەو ساڵانەی چۆن بەسەر برد کە لە پۆڵس جیا ببووەوە، بەڵام چەند پیرۆزە کە بخوێنینەوە پۆڵس دەڵێت، «ئەریستارخۆس هاوزیندانیم سڵاوتان لێ دەکات، و مەرقۆسیش» (کۆلۆسی ٤:١٠). ئەو کاتە بە ڕوونی لەگەڵ پۆڵس لە ڕۆما بوو و متمانە و هاوڕێیەتی نێردراوە گەورەکەی بۆ گەلانی دیکە گەڕابووەوە.
پاشان، لە نامەی دووەمی بۆ تیمۆساوس، کاتێک کۆتایی کارەکانی نزیک بووەوە، پۆڵس بۆ تیمۆساوس نووسی، و گوتی، «مەرقۆس بهێنە، و لەگەڵ خۆت بیهێنە: چونکە ئەو بۆ خزمەتکردن قازانج بەخشە بۆ من» (٢ تیمۆساوس ٤:١١). چەند باشە کە گەڕانەوەی تەواوی مەرقۆس وەک خزمەتکارێکی گەورە ببینین، ئێستا لەو خزمەتەدا قازانج بەخشە کە نێردراو پێشتر بە بێ قازانجی زانیبوو. و چەند گەورەیە ئەو قازانجەی کە لە خزمەتکردنی مەرقۆس لە ئینجیلەکەیدا وەرمانگرتووە، کە بە ئیلهامی ڕۆحی پیرۆز نووسراوە. بۆیە کاتێک گەڕایەوە، مەرقۆس بۆ نێردراو قازانج بەخش بوو، بەڵام هەروەها بۆ گەورە وەک خزمەتکارەکەی، و بۆ ئێمەش زۆر دوای ئەوەی کە ڕێگاکەی تەواو کردبوو، قازانج بەخش بوو.
