هەردوو دانپێدان و تۆبەکردن بۆ گەڕانەوە پێویستن – شاول و داود بەراورد دەکرێن
شاول و داود وەک یەک نەبوون پاشا شاول دەتوانرێت بە کەسێک بچوێنرێت کە ئایینییە و بە ناچاری بۆ خودا کار دەکات – خۆی لەنێو کەلوپەلەکاندا شاردەوە بۆ ئەوەی لە وەرگرتنی ئەرکەکەی دوور بکەوێتەوە (بڕوانە 1 ساموئێل 10:20-24). لە کۆتاییدا ژیانی بەهۆی گوناهی گەورەوە ئەوەندە تێکچوو کە خودا فەرمووی، «پەشیمانم کە شاولی پاشا کرد، چونکە ئەو ... فەرمانەکانی منی جێبەجێ نەکردووە» (15:11 ESV). لە نموونەی ئەودا دانپێدان دەبینین بەڵام هیچ تۆبەکردنێکی ئاشکرا نابینین.
لە بەرامبەردا، داودی گەنج بە باوەڕەوە خۆبەخشانە چوو بۆ شەڕکردن لەگەڵ فەلەستینییەکان کە «شاول و هەموو ئیسرائیل ... ترساو و زۆر بیمناک بوون» (17:11). داود بەسەر دوژمندا زاڵ بوو و «پیاوانی ئیسرائیل و یەهودا ... فەلەستینییەکانیان ڕاونا» لە سەرکەوتنێکی گەورەدا (ئایەتەکانی 51-53). خودا دەربارەی داود فەرمووی «پیاوێکە بەدڵی من، کە هەموو ویستی من جێبەجێ دەکات» (کردارەکان 13:22)، و ئەمەش تەنانەت دوای گوناهە گەورەکەی لە بابەتی بەتشەبا (2 ساموئێل 11) و شکستەکانی تری. لە حاڵەتی داوددا هەردوو دانپێدان و تۆبەکردن هەبوو لەگەڵ گەڕانەوەی هاوڕێی.
با سەرەتا شاول و پاشان داود لەبەرچاو بگرین.
شاول
مێژووی شاول فێرمان دەکات کە کاری خودا لە کاتی خۆیدا و بە شێوازی خۆی بکەین. شاول ساڵێک چاوەڕێی کرد پێش ئەوەی لە کۆتاییدا دەست بە پاشایەتییەکەی بکات و پاشان دوو ساڵی تر چاوەڕێی کرد پێش ئەوەی دەست بە کاری خودا دژی فەلەستینییەکان بکات (1 ساموئێل 13:1-6). دوای شکستە سەرەتاییەکەیان، فەلەستینییەکان هێزێکی گەورەیان کۆکردەوە (ئایەتی 5). بە زانینی ئەمە، شاول لە ترسا بڕیاری دا کە خۆی بچێت و قوربانی سووتاندن و قوربانی ئاشتی پێشکەش بکات لەبری ئەوەی چاوەڕێی هاتنی پێغەمبەری خودا بکات (ئایەتەکانی 8-9).
بەو کارە «فەرمانی خودای نەپاراستبوو،» و لەبەر ئەمە، خودا «پیاوێکی بەدڵی خۆی دۆزییەوە ... بۆ ئەوەی ببێتە میر بەسەر گەلەکەیدا» (ئایەتەکانی 13-14). وانەکە بۆ ئێمە ئەوەیە: ناتوانین چاوەڕێی بەرەکەتی خودا بکەین ئەگەر کارەکەی ئەو بە دانایی خۆمان ئەنجام بدەین لەبری دانایی ئەو!
سەرەڕای ئەوەش، شاول پاشا مایەوە و لەبەر ئەوە خزمەتکاری خودا بوو. ئەرکی پێسپێردرا بۆ لەناوبردنی عەمالیق لەبەر ئەوەی چییان بەسەر ئیسرائیل هێنا کاتێک ئیسرائیل لە میسرەوە دەهاتن (15:1-3). بەڵام، لەبری ئەوەی ئەوە بکات کە فەرمانی پێکرابوو، شاول ئاگاج، پاشای عەمالیقی، و باشترین هەموو ئاژەڵەکانی پاراست بۆ ئەوەی «قوربانی بۆ خودا بکات» (ئایەتی 21). کاتێک ڕووبەڕوو کرایەوە، شاول بیانووی هێنایەوە (ئایەتەکانی 20-22) پێش ئەوەی لە کۆتاییدا دان بە گوناهەکەیدا بنێت. فەرمووی، «من گوناهبارم، چونکە فەرمانی خودا و قسەکانی تۆم پێشێل کرد، چونکە لە خەڵک ترسام و گوێڕایەڵی دەنگی ئەوان بووم» (ئایەتی 24). سەرنج بدە کە تەنانەت هیچ ئاماژەیەکیش بە تۆبەکردن نەبوو!
لە کۆتاییدا شاول ئەوەندە نزم بووەوە کە، کاتێک لە فەلەستینییەکان دەترسا، پرسیاری لە خودا کرد و «خودا وەڵامی نەدایەوە نە بە خەون و نە بە ئوریم و نە بە پێغەمبەران» (28:5-6). لە بێئومێدیدا شاول چوو بۆ لای جادووگەرێک و فەرمووی، «ڕۆحێک بۆ من بانگ بکە و هەر کەسێک کە ناوی دەبەم بۆ من بانگ بکە ... ساموئێل بۆ من بانگ بکە» (ئایەتەکانی 8-11). کاتێک ئەو بۆی بانگ کرد، ساموئێل بە شاول گوت کە ئەو و کوڕەکانی لە شەڕی ڕۆژی دواتردا دەمرن. وەک ساموئێل ئاماژەی پێدابوو، فەلەستینییەکان کوڕەکانی شاولیان کوشت و باوکیانیان ئەوەندە بە سەختی بریندار کرد کە بڕیاری دا خۆی بکوژێت (31:2-6).
داود و دەستنیشانکردنی
دوای ڕەتکردنەوەی شاول، خودا ساموئێلی نارد بۆ دەستنیشانکردنی یەکێک لە هەشت کوڕەکەی یەسا وەک پاشا. داود یەکەم هەڵبژاردەی خودا بوو، نەک ساموئێل: «خودا وەک مرۆڤ نابینێت: مرۆڤ سەیری دەرەوە دەکات، بەڵام خودا سەیری دڵ دەکات» (16:7). یەکێک لە جێبەجێکردنەکانی ئەمە ئەوەیە کە برایانی بەرپرسی کۆمەڵێک دەبێت پشت بە ڕێنمایی خودا ببەستن نەک بۆچوونی کەسی خۆیان کاتێک کەسێک بۆ ڕۆڵێک لە کارێکدا بۆ ئەو پێشنیار دەکەن.
دانایی خودا لە هەڵبژاردنی داوددا
ئەمە لە بابەتی تەحەدای ئیسرائیل لەلایەن زەبەلاح گۆلیاس، پاڵەوانی فەلەستینییەکاندا دەبینین. «هەموو پیاوانی ئیسرائیل ... زۆر ترساو بوون» لێی (17:24). بەڵام، بە باوەڕەوە داود دەیگوت بە گۆلیاس، «تۆ بە شمشێر و بە ڕم و بە حەربە دێیتە لام، بەڵام من بە ناوی خودای سوپاسالار دێمە لات ... ئەمڕۆ خودا تۆ دەداتە دەستی من، و من لێت دەدەم، و سەرت دەبڕم» (ئایەتەکانی 45-46). «داود بەسەر فەلەستینییەکەدا زاڵ بوو بە قەستە و بە بەردێک، و لێی دا و کوشتی،» پاشان شمشێرەکەی گۆلیاسی دەرهێنا و «سەری پێ بڕی» (ئایەتەکانی 50-51). خۆزگە هەموومان ئەو جۆرە باوەڕەمان هەبووایە – ئەوە توانای ئەوەی پێدەداین کە کارە گەورەکان بۆ خودا و گەلەکەی بکەین!
حەسودی شاول
داود دەستبەجێ تەختی پاشایەتییەکەی داگیر نەکرد. شاول «کردی بە سەرۆکی پیاوانی جەنگ» (18:5) و «داود لە هەر شوێنێک کە شاول دەینارد سەرکەوتوو بوو» (ئایەتی 5). لەبەر ئەوە شاول حەسودی پێی برد و «بەردەوام بوو بە دوژمنی داود» (ئایەتی 29).
باوەڕی داود لاواز دەبێت
لە 1 ساموئێل 18 تا بەشی 24 هەوڵە دووبارەکانی شاول بۆ کوشتنی داود یان کوشتنی لەلایەن کەسێکی ترەوە دەبینین، و هەوڵەکانی داود بۆ هەڵاتن بە ڕاکردن دەبینین. ئازاردانی داود لەلایەن شاولەوە لە کۆتاییدا وای لە داود کرد کە «لە دڵی خۆیدا بڵێت، 'ئێستا ڕۆژێک بە دەستی شاول لەناو دەچم. هیچ شتێک باشتر نییە بۆ من لەوەی کە هەڵبێم بۆ خاکی فەلەستینییەکان. ئەوکات شاول لە گەڕان بەدوای مندا لەنێو سنوورەکانی ئیسرائیل بێئومێد دەبێت، و من لە دەستی دەرباز دەبم'» (27:1).
داود دوو دەرفەتی هەبوو بۆ کوشتنی شاول لە کاتی ڕاکردنی لێی، بەڵام بەرگری لە تاقیکردنەوەکە کرد بە زانینی ئەوەی کە ویستی خودا نەبوو بۆی کە شاول بکوژێت چونکە ئەو پاشای دەستنیشانکراوی خودا بوو. شاول بە میهرەبانی داود کاریگەر بوو و دان بە گوناهەکەیدا نا و فەرمووی، «من گوناهبارم ... بڕوانە، من بە گەمژەیی کارم کردووە، و هەڵەیەکی گەورەم کردووە» (26:21). دانپێدان لەلایەن شاولەوە هەبوو، بەڵام هیچ تۆبەکردنێک نەبوو!
داود تۆبە دەکات
کاتێک داود و پیاوەکانی لە دەرەوە بوون بۆ تاڵانکردن بۆ پاشای فەلەستینییەکان، عەمالیقییەکان هێرشیان کردە سەر زیقلاگ، ئەو شارەی کە پاشا بە داودی دابوو. عەمالیقییەکان تاڵانی ماددییان برد لەگەڵ دیلەکان – هەردوو ژنەکەی داود لەگەڵ ژن و کوڕ و کچەکانی پیاوەکانی داود. دیارە کە لەم خاڵەدا داود دان بە گوناهەکەیدا نابوو لە هاوپەیمانیکردنی لەگەڵ دوژمن و تۆبەی لێکردبوو، چونکە پێمان دەوترێت کە ئەو «خۆی لە خودادا بەهێز کرد» و «پرسیاری لە خودا کرد» (30:6-7). ئەمە گۆڕانکارییەکی گەورە بوو لە بڕیاردان لە دڵی خۆیدا کە هیچ شتێک باشتر نییە بۆی لە خزمەتکردنی ئاخیش، پاشای فەلەستینییەکان!
داود وەک پاشا بەسەر هەموو ئیسرائیلدا دەستنیشان دەکرێت
بەدوای ڕێنماییەکانی خودا، داود و پیاوەکانی «هەموو ئەوەیان گەڕاندەوە کە عەمالیقییەکان بردبوویان» (ئایەتی 18). لەم نێوەندەدا، ئیسرائیلییەکان لە شەڕدا بوون لەگەڵ فەلەستینییەکان، وەک ساموئێل پێشبینی کردبوو (28:19) کاتێک شاول و کوڕەکانی کوژران.
ئێستا تەختەکە بەتاڵ بوو، و دوای «شەڕێکی درێژ لەنێوان ماڵی شاول و ماڵی داود» (2 ساموئێل 3:1-3) کە ماڵی داود بردییەوە، «هەموو پیرەکان ... داودیان وەک پاشا بەسەر ئیسرائیلدا دەستنیشان کرد» (5:3). ئەو پێشتر «حەوت ساڵ و شەش مانگ بەسەر یەهودادا پاشایەتی کردبوو» (ئایەتی 5).
شەیتان تەڵەیەک دادەنێت
«خودا سەرکەوتنی بە داود بەخشی لە هەر شوێنێک کە دەچوو» (8:1-14)؛ پاشان کاتی تاقیکردنەوە هات. کاتەکانی سەرکەوتن دەتوانن مەترسیدار بن بۆ پیاو یان ژنی خودا چونکە زۆرجار لەم کاتانەدا خودا ڕێگە بە شەیتان دەدات کە تاقیمان بکاتەوە.
ئێمە بە تایبەتی لاوازین کاتێک لەو شوێنەدا نین کە دەبێت لێی بین و ئەو کارە ناکەین کە دەبێت بیکەین. ئەمە لەگەڵ داوددا دەبینین، چونکە ئەو «یۆئاب و خزمەتکارەکانی لەگەڵ خۆی، و هەموو ئیسرائیلی [بۆ شەڕ] نارد بەڵام [ئەو] لە ئۆرشەلیم مایەوە» (11:1). داود لەسەر سەربانی ماڵەکەی بوو کاتێک «ژنێکی بینی کە خۆی دەشۆرد و ژنەکە زۆر جوان بوو» (ئایەتی 2). ئەو ژنی ئوریا بوو، یەکێک لە ئەفسەرەکانی سوپای داود.
تەڵەکە دەگیرسێتەوە
«داود نێردراوی نارد و هێنای، و ئەو هاتە لای، و ئەو لەگەڵی خەوت» (ئایەتی 4). ئەو دووگیان بوو (ئایەتی 5).
لێرەدا جێبەجێکردنی وەسفەکەی یەعقوب دەبینین دەربارەی چۆنیەتی کارکردنی تاقیکردنەوەکانی شەیتان: «هەر کەسێک تاقی دەکرێتەوە کاتێک بە ئارەزووی خۆی ڕادەکێشرێت و فریو دەدرێت. پاشان ئارەزوو کاتێک دووگیان دەبێت گوناهی لێ دەکەوێتەوە» (یەعقوب 1:14-15). داود بەڕاستی بە ئارەزووی خۆی فریو درا؛ بوو بە داوێنپیس و پاشان هەوڵی دا بیشارێتەوە. کاتێک پیلانەکانی کاریان نەکرد، بوو بە بکوژێک بە وەکالەت، چونکە بە یۆئابی گوت «ئوریا بخە پێشەوەی سەختترین شەڕ ... بۆ ئەوەی لێی بدرێت، و بمرێت» (2 ساموئێل 11:15). کاری کرد! ئوریا مرد و «داود نارد و هێنای بۆ ماڵەکەی، و ئەو بوو بە ژنی» (ئایەتی 27). بێگومان «ئەوەی داود کردبووی خودای ناڕەحەت کرد» (ئایەتی 27).
دانپێدان و تۆبەکردنی داود
خودا پێغەمبەر ناتانی نارد بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی داود. بە نموونەیەکی ئیلهامبەخش، ناتان سەرکەوتوو بوو لەوەی داود گوناهەکەی ببینێت، و داود دان بە گوناهەکەیدا نا و فەرمووی، «من دژی خودا گوناهبارم» (12:13). لە زەبوور 51، کە مامەڵە لەگەڵ ئەم گوناهەدا دەکات، داود نوێژی کرد، «خۆشی ڕزگاربوونەکەت بۆ من بگەڕێنەوە» (ئایەتی 12)، و پاشان پێشنیاری کرد کە کارەکان «بەپێی تۆبەکردن» بکات (بڕوانە لۆقا 3:8). داود فەرمووی کە ئەو پێشێلکاران فێری ڕێگاکانی خودا دەکات، بە دەنگی بەرز ستایشی ڕاستودروستی خودا دەکات، و ڕۆحێکی شکاو و دڵێکی پەشیمان پێشکەش بە خودا دەکات (زەبوور 51:13-14،17).
خودا ڕێگایەکمان بۆ گەڕانەوە پێشکەش دەکات
خودا دەزانێت کە ئێمە بە ئاسانی دەکەوینە ناو پێشێلکارییەوە. ئەو ئامۆژگاریمان دەکات و دەفەرموێت، «هەر کەسێک پێشێلکارییەکانی بشارێتەوە سەرکەوتوو نابێت، بەڵام ئەوەی دان بە گوناهەکانیدا بنێت و وازیان لێ بهێنێت ڕەحمەت بەدەست دەهێنێت» (پەندەکان 28:13). وازهێنان لە پێشێلکارییەکان واتای تۆبەکردن دەگەیەنێت. داود ئەمەی کرد و گەڕێنرایەوە، بەڵام شاول نەی کرد. ڕێگای خودا نەک تەنها دانپێدان بۆ بەدەستهێنانی لێخۆشبوون، بەڵکو تۆبەکردنیشی پێویستە!
با لەم دوو نموونەیە فێر بین.
