پرسیار: بۆچی خودا درەختی زانینی چاکە و خراپەی لەو شوێنە چاند کە دەیزانی ئادەم و حەوا دەیدۆزنەوە و لێی دەخۆن؟
وەڵام:
خودا بە هیچ شێوەیەک هەوڵی نەدا هیچ شتێک بشارێتەوە کە دروستی کردبوو لە مرۆڤایەتی، کە دەسەڵاتی بەسەر هەموو دروستکراوەکانی سەر زەویدا پێدابوو. مرۆڤ دەبوو باخەکە بپارێزێت و چاودێری بکات. خودا بە ئەنقەست درەختی زانینی چاکە و خراپەی لە گۆشەیەکی نادیار و شاراوەی باخی عەدەن نەچاند. بەڵکو، دەخوێنینەوە، «هەروەها درەختی ژیانیش لە ناوەڕاستی باخەکەدا بوو، و درەختی زانینی چاکە و خراپە» (Genesis 2:9 NKJV). ئەم ئایەتە پێمان دەڵێت کە ئەمەش یەکێک بوو لەو درەختانەی کە بۆ بینین خۆش بوو و بۆ خواردن باش بوو. خودا مەبەستی خۆی بۆ ئەم درەختە هەبوو!
نابێت هەرگیز لەبیرمان بچێت کە خودا هەم زانا و هەم سەروەرە. ئەو ئەوە دەکات کە پێی خۆشە، و هەر شتێک بیکات بە تەواوی باشترینە. ئەو گۆزەگەری خوداییە. ئێمە قوڕەکەین. بە پشتبەستن بە دەقەکانی پەیمانی کۆن وەک Jeremiah 18، Romans 9:20 ڕوونی دەکاتەوە کە ئێمە نین کە داوای لێپرسینەوەی لێ بکەین. بەڵکو، ڕۆژێک لە ڕۆژان دەبێت لێپرسینەوەی پێ بدەین.
کاتێک خودا سەروەر بوو، کاتێک دەسەڵاتی بەسەر زەویدا بە مرۆڤ سپارد، یەک سنووردارکردنی لەسەر دانا بۆ تاقیکردنەوەی ئەوەی ئایا گوێڕایەڵ دەبێت یان نا، وەک چۆن بۆ هەموو بوونەوەرێک گونجاوە. خودا بە میهرەبانییەوە بە مرۆڤی گوت: «لە هەموو درەختێکی باخەکە دەتوانیت بە ئازادی بخۆیت، بەڵام لە درەختی زانینی چاکە و خراپە نابێت بخۆیت، چونکە لەو ڕۆژەی لێی دەخۆیت، بە دڵنیاییەوە دەمریت.» شوێنی درەختەکە بەردەوام بیرهێنەرەوەی گوێڕایەڵی و دڵسۆزی مرۆڤ دەبوو بۆ دروستکەرەکەی. ئەمە تاقیکردنەوەیەکی خودایی بوو نەک (وەک لەم پرسیارەدا ئاماژەی پێکراوە) هەڵەیەکی نەخوازراو لە لایەن خوداوە.
وەک دەزانین، مرۆڤ لە تاقیکردنەوەکەدا سەرکەوتوو نەبوو. ژنەکە بە فێڵی شەیتان بە شێوەی مارێکی فێڵباز و بەڕواڵەت جوان، لە میوەکەی خوارد و هەندێکیشی دایە مێردەکەی. لە جیاتی گوێڕایەڵی خودا، ئەو بڕیاری دا گوێ لە ژنەکەی بگرێت. شەیتان – وەک لووسیفەر، بەرزترین بوونەوەری دروستکراوی خودا – بڕیاری دابوو دژی خودا یاخی بێت. (Isaiah 14:12-17 و Ezekiel 28:12-19 ئەمە بە زمانی خوازراو دەخەنەڕوو.) ژنەکە لەلایەن ئەوەوە فریو درا. ئادەم فریو نەدرا (1 Timothy 2:14)؛ بۆیە Romans 5:12-19 ئەو بە بەرپرسیار دەزانێت لە هاتنە ژوورەوەی گوناه بۆ جیهان، کە حوکم و مردنی لەگەڵ خۆیدا هێنا.
مرۆڤ لە یەکەم تاقیکردنەوەدا کە خودا پێی دابوو سەرکەوتوو نەبوو، و بەردەوام بووە لە سەرکەوتوو نەبوون لە هەموو تاقیکردنەوەکانی دواتردا. بەڵام خودا بە حیکمەت و نیعمەتی سەرسوڕهێنەری خۆی شتێکی باشتر بۆ مرۆڤایەتی مەبەست بوو لە ژیانێکی بێتاوان و خۆشی لە باخێکی جواندا. بۆ بەدیهێنانی مەبەستەکەی، کوڕە خۆشەویست و تاقانەکەی خۆی ناردە ئەم جیهانە گوناهبارە بۆ ئەوەی لەسەر خاچ بمرێت بۆ ئێمە کە بە شێوەیەکی نەپچڕاو ونبوو و بێدەسەڵات بووین. گەورە عیسا نەک تەنها بە تەواوی ملکەچی ویستی خودا بوو لە ژیان و مردنیدا، بەڵکو خودای شکۆدار کرد لێرەدا کە ئێمە زۆر گوێڕایەڵی نەبووین و بێڕێزیمان پێی کردبوو.
لە ئەنجامدا، خودا ئێستا ژیانی هەتاهەتایی پێشکەش بە هەر کەسێک دەکات کە وەک ڕزگارکەر و گەورە وەری بگرێت. بۆیە لە جیاتی پرسیارکردن لە ڕێگاکانی خودا، با لەگەڵ پۆڵسدا بڵێین: «ئۆه، قووڵایی دەوڵەمەندییەکانی حیکمەت و زانینی خودا! چەند بێگەڕانن حوکمەکانی و ڕێگاکانی کە نادۆزرێنەوە!» (Romans 11:33).
پرسیار: بۆچی خودا ڕێگە بە ئازار و نەخۆشی دەدات؟
وەڵام:
هەموومان لە قۆناغێک لە ژیانماندا تووشی ئازار و نەخۆشی دەبین. ئازار کاردانەوەی کۆئەندامی دەمارمانە بۆ دۆخێکی نائاسایی؛ وەک زەنگێکی ئاگادارکردنەوە وایە. ئەگەر زەنگەکە کار نەکات، ئەوا دەتوانین بەبێ ئەوەی بزانین زیان بە خۆمان بگەیەنین. نەخۆشی بریتییە لە نەبوونی تەندروستی کە زۆرجار پەیوەندی بە لاوازبوونی کۆئەندامی بەرگرییەوە هەیە. بۆیە ئازار و نەخۆشی کاردانەوەی جەستەمانن بۆ ئەو بارودۆخانەی ڕووبەڕوویان دەبینەوە.
ئازار و نەخۆشی کاتێک دەستیان پێکرد کە ئادەم و حەوا گوناهیان کرد و ئەوان بەشێکن لەو کێشانەی کە لە جیهانی گوناهباردا حەتمین (Genesis 3:16-19; John 16:33). لە ڕاستیدا، «هەموو دروستکراوەکان وەک لە ئازاری منداڵبووندا ناڵەیان کردووە تا ئێستا» (Romans 8:22 NIV).
ئەیوب، ڕاستودروستترین پیاو لەسەر زەوی لە سەردەمی خۆیدا، نموونەیەکی باش بوو بۆ ژنەکەی و بۆ شەیتان کاتێک خودا ڕێگەی پێدا ئازار و نەخۆشی بەرگە بگرێت (Job 2:6-10). عیسا تاکە کەسە کە تۆمارێکی هێزی بەسەر ئازار و نەخۆشیدا هەیە. ئەو ئەو کەسانەی چاک کردەوە کە «بە نەخۆشی جۆراوجۆر نەخۆش بوون، ئەوانەی ئازارێکی سەختیان هەبوو، ئەوانەی ڕۆحی پیسیان تێدابوو، ئەوانەی تووشی گرتن دەبوون، و ئیفلیجەکان» (Matthew 4:24).
خودا ڕێگە بە ئازار و نەخۆشی دەدات بۆ ئەوەی باوەڕداران شێوە بدات تا زیاتر لە خۆی بچن (Hebrews 12:5-11). نابێت لەم کاتانەدا ناڵە بکەن یان بێ هیوا بن (1 Corinthians 10:10)، بەڵکو دڵخۆش بن چونکە کاراکتەری مەسیحی پەرەپێدەدات (James 1:2-4,12). خودا لە ڕێگەی ئازار و نەخۆشییەوە ڕاهێنانیان پێدەکات بۆ ئەوەی پشت بەو ببەستن و بتوانن دڵنەوایی ئەوانە بدەنەوە کە ئازار دەچێژن (2 Corinthians 1:3-9).
چارەسەری کۆتایی بۆ ئازار و نەخۆشی پشت بە پەیوەندییەکەمان بە خوداوە دەبەستێت، چونکە ئەوانەی متمانەیان پێی هەیە دەچنە بەهەشت کە هیچ ئازار و نەخۆشییەکی تێدا نییە (Luke 16:19-31; Revelation 21:4). شکۆمەندی هەتاهەتایی بەهەشت زۆر لە ئازار و نەخۆشی کاتیی باوەڕدار لەسەر زەوی گەورەترە (Romans 8:18; 2 Corinthians 4:17). بەڵام، ئەوانەی پێشنیاری ڕزگارکردنی خودا قبوڵ ناکەن، بۆ هەتاهەتایە ئازار دەچێژن.
