بارناباس – کوڕی دڵنەوایی
ناساندنی کەسێکی نەناسراو گرنگە. ئەگەر کەسەکە دیار بێت، زۆرجار ژیاننامەیەکی درێژ دەدرێت، کە لەوانەیە باوباپیران، خوێندن، پەیوەندییەکان، گەشتەکان و دەستکەوتەکانی کەسەکە لەخۆ بگرێت. ئەندامانی ئامادەبووان لەوانەیە سەرسام بن کاتێک بە وریاییەوە گوێ لە وردەکارییە سەرنجڕاکێشەکان دەگرن.
بارناباس لە ئەعمالی نێردراوان 4:36-37 ناسێندراوە. لەوێ دەخوێنین: «ئێستا یوسف، کەسێکی لێڤی لەدایکبووی قوبرس، کە نێردراوان ناویان لێنابوو بارناباس (کە بە واتای کوڕی هاندان دێت)، خاوەنی پارچە زەوییەک بوو، فرۆشتی و پارەکەی هێنا و خستییە پێی نێردراوان» (NASB95). چوار شت دەربارەی ئەم یوسفە پێمان دەوترێت:
- ئەو لێڤی بوو.
- ئەو خەڵکی قوبرس بوو.
- ئەو، بەهۆی کەسایەتییەکەیەوە، لەلایەن نێردراوانەوە ناوی جیاواز لێنرا.
- ئەو بێخۆیی و بەخشندە بوو.
- «کوڕی هاندان،» کە هەروەها وەرگێڕدراوە بە «کوڕی دڵنەوایی» (JND)، وەسفێکی گونجاوە بۆ ئەم برایە لە خوداوەنددا. ئەو تایبەتمەندییە خوداییەکانی لە دامەزراندنی کڵێسای سەرەتاییدا نیشاندا.
دڵنەوایی هەژاران
نێردراوان بینییان کە یوسف توانای دڵنەوایی و هاندانی خەڵکی تری هەیە. ئەوان شایەتی ئەم ڕەفتارە بوون و، لە ئەنجامدا، ناوی ئەویان گۆڕی. دڵنەوایی هەمیشە گونجاو و پێویستە. «ستایش بۆ خودا و باوکی گەورەمان عیسای مەسیح، باوکی بەزەیی و خودای هەموو دڵنەوایی، کە لە هەموو ناخۆشییەکانماندا دڵنەواییمان دەکات، بۆ ئەوەی بتوانین دڵنەوایی ئەوانە بکەین کە لە هەر کێشەیەکدان، بەو دڵنەواییەی کە خۆمان لەلایەن خوداوە دڵنەواییمان پێدەکرێت» (2 کۆرنسۆس 1:3-4 NKJV).
فرۆشتنی زەوییەکەی بارناباس و دانی داهاتەکەی بە نێردراوان یەکەم کاری دڵنەوایی بوو. نێردراوان بە شێوەیەکی دروست پارەکە دابەش دەکەن بۆ چاودێریکردنی پیرۆزە هەژارەکان و خێزانەکانیان، بەمەش ئەوانیش هان دەدەن. لە ئەعمالی نێردراوان 4:35 بەخشندەیی باوەڕدارە دەوڵەمەندەکان دەبینرێت. ئەوان زەوی و ماڵەکانیان فرۆشت و داهاتەکەیان خستە پێی نێردراوان، و ستایش کران. دەستەواژەی «خستییە پێی نێردراوان» دوو جار باس کراوە (ئایەتەکانی 35، 37 ESV).
حەنانیە وەک نموونەیەکی خراپ باس کراوە (5:1-2). ئەو و سەفیرا، ژنەکەی، زەوییەکەیان فرۆشت و بەشێک لە داهاتەکەیان شاردەوە لە کاتێکدا وایان نیشاندا کە هەموویان داوە. لەمەدا، ئەوان درۆیان لەگەڵ نێردراوان کرد. پەترۆس فێڵەکەی زانی، «بەڵام پەترۆس گوتی: 'حەنانیە، بۆچی شەیتان دڵی تۆی پڕ کردووە بۆ ئەوەی درۆ لەگەڵ ڕۆحی پیرۆز بکەیت و بەشێک لە نرخی زەوییەکە بۆ خۆت بهێڵیتەوە؟'» (ئایەتی 3 NKJV). سزاکە لە کڵێسای سەرەتاییدا خێرا بوو: حەنانیە دەستبەجێ مرد، و ژنەکەی ڕاستەوخۆ دوای ناشتنی مرد.
بارناباس وەک مەسیحییەکی نموونەیی باس کراوە. با ئێمەش وەک ئەو و ئەو باوەڕدارە سەرەتاییانە بین کە یەکگرتوو بوون، هەموو شتێکیان هاوبەش بوو، و خۆشەویستی و یەکێتی ڕاستەقینەی مەسیحییان نیشاندا.
دڵنەوایی نێردراوان و شاول
دووەم کاری دڵنەوایی بارناباس دوای گۆڕانی شاول ڕوویدا (9:27-30). دواتر، شاول بە نێردراو پۆڵس ناسرا.
قوتابییەکان بە سروشتی لە شاول دەترسان کاتێک هاتە ئۆرشەلیم، چونکە لە کاتی گۆڕانیدا لە ئەرکێکدا بوو دژی مەسیحییەکان: «ئەوسا شاول، هێشتا هەناسەی هەڕەشە و کوشتنی دژی قوتابییەکانی خوداوەند دەدا، چوو بۆ لای کاهینی گەورە و نامەی لێ داوا کرد بۆ کەنیسەکانی دیمەشق، بۆ ئەوەی ئەگەر کەسێکی لە ڕێگاکە دۆزییەوە، چ پیاو بێت یان ژن، بیانهێنێت بەستراو بۆ ئۆرشەلیم» (ئایەتەکانی 1-2).
تەنانەت لە دیمەشقیش، پێش ئەوەی شاول بگەڕێتەوە بۆ ئۆرشەلیم، حەنانیە دەترسا بچێتە لای. بەڵام خوداوەند، حەنانیەی دڵنیا کردەوە کە شاول «دەفرێکی هەڵبژێردراو» بوو (ئایەتی 15). پاشان حەنانیە ناوی لێنا «برا شاول» (ئایەتی 17).
دوای ماوەیەک خوداوەند بارناباسی بەکارهێنا بۆ ئەوەی شاول بباتە لای نێردراوان. ئەو شایەتی لەسەر شاول دا، باسی گۆڕانی لەسەر ڕێگا کرد و چۆن «بە بوێری لە دیمەشق بە ناوی عیسا مزگێنی دابوو» (ئایەتی 27). گومانی تێدا نییە کە نێردراوان، و لە ئەنجامدا هەموو باوەڕداران، دڵنەواییان پێدرا بە بیستنی ئەوەی کە شاول ڕاستگۆ بوو. شاول پێشوازی لێکرا؛ لەگەڵیان مایەوە و بەشداری لە کارەکەدا کرد.
جگە لە دڵنەوایی باوەڕداران، بارناباس هاندانێک بوو بۆ شاول. خودا ڕاستگۆیی، کەسایەتی و ناوبانگی خودایی بارناباسی بەکارهێنا بۆ قسەکردن لەسەر شاول. با ئێمەش وەک مەسیح بین و ڕاستگۆیی هەبێت بۆ ئەوەی بتوانین دڵنەوایی ئەوانە بکەین کە ناخۆشن. دواتر نێردراو پۆڵس بۆ کۆمەڵگەی فیلیپی دەنووسێت: «کەواتە ئەگەر هەر دڵنەواییەک لە مەسیحدا هەیە، ئەگەر هەر ئاسوودەییەک لە خۆشەویستیدا هەیە، ئەگەر هەر هاوبەشییەک لە ڕۆحدا هەیە، ئەگەر هەر سۆز و بەزەییەک هەیە، خۆشییەکەم بە تەواوی بهێننە دی بەوەی کە یەک بیر و ڕا بن، هەمان خۆشەویستیتان هەبێت، یەکگرتوو بن، یەک بیر بن» (فیلیپی 2:1-2).
دڵنەوایی باوەڕداران لە ئەنتاکیا
سێیەم کاری دڵنەوایی، یان هاندان، لە بارناباسدا بینرا دوای ئەوەی ستێفان شەهید کرا. زۆرێک لە باوەڕداران چەوسێنرانەوە و هەڵهاتن تا فینیقیا، قوبرس و ئەنتاکیا. لە سەرەتادا ئەو باوەڕدارانە تەنها وشەکەیان بۆ جولەکە قسەکەرەکانی عیبری دەوت. بەڵام خودا دەستێوەردانی کرد، و ئەوانەی لە قوبرس و قورەینە بوون قسەیان لەگەڵ یۆنانییەکان، یان جولەکە قسەکەرەکانی یۆنانی، کرد کە لە ئەنتاکیا بوون. زۆرێکیان گەڕانەوە بۆ خوداوەند (ئەعمالی نێردراوان 11:19-22).
کاتێک هەواڵە خۆشەکە گەیشتە ئۆرشەلیم، بارناباس نێردرا بۆ ئەنتاکیا بۆ یارمەتیدانی دامەزراندنی باوەڕدارە نوێیەکان. لەگەیشتندا بە تەواوی بەشداری لە کارەکەدا کرد، «کاتێک هات و نیعمەتی خودای بینی، دڵخۆش بوو، و هەمووانی هاندا کە بە دڵێکی پاکەوە لەگەڵ خوداوەند بەردەوام بن. چونکە ئەو پیاوێکی باش بوو، پڕ بوو لە ڕۆحی پیرۆز و باوەڕ. و ژمارەیەکی زۆر لە خەڵک زیاد کران بۆ خوداوەند» (ئایەتەکانی 23-24).
لە دەقەکانی پێشووترەوە دەزانین کە بارناباس هاندەر بوو، بۆیە ناوی لێنرا. ئەو پیاوێکی باش بوو، کە زەوییەکەی فرۆشتبوو بۆ ئەوەی باوەڕدارە هەژارەکان پێداویستییەکانیان دابین بکرێت. بێگومان کارە خێرخوازییەکانی تریش هەبوون کە بۆ ئێمە ئاشکرا نەکراون.
لە ئەعمالی نێردراوان 11 بە ڕوونی باس کراوە کە ئەو «پڕ بوو لە ڕۆحی پیرۆز و باوەڕ.» ئەو باوەڕدارێک بوو کە لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە کۆنترۆڵ کرابوو. ئەوە نهێنییەکەیە! هەموو باوەڕداران ڕۆحی پیرۆزیان هەیە، بەڵام ئایا ڕۆحی پیرۆز ئێمەی هەیە؟ کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت: «سەرخۆش مەبن بە شەراب، کە تێیدا بێسەروبەری هەیە؛ بەڵکو پڕ بن لە ڕۆح» (ئەفەسۆس 5:18). ڕۆحی پیرۆزە کە تایبەتمەندییەکانی مەسیح لە ئێمەدا ڕووناک دەکاتەوە. بارناباس نموونەیەکی باشە. باوەڕەکەشی بەرز کراوەتەوە. ئەو بە تەواوی متمانەی بە خودا هەبوو بۆ هەموو شتێک.
کاتێک ژمارەی باوەڕداران زیاد بوو، بارناباس کارێکی نایابی کرد: چوو بۆ تەرسوس بۆ دۆزینەوەی شاول. بارناباس زانی کە شاول پێویستی بە یارمەتی هەیە لە کارەکەدا و ئامادە بوو بەشداری تێدا بکات (ئەعمالی نێردراوان 11:25-26). ئەو و شاول گەڕانەوە بۆ ئەنتاکیا و بە هاوئاهەنگی کاریان کرد. ئەوان بۆ ماوەی ساڵێک قوتابییەکانیان فێر کرد. بێگومان ئەوان ئەو فێرکارییەیان فێر کرد کە خودا لەو کاتەدا ئاشکرای کردبوو. بەهۆی ئەم دوو کەسەوە کە خودا بەکاری هێنان، ئەو ئایەتە نایابەمان دەست دەکەوێت: «و قوتابییەکان یەکەم جار لە ئەنتاکیا بە مەسیحی ناویان لێنرا» (ئایەتی 27).
لێرەدا وانەیەکی گەورە هەیە: خودا دەیەوێت ئێمە بەشداری لە کارەکەیدا بکەین. ئەو ئێمە پێکەوە دەکات، وەک گرووپێک هاوبەشمان دەکات، و دەماننێرێت بۆ ئەوەی بۆ ئەو کار بکەین. ئەگەر ئێمە گوێڕایەڵ بین و بە هاوئاهەنگی کار بکەین، کارەکە بە هێزی ئەو سەرکەوتوو دەبێت. چەندێک لە ئێمە کارەکە بە هی خۆمان دەزانین، یان هەوڵ دەدەین بە تەنیا کار بکەین؟ با مەبەستدار بین و فێرکاری لە ڕەفتاری بارناباس و شاول وەربگرین.
دڵنەوایی یۆحەننا مەرقۆس
خوداوەند بارناباس و شاولی پێکەوە کرد و بەردەوام بوو لە بەکارهێنانیان لە ڕەزەکەیدا. هەندێک جار بە بارناباس و شاول / پۆڵس ناودەبرێن (12:25، 13:2، 14:14، 15:25)، یان پۆڵس و بارناباس (13:50، 15:2، 22، 35-36). نیگەرانی ئەوە نەبوو کە کامیان ستایش وەردەگرێت، چونکە خوداوەند خۆی دەبێت هەموو شکۆمەندییەکە وەربگرێت. بارناباس و پۆڵس کاریان کرد پێکەوە لە گەشتە میسیۆنێرییەکاندا. ئەوان بوون پێکەوە لە کۆنفرانسی ئۆرشەلیم. ئەو دووانە کرێکاری کاریگەر بوون بۆ خوداوەند.
بارناباس دڵنەوایی و ئاسوودەیی بە زۆرێک لە باوەڕداران بەخشی کاتێک گەشتی دەکرد و بۆ خوداوەند کاری دەکرد. دەبێت ئاسوودەییەک بووبێت بۆ یۆحەننا مەرقۆس، کە شکستی هێنابوو و لە کارەکەدا بێوەفا بوو. دەخوێنین: «ئێستا بارناباس بڕیاری دابوو یۆحەننا کە ناوی مەرقۆس بوو لەگەڵ خۆیان ببەن. بەڵام پۆڵس پێداگری کرد کە نابێت ئەو کەسە لەگەڵ خۆیان ببەن کە لە پامفیلیا لێیان جیا ببووەوە، و لەگەڵیان نەچووبوو بۆ کارەکە. پاشان ناکۆکییەکە ئەوەندە توند بوو کە لە یەکتر جیا بوونەوە. و بەم شێوەیە بارناباس مەرقۆسی برد و بە کەشتی چوو بۆ قوبرس؛ بەڵام پۆڵس سیلاسی هەڵبژارد و ڕۆیشت، لەلایەن برایانەوە بۆ نیعمەتی خودا ستایش کرا. و ئەو بە سووریا و کیلیکیا تێپەڕی و کڵێساکانی بەهێز کرد» (15:37-41).
کتێبی پیرۆز بێدەنگە سەبارەت بە هەستەکانی یۆحەننا مەرقۆس، بەڵام تەنها ئەوەی کە بارناباس گەنجەکەی لەگەڵ خۆی برد، دەبێت ئاسوودەییەک بووبێت. هەموومان وەک باوەڕداران شکست دەهێنین، و خوداوەند ئێمە دەگەڕێنێتەوە لەسەر بنەمای ناسینەوەی هەڵەکە و دانپێدانانی پێی. بە تێپەڕبوونی کات، یۆحەننا مەرقۆس گەشەی کرد و وەک باوەڕدارێک گەورە بوو. نێردراو پۆڵس، کاتێک لە ساڵانی دواتردا لە زینداندا بوو، بەدوای مەرقۆسدا نارد: «تەنها لوقا لەگەڵمە. مەرقۆس بهێنە و لەگەڵ خۆت بیهێنە، چونکە بۆ خزمەتکردن بەسوودە بۆم» (2 تیمۆساوس 4:11)
شایەتی دڵنەوایی ئەو بۆ ئێمە
هەموو ئەو شتە نایابانەی کە دەربارەی بارناباس لە ناساندنەکەیدا باس کراون، شایانی ستایشن. ئەو لێڤی بوو. لێڤییەکان یارمەتی کاهینەکانیان دەدا لە مامەڵەکردن لەگەڵ شتە پیرۆزەکاندا (ژمارەکان 3:6-12). بارناباس ئەو پۆستەی وازی لێهێنا دوای ڕزگاربوون. ئەو کوڕی خودای بینی، بۆیە جۆرەکان – ئەو شتانەی کە نوێنەرایەتی ئەوەیان دەکرد کە خوێندرابووەوە – دەتوانرا بە ئاسانی فڕێ بدرێن.
بارناباس خەڵکی قوبرس بوو. لە سەردەمی کۆندا قوبرس بە شەراب، گەنم، ڕۆن، هەنجیر و هەنگوینەکەی بەناوبانگ بوو. خاوەن زەوییەکان لە قوبرس لەوانەیە دەوڵەمەند بووبن. ئەو لە خاڵێکدا زێدی لەدایکبوونی بەجێهێشت، و لە ئۆرشەلیم دەژیا. ئەو خاوەنی زەوی بوو بەڵام وەک کارێکی خۆشەویستی فرۆشتی بۆ یارمەتیدانی پیرۆزە هەژارەکان کە پێویستیان پێی بوو. نێردراوان ناوی بارناباسیان لێنا بەهۆی ئەوەی کە لەویدا بینییان، و ئەویش پاراستی: ئەو کوڕی دڵنەوایی بوو، کوڕی هاندان. بۆ بارناباس قورس نەبوو کە ئەم ناوە بپارێزێت یان بەپێی ئەم ناوە بژی، چونکە ئەو خۆی بوو!
هەرچەندە نموونەیەکی زۆر باشی مەسیحییەک بوو بۆ ئێمە، بەڵام بێ کەموکوڕی نەبوو. گفتوگۆی گەرم لەگەڵ نێردراو پۆڵس شایەتی ئەو ڕاستییەیە. سەرەڕای ئەوەش، با هەندێک لە تایبەتمەندییە نایابەکانی ئەو وەربگرین. با دڵنەوایی و ئاسوودەیی بەوانە بدەین کە پێویستیان پێیەتی، و هانی ئەوانە بدەین کە بێ هیوان. دەبێت ئەوەی خودا پێی داوین بەشی بکەین. زۆرێک لە باوەڕداران پێداویستییەکانی ژیانیان نییە. خودا چاوەڕێی ئێمەیە. با بە زەوی و سامانەوە نەبەسترێینەوە.
ئەمە تەنها بە سەیرکردنی خوداوەند عیسای مەسیح دەکرێت، «ئێستا خوداوەند ڕۆحە؛ و لەو شوێنەی ڕۆحی خوداوەند لێیە، ئازادی هەیە. بەڵام هەموومان، بە ڕوویەکی ئاشکراوە، وەک لە ئاوێنەیەکدا شکۆمەندی خوداوەند دەبینین، دەگۆڕدرێین بۆ هەمان وێنە لە شکۆمەندییەوە بۆ شکۆمەندی، هەر وەک بە ڕۆحی خوداوەند» (2 کۆرنسۆس 3:17-18). بارناباس چاوەکانی لەسەر خوداوەند عیسای مەسیح جێگیر کردبوو. با ئێمەش چاوەکانمان لەسەر ئەو جێگیر بکەین، و کوڕ و کچی دڵنەوایی و هاندان بین.
