ترسنۆک یان ئازا؟
دوو لە گەورەترین سەرۆکەکانی ئەمریکا، جۆن ئادەمز و تۆماس جێفەرسۆن، زۆرجار نامەیان ئاڵوگۆڕ دەکرد. لە یەکێک لە نامەکاندا، کە لە ساڵی ١٨١٦ نووسراوە کاتێک ئەوان بە ڕێککەوت ٨١ و ٧٣ ساڵ بوون، ئادەمز نووسیویەتی کە سیاسەتمەداری بەریتانی، بۆلینگبرۆک، گوتبووی «فەلسەفەکەی بەس نەبوو بۆ پشتیوانیکردنی لە کاتژمێرەکانی کۆتاییدا.» ئەو زیادی کرد کە فەیلەسوفی فەرەنسی، دالەمبێرت، لەسەر جێگەی مردنی گوتی، «خۆزگە بەوانەی کە ئازایەتییان هەیە، بەڵام من نیمە.» ئادەمز ژیانی فەیلەسوفێکی تری فەرەنسی لە هەمان سەردەمدا بەم شێوەیە کورت کردەوە: «ڤۆڵتێر وەک گەورەترین ترسنۆکی هەموویان لە مردنیدا ڕەفتاری کرد، وەک چۆن لە ژیانیدا وەک ژیرترین گەمژەی هەموویان ڕەفتاری کردبوو.»
ئادەمز پاشان بیرۆکەکانی خۆی دەربارەی مردن و ژیانی دوای مردن بۆ جێفەرسۆن نووسی، بە پێچەوانەی بیرۆکەکانی ئەو سێ پیاوەی کە بەپێی «فەلسەفەیەکی پووچ و فریودەر» ژیابوون کە لە کاتژمێرەکانی کۆتاییاندا ترسیان لێ نیشتبوو. ئەوان متمانەیان بە فێرکردنی پیاوان کردبوو لەبری مەسیح. ئەوان بەپێی «بنەما سەرەکییەکانی ئەم جیهانە» ژیابوون نەک بەپێی مەسیح (کۆلۆسی ٢:٨). پاشان کاتژمێری مردن هات، کاتی تاقیکردنەوە بۆ هەموو فەلسەفەکانی ژیان، و ئەوان زانییان کە بێ هیوان.
کاتێک مردن دێتە ڕێگامان، ئایا وەک بۆلینگبرۆک، دالەمبێرت و ڤۆڵتێر دەبین – ترسنۆکێکی ترساو بە فەلسەفەیەکی ژیان کە لە مردندا شکستمان پێهێناوە؟ یان وەک نێردراو پۆڵس سەرکەوتوو دەبین کە نووسی: «مردن بە سەرکەوتن قووتابووەتەوە... سوپاس بۆ خودا! ئەو سەرکەوتنمان پێدەدات لە ڕێگەی گەورەمان عیسای مەسیحەوە» (١ کۆرنسۆس ١٥:٥٤،٥٧)؟ دەتەوێت یارمەتیت بدەین لە بڕیاردان؟ دەتوانین نیشانت بدەین چۆن.
«وریابن کەس بە فەلسەفەیەکی پووچ و فریودەر بە دیل نەگرێت، کە پشت بە نەریتی مرۆڤ و بنەما سەرەکییەکانی ئەم جیهانە دەبەستێت نەک بە مەسیح.» (کۆلۆسی ٢:٨ NIV)
