دروستکراوێک کە خۆشەویستی خودا نیشان دەدات
لە دروستکردنەوە تا لافاوەکە – بەشی ١ وەڵامێک بۆ کێشەی خراپە
سەیری مەتەڵێکی پارچەپارچە دەکەین کە تەنها سێ پارچەی هەیە. ئەمە ئاسان دیارە بۆ چارەسەرکردن. سێ پارچەی مەتەڵەکە ئەمانەن: خودا هەموو شتێکی دروستکرد؛ خراپە لە جیهاندا هەیە؛ بەڵام دروستکراوەکە زۆر باشە. با بزانین ئەم پارچانە چۆن پێکەوە دەگونجێن.
١. خودا هەموو شتێکی دروستکرد
یەکەم پارچەی مەتەڵەکە ئەو ڕستەیەیە کە دەڵێت "خودا هەموو شتێکی دروستکرد،" کە لە یەکەم ئایەتی کتێبی پیرۆزەوە هاتووە: "لە سەرەتادا، خودا ئاسمان و زەوی دروستکرد" (پەیدابوون ١:١ NIV). ئەو دروستکەرە گەورەکەیە. بەڵام لە دوای دروستکردنەوە چی کردووە؟
هەندێک پێیان وایە کە خودا دوای دروستکردنی گەردوون پشووی دا و بوو بە بینەرێکی دوور لە دروستکراوێک کە بەبێ ئەو بوونی هەیە. ئەوانی تر بیرۆکەیەکی هاوشێوەیان هەیە، بەڵام دان بەوەدا دەنێن کە گوناهی ئادەم خودای هاندا کە بگەڕێتەوە سەر کار و ئەرکێکی ڕزگارکردن دەستپێبکات. ئەوان پێیان وایە خودا ویستوویەتی دوور بکەوێتەوە و سەیری بکات، بەڵام خۆی ناچار کردووە بۆ کارێکی زیاتر.
بەڵام کتێبی پیرۆز چی دەڵێت؟ عیسا فەرمووی، "باوکم تا ئێستا کار دەکات، و منیش کار دەکەم" (یۆحەننا ٥:١٧). و پۆڵس نووسی، "ئەوەی کارێکی باشی لە ئێوەدا دەستپێکردووە، تەواوی دەکات" (فیلیپی ١:٦). ئەم ئایەتانە نیشان دەدەن کە خودا هێشتا بە شێوەیەکی نزیک لەگەڵ جیهانەکەیدا بەشدارە. ئەو دوور نییە؛ ئەو هەموو شتێک بە وردی دەزانێت. دروستکەری خودا ڕاستییەکی ئێستا و بەردەوامە، نەک تەنها شتێک لە ڕابردوودا. کاری داهێنەرانەی ئەو هێشتا تەواو نەبووە.
ئەم لایەنە بەردەوامەی کاری داهێنەرانەی خودا بە چەندین ناو ناودەبرێت؛ لە کاری چاککردنەوەی ڕۆژانەیدا – وەک ڕێگریکردن لە هەسارەکان لە پێکدادان، و ناردنی باران و وەرزەکان – پێی دەوترێت "پشتیوان" (عیبرانییەکان ١:٣). لە کارەکەیدا لەناو کەنیسەدا پێی دەوترێت "ڕزگارکەر،" "کڕێنەر" و "پیرۆزکەر."
ئەم کارەی دواتر بۆ خودا جێگەی سەرسوڕمان نەبوو، چونکە ئەو ئاگاداری هاتنە ناوەوەی گوناه بوو بۆ جیهان. خودا پێویستی بە گەڕاندنەوەی کۆنترۆڵی دۆخێک نەبوو کە لە دەست دەرچووبوو. ئەو لە سەرەتاوە دەیزانی چی پێویست دەبێت، و چی لەبارەیەوە دەکات (ئیشایا ٤٦:١٠). ئەمە درێژ دەبێتەوە بۆ وردترین وردەکارییەکانی ئەوەی کە هەر کەسێک لە هەر بارودۆخێکدا چی دەکات (ئەفەسۆس ٢:١٠). خودا دڵنیا دەبێتەوە کە پلانەکانی تەنها خەیاڵ نین. ئەو نەک تەنها هەموو شتێک پلان دادەنێت، بەڵکو دڵنیا دەبێتەوە کە ڕوو دەدات (ڕۆما ٨:٢٨-٣٠).
خودا بە تەواوی کۆنترۆڵی هەیە، و هەمیشە هەبووە. بۆیە ناوە جیاوازەکانی ئەو لە ڕاستیدا تەنها لایەنە جیاوازەکانی یەک کاری داهێنەرانەن. دروستکردن هەمووی یەکێکە – لە پەیدابوون ١:١، "لە سەرەتادا،" تا دادگاییکردنی کۆتایی بینین ٢٢:١٢ – و خودا سەروەرە بەسەر هەموو ئەوانەدا.
٢. خراپە لە جیهاندا هەیە
پارچەی دووەمی مەتەڵەکە جوان نییە. ئەو ڕستەیەیە کە دەڵێت "خراپە لە جیهاندا هەیە." پۆڵس بە شێوەیەکی گرافیکی لە ڕۆما ١:١٨-٣٢ وەسفی دەکات، نیشان دەدات کە خراپەیەکی ترسناک لەم جیهانەدا هەیە. لە خوارەوە دەبینین کە بوونی خراپە و ئازار لە جیهاندا بۆ خودا جێگەی سەرسوڕمان نییە. لە کاتێکدا خودا دروستکەری خراپە نییە، بەڵام لەلایەن ئەو پێشتر زانراو بوو، و لە کۆتاییدا ئامانجەکانی ئەو بەدی دەهێنێت.
٣. دروستکراوەکە زۆر باشە
پارچەی سێیەمی مەتەڵەکە ئەو ڕستەیەیە کە دەڵێت "دروستکراوەکە زۆر باشە." پەیدابوون ١:٣١ بەم شێوەیە دەڵێت: "خودا هەموو شتێکی بینی کە دروستی کردبوو، و بەڕاستی زۆر باش بوو." بە شێوەیەکی نەریتی، ئەم ئایەتە بەو شێوەیە لێکدراوەتەوە کە بۆ دروستکردنەکە پێش کەوتنە ناو گوناهەوە بێت. بەڵام ئەگەرێکی تر هەیە، کە بۆ هەموو شتێک بێت کە خودا دروستی کردووە، بەسەر هەموو کات و شوێندا بڵاوبووەتەوە. لە کۆتاییدا، خودا دەتوانێت داهاتوو وەک ڕابردوو ببینێت، و ئایەتەکە دەڵێت "خودا هەموو شتێکی بینی." بەڵام بەڕاستی گرنگ نییە کام لێکدانەوە بەکار دەهێنیت؛ هەردووکیان هەمان کێشەیان هەیە کاتێک هەوڵ دەدەین پارچەکان پێکەوە بگونجێنین.
کەواتە ئەم سێ پارچە مەتەڵەن: ١. خودا هەموو نمایشەکەی دروستکرد، لە مۆسیقای دەستپێکەوە تا کریدیتەکانی کۆتایی. ٢. پڕە لە خراپە. ٣. و هێشتا، خودا دەڵێت "زۆر باشە." هەمووان وا بیر دەکەنەوە کە ئەم پارچانە ناتوانن پێکەوە بگونجێن. بەزۆری بە "کێشەی خراپە" ناودەبرێت، و نا-مەسیحییەکان زۆرجار بە شێوەیەکی جیاواز فڕێی دەدەنە سەرمان.
هەموومان هەندێک وەشانی ئەومان بیستووە. باوترین شت ئەوەیە، "چۆن خودایەکی خۆشەویست ڕێگە بە خەڵکی بێتاوان دەدات ئازار بچێژن؟" ئەوان دەرئەنجام دەدەن کە یان خودا نییە، یان ئەو بەهێز نییە بۆ یارمەتیدان، یان ئەو ئەوەندە خۆشەویست نییە بۆ یارمەتیدان. خودا بەتەواوی تاوانبارە بە چی: نەبوون، بێهێزی، یان کەمتەرخەمی؟
باوترین وەڵام بە دوو هەنگاوی ئاسان دێت. یەکەم ئەوەیە، "هەمووی بە گوناهی ئادەم دەستی پێکرد، بۆیە لۆمەی ئەو بکەن!" ئەمە ڕاستە، بەڵام هەموو ڕاستییەکان ناگرێتەوە. لە کۆتاییدا، خودا دەیزانی ئادەم گوناه دەکات، و هەر دروستی کرد. هەمان شت بۆ شەیتان دەگونجێت. ئەم وەڵامە خۆی لە پرسیارەکە دەدزێتەوە و هەروەها وا لە خودا دەکات وەک ئەوەی هەوڵ بدات کەسێکی تر تاوانبار بکات. دووەم ئەوەیە، "لە کۆتاییدا هەموو شتێک باش دەبێت. ڕۆژێک خودا هەموو فرمێسکێک دەسڕێتەوە!" بەڵام ئەگەر ئەو دەیەوێت هەموو فرمێسکێک بسڕێتەوە، ئەی بۆچی لە سەرەتادا ڕێگە بە خەڵک دەدات بگرین؟ ئەمە تەنها ڕێگەیەکی ترە بۆ گوتن کە دروستکراوەکە "زۆر باش" نییە بۆیە مەتەڵەکە چارەسەر ناکات. ئەم وەڵامە بەس نییە.
بۆچی دروستکراوەکە زۆر باشە؟
ئەم وەڵامانە بەس نین چونکە وەڵامی پرسیارێکی هەڵە دەدەینەوە. ڕەنگە پرسیارەکە ئەوە نەبێت، "بۆچی خراپە لە جیهاندا هەیە؟" بەڵکو، "بۆچی خودا دەڵێت، 'زۆر باشە'؟" ڕەنگە پێویست بێت زیاتر وردبین بین لە پارچەی سێیەمی مەتەڵەکە. مانای چییە بڵێین شتێک باشە؟ ئێمە ئاماژە بە ژەمێکی باش دەکەین، هاوڕێیەکی باش و لێدانێکی باش بۆ گۆڵ. بۆ ئەوەی شتێک "باش" بێت، دەبێت لەگەڵ مەبەستی دیاریکراوی خۆیدا بگونجێت، ئەوە بکات کە مەبەست لێی کراوە بیکات، و ئەنجامی دڵخواز بەدەست بهێنێت.
بۆچی هەندێک کەس دەڵێن دروستکراوەکە "زۆر باش" نییە؟ ئایا ئەوان بەڕاستی ناڵێن کە دروستکراوەکە ئەوە ناکات کە ئەوان دەیانەوێت؟ ئایا ئەوان وا دانانێن کە ئەگەر شتێک لەگەڵ مەبەستەکانی ئەواندا نەگونجێت، ئەگەر ئەوە نەکات کە ئەوان دەیانەوێت، ئەوا "باش نییە"؟ هەموو گەردوونی دروستکراو لەبەردەمیانە، بەڵام لەبەر ئەوەی پارچەیەکی بچووک بەپێی داواکارییەکانی ئەوان ڕێک نەخراوە، دەڵێن باش نییە. ئایا ئەمە کەمێک لوتبەرزی نییە؟
ڕەنگە دروستکراوەکە بۆ ئەوە ڕێکخرابێت کە لەگەڵ داواکارییەکانی کەسێکی تردا بگونجێت. ڕەنگە ئەم کەسە بەو شێوەیە ڕێکی خستبێت چونکە ئەم کەسە بەهێزتر و ژیرترە. ڕەنگە خودا بووبێت کە بۆ ئەوە ڕێکی خستبێت کە لەگەڵ مەبەستەکانی ئەودا بگونجێت!
کەواتە کاتێک خودا دروستکراوە تەواوکراوەکەی بە "زۆر باش" ناودەبات، مەبەستی ئەوەیە کە ئەوە دەکات کە ئەو مەبەستی لێیەتی بیکات، جا ئێمەی بوونەوەری گوناهبار لەگەڵیدا ڕێک بکەوین یان نا. کاتێک ئەو دروستی کرد، تەنها بۆ ئەوە بوو کە ئێمە دڵخۆش بکات؟ یان شتێکی گرنگتر لە مێشکیدا بوو؟ زۆرێک لە مەسیحییەکان تەنها وا دادەنێن کە ئەو جیهانی بۆ سوودی ئێمە دروستکردووە. لە کۆتاییدا، ئایا ئەو بە ئادەم و حەوای نەوت "دەسەڵات بەسەر زەویدا هەبێت"؟ ئایا ئەویش نەیووت، "هەموو گیایەک کە تۆو دەدات، و هەموو دارێک دەدەمێ"؟ زەوی زۆر دیاری خودایە بۆ ئێمە.
خودا خۆشی دەوێین، و ئەو جیهانی بۆ ئێمە دروستکرد. بەڵام بۆچی ئێمەی دروستکرد؟ ئێمە بەشێکین لە دروستکراو، نەک مەبەستی لێی! ئەگەر بمانەوێت لە ناوەندی درامای گەورەی دروستکردندا بین، ئەگەر بمانەوێت هەموو شتێک بۆ ئەوە ڕێکبخرێت کە لەگەڵماندا بگونجێت، ئەوا دەبێت شوێنی خۆمان لە دوای شەیتانەوە بگرین، چونکە ئەو هەمان ئارەزووی هەبوو – بەڵام ئەو یەکەم بوو.
هۆکاری سەرەکی دروستکردنی خودا زۆر گەورەترە لە مرۆڤ! دروستکردن لە لایەن خوداوەیە، بۆ خودایە و دەربارەی خودایە. ئێمە بەشێکین لە ئاهەنگەکە، بەڵام ئێمە هۆکارەکەی نین. هۆکاری بنەڕەتی دروستکردن ئەوەیە کە شکۆمەندی خودا ڕابگەیەنێت (زەبوور ١٩:١؛ ١٠٦:٧-٨؛ ئیشایا ٤٣:٧؛ ٦٠:٢١؛ یەحزقێل ٣٦:٢٢؛ ئەفەسۆس ١:٤-١٤). خودا دروستی کرد بۆ ئەوەی سروشتی خۆی نیشان بدات و شکۆمەندی خۆی ئاشکرا بکات. هەموو مەبەستەکانی تر لاوەکین.
لەم خاڵەدا، زۆرێک لە خەڵک دەڵێن: "چۆن دروستکراوێک کە خراپەی تێدایە شکۆمەندی خودا نیشان دەدات؟ ئایا بەبێ خراپە باشتر ئەمە ناکات؟ مانای نییە." پاشان دەرئەنجام دەدەن کە دروستکراوەکە باش نییە. بەڵام ئەوان سەیری دەکەن وەک ئەوەی بۆ ئاسوودەیی ئەوان بێت، نەک بۆ شکۆمەندی خودا. ئەوان سەیری دروستکراوەکە لە خوارەوە دەکەن. بۆ ئەوەی دیدگای خودامان هەبێت، دەبێت لە سەرەوە سەیری بکەین. پێویستە سروشتی خودا لەبیر نەکەین، وەک بۆمان ئاشکرا کراوە. لە سەرووی هەموو شتێکەوە، خودا خۆشەویستییە. بۆ دەستپێکردنی تێگەیشتن لە خودا، دەبێت لێرەوە دەست پێ بکەین: چۆن خودایەکی خۆشەویست دەتوانێت ئازار لە گوناه و خراپە قبوڵ بکات؟
ئەگەر گوناه و خراپە نەبووایە، سروشتی خودا هێشتا خۆشەویست و قوربانیدەر دەبوو. هیچ شتێک ناتوانێت سروشتی خودا بگۆڕێت. بەڵام تەنها لە جیهانێکی کەوتوودا دەتوانرا ئاشکرا بکرێت. تەنها لە جیهانێکی کەوتوودا دەتوانرا مرۆڤی ڕزگارکراو هەبێت، ستایشی خۆشەویستی ڕزگارکەرەکەیان بکەن بۆیان. ئەو دەیتوانی جیهانێک دروست بکات کە نەکەوێتە ناو گوناهەوە، بەڵام بە ئەنقەست ئەم جیهانەی هەڵبژارد – جیهانێک کە کوڕەکەی تێیدا ئازار بچێژێت و بمرێت بۆ ئێمە – بۆ سوودی ئێمە، نەک هی ئەو! ئێمە، کە ئەو ڕزگاری کردووین، زۆر باشتر دەبین بۆ زانینی ڕادەی خۆشەویستی ئەو بۆ ئێمە!
بەڵێ، بێتاوانەکان لەم جیهانەدا ئازار دەچێژن. چۆن دەتوانێت مەسیحێکی بێتاوان لە پێناوماندا خاچ بدرێت؟ هەموو ئازار، خەم و لەدەستدانێک کە هەر کەسێک تا ئێستا چەشتوویەتی، خوداش چەشتوویەتی. شکۆمەندی خودا بەتەواوی ئەم خۆشەویستییەیە – ئەوەندە گەورەیە کە مەسیح ئازار دەچێژێت بۆ ئەوانەی ئەویان ئەشکەنجە دەدەن، و دەمرێت بۆ ئەوانەی ئەویان دەکوژن، چونکە ئەو خۆشی دەوێن ئەوانەی ڕقیان لێیەتی.
ئەم جیهانە، کە تێیدا خەڵکی بێتاوان ئازار دەچێژن، هەروەها جیهانێکە کە خودای بێتاوان خۆی ئازار دەچێژێت. و جیهانێکە کە ئێمەی مرۆڤی بێ شایستە دەتوانین خۆشەویستی خودا بە شێوەیەک بزانین کە تەنانەت فریشتەکانیش ناتوانن بیهێننە بەرچاوی خۆیان.
هەمووی پێکەوە کۆکردنەوە
لە سەرەتادا، کێشەی خراپە وەک دژایەتییەکی ڕاستەوخۆ بۆ وشەکانی خودا دەردەکەوێت، "زۆر باش بوو." بەڵام ئەوە تەنها کێشەیەکە ئەگەر لەبیرمان بچێت بۆچی خودا لە سەرەتادا دروستکراوەکەی دروستکرد. خودا لێرە نییە بۆ ئەوەی ئێمە دڵخۆش بکات بەبێ ئەو. ئەو لێرەیە بۆ ئەوەی شکۆمەندی خۆی نیشان بدات. گەورەترین خۆشی، بەختەوەری و بەدیهاتن کە هەر بوونەوەرێک بتوانێت بیزانێت ئەوەیە کە یەکێک بێت لەو ڕێگایانەی کە شکۆمەندی خودا تێیدا نیشان دەدرێت.
پۆڵس ئەمە بۆ ئێمە نوێژ دەکات: "با خودا پێتانی ببەخشێت، بەپێی دەوڵەمەندی شکۆمەندی خۆی، کە بە هێز لە ڕێگەی ڕۆحی پیرۆزییەوە لە مرۆڤی ناوەوەدا بەهێز بکرێن؛ بۆ ئەوەی مەسیح لە دڵتاندا بە باوەڕ نیشتەجێ بێت؛ و بۆ ئەوەی ئێوە، کە لە خۆشەویستیدا ڕەگ و بنچینەتان داکوتاوە، بتوانن لەگەڵ هەموو پیرۆزەکاندا تێبگەن لەوەی کە پانی و درێژی و قووڵی و بەرزی چییە – بۆ ئەوەی خۆشەویستی مەسیح بزانن کە لە زانین تێدەپەڕێت؛ بۆ ئەوەی بە تەواوی پڕ بن لە هەموو پڕیی خودا. ئێستا بۆ ئەو کە دەتوانێت زۆر زیاتر لەوە بکات کە ئێمە داوای دەکەین یان بیری لێ دەکەینەوە، بەپێی ئەو هێزەی کە لە ئێمەدا کار دەکات، شکۆمەندی بۆ ئەو بێت لە کەنیسەدا بە عیسای مەسیح بۆ هەموو نەوەکان بۆ هەتاهەتایە. ئامین" (ئەفەسۆس ٣:١٦-٢١ NKJV). سەرنج بدە کە پۆڵس شکۆمەندی خودا بە بەرەکەتەکانی ئێمەوە دەبەستێتەوە. خودا شکۆمەند دەکرێت، و ئێمە بەرەکەتدار دەبین. گەورەترین بەرەکەتی ئێمە هەروەها گەورەترین نیشاندانی سروشتی خودایە.
بێگومان، جیهانێکی تەواو کە هەرگیز نەکەوتبێتە ناو گوناهەوە زۆر خۆش دەبوو. ئەوە جۆرە شتێکە کە تەنانەت بتپەرستەکانیش ئارەزووی دەکەن. بەڵام لەو هیوایە کەمترە کە مەسیح پێمان دەدات. لە دیدگای خوداوە، قووڵایی خۆشەویستی ئەو نیشان نادات. و لە دیدگای ئێمەوە، هەرگیز ئارەزووی توند و ڕادەی ئەو خۆشەویستییە نازانین.
کامیانت پێ باشترە؟ بەشداریکردن لە ئازارەکانی مەسیح و هەروەها ژیانی هەستاوەی ئەو، یان بەشدارینەکردن تێیاندا؟ پۆڵس ئارەزووی خۆی ڕوون دەکاتەوە: "چونکە من پێم وایە کە ئازارەکانی ئەم کاتە ئێستایە شایانی ئەوە نین کە بەراورد بکرێن بەو شکۆمەندییەی کە لە ئێمەدا ئاشکرا دەبێت" (ڕۆما ٨:١٨). سەرنج بدە کە ئەو ناڵێت شکۆمەندییەکە کە "بۆ" ئێمە ئاشکرا دەبێت، بەڵکو "لە" ئێمەدا. شکۆمەندی خودا و بەرەکەتی ئێمە یەک شتن.
ژیان لە جیهانی خودادا
یەکەم، با متمانەمان بە خۆشەویستی و دانایی پەروەردگارمان هەبێت. کاتێک نا-مەسیحییەکان پرسیاری "کێشەی خراپە" فڕێ دەدەنە سەرمان – خودا تاوانبار دەکەن بەوەی یان بێ خۆشەویستییە یان بێ توانا – لەبیرمان بێت کە ئەوان بە بیانووی خۆیان تاوانبار دەکرێن. هەموو ئازارەکانی جیهان لەلایەن کوڕی خوداوە چەشتراوە – نەک بۆ سوودی خۆی، بەڵکو بۆ نیشاندانی خۆشەویستی خۆی بۆ ئێمە. ئەگەر تاوانبارکەرەکانمان گوێ لەمە بگرن، ڕەنگە بتوانین بیانبەینە لای مەسیح؛ بەڵام ئەگەر نا، لەبیرمان بێت کە ئەم تۆمەتە درۆیە تەنها یەکێکی ترە لە مێژووی درێژی تۆمەتە درۆکان کە دژی پەروەردگارمان کراوە.
دووەم، با لە بێفیزیدا بەهێز بین – هێزێکی دوو لایەنە. بێفیزی ئەوە نییە کە خۆمان بە بێ نرخ بزانین، بەڵکو هەڵسەنگاندنێکی ڕاستەقینەمان بۆ خۆمان هەبێت. لە لایەکەوە، پێویستە قبوڵ بکەین کە ئێمە ناوەندی دروستکردن نین – خودا ناوەندە. ئێمە دروستکراوین بۆ خزمەتکردنی ئەو، نەک بۆ ئەوەی ئەو خزمەتمان بکات. لە لایەکی ترەوە، ئەم کوڕەی خودای گەورە، پەروەردگاری سوپاکان و پاشای پاشاکان، بە شێوەی خزمەتکارێک هات، بۆ ئەوەی لە پێناوماندا بمرێت – وەک چۆن بۆ هەموو برا و خوشکەکانی لە خێزانەکەیدا کردی. ئەو خودایە لە جەستەدا، و ئێمە تەنها کرمین (ئەیوب ٢٥:٦). بەڵام خودا کرمەکانی خۆش دەوێت، و ئێمە دەکاتە کوڕ و کچەکانی!
و سێیەم، با ئەوە بکەین کە بۆی دروستکراوین – ستایشی پەروەردگار بکەین بە هەموو دڵمان، هەموو مێشکمان، هەموو گیانمان، و هەموو هێزمان. بە ئەنجامدانی هەموو ئەوەی کە بۆی دروستکراوین بیکەین، دەبینە هەموو ئەوەی کە بۆی دروستکراوین بین.
