«کاتێک عیسا لە بەیتلەحم لە یەهودیا لە ڕۆژگاری هێرۆدسی پاشا لەدایک بوو، ئەوا پیاوانی دانا لە ڕۆژهەڵاتەوە هاتنە ئۆرشەلیم.» مەتتا 2:1 KJV
هەموومان ئەو لۆگۆیەمان بینیوە کە دەڵێت، «پیاوە داناكان هێشتا بەدوایدا دەگەڕێن.» ئەم کاتەی ساڵ هەموومان دەمانەوێت بۆ مافی ئاهەنگگێڕانی جەژنێکی مەسیحی بجەنگین، بەڵام من سەرسامم چەندێک لە ئێمە بەڕاستی دانایە.
خەڵکێک لە کتێبی پیرۆزدا هەن کە پێیان دەوترێت پیاوانی دانا، بەڵام بەڕاستی دانا نەبوون. جادووگەرەکان کە بەرگرییان لە موسا و هارون کرد نموونەیەکن (دەرچوون 7). ئەوان دەیزانی چۆن هێزی خودا تا ڕادەیەک ساختە بکەن. دانایی توانای تێگەیشتن و جیاکردنەوەی ئەوەیە کە چی باش و ڕاستە و بە ترس لە یەهۆڤا دەست پێدەکات (پەندەکان 9:10). جادووگەرەکان دژی خودای ئاسمان بوون، و ئەوە زۆر دانا نییە.
کەسێکی دانا
لێکەوتەکان لەبەرچاو دەگرێت. ئەو کەسێکی ژیرە کە خراپە پێشبینی دەکات و خۆی لێ دەشارێتەوە (پەندەکان 22:3). ئەو دەزانێت کە لێکەوتەکان پەیوەستن بە قبوڵکردن یان ڕەتکردنەوەی عیسای مەسیح. نەک تەنها کەسێک لەم ژیانەدا دڵخۆشتر دەبێت ئەگەر لە هاوبەشی لەگەڵ خودا بڕوات، بەڵکو ئەو کەسەی متمانە بە مەسیح دەکات بۆ هەتاهەتایە ڕزگار دەبێت.
خەڵک زۆرجار وا بیر دەکەنەوە کە داناین کاتێک وا بیر دەکەنەوە کە ئەوەندە زیرەکن کە چۆنیەتی و بۆچییەکانی ژیان تێبگەن بەبێ لەبەرچاوگرتنی خودا. ئەوان دەیانەوێت پشت بە خۆیان ببەستن. ئەوان شانازن. نایانەوێت پشت بە هیچ کەسێک ببەستن. لە ڕاستیدا، ئەوانەی لە ئێمە کە بەم شێوەیە ڕەفتار دەکەین زۆر گەمژەین. کەسێکی دانا هەوڵ نادات ئۆتۆمبێلێک چاک بکات بەبێ بەکارهێنانی ڕێنماییەکانی دروستکەر. و کەسێکی دانا هەوڵ نادات ژیان تێبگات بەبێ بەکارهێنانی ڕێنماییەکانی دروستکەر، کتێبی پیرۆز.
فەرمانڕەوایەکی دانا
خۆشگوزەرانی ژێردەستەکانی لە پێش خۆیەوە دادەنێت، وەک چۆن خودا کردی. زانایەکی دانا هەوڵ دەدات تێبگات خودا چۆن جیهانی پێکەوە ناوە، نەک هەوڵ بدات تێبگات چۆن «تەنها» ڕوویداوە. فەیلەسوفێکی دانا هەوڵ دەدات تێبگات خودا چۆن بیر دەکاتەوە. بانگخوازێکی دانا ڕاستی کتێبی پیرۆز دەبێژێت و هەوڵ نادات بنەماکانی کتێبی پیرۆز ڕوون بکاتەوە. بە واتایەکی تر، کەسێکی دانا هەوڵ دەدات لەگەڵ خودا کار بکات نەک دژی ئەو.
کەسێکی دانا
بەدوای خودادا دەگەڕێت وەک چۆن پیاوە داناكانی ڕۆژهەڵات کردیان. دانیال لە پەیمانی کۆندا بە یەکێک لە پیاوە داناكانی شانشینی بابل دادەنرا، کە ئێستا عێراقە (دانیال 2). هەندێک لە پیاوە داناكانی ئەو شانشینە جادووگەر بوون، بەڵام لە کاتێکدا دانیال لە کۆلێژەکانی ئەواندا ڕاهێنرا، ئەو دڵسۆز مایەوە بۆ یەهۆڤا. بۆی ئاشکرا کرا کە مەسیح دێت، و کەی دێت (دانیال 9:25-26).
گومانم وایە پیاوە داناكانی مەتتا 2 ئاگاداری فێرکردنەکانی دانیال بوون و لە ئەنجامدا بەدوای لەدایکبوونی مەسیحدا دەگەڕان. بۆیە هەندێک جادووگەری بتپەرست دانا بوون لە کاتێکدا فەرمانڕەوا ئایینییە جولەکەکان ئەوەندە کوێر و گەمژە بوون کە نەیانتوانی مەسیح بناسنەوە کاتێک هات، هەرچەندە هاتنی ئەو پێشبینییەکانی ئەوانی بەدی هێنا.
کەسێکی دانا
باوەڕ بە خودا دەکات کاتێک ئەو دەڵێت کە گوناهی ئێمە ئێمەی لە خودا جیا کردووەتەوە، و پێویستە لێمان خۆش بێت. کەسێکی دانا دەزانێت کە ئەو بەرپرسیارە لە خودا. کەسێکی دانا تەنها ڕزگارییەک دەوێت کە خودا دەڵێت بەردەستە. کەسێکی دانا دەیەوێت بە پشت بەستن بە خودا بژی. کەسێکی دانا دەیەوێت بۆ مردن ئامادە بێت. کەسێکی دانا باوەڕ بە خودا دەکات کاتێک ئەو دەڵێت کە بێباوەڕ پێشتر مەحکوم کراوە، و باوەڕدار ژیانی هەتاهەتایی هەیە (یۆحەننا 3:16-18). بەڵێ، کەسە داناكە هێشتا بەدوایدا دەگەڕێت.
