یەک
ژمارە ١ بیرۆکەی بنەڕەتیی دوورخستنەوەی جیاوازیی هەیە.
هەر یەکێکی تر دوور دەخاتەوە:
«یەزدان خودای ئێمە یەک یەزدانە.» (دواوتار ٦:٤.) «لەو ڕۆژەدا یەک یەزدان دەبێت و ناوی یەک دەبێت.» (زەکەریا ١٤:٩.) کەواتە باس لەمانە دەکات:
- تەواوی کە پێویستی بە هیچ شتێکی تر نییە؛ لە دەسەڵات، توانای بێسنوور
- سەربەخۆیی، کە ڕێگە بە هیچ شتێکی تر نادات
و لە هەردوو ئەم بیرۆکانەوە، لەوەی کە دەمێنێتەوە، هەمیشەیی و ئەبەدییە.
جیاوازیی دەرەکی دوور دەخاتەوە، و باس لەمانە دەکات:
- هاوڕێیەتی، ناسینەوە
- ڕێککەوتن، ئاشتی
جیاوازیی ناوخۆیی دوور دەخاتەوە:
«خەونەکە یەکە» (پەیدابوون ٤١:٢٥) و باس لەمانە دەکات:
- هاوئاهەنگیی بەشەکان یان سیفەتەکان. کەواتە لە هاوئاهەنگی، گونجاندن، و لە ڕاستودروستی، کە گونجاندنە لەگەڵ پەیوەندیدا.
- لە تاکێتی - یەک جەستە، ئەندام، لق؛ لە بەرزترین بیرۆکەیدا، کەسایەتی؛ لە نزمترینیدا، لە ژیان، کە بنەمای هەموو ئەوەیە کە بەڕاستی تاکێتییە.
وەک ژمارەیەکی ڕیزبەندی، یەکەم، سەرەتا:
- بە بەرزترین شێوە، ڕاستە بۆ خودا وەک دروستکەر، بەخشەری ژیان، باوک، سەرچاوەی هەموو شتێک
- سەرۆکایەتی
- لێکدانەوەی پێشینەیی لە بیرکردنەوە و سەروەری لە ویستدا: کە لەژێر ئەواندا پێکەوە ڕاوێژ، هەڵبژاردن؛ بەڵێن، نیعمەتمان هەیە
- لەدایکبوون
کەواتە، لە پلەی یەکەمدا و بە شێوەیەکی سروشتی، ئەم ژمارەیە باس لە خودا دەکات؛ بەڵام دەکرێت بۆ مرۆڤیش بەکاربهێنرێت، و لەو کاتەدا (وەک هەموو ژمارەکان) واتایەکی خراپی هەبێت.
دەکرێت باس لە ڕاستودروستی بکات، وەک پێشتر بینرا؛ گوێڕایەڵی، ناسینەوەی کردەیی سەروەریی خودایی، و بەم شێوەیە «تۆبە بەرەو خودا؛» پاکی، کە بەڕاستی «تەواوی،» یەکێتییە.
- لە سەربەخۆیی، وەک ناگوێڕایەڵی، یاخیبوون - ویست.
- پێموایە باس لە دۆخی تاک، بێبەری دەکات.
دوو
بیرۆکەی بنەڕەتی پێچەوانەی ژمارەی یەکەمە: ئێستا یەکێکی تر هەیە. کەواتە باس لە جیاوازی، دابەشبوون دەکات (ئەمە یەکەم ژمارەیە کە دابەش دەکات) و بەم شێوەیە زۆرجار دەبێتە هێمای هێزی خراپە.
بە واتایەکی باش، باس لە زیادبوون، گەشەکردن، پەرەسەندن دەکات؛ کەواتە لە یارمەتی، پشتڕاستکردنەوە، هاوڕێیەتی. ئەم بیرۆکەیە لە وشەی «دووەمکردن»دا دەردەبڕین. (بڕوانە سەرگوزەشتە ٤:٩-١٢.)
لێرەدا ئەمانەمان هەیە:
- پشتڕاستکردنەوە لە ڕێگەی شایەتیدانەوە:
«شایەتی دوو پیاو ڕاستە.» و هێزی ئەم پشتڕاستکردنەوەیە زۆر پشت بە جۆراوجۆریی شایەتەکان دەبەستێت: پەیمانی کۆن و نوێ وەک شایەتی گەورەی خودا بۆ مرۆڤ وەربگرە. کەسی دووەمی خوداوەند «شایەتی ڕاستەقینە» و «وشەی خودا»یە.
- ڕزگاری؛ یارمەتی
- هاوڕێیەتی، پەیوەندی، پەیمان - پەیمانی یاسایی
- پشت بەستن، خۆبەدەستەوەدان، خزمەت. لێرەشدا بیرۆکەی «دووەمکردن» یارمەتی بیرکردنەوەکە دەدات.
تێبینی دەکرێت کە چۆن ئەم واتایە جۆراوجۆرانە لە مەسێحدا یەکدەگرنەوە، کەسی دووەمی خوداوەند، پیاوی دووەم، و یەکخستنی ئەم دوو سروشتە، خودایی و مرۆیی، لە کەسایەتیی خۆیدا، - ڕزگارکەر، خۆی بچووک دەکاتەوە بۆ مردن بۆ خزمەتکردنمان.
ئەمە واتای باشە؛ لە واتای خراپدا، ئەمانەمان هەیە:
- جیاوازی، دابەشبوون، دژایەتی، ناکۆکی، دژایەتی، ململانێ، دوژمنایەتی، کاری دوژمن. ئاژەڵە پیسەکان بە دوو دوو لە کەشتییەکەدا بوون؛ دایکی منداڵی مێینە دەبوو دوو هەفتە دوای لەدایکبوونی پیس بێت، - دوو هێندەی کاتی منداڵی نێرینە.
و لێرەدا دەتوانم ئاماژە بەوە بکەم کە چۆن ژن خۆی ئەم ژمارەیە ڕوون دەکاتەوە، پڕە لە دژایەتی: پشت بە پیاو دەبەستێت، بەڵام یارمەتیدەریەتی؛ جۆری زیادبوون، بەڵام لە ڕێگەی ئەوەوە گوناه و مردن هات، و هێشتا، لە ڕێگەی «نەوەی» سەرکەوتوویەوە، ڕزگاری.
مردن دابەشبوونە، جیاکردنەوەیە، دوژمنی کۆتاییە؛ بەڵام مردنی خاچ، کە تێیدا ململانێی نێوان چاکە و خراپە گەیشتە لووتکە، جارێکی تر ڕزگارییە. هیچ شوێنێک نییە کە ئەوەندە جیاوازی گەورە، ئەوەندە ناکۆکیی ئاشکرا، وەک لە خاچدا هەبێت.
سێ
٣ هێمای پێوانەی قەبارەیی، پێوانەی ڕەق، ڕەقییە؛ لە تەواوی، جێبەجێکردن. هەر دوو ڕەهەندێک وەربگرە، و پێکەوەیان لێک بدە: چی بەدەست دەهێنیت؟ تەنها پێوانەیەکی ڕووبەر. ڕەهەندێکی سێیەم وەربگرە؛ ئێستا زیاتر لە ڕووبەرت هەیە: ڕەهەندی سێیەم قووڵ دەچێتە ژێر ڕووبەرەکە، و پێوانەیەکی ڕەقیت پێدەدات. کەواتە ٣ بۆ شتێکی ڕەق، ڕاستەقینە، بنەڕەتی دەوەستێت؛ بۆ تەواوی، ڕاستی. درێژی و پانی چییە بەبێ ئەستووری؟ هێڵێک کە دەتوانیت لەسەر کاغەز بیکێشیت زیاتر لەوەیە.
٣ ژمارەی کەسەکانە لە خوداوەنددا - کەواتە لە تەواوی خودایی - و تاوەکو نەگەینە ئەمە، خودا بە تەواوی دەرناکەوێت. بەم شێوەیە ژمارەی دەرکەوتنە. ئەمە هی ڕۆحە، کە لە بوونەوەردا ڕاوێژەکانی خودا جێبەجێ دەکات.
کاتێک قووڵایی لەسەر زەویی وێران و چۆڵ بوو، ڕۆحی خودا لەسەر ڕووی ئاوەکاندا دەسوڕایەوە. کاتێک مرۆڤەکان دووبارە بۆ خودا لەدایک دەبنەوە، مزگێنییەکە نەک تەنها بە وشە، بەڵکو بە هێز و بە ڕۆحی پیرۆز دێتە لایان. پاککردنەوە - کاری ڕۆح - چییە جگە لەوەی کە تێیدا ڕزگاری لە ڕۆحدا جێبەجێ دەکرێت؟ بەبێ کاری ڕۆح، هیچ شتێک نییە جگە لە کاری دەرەوە:
«ئەوەی لە ڕۆحەوە لەدایک بووە، ڕۆحە؛» ئەمە ئەو ڕەهەندە سێیەمەیە کە هەموو پیرۆزێک هەیەتی. پەرستگا، شوێنی نیشتەجێبوونی خودا، قەبارەیەکی سێگۆشەییە: دە باڵا لە چادرەکەدا؛ بیست لە پەرستگادا؛ شاری کۆتایی، کە شکۆمەندی خودا ڕووناکی دەداتێ، ئەویش قەبارەیەکی سێگۆشەییە: درێژی و پانی و بەرزییەکەی یەکسانن. لەوێ ڕاوێژەکانی خودا جێبەجێ دەکرێن، ئەو پیرۆزییەی کە ئەو دەیخوازێت بەدەست دەهێنرێت.
لە پەرستگادا، خودا دەردەکەوێت، لەوێ هەموو هێزێکی مرۆیی لە خۆڵدا کەوتووە: کەواتە زیندووبوونەوە لە ڕۆژی سێیەمدا دەبێت. بووژانەوە، گەڕاندنەوە، و چاکبوونەوە بە شێوەیەکی سروشتی پەیوەندییان بەمەوە هەیە.
لە پەیوەندیدا لەگەڵ ئەم بیرۆکانەدا، ئەمانەمان هەیە:
- شکۆمەندی، کە بەڕاستی، لەگەڵ خودا، تەنها دەرکەوتنی خۆیەتی.
- خاوەندارێتی، بەش، شوێنی نیشتەجێبوون: بەهەشت وەک پەرستگا و شوێنی نیشتەجێبوونی خودا. پەرستش و ستایش، کاری پەرستگا.
- بەروبووم دارەکە دەردەخات
- یەکێتی، وەک لە هاوسەرگیریدا، کە وێنەی پاککردنەوەیە، جیاکردنەوەیەکە بۆ.
چوار
٤ یەکەم ژمارەیە کە ڕێگە بە دابەشکردنی سادە دەدات، وەک ٢ ژمارەیەکە کە دابەشی دەکات. کەواتە هێمای لاوازییە؛ کەواتە هی بوونەوەرە بە پێچەوانەی دروستکەر، ماددەیەکە کە خۆی دەدات بە دەستی خودایی بۆ شێوەپێدان، و بەداخەوە! دەکرێت خۆی بدات بە یەکێکی تر. لە کتێبی پیرۆزدا، یان وەک ٣ + ١ دابەش دەبێت، ژمارەکانی دەرکەوتن و سەروەریی دروستکەر، یان وەک ٢x٢، دابەشکردنی ڕاستەقینە، و واتای خراپە دەدات.
٤ هەروەها ژمارەی چوار گۆشەی زەوییە، لە تەواوی و گشتگیریی زەمینی، کە بەم شێوەیە، مۆری لاوازیی لەسەرە، هەرچەندە مرۆڤەکان شانازی پێوە بکەن. ئەمە ژمارەی چوار بای ئاسمانە، کاریگەرییە جۆراوجۆر و دژبەیەکەکانی کە زەوی گۆڕەپانیانە. ئەمە بیرۆکەی تاقیکردنەوە و ئەزموون دەهێنێتە ناوەوە، کە لەگەڵ مرۆڤدا بەردەوام پەیوەندی بە شکستەوە هەیە. ڕۆیشتنی کردەیی بە گشتی دەکەوێتە ژێر ئەم ژمارەیە.
چوار دڕندە ئیمپراتۆرییەتە بێگانەکان کۆ دەکەنەوە، لەگەڵ سەروەرییان بەسەر هەموو زەویدا؛ چوار بوونەوەری زیندووی کێرووبی (بینین ٤ و ٥) چاودێری دەکەن. کتێبی چوارەمی یاسا، ژمارەکان، بە ڕوونترین شێوە بیرۆکە جۆراوجۆرەکانی پەیوەست بەم ژمارەیە دەردەبڕێت.
پێنج
لە پاککردنەوەی گولی و تەرخانکردنی قەشەدا، خوێن لەسەر سێ بەشی مرۆڤ دادەنرێت، کە پێکەوە ئەوە دەردەخەن کە ئەو کێیە - نووکی گوێی ڕاست، پەنجە گەورەی دەستی ڕاست، پەنجە گەورەی پێی ڕاست. بە گوێی، دەبێت وشەی خودا وەربگرێت؛ بە دەست، کاری فەرموودەپێکراو بکات؛ بە پێ، بە ڕێگا پیرۆزەکانی ئەودا بڕوات. ئەمە بە ڕوونی مرۆڤە بە تەواوی بەرپرسیارێتییەوە.
هەر یەکێک لەم بەشانە مۆری ژمارە ٥ی لەسەرە.
گوێ ڕێگایەکە بۆ بەشە بەرزەکان، و تەنها پێنج هەست هەیە کە مرۆڤ پێیانەوە بە دیمەنەکانی دەوروبەرییەوە پەیوەستە - ڕێگاکانی تێگەیشتن، کە تەنها بەهۆیانەوە دەتوانرێت داوای لێبکرێت.
دەستی مرۆڤ ئەوەیە کە پێی جیهانی سروشتی دەوروبەری خۆی شێوە دەدات و دروستی دەکات. ئەمە دەربڕینی هێزی چالاکە - چوار پەنجە لەگەڵ پەنجە گەورەی دژبەیەک، بەشە تەرخانکراوەکە چونکە بەشی فەرمانڕەوایە. ئەمانە لەسەر هەردوو دەستەکە ١٠ دەدەن، ژمارەی فەرمانەکان لە دوو تەختەی یاسادا، پێوانەی بەرپرسیارێتیی سروشتی.
پێ، دەربڕینی ڕەفتاری کەسی، دابەشبوونێکی هاوشێوە دەدات (هەرچەندە زۆر کەمتر دیارە)، و هەردوو پێیەکە ١٠ێکی هاوشێوە. کەواتە ٥ وەک ژمارەی مرۆڤ دەوەستێت، کە لەژێر فەرمانڕەوایی خودادا کار دەکات و بەرپرسیارە.
سەرەڕای ئەوە، تێبینی بکە چۆن هێزی مرۆڤ بە وریاییەوە وەک بوونەوەر، هێزی پشت بەستوو، وەسف کراوە. دەستی ئامرازیەتی، وەک جێگری خودا لە جیهاندا: هیچ ئاژەڵێک، بە واتایەکی دروست، دەستی نییە. بەڵام هێزەکە بە هیچ شێوەیەک وەک هێزی خودایی نییە - سادە، و بێ هەوڵ، بەڵکو هاوکاریی هێزەکانە، کە تێیدا، وەک ئەو دەیناسێت،
«یەکێتی هێزە:» چوار پەنجە، کە هێمای لاوازییە، بە یارمەتی پەنجە گەورەی بەهێزی دژبەیەک؛ هەردوو دەستەکەش یارمەتی یەکتر دەدەن. دابەشکردنی کتێبی پیرۆزی ٧ بۆ ٤ + ٣ یارمەتیمان دەدات بۆ تێگەیشتن لەم دابەشکردنەی ئێستا بۆ ٤ + ١، هێمای بوونەوەر لەژێر فەرمانڕەوایی خودادا - ئەمە لە لایەنی بوونەوەرەوە نزیک دەبێتەوە: و تەختی خودا بەم شێوەیە نزیک دەبێتەوە بە هەور و تاریکی دەورەدراوە. ڕێگاکانی خودا لەگەڵیدا ڕاهێنانی بەردەوام و پێویستی پێدەدەن، هەرچەندە تەختەکە لەوێیە، جێگیرە، و لەسەر هەورەکان بەرزە. ٥ بەردەوام پەیوەست دەبێت بەم بیرۆکەی ڕاهێنانەوە وەک لەژێر بەرپرسیارێتی؛ بەڵام هەروەها بە بیرۆکەی هاوشێوەی ئەوەی کە، لەژێر خودادا، ڕێگاکە، بەپێی سروشتی خۆی، دەگاتە کۆتاییەکی هاوشێوە. ئەم وانە تەواوە، دواوتار، کتێبی پێنجەمی کتێبی پیرۆز، بە درێژایی دەیسەپێنێت.
«بوونەوەر لە پەیوەندیدا لەگەڵ دروستکەری گشتگیر» لە پەیوەندیدا لەگەڵ ٥، و وەک زۆر نزیک لە واتاکەیدا، دەتوانین وەربگرین -
دە
تەنها ٥ x ٢ یە، وەک پێشتر وتم. دە پەنجەی دەست و پێ بە ڕوونی بەم شێوەیەن، و ئەوان بە ڕێککەوت توانای مرۆڤ بۆ کردار و لێهاتوویی بۆ ڕۆیشتنێکی ڕاستودروستمان پێدەدەن. بەڵام پێوانەی توانایی ئەوەی بەرپرسیارێتییە، و پێوانەی بەرپرسیارێتی ئەوەی دادگاییکردن یان پاداشتە. بەم شێوەیە دە بەڵا بەسەر میسردا دێن.
دە فەرمانەکە لەسەر دوو تەختەی شایەتیدانن، پێوانەی، لە لایەنی خوداییەوە، بەرپرسیارێتیی مرۆڤ.
لە شانشینی دە هۆزەکەدا، ئەفرایم لەسەر بەرپرسیارێتیی خۆی دانرا، بە دوور لە فەرمانڕەوایی ماڵی داود.
دە پەنجەی پێی وێنەکەی بینینی نەبووخەدنەسەر یارمەتی پێیەکان دەدەن بۆ ئەوەی بە توندی بوەستن - ئەوانەن کە وەڵامی دە قۆچەکەی سەر دڕندەی چوارەم دەدەنەوە لە بینینی پێغەمبەردا - دووبارە پێوانەی هێز.
لە دە پاکیزەکەی نموونەکەدا، بەرپرسیارێتی جێبەجێ دەکرێت؛ و لێرەدا پێنجیان ژیرن، پێنجیان گێلن. شایەتی لێرەدا ئەوەی گەڕانەوەی زاواکەیە.
لە کۆتاییدا، لە دەیەک کە خودا لە ئیسرائیلدا داوای دەکرد، هەموو (هەر شتێک بێت) وەک لە دە بەش پێکهاتوو سەیر دەکرێت، پێوانەی بەرپرسیارێتی، کە خودا یەکێکی لێ وەردەگرێت وەک نیشانەی سەروەریی خۆی.
چل
٤٠، دووبارە، تەنها ٤ x ١٠ - تاقیکردنەوەی تەواو بەپێی تەواوی بەرپرسیارێتی.
