کێشەکانی خێزان: نیشانە و چارەسەرەکان
وا دیارە یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانی شەیتان خێزانە.
خێزانەکان ئەمڕۆ ڕووبەڕووی زۆر هێرشی ڕاستەوخۆی دوژمن دەبنەوە. تاقیکردنەوەکان بەرەو ماددەپەرستی، مرۆڤایەتی، بێڕەوشتی و تەنانەت پشتگوێخستنی هاوسەرگیرییە نەریتییەکان لە زیادبووندان. وا دیارە یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانی شەیتان خێزانە.
بەڵام ئێمە دەزانین کە خودا لە دوژمن گەورەترە (١ یۆحەننا ٤:٤)، و بناغەی خێزانی مەسیحی عیسای مەسیحە. بۆ نموونە، ئەم ئایەتانە لەبەرچاو بگرە: «ئەی ژنان، ملکەچی مێردەکانی خۆتان بن، وەک بۆ خوداوەند ... ئەی مێردان، ژنەکانتان خۆش بوێت، وەک مەسیح کەنیسەی خۆشویست و خۆی لە پێناویدا بەخشی... ئەی منداڵان، گوێڕایەڵی دایک و باوکتان بن لە خوداوەنددا» (ئەفەسۆس ٥:٢٢،٢٥؛ ٦:١ NKJV).
لەبارەی بناغەکانەوە، بیرمان دێتەوە کە لە هەڵکەندنی یەکێکدا، چاڵەکە ڕەنگە قووڵ و ناشرین بێت، کە باسی مردنمان بۆ دەکات. بنیاتنان لەسەر ئەو بناغەیە بیرمان دێنێتەوە لە زیندووبوونەوە. ئەمە پێم دەڵێت کە خێزان دەبێت لەسەر مردن و زیندووبوونەوەی خوداوەندمان عیسای مەسیح دامەزرابێت. سەرەتا دابەزین هەیە پێش سەرکەوتن – پێویستییەک بۆ ئەندامانی خێزان کە بۆ خۆیان بمرن پێش ئەوەی بتوانین بە هێزی زیندووبوونەوەی ئەودا بژین.
یەکەم خێزان
با بە کورتی سەیری یەکەم خێزان بکەین، خێزانی ئادەم، و هەندێک لە نیشانە و چارەسەرەکانی دۆخی خێزان دەستنیشان بکەین. هەمیشە باشە یەکەم وشەکانی کتێبی پیرۆز لەبیرمان بێت: «لە سەرەتادا خودا» (پەیدابوون ١:١). ئێمە هەمیشە پێویستە خێزانەکەمان بە خودا دەستپێبکەین. ئەو خێزانی دامەزراندووە، و دەتوانێت پارێزگاری لێ بکات.
بیرمان دێتەوە کە «لە سەرەتادا» ئادەم و حەوا هاوسەرگیرییەکی تەواویان هەبوو. ئەوان جووتێکی تەواو بوون، لە شوێنێکی تەواو و لە ئاشتییەکی تەواودا دەژیان. ئادەم هەموو چاوەڕوانییەکانی حەوای بەدیهێنا، و ئەویش وەڵامی پێداویستییەکانی دایەوە. بەڵام دواتر شەیتان ڕووبەڕووی بووەوە و هارمۆنیای خێزانی تێکدا، و ئەمەش کاریگەری لەسەر هەموو خێزانێک هەبووە لەو کاتەوە. لە خێزانی ئادەمدا، لە ئەنجامی گوناهەوە، تووڕەیی و حەسادەتێکی زۆر لە نێوان خوشک و براکاندا هەبوو، کە بووە هۆی یەکەم کوشتن.
>ماریش لە هەموو گیانلەبەرەکانی کێڵگە کە یەزدان خودا دروستی کردبوون، فێڵبازتر بوو. بە ژنەکەی گوت: «ئایا خودا بەڕاستی گوتوویەتی: ‘نابێت لە هەموو دارەکانی باخ بخۆن’؟» ژنەکەش بە ماری گوت: «دەتوانین لە میوەی دارەکانی باخ بخۆین؛ بەڵام لە میوەی ئەو دارەی کە لە ناوەڕاستی باخەکەیە، خودا گوتوویەتی: ‘نابێت لێی بخۆن، نە دەستیشی لێ بدەن، نەوەک بمرن.’» ئینجا مارەکە بە ژنەکەی گوت: «بە دڵنیاییەوە نامرن. چونکە خودا دەزانێت کە لەو ڕۆژەی لێی دەخۆن، چاوتان دەکرێتەوە، و وەک خودا دەبن، چاکە و خراپە دەزانن.» جا کاتێک ژنەکە بینی کە دارەکە بۆ خواردن باشە، و بۆ چاوەکان خۆشە، و دارێکە شایەنی ئەوەیە مرۆڤ ژیر بکات، لە میوەکەی گرت و خواردی. هەروەها بە مێردەکەشی دا کە لەگەڵیدا بوو، و ئەویش خواردی (پەیدابوون ٣:١-٦).
ئەم ئایەتانەی پەیدابوون هەندێک لە هۆکارە بنەڕەتییەکانی ململانێی هاوسەرگیری و خێزان دەخەنەڕوو. شەیتان فێڵباز، سەرلێشێوێنەر، قایلکەر، و جەستەییە – و ئەگەر گوێی لێ بگرین، فێڵمان لێ دەکات. ئەو پرسیاری لە دەسەڵات، وردبینی، و قبوڵکراوی وشەی خودا کرد. حەوا، دوای ئەوەی گوێی لێ گرت، ملکەچی تۆوی گومان، ناگوێڕایەڵی بۆ وشەی خودا، و لابردنی خودا لە ژیانیدا بوو. لە ئەنجامدا، زۆر نیشانە دەرکەوتن کە هێشتا لە خێزاندا باون ئەمڕۆ.
نیشانەکان
هەندێک لەم نیشانانە بریتین لە: بەربەستێک لە هاوبەشی لەگەڵ خودا، چونکە ئادەم و حەوا ئاگاداری ناگوێڕایەڵییەکەیان بوون؛ تێکچوونی پەیوەندی، چونکە ئەوان لەگەڵ خودا پەیوەندییان نەبوو چونکە خۆیان دەشاردەوە؛ و لە خۆشاردنەوەدا هیچ پەیوەندییەکی ڕاستەقینە لەگەڵ یەکتردا نەبوو بەهۆی ترس و هەستی تاوانەوە.
داپۆشینێک هەبوو بە گەڵای هەنجیر بە هەوڵی خۆیان بۆ ئەوەی بتوانن خۆیان قبوڵکراو بکەن. گواستنەوەی تاوان و ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی هەڵگرتن بۆ کردارەکانیان هەبوو. (پەیدابوون ٣:٩-١٣). ئینجا تووڕەیی لە نێوان خوشک و براکاندا هەبوو، هەستیاری بۆ ڕەتکردنەوە، حەسادەت، ڕق و ئینجا مردن. هەردووکیان قوربانییان بۆ خوداوەند هێنا. لەبەر ئەوەی دڵی قایین لەگەڵ خودا ڕاست نەبوو، خودا قوربانییەکەی ڕەتکردەوە.
>و بە تێپەڕبوونی کات، قایین قوربانییەکی لە بەرهەمی زەوی بۆ یەزدان هێنا. هابیل-یش لە نۆبەرەی مێگەلەکەی و لە چەورییەکانی هێنا. یەزدانیش ڕێزی لە هابیل و قوربانییەکەی گرت، بەڵام ڕێزی لە قایین و قوربانییەکەی نەگرت. قایینیش زۆر تووڕە بوو، و ڕووی تێکچوو... ئێستا قایین لەگەڵ هابیل برای قسەی کرد؛ و وا ڕێکەوت، کاتێک لە کێڵگەدا بوون، قایین هەستا سەر هابیل برای و کوشتی. (پەیدابوون ٤:٣-٥،٨).
هەندێک لە نیشانەکانی خێزان ئەمڕۆ کە بەربەستێک بۆ هاوبەشی لەگەڵ خودا دروست دەکەن بریتین لە: ناگوێڕایەڵییەکەمان، زۆر سەرقاڵبوون، تێکچوونی پەیوەندی (لە نوێژەکانمان و خوێندنەوەی وشەی خودا)، مەیلی داپۆشینی کێشەکانی خێزان یان شاردنەوەیان، مەیلی تاوانبارکردنی یەکتر، هەستەکانی تووڕەیی، حەسادەت، و هێرشکردنە سەر یەکتر (تەنانەت تا مردن، بە شێوەیەکی دەروونی). گوناه وەک هاوڕێیەک دێتە لامان و فێڵمان لێ دەکات، بەڵام ئەگەر بەردەوام بین لە گوناهدا، دەبێتە گەورەمان بۆ کۆیلەکردنی ئێمە.
چارەسەرەکان
بەڵام پێویست ناکات بێ هیوا بین، چونکە ڕزگاربوون لە سەرەوە لە خوداوەند عیسادا هەیە. هیچ کێشەیەک نییە کە بۆ خودا زۆر گەورە بێت. ئەوەی ڕەنگە بۆ ئێمە گەورە بێت، بۆ خودا بچووکە. ئۆه، نیعمەتی بێهاوتای خودا! سەرەڕای ناگوێڕایەڵیی ئادەم و حەوا، خودا جلوبەرگی نوێی بۆیان دابین کرد – لە ڕێگەی قوربانییەکەوە، کە هەمووی هی خودا بوو و هی ئادەم و حەوا نەبوو. خودا چاوی لە گوناهی قایین نەپۆشی، چونکە پێی زانی کە تاوانباری مردنی براکەیەتی. بەڵام سزای مردنی جەستەیی بەسەردا نەسەپاند، بەڵکو پارێزگاریشی لێ کرد. «یەزدانیش پێی گوت: ‘لەبەر ئەوە، هەر کەسێک قایین بکوژێت، تۆڵەی لێ دەسێنرێتەوە حەوت هێندە.’ یەزدانیش نیشانەیەکی لەسەر قایین دانا، نەوەک هەر کەسێک بیدۆزێتەوە بیکوژێت» (پەیدابوون ٤:١٥).
بە کورتی، هەندێک لە چارەسەرەکانی نیشانەکانی سەرەوە بریتین لە هاوبەشییەکی نزیک لەگەڵ خوداوەند عیسای مەسیح. سەرەڕای خشتەی سەرقاڵمان، پێویستە کات لە نوێژ و خوێندنەوەی کتێبی پیرۆزدا بەسەر ببەین. لە هەموو دۆخەکانماندا، نوێژ دەبێت یەکەم وەڵاممان بێت، نەک دوا چارەسەرمان. دەبێت بەردەوام بین لە گەشەکردن و لە ڕووی ڕۆحییەوە لە ماڵەوە کەم نەکەینەوە. خودا مەبەستێکی بۆ هەموو خێزانێک هەیە – بۆ ئەوەی ڕەنگدانەوەی خێزانی خودا بێت، پەیوەندی نێوان مەسیح و کەنیسە.
ئایا ئێمە هاوبەشییەکی نزیکمان لەگەڵ خودا هەیە، بەبێ ئەوەی هیچ شتێک لە نێوان دڵمان و ئەودا بێت؟ ئایا وەک خێزانێک پێکەوە نوێژ دەکەین؟ ئایا پەیوەندییەکی کراوە و ڕاستگۆیانەمان لە خێزاندا هەیە بەبێ هیچ پلانێکی شاراوە؟ پێویستییەکی زۆر هەیە بۆ گوێگرتن لە یەکتر. پێویستە کێشەکانی وەک نائارامی، تووڕەیی، لەدەستدانی کۆنترۆڵ، حەسادەت، سووکایەتی قسەیی، خۆپەرستی، هتد، لە خێزانەکەماندا بناسینەوە و مامەڵەیان لەگەڵدا بکەین. ئەگەر مەسیح لە دڵماندا نیشتەجێ بێت، دەبێت لە ماڵەکەشماندا سەرۆکایەتی بکات. ڕەنگە، بەسوود بێت کۆبوونەوەی خێزانیی کاتی هەبێت بۆ دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی کێشەکان.
وەڵامی پرسیارەکانی خوارەوە ڕەنگە یارمەتیدەر بێت بۆ ئاشکراکردنی سەرچاوەی هەندێک لە کێشەکانی خێزانەکەمان: ئایا منداڵەکانمان وەک دیاری دەبینین کە خودا بە قەرز داونی بە ئێمە؟ ئایا ڕێز لە منداڵەکانمان دەگرین و فێریان دەکەین ڕێز لە دایک و باوکیان و کەسانی تر بگرن؟ ئایا بە شێوەیەکی خۆشەویستانە، بەردەوام، یەکلاکەرەوە و ڕێزدارانە ڕاهێنان دەکەین؟ ئایا منداڵەکانمان بەبێ تێکشکاندنیان پەروەردە دەکەین؟ ئایا ئامانجەکانی ژیانمان بۆ منداڵەکانمان لەگەڵ خودا یەکدەگرنەوە؟
کەسێک بە ژیرانە گوتی کە وشە خۆشەویستییەکان بە سووکی دەکەون، بەڵام بە قورسی کێشیان هەیە. لەبەر ئەوە، لە بردنەوەی خێزانەکەمان بۆ خوداوەند، دەبێت وشەکانمان بە وریاییەوە بکێشین، و نموونەیەکی باش بین بۆ منداڵەکانمان بە ڕۆیشتن لەگەڵ وشەی خودا، کە دەڵێت: «هیچ خۆشییەکی گەورەترم نییە لەوەی ببیستم کە منداڵەکانم بە ڕاستیدا دەڕۆن» (٣ یۆحەننا ٤). هیوا، چاکبوونەوە و یارمەتی بۆ هەموو خێزانێکی ئازارچەشتوو ئەمڕۆ هەیە – لە خوداوەند عیسادا.
