ئێستا کە خودا ڕزگاری کردووین، چاوەڕێی چی لێمان دەکات؟ چەند ساڵێک لەمەوبەر چیرۆکی ژنێکم خوێندەوە کە تێوەگلابوو لە چالاکییە سێکسییەکان. لەو ڕۆژەوە کە گوایە گۆڕدرابوو، بەردەوام بوو لە چالاکییەکانی پێشووی، بەڵام ئێستا دەیگوت کە ئەو کارانەی «بۆ خودا» دەکات. هەروەها گوێم لە مۆسیقاژەنانێک بووە کە دوای ڕزگاربوونیان بەردەوام بوون لە هەمان مۆسیقای شێتانەی خۆیان، تەنها ئێستا بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە «بۆ خودا» لێی دەدەن.
لە کاتێکدا ئەمە ڕەنگە پاساوگەلێکی سەرنجڕاکێش بن، ئایا لەگەڵ کتێبی پیرۆزدا یەکدەگرنەوە؟ بە واتایەکی تر، ئایا خودا هەموو ئەوەی کە ئێمە ئاڕاستەی دەکەین قبوڵ دەکات؟ ئایا دەتوانێت؟ با سەرەتا سەیری چوارچێوەی نووسراوی ناونیشانەکەمان بکەین لە یەکەم ساموئێل ١٥.
نموونەی پاشا شاول
یەزدان – خودای پەیمانی پەیمانی کۆن – بە پاشا شاولی ئیسرائیلی گوت کە سزای عەمالیق دەدات لەسەر ئەو مامەڵەیەی لەگەڵ ئیسرائیلدا کردی لە گەشتەکەیاندا لە میسرەوە بۆ کەنعان. بە شاولی گوت: «هێرش بکە سەر عەمالیق و هەموو ئەوەی هەیانە بە تەواوی لەناوی ببە... پیاو و ژن، کۆرپە و شیرەخۆرە، گا و مەڕ، وشتر و کەر» (یەکەم ساموئێل ١٥:٣ NKJV). شاول هێرشی کرد و عەمالیقی لەناوبرد، بەڵام «ئەجاج (پاشا) و باشترین مەڕ و گا و قەڵەوەکان و بەرخەکانی پاراست» (ئایەتی ٩). پاشان شاول بە شانازییەوە بە پێغەمبەر ساموئێلی ڕاگەیاند کە «فەرمانی یەزدانی جێبەجێ کردووە» و «باشترین مەڕ و گا و قەڵەوەکانی پاراستووە، بۆ ئەوەی بیکاتە قوربانی بۆ یەزدانی خودات» (ئایەتەکانی ١٣، ١٥).
لە ڕووکەشدا، ئەمە زۆر باش دەردەکەوێت. شاول هیچ شتێکی لە تاڵانییەکە بۆ خۆی یان بۆ خەڵکەکە نەهێشتبووەوە. ئەوان هەموو خەڵکەکەیان (جگە لە ئەجاج) بە تەواوی لەناوبردبوو، بەپێی فەرمانی یەزدان. ئەوەی کە لەناویان نەبردبوو، بە مەبەست پاراستبوویان بۆ ئەوەی بیکەنە قوربانی بۆ ئەو. بۆچی یەزدان سەرسام نەبوو؟ چونکە لە هەوڵیدا بۆ ڕێزگرتن لێی، شاول شکستی هێنابوو لە گوێڕایەڵیدا. و ئەوە بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی ئەو قوربانیانەی لە قبوڵکردن لەلایەن خوداوە بێبەش کرد.
لە ڕاستیدا، ئەو ناگوێڕایەڵییەکەی شاولی ئەوەندە بە جددی وەرگرت کە فەرمووی:
ئایا یەزدان ئەوەندە دڵخۆشە بە قوربانی سووتاندن و قوربانییەکان، وەک چۆن دڵخۆشە بە گوێڕایەڵیکردنی دەنگی یەزدان؟ سەیری بکە، گوێڕایەڵی باشترە لە قوربانی، و گوێگرتن باشترە لە چەوری بەرانەکان. چونکە یاخیبوون وەک گوناهی جادووگەرییە، و سەرکەشی وەک ناڕەوایی و بتپەرستییە. چونکە تۆ فەرمانی یەزدانت ڕەتکردووەتەوە، ئەویش تۆی لە پاشایەتی ڕەتکردووەتەوە (یەکەم ساموئێل ١٥:٢٢-٢٣).
ئای!
دەزانین کە یاسای پەیمانی کۆن مامەڵە لەگەڵ کردارەکان دەکات، لە کاتێکدا مەسیح لە پەیمانی نوێدا مامەڵە لەگەڵ دڵ دەکات کە کردارەکان بەرهەم دەهێنێت. بەڵام لێرەدا خودا پێشتر نیشانی دەدات کە هەڵوێستی گونجاو و/یان مەرجەکان پێشمەرجن بۆ کردارە گونجاوەکان. بە واتایەکی تر، ئامانج پاساو بۆ ڕێگاکان ناهێنێتەوە. لەلای خودا، ڕێگاکان بە هەمان شێوەی ئامانج گرنگن، چونکە «یەزدان سەیری دڵ دەکات» (یەکەم ساموئێل ١٦:٧). دەزانین کە خودا هیچ شتێک لە ئێمە قبوڵ ناکات کە دژی سروشتی خۆی بێت (بۆ نموونە خراپە)؛ یان تەنانەت هیچ شتێک کە لە دڵێکەوە بێت کە لەگەڵیدا ڕاست نەبێت.
نموونەی قایین
لە سەرەتای کتێبی پیرۆزدا، قایین و هابیل هەردووکیان قوربانییان پێشکەش بە یەزدان کرد. دیارە هەردووکیان دەیانزانی ئەو چاوەڕێی چی دەکات، بەڵام قوربانییەکەی قایین لادان بوو لەوە. بۆیە، «یەزدان ڕێزی لە هابیل و قوربانییەکەی گرت، بەڵام ڕێزی لە قایین و قوربانییەکەی نەگرت» (پیدایشی ٤:٤-٥). ئەو قایین یان ئەوەی کە هێنابووی قبوڵ نەکرد، چونکە بەپێی پێداویستییەکانی ئەو نەبوو.
ئایا خودا هەڵبژاردن دەکات؟ نەخێر. ئەو تەنها سەروەرە. ئێمە دروستکراوەکانی ئەوین؛ و ئەو ستانداردەکان دادەنێت، کە هەمیشە لەگەڵ سروشتی ڕەسەنی خۆیدا یەکدەگرنەوە. ئەو پیرۆز و ڕاستودروستە، و ئەویش ئەو کەسەیە کە پیرۆزی و ڕاستودروستی پێناسە دەکات. لادانی قایین لە پێداویستییەکانی خودا بۆ قوربانی، کردارێکی یاخیبوون بوو لە دژی ئەو، بەدوای شێوازی دایک و باوکی لە باخچەکەدا. ئەو دەیویست بە شێوازی خۆی بیکات (تەنانەت هەوڵێکی زۆریشی تێدا بوو)، بەڵام ئەوە قوربانییەکەی بە تەواوی قبوڵنەکراو کرد.
خودا دەیەوێت بە زیادبوونی خۆمان ڕێزی لێ بگرین، بەڵام ئەو ئەوە قبوڵ ناکات کە بە شێوازێک بەدەست هاتبێت کە لای ئەو قبوڵنەکراو بێت. لە ئیسرائیلدا، پارەی بەڵێندراو بۆ نەزرەکان دەهێنرایە پەرستگا، وەک چۆن دەیەکەکانیش دەهێنران. بەڵام خودا فەرمانی دا:
«نابێت داهاتی لەشفرۆشێکی مێینە یان لەشفرۆشێکی نێرینە بهێنیتە ماڵی یەزدانی خودات بۆ پێدانی هیچ نەزرێک، چونکە یەزدانی خودات ڕقی لە هەردووکیان دەبێتەوە» (دواترەکان ٢٣:١٨ NIV).
ئایا خودا ناتوانێت پارەکانمان بۆ مەبەستەکانی خۆی بەکاربهێنێت؟ بێگومان دەتوانێت! بەڵام ئەو «قازانجی نادروست»ی ناوێت یان پێویستی پێی نییە. ئەو دەتوانێت هەر شتێک کە هەڵیبژێرێت بۆ شکۆمەندی خۆی بەکاربهێنێت، بەڵام ئەو قوربانی یان قوربانیدەر قبوڵ ناکات ئەگەر مەرجەکانی قوربانیدان گەندەڵ بن. ئەگەر ئێمە لەگەڵ ویستی ئەودا نەبین، گرنگ نییە چەندێک ئارەزووی ڕێزگرتن لێی بکەین، شکست دەهێنین و لەلایەن ئەوەوە قبوڵ ناکرێین. ئایا ئەمە وەڵامی ئەو پرسیارە ناداتەوە کە لە سەرەتای ئەم وتارەدا خرایەڕوو؟
نموونەی یاریدەدەرێکی بە کرێگیراو
با ڕوونی بکەمەوە. وادابنێ کۆنتراتچییەک ماڵێک دروست دەکات بەپێی پلانە تایبەتەکانی خاوەنەکەی. تۆ بە کرێ دەگرێت بۆ یارمەتیدانی، بەڵام لە جیاتی گوێگرتن لە ڕێنماییەکانی و پەیڕەوکردنی پلانەکانی خاوەنەکە، تۆ بڕیار دەدەیت هەموو شتێک بە شێوازی خۆت بکەیت. تۆ شینگل لەسەر پەنجەرەکان و سایدی لەسەر زەوییەکانی ناوەوە دادەنێیت؛ ستوونەکانی دیوار بە ئاسۆیی دادەنێیت، هەروەها دەرگاکانیش. ئایا کۆنتراتچییەکە سوپاسی یارمەتییەکەت دەکات؟ بە هیچ شێوەیەک! بۆچی؟ چونکە تۆ بەپێی پلانەکان یارمەتی نادەیت. ئایا تۆ وەک یاریدەدەرێکی بیناساز قبوڵ دەکرێیت؟ بە دڵنیاییەوە نەخێر! لە ڕاستیدا، هەر کە کارەکەت بەدی کرا، دەردەکرێیت.
بۆچی پەیڕەوکردنی ڕێنماییەکان ئەوەندە گرنگە؟ یەکەم، لە حاڵەتی ماڵەکەدا، ئەگەر پەیڕەوت نەکردایە، کارکردنەکەی بە توندی تێکدەچوو. دووەم، بەرهەمی تەواوکراو ڕەنگدانەوەی خاوەن و بیناسازەکە دەبوو. لە هەردوو بوارەکەدا، ئەمە ناپەسەندە. یاریدەدەرێکی خاو یان لاواز یان سنووردار کە پابەند بێت بە دیزاینەکەوە باشترە لە هەر ژمارەیەک یاریدەدەر کە کاری خۆیان بکەن لەسەر حسابی پلانی گشتی. و هەر بەو شێوەیەشە لەگەڵ خودا؛ ئەو زیاتر دڵێک دەوێت کە ملکەچی ویستی ئەو بێت وەک لە کەسێکی بەتوانا و بەهرەمەند کە بەرهەمەکانی خۆی تەرخان دەکات بۆ خودا.
نموونەی حەنانی و سەفیرا
نموونەیەکی تر لە بەخشینی نەگونجاو لە کرداری نێردراوان ٥:١-١١دا باس کراوە. حەنانی و ژنەکەی سەفیرا موڵکێکیان فرۆشت و ویستیان بەشێک لە داهاتەکە بدەن بە خودا. ئەوان بە پیترۆسیان پێشکەش کرد بە بیانووی ئەوەی کە هەموو داهاتەکەیان بەخشیوە. پیترۆس فێڵەکەی ناسییەوە و بە حەنانی گوت کە درۆ لەگەڵ ڕۆحی پیرۆز دەکات. هیچ نەبەخشین باشتر دەبوو لە بەخشینی کەمێک و خۆنواندن بەوەی کە هەمووی بەخشیوە. پیترۆس پێی گوت: «تۆ درۆت لەگەڵ پیاوان نەکردووە بەڵکو لەگەڵ خودا» (ئایەتی ٤). خودا دەستبەجێ حەنانی سزادا، و ئەو لەوێدا مرد. سێ کاتژمێر دواتر ژنەکەی سەفیرا، بەبێ ئەوەی ئەمە بزانێت، لەلایەن پیترۆسەوە پرسیاری لێکرا و هەمان فێڵی بەکارهێنا. خودا بە هەمان شێوە سزای دا.
نموونەی تەواو
ئەم هەموویە چی دەسەلمێنێت؟ ئایا خودا قوربانییەکانمان ناوێت؟ بەڵێ دەیەوێت، بەڵام تەنها ئەگەر دڵەکانمان ڕاست بن. یەکەم خودا دڵەکانمان دەوێت، پاشان قوربانییەکانمان. یەکەم ئەو ملکەچی و گوێڕایەڵیمان دەوێت بۆ ویستی خۆی، پاشان هەوڵەکان و کارەکانمان. نموونەی تەواوی ئەمە خودی عیسای مەسیحە، وەک لە عیبرانییەکان ١٠:٥-٧دا وێنا کراوە (لە زەبور ٤٠:٦-٨ وەرگیراوە):
«قوربانی و پێشکەشکردن تۆ نەتویست، بەڵام جەستەیەکم بۆ ئامادە کردووی. لە قوربانی سووتاندن و قوربانییەکان و قوربانییەکانی گوناهدا تۆ هیچ خۆشحاڵیت نەبوو. پاشان من گوتم: «سەیری بکە، من هاتووم – لە کتێبەکەدا لەسەرم نووسراوە – بۆ ئەوەی ویستی تۆ بکەم، ئەی خودا.»
عیسا هات (لە ڕاستیدا، لەلایەن باوکەوە نێردرا) بۆ جێبەجێکردنی پلان و مەبەستەکانی خودی خودا. هیچ کارنامەیەکی تر، هیچ مافێکی تری نەبوو. تەنانەت نەدەهات ئەگەر بۆ جێبەجێکردنی ویستی ئەو کەسە نەبووایە کە ناردبووی. ویستی خۆی (وەک مرۆڤێک) بە تەواوی ملکەچ و تەسلیم بوو بە ویستی باوک. بەو شێوەیە بوو بە قوربانییەکی تەواو. قوربانییەکەی ئەو لە دڵەوە بوو، کە لە جەستەیدا جێبەجێ کرا. چونکە ئەو بە تەواوی ملکەچی ویستی خودا بوو، هەموو کردارێکی قبوڵکراو و تەنانەت دڵخۆشکەر بوو بۆ خودا.
خودا چی دەوێت
جارێک نووسەرێک پرسیارێکی لە عیسا کرد. دوای ئەوەی عیسا وەڵامی دایەوە، نووسەرەکە گوتی:
«یەک خودا هەیە، و هیچ کەسێکی تر نییە جگە لەو. و خۆشویستنی ئەو بە هەموو دڵ، بە هەموو تێگەیشتن، بە هەموو گیان، و بە هەموو هێز، و خۆشویستنی دراوسێ وەک خۆت، زیاترە لە هەموو قوربانی سووتاندن و قوربانییەکان» (مەرقۆس ١٢:٣٢-٣٣).
عیسا پێی گوت کە ئەو زۆر لە شانشینی خوداوە دوور نییە. جا ئەو بیزانی یان نا، ئەم نووسەرە دەستی دابووە بنەمایەکی زۆر گرنگی پەیوەندیمان لەگەڵ خودا. ئەو دڵەکانمان دەوێت، پاشان کردارەکانمان.
ڕۆما ١٢:١-٢ پێمان دەڵێت کە خودا دەیەوێت جەستەکانمان وەک قوربانییەکی زیندوو پێشکەش بەو بکرێن. ئەمە لەگەڵ نوێکردنەوەی مێشکماندایە. هەروەها سەرنج بدە کە ئەم قوربانیانە دەبێت «پیرۆز، قبوڵکراو بن لەلای خودا» و بەپێی «ویستی باش و قبوڵکراو و تەواوی خودا» بن. هەر شتێک پیرۆز نەبێت، و هەر شتێک لە دەرەوەی ویستی ئەو بێت قبوڵ ناکرێت!
میخا ٦:٦-٨ بە جوانی کۆتایی پێدەهێنێت:
«بە چی بێمە بەردەم یەزدان، و خۆم لەبەردەم خودای بەرزدا بچەمێنمەوە؟ ئایا بە قوربانی سووتاندن، بە گۆلکی یەک ساڵە بێمە بەردەمی؟ ئایا یەزدان دڵخۆش دەبێت بە هەزاران بەران، دە هەزار ڕووباری ڕۆن؟ ... ئەو نیشانی داویت، ئەی مرۆڤ، چی باشە؛ و یەزدان چی لێت دەوێت جگە لەوەی دادپەروەری بکەیت، خۆشەویستی میهرەبانی بکەیت، و بە کزی لەگەڵ خوداتدا بڕۆیت؟»
لەو هەڵوێستانەوە کردارە قبوڵکراو و دڵخۆشکەرەکان بۆ ئەو دەڕژێن. بە دڵێکی گونجاو، قوربانییەکانمان دڵی ئەو دڵخۆش دەکەن!
