بەشی ١٢
«سەیری من دەکەن کە کون کون کراوم» (ئایەتی ١٠). ئەم پێشبینییە هەمووی داهاتووە، ئاماژەیە بۆ ئەو ڕووداوانەی کە «لەو ڕۆژەدا» ڕوودەدەن (ئایەتەکانی ٣، ٤، ٦، ٨، ٩، ١١).
ڕووبەڕووبوونەوەی لووتکەیی (ئایەتەکانی ١-٣)
ئایەتی ١: بارگرانییەکە مەسیح ماوەیەکی زۆرە باری قورسی لەسەر شانی ئیسرائیل هەڵگرتووە (ئیشایا ٥٣:٤). دەبێت خودی نەتەوەکە لە ڕۆحدا هەڵیبگرێت پێش ئەوەی بتوانێت بچێتە ناو ئەو بەرەکەتەی کە خودا بۆی بڕیار داوە. بەڵام سەرەتا نەتەوەکە، کە مەسیحی ڕەتکردەوە و دژە مەسیح قبوڵ دەکات، دەبێت قووڵایی «کاتی ناخۆشییەکانی یاقوب» تاقی بکاتەوە (یەرمیا ٣٠:١-٩).
ئیسرائیل خودا ئێستا هەموو نەتەوەکەی لەبەرچاوە، نەک تەنها ئۆرشەلیم و یەهودا. مرۆڤ بەرزترین خاڵی دروستکراوەکەی خودایە لەسەر زەوی. ڕۆح بەرزترین خاڵی مرۆڤە؛ ئەو بەشەی کە یاخیبوونی گوناهکاری مرۆڤ دژی خودا بە خەمناکی دەردەکەوێت و دەگاتە لووتکە.
ئایەتی ٢: یەهۆڤا کۆنترۆڵی تەواو دەکات. ئۆرشەلیم خاڵی سەرەکی ڕێگاکانی خودایە لەسەر زەوی. هەموو نەتەوەکانی غەیرە جولەکە دژی دەوەستن بۆ ئەوەی قووتی بدەن. دەڵێن: «بەسیە لەم نەتەوە سەخت و سەرکەش و تووڕەهێنەرە. با یەکجار و بۆ هەمیشە مامەڵەی لەگەڵدا بکەین.» بەڵام دەترسێنرێن. یەهودا و ئۆرشەلیم دەبنە ئامانجی ڕاستەوخۆی گەمارۆکە، بەڵام هەروەها دەبنە «بەردی قورس» کە نەتەوە دوژمنکارەکان لە باشوور، باکوور و ڕۆژهەڵاتەوە پێی وردوخاش دەکرێن. ئەوانەی لە ڕۆژئاواوە پێشتر مامەڵەیان لەگەڵدا کراوە کاتێک دڕندەکە و دژە مەسیح بە خێرایی لە کاتی دەرکەوتندا لادەبرێن. ئەوان ڕۆڵێکی تایبەتیان بینیوە، دژی یەهودا، وەک ئەوە، نەک هەموو ئیسرائیل، و سزایەکی تایبەتیان بەسەردا دێت.
یەهۆڤا گەلەکەی ڕزگار دەکات (ئایەتەکانی ٤-٩)
ئایەتی ٤: «لەو ڕۆژەدا» سزای یەهۆڤا لەسەر گەلە یاخییەکەی بە تەواوی خەرج دەکرێت. ئێستا ڕۆڵەکان پێچەوانە دەبنەوە. خودا ئێستا نەتەوەکان لە ئۆرشەلیم دادگایی دەکات. ئەوان «سەرسام» دەبن، شۆک دەبن، سڕ دەبن (بڕوانە ئیشایا ٥٢:١٥). تووشی کوێریی دادوەری دەبن بە دەستی خودا.
ئایەتەکانی ٥-٦: حاکمانی یەهودا گەلی خودا لەم قۆناغەی ڕزگارکردنیاندا بە تەواوی بێدەنگ نین. دوای دەرکەوتن، مەسیح وەک سەرکردە، بەڵام لەژێر فەرمانی ئەودا، ئەوانەی کە بە تایبەتی بۆ بەشداریکردن لە شکستپێهێنانی دوژمن گونجاندوونی، بەرز دەکاتەوە.
ئایەتی ٦: «دار» و «کەڵەکە» ئامادەیە بۆ سووتاندن، لە دادگاییکردندا (بڕوانە گژوگیاکان لە مەتتا ١٣:٣٠). ئۆرشەلیم دەگەڕێنرێتەوە بۆ «شوێنی خۆی»، کە خودا هەمیشە بۆی لەبەرچاو بووە—ناوەندی چالاکییەکان لەسەر زەوی، سەرەتا لە دادگاییکردندا (١ پەترۆس ٤:١٧)، پاشان لە بەرەکەتدا.
ئایەتەکانی ٧-٩. ناتوانرێت ئاستەنگەکە پشتگوێ بخرێت. یەهۆڤا حیسابی پاشماوەکە دەکات و سەرەتا ڕزگاریان دەکات. بەبێ دەستێوەردانی کەسیی ئەو، چارەنووسیان حەتمی و نزیکە. دەڵێت: «من… هەموو ئەو نەتەوانە لەناودەبەم کە دێنە سەر ئۆرشەلیم.»
دەرکەوتنی مەسیح بۆ پاشماوە ڕزگارکراوەکە، و تۆبەکردنەکە (ئایەتەکانی ١٠-١٤)
ئایەتی ١٠: ڕۆحی (١) نیعمەت (فەزڵی خودایی پاک) و (٢) پاڕانەوە (پشت بەستوو) هەموو بیرکردنەوەی شایستەبوون بە هەر شتێک وازی لێهێنراوە. ئەو نیعمەتەی کە ڕزگاری کردوون، لە دڵیشیاندا کاری کردووە. «سەیری من دەکەن، کە کون کون کراوم.»
نیعمەت ئەویان نیشان دەدات کە کون کون کرابوو. «شین دەگێڕن» (تۆبە دەکەن). هاواری ناخۆشی (بۆ خۆیان) دەبێتە هاواری تۆبەکردن (بۆ گوناهەکانیان). ڕزگاربوون لە بارودۆخەکەیاندا کاتیان پێدەدات بۆ بیرکردنەوە لە هۆکاری ئەو دۆخەی کە لێی ڕزگار کرابوون.
هەموو دوژمنەکانیان، دڕندەکە، دژە مەسیح، نەتەوەکان، بە تایبەتی پاشای باکوور، ئێستا مامەڵەیان لەگەڵدا کراوە. هیچ ترسێک لە ژێردەستەیی، سزای تەمبێکردن یان سزا نایەتە ناوەوە بۆ تێکدانی سروشت و ڕاستی خەمەکەیان (ئیشایا ٥٣:١-٦). ئێستا چاویان هەیە بۆ بینین. ئێستا بەرپرسیارێتی خۆیان قبوڵ دەکەن و بۆ بەشەکەیان لەوەدا شین دەگێڕن. ئێستا دەڵێن «ئێمە» نەک «ئەوان».
وەک بۆ تاکە کوڕەکەی، نۆبەرەکەی (بڕوانە پەیدابوون ٢٢). خەمێکی قووڵیان دەبێت کە ئەو کەسەی ئێستا بووبووە ئامانجی خۆشەویستی و دڵسۆزییان، بەو شێوەیە خراپ مامەڵەی لەگەڵدا کرابوو.
شین دەگێڕن. تۆبەکردنەکە گشتگیرە، تەواوە، وردە. دەبێت و شین دەگێڕن (خۆیان ئازار دەدەن) وەک (١) تاکەکان، (٢) خێزانەکان، (٣) نەتەوەیەک. نەدەتوانرا جەژنی کەپرەکان (لێڤییەکان ٢٣) بەڕێوەبچێت بەبێ ئەوەی سەرەتا ڕۆژی گەورەی کەفارەت (لێڤییەکان ١٦) هەبێت.
تۆبەکردنی نەتەوەیی دەبێتە هۆی بەرەکەت و ئاهەنگی نەتەوەیی. زەکەریا ١٢:١٠-١٤ دەبێتە هۆی زەکەریا ١٤:٨-٢١.
ئەوان نەیانویست و ڕەتیانکردەوە لە ڕۆژی هەژارییەکەیدا (زەبوور ١٠٩:٢١-٣١). ئێستاش نایانەوێت لە ڕۆژی ئارامگرتنەکەیدا (زەبوور ١١٠:١؛ ٢ تەسەلۆنیکی ٣:٥). ئەوان ئامادە دەبن لە ڕۆژی هێزەکەیدا (زەبوور ١١٠:٣). بەشی ١٣ی زەکەریا
«هۆشیار بە، ئەی شمشێر، دژی شوانەکەم» (ئایەتی ٧). ئایەتەکانی ١-٥: بنەمای هەموو دادپەروەری و بەرەکەتێک.
تۆبەکردنی قووڵ و ڕاستەقینە کە لە بەشی ١٢:١٠-١٤دا بە وردی باسکراوە، دەبێتە هۆی دەرکەوتنی کاری خودا لە ناویاندا و بۆیان لە بەشی ١٣دا.
دادپەروەری خودا داوا دەکات کە گوناهەکان بە تەواوی و یەکجار و بۆ هەمیشە مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت. ئەمەش پێویستی بە پاککردنەوەی دادوەری، کەفارەتی دادوەری، بە خوێنی مەسیح، و پێگەیەکی دادوەری ڕوون دەدات لەبەردەم خودایەکی ڕاستودروستدا کە هەرگیز نەماندەتوانی بۆ خۆمان بەدەستی بهێنین (١ یۆحەننا ١:٧؛ عیبرانییەکان ٩:١٤). ئێمە بە باوەڕەوە دەچینە ناو چاکەی ئەمەوە (ڕۆما ٥:١).
بەڵام ئەوە، بە تەنیا، بەس نییە. تەنها ئەوە نییە کە کردوومانە (گوناهەکانمان) کە دەبێت مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت، بەڵکو ئەوەش کە ئێمە کێین. گوناه سروشتی خۆمان گەندەڵ کردووە. لە هەر شوێنێک تۆبەکردنی ڕاستەقینە هەبێت، کانییەک بەردەستە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم پیسییە ڕەوشتییە. ئەمە پاککردنەوەی ڕەوشتییە بە ئاوی وشەی خودا بە هێزی ڕۆحی پیرۆزی خودا، کە سروشتێکی نوێ و حاڵەتێکی ڕەوشتی دەبەخشێت کە هەرگیز نەماندەتوانی بەدەستی بهێنین یان شایستەی بین. پەیوەندی بەوەوە هەیە کە ئێمە کێین، نەک ئەوەی کە کردوومانە. پاککردنەوەیەکی تەواوی ڕەوشتییە، کە توانامان پێدەدات ژیانێکی نوێ بژین کە بە دڵی خودا بێت بە هێزی ڕۆحی پیرۆز.
ئەمە لە یەحزقێل ٣٦:٢٢-٣٢دا پێشبینی کراوە و لەلایەن گەورە عیساوە بۆ نیکۆدیمۆس لە یۆحەننا ٣:١-٨دا ڕوون کراوەتەوە. ئەوەی کە ئێستا بۆ ئێمەی مەسیحییەکان وەک تاکەکان پێویستە، هەمان شت بۆ ئیسرائیل وەک نەتەوەیەک زۆر گرنگ دەبێت کاتێک بە تۆبەکردنی نەتەوەیی دەهێنرێنە لای خودا. ئەنجامەکەی لە ئیشایا ٦٦:٨دا ئاماژەی پێکراوە: «لە یەک ڕۆژدا… نەتەوەیەک لەناکاو لەدایک دەبێت.» ئەمە نوێبوونەوەی نەتەوەیی ئیسرائیلە کە لە مەتتا ١٩:٢٨دا ئاماژەی پێکراوە، هاوتای نەتەوەیی ئیسرائیل بۆ لەدایکبوونەوەی نوێ کە ئێمەی مەسیحییەکان دەبێت ئێستا وەک تاکەکان هەمان بێت.
ئایەتەکانی ٢-٣ لەسەر بنەمای پاککردنەوەی نەتەوەکە لەبەردەم خودا، پاککردنەوەی ناوەوە دەبێتە هۆی پیرۆزکردنی کردەیی دەرەوە (زەبوور ١١٩:١١). پیسی چیتر قبوڵکراو نییە (تیتۆس ١:١٥). ئەوەی ئەوان (پاشماوەکە) بە ڕەوشتەوە پێی گەیشتوون، لەوەدا دەردەکەوێت کە دەیکەن.
ئایەتەکانی ٤-٥: چیتر بیرکردنەوەی بەرزیان لە خۆیان نییە.
ئایەتەکانی ٦-٧: شوانەکە کوژرا بنەمای ڕاستودروست کە بەرەکەت لەسەری بۆ ئیسرائیل بەردەست دەبێت، لەوەدا باس کراوە کە خودا بە گەورە عیسای کرد (ئایەتی ٧؛ کرداری ٢:٢٣ب) و لەوەدا کە مرۆڤ/جولەکەکان بە ئەویان کرد (ئایەتی ٦؛ کرداری ٢:٢٣ا). سەروەری خودا و بەرپرسیارێتی مرۆڤ هەردووکیان لە خاچدا دەبینرێن.
ئایەتی ٧ «ئەو پیاوەی کە هاوڕێمە.» یەهۆڤا بەو شێوەیە باسی مەسیح دەکات. پەیمانی نوێ پشتڕاستی دەکاتەوە کە لە کەسایەتیدا کوڕ لە هەموو ڕوویەکەوە هاوتای باوکە. هەروەها ڕاستە کە لە مرۆڤایەتی پیرۆزیدا کوڕ بە شێوەیەکی کارگێڕی لەژێر فەرمانی باوکدایە.
ئایەتەکانی ٨-٩ ئەنجامی داگیرکاری غەیرە جولەکەکان لەژێر دەسەڵاتی دڕندەی ڕۆمانیدا پێمان دەدات (بڕوانە یەحزقێل ٢٠:٣٤-٣٨). ئەو کاتە ترسناکەی چەوساندنەوە بۆ ئیسرائیل دەبێتە هۆی کوشتنی دوو لەسەر سێی لادەرەکانیان، تەنها یەک لەسەر سێی دڵسۆزەکانیان ڕزگار دەبن.
بەشی ١٤ی زەکەریا
«پێیەکانی لەو ڕۆژەدا لەسەر کێوی زەیتوون دەوەستن» (ئایەتی ٤). لووتکەی گەورە
یەهۆڤا و مەسیح بە شێوەیەکی هاوواتا و گۆڕاو بە درێژایی باس دەکرێن.
- تێبینی زەبوور ٧٦:١٠ و کرداری ٤:٢٦-٢٨.
- ئایەتی ٢: هەموو نەتەوەکان لەگەڵ پاشای باکوور لە سەریان وەک سەرەکیترین نەیار.
ئایەتی ٣: تەنها دەستێوەردانی ڕاستەوخۆی خودی یەهۆڤا ڕێگری لە شکستێکی تەواو و لەناوبردنی تەواوی گەلەکەی دەکات.
ئایەتی ٤-٥ب: شێوازی دەستێوەردان و ناسنامەی ڕزگارکەر (ئیشایا ٢٥:٩).
ئایەتی ٥ا: شێوازی هەڵاتن. پیرۆزانی زەمینی لە دوژمنان ڕزگار دەکرێن. پیرۆزانی ئاسمانی لە شکۆمەندیدا دەردەکەون.
ئایەتەکانی ٦-١١: بارودۆخی هەزار ساڵە (بڕوانە بەشی ٨یش).
ئایەتەکانی ٩، ١٦، ٢٠-٢١ پەیوەندی بە پەرستگای هەزار ساڵەوە هەیە (یەحزقێل ٤٠:١-٤٧:١).
ئایەتەکانی ١٢-١٥: دابینکردن بۆ پاراستنی ڕێکوپێکی (بەشی ١٠:٤ داواکار).
ئایەتی ١٦: ڕێکخستنی ڕێزگرتن لەلایەن ئەو بەشە بچووکە ماوەیەی ئەم نەتەوە دوژمنکارانە (زەبوور ٧٦:١٠). گوێڕایەڵی دیاریکراوی هەندێکیان ساختە دەبێت، نەک ڕاستەقینە (زەبوور ٦٦:٣).
جەژنی کەپرەکان پیرۆز دەکرێت و جێبەجێ دەکرێت. هەر نەتەوەیەک ساڵانە لە ئاهەنگەکاندا نوێنەرایەتی دەکرێت (بینین ٢١:٢٤-٢٦). خودا لەناو گەلەکەیدا ئارام دەبێتەوە، و ئەوانیش لە ئەودا و لەگەڵ ئەودا.
ئایەتی ٢٠: پیرۆزی دەبێتە بنەما. هەموو شتێک بەپێی خودا دەبێت و بە شێوەیەکی ئاشکرا گونجاو دەبێت بۆی.
کەنعانی (دوژمنی هەمیشەیی) «چیتر لە ماڵی یەهۆڤای سوپاسالاردا نابێت.» ئەوان هەمیشە زەوی و گەلەکەیان تووشی ناخۆشی کردووە. هەرگیز دووبارە نا! ئەوان بە یەکجاری و هەمیشەیی دەردەکرێن (بینین ٢١:٢٧).
وەک شاعیر ماری ئەی. ئێس. دێک نووسیویەتی:
شارێک هەیە گەشاوە، دەروازەکانی بۆ گوناه داخراون؛ هیچ شتێک پیسی ناکات، هیچ شتێک پیسی ناکات. * *هەرگیز ناچێتە ژوورەوە. * *شکۆمەندی بۆ خودا بێت!
