بۆچی ئیسرائیلییەکان زیانێکی گەورەی گیانیان بەرکەوت کاتێک گوناهیان کرد، و هەندێک جار تەنانەت کاتێک هەوڵیان دەدا وەک خودا فەرمانی دابوو بیکەن؟
زۆرجار پیرۆزی ڕەهای خودا و ئەوەی گوناه چەندە ترسناکە بۆ ئەو لەبیر دەکەین. لە حەباقوق ١:١٣دا دەخوێنین، «چاوەکانت پاکترن لەوەی خراپە ببینن، و ناتوانیت سەیری خراپەکاری بکەیت.» گوتراوە کە بچووکترین گوناه لە چاوی ئێمەدا خراپترە لە چاوی خودا لە گەورەترین گوناهەکان کە دەتوانین بیری لێ بکەینەوە لە چاوی ئێمەدا. خودایەکی پیرۆز و ڕاستودروست ناتوانێت بە سادەیی چاوپۆشی لە گوناه بکات یان وەک شتێکی بێ بایەخ فڕێی بدات. هەموو گوناهێک سەرەتا تاوانێکە دژی ئەو، وەک لە دانپێدانانی کوڕە بەفیڕۆچووەکەدا دەبینین: «باوکە، من دژی ئاسمان و لەبەرچاوی تۆ گوناهیشم کردووە» (لۆقا ١٥:٢١ NKJV).
لەبەردەم خودا، هەموو گوناهێک شایەنی سزای دەستبەجێی مردنە. ئادەم قەدەغە کرا لە خواردنی داری زانینی چاکە و خراپە، و پێی گوترا، «لەو ڕۆژەی کە لێی دەخۆیت، بە دڵنیاییەوە دەمریت» (پەیدابوون ٢:١٧). خودا ئەم بنەمای مردنە وەک دەرئەنجامی گوناه بە فراوانترین شێوە بەکاردەهێنێت، لە ڕێگەی پێغەمبەر حزقیالەوە دەڵێت، «ئەو گیانەی گوناه دەکات دەمرێت ... ئەگەر یەکێک لەم قێزەونانەی کردبێت، بە دڵنیاییەوە دەمرێت؛ خوێنی لەسەر خۆی دەبێت ... ئەو گیانەی گوناه دەکات دەمرێت» (حزقیال ١٨:٤،١٣،٢٠). ڕۆما ٦:٢٣ ئەمە بە وشە ناسراوەکان کۆدەکاتەوە، «کرێی گوناه مردنە.» زۆرێک لە بەشەکانی تری ووشەی خودا هەمان ڕاستی دەخەنە بەردەممان.
لەبری ئەوەی بپرسین بۆچی ئیسرائیل هەندێک جار زیانێکی گەورەی گیانیان بەرکەوت کاتێک گوناهیان کرد، لەوانەیە بپرسین بۆچی خودا زۆرجار نەک تەنها ئیسرائیلی بەزەیی پێدا هاتەوە، بەڵکو ئێمەش، سزای دەستبەجێی مردنی لەسەر گوناهەکانی ئەوان یان لەسەر گوناهەکانی ئێمە جێبەجێ نەکرد. سەبارەت بە پرسی «هەوڵدان بۆ ئەوەی وەک خودا فەرمانی دابوو بیکەن،» ویستی خودا دەبێت بە شێوازی خودا بکرێت بۆ ئەوەی لای ئەو قبوڵ بێت. پابەندبوونی دەرەکی بە ئاراستەی خودا بەس نییە بۆ ئەوەی ڕەزامەندی ئەو بەدەست بهێنێت: هەڵوێستی دڵ لە ئەنجامدانیشیدا دەبێت ڕاست بێت.
دەتوانین سوپاسی خودا بکەین کە پیرۆزی تەنها تایبەتمەندی سروشتی ئەو نییە. یەکەم یۆحەننا ٤:٨ بە ڕوونی دەڵێت کە «خودا خۆشەویستییە،» و کتێبی پیرۆز بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر ئەمە پشتڕاست دەکاتەوە. هەموو سیفەتێکی سروشتی خودایی لە هاوسەنگییەکی تەواودایە لەگەڵ هەموو سیفەتێکی تردا. خودا بێ سەروبەر نییە. ناتوانێت پیرۆزی خۆی لە پێناوی خۆشەویستی خۆیدا سازش بکات، و ناتوانێت خۆشەویستی خۆی لە پێناوی پیرۆزی خۆیدا سازش بکات. لەبەر ئەوەی پیرۆزە، ناتوانێت بەسەر بچووکترین گوناهدا تێپەڕێت بەبێ جێبەجێکردنی ئەو سزایەی کە بەدەستی هێناوە – مردن. لە چاوی خودادا هەموو گوناهێک گوناهە بە هەموو قێزەونییەکەیەوە بۆ سروشتی پیرۆزی ئەو. بەڵام لەبەر ئەوەی خۆشەویستییە، دڵی هاوار دەکات، «‘بە گیانی خۆم سوێند دەخۆم،’ یەزدان خودا دەڵێت، ‘من هیچ خۆشحاڵیم بە مردنی خراپەکار نییە، بەڵکو بەوەی خراپەکار لە ڕێگەی خۆی بگەڕێتەوە و بژی’» (حزقیال ٣٣:١١).
وەڵامی ئەوەی کە وا دیارە دۆخێکی چارەسەرنەکراو بێت، لە ڕاوێژەکانی خودادا پێش دامەزراندنی جیهان چارەسەر کرا. ئێمە ئەم وەڵامە بە مزگێنی، هەواڵی خۆشی ڕزگاری ناودەبەین. ئەم خودا پیرۆزە کوڕە خۆشەویستە تاکەکەی خۆی دەبەخشی بۆ ئەوەی شوێنی گوناهباری تاوانبار بگرێتەوە لە مردندا. کوڕی خودا خۆی ڕاگەیاند کە ئامادەیە ببێتە مرۆڤ و بێتە ئەم جیهانە بۆ ڕاگەیاندنی خۆشەویستی خودا و بۆ نیشاندانی ئەم خۆشەویستییە بە گرتنەبەری شوێنی مرۆڤی تاوانبار لە مردندا لەسەر خاچی گۆلگۆتا. و لە تەواوی کاتدا گەورە هاتە ئەم جیهانە، ژیانێکی بێ گوناهی ژیا کە لە هەموو وردەکارییەکیدا بۆ شکۆمەندی خودا بوو، و پاشان لەسەر خاچ مرد بۆ ئەوانەی کە ڕەتیان کردەوە و خاچیان لێدا – بۆ ئێمە، و بۆ هەر کەسێک کە وەک ڕزگارکەر و گەورە قبوڵی بکات.
ئەمە هەواڵی خۆشی ڕزگارییە. ئەمەیە کە دەبێت تێیدا دڵخۆش بین نەک پرسیار بکەین بۆچی خودا ڕقی خۆی لە گوناه نیشان دا بە مردنی زۆرێک لە گەلە زەمینییەکەی کاتێک گوناهیان کرد.
وەڵام لەلایەن یوجین پی. ڤێدەر، جونیۆر.
