بنچینە و مەبەست
عیسا نوێژەکەی لەسەر کارە تەواوکراوەکەی خۆی بنیات نا: «من کارەکەم تەواو کردووە» (یۆحەننا 17:4) – هەرچەندە، تا مردنی لەسەر خاچ تەواو نەبوو (یۆحەننا 19:30). دیدگای هەتاهەتایی – کە هەموو شتێک ئەنجامدراوە و بۆ هەمیشە جێگیر کراوە (لەوانەش یەکێتیی پێگەیی ئێمە) – بنچینەی نوێژەکەیەتی.
مەبەستی نوێژەکەی – پاڵنەری دەستبەجێ، کردەیی، و بەپەلەی – ئەوەیە کە داوای چاودێریی باوکمان بۆ بکات لە ژیانی زەمینیی بەردەوامماندا. ئەو نوێژ بۆ باوک دەکات کە «لە خراپەکار بمانپارێزێت» (یۆحەننا 17:15)، واتە، بمانپارێزێت لە لاوازیی مرۆیی خۆمان بەرامبەر بە پیلانەکانی. بە هەمان شێوە، داوا لە باوک ناکات کە ئێمە یەک بخات، بەڵکو داوا دەکات کە ئەو توانامان پێبدات کە لە جیهانی کات و شوێنماندا یەک بین، کە ئەو ئێمەی ناردووە بۆ ئەوەی لە غیابی ئەودا نوێنەرایەتیی بکەین (یۆحەننا 17:11،18).
خۆشەویستی ئێمە پێکەوە دەهێڵێتەوە
داواکاریی لەپێشینەی ئەو بۆ یەکێتییەکە کە شایەتحاڵێکی قایلکەرە بۆ جیهانێکی بێباوەڕ:
بۆ ئەوەی هەموویان یەک بن... بۆ ئەوەی جیهان باوەڕ بکات کە تۆ منت ناردووە... بۆ ئەوەی جیهان بزانێت کە تۆ منت ناردووە و خۆشت ویستوون وەک چۆن منت خۆشویستووە (یۆحەننا 17:21،23).
ئەم جیهانە بێخودایە ناتوانێت هیچ تێگەیشتنێکی لە ڕاستییەکی هەتاهەتایی هەبێت مەگەر لە ئێستا و لێرەدا، بەو شێوەیەی کە لێی تێدەگات، بینراو بێت. ئەمە هۆکاری جەستەگرتنە: خودا بینراو و هەستپێکراو بوو (یۆحەننا 1:14،18؛ 3:18-19). یەکێتیی دیاری باوەڕداران شایەتی دەدات بۆ ئەو ڕاستییەی کە باوک کوڕەکەی ناردووە، و بۆ خۆشەویستیی باوک بۆ ئێمە وەک بۆ کوڕەکەی، ئەو خۆشەویستییەی کە ئێمە پێکەوە دەهێڵێتەوە (یۆحەننا 17:23). و عیسا بەڵێنی خزمەتی بەردەوامی خۆی دەدات بۆ ئاشکراکردنی باوک بۆ ئێمە، بۆ ئەوەی خۆشەویستیی ئەو بۆ کوڕەکە لە ئێمەدا بێت، و خودی کوڕەکە لە ئێمەدا بێت (ئایەتی 26).
پێشتر، عیسا فەرمانی نوێی بە قوتابییەکانی (و ئێمە) دا کە یەکتریان خۆشبوێت وەک چۆن ئەو ئێمەی خۆشویست. دڵسۆزیی ئێمە لە ئەنجامدانی ئەمەدا بە جیهان دەڵێت کە ئێمە هی ئەوین (یۆحەننا 13:34-35). یۆحەننا، ئەو قوتابییەی کە عیسا خۆشیویست، پێداگری دەکات کە خۆشەویستیی ڕزگارکەر بۆ ئێمە دەبێت ببێتە هۆی خۆشویستنی یەکتر (1 یۆحەننا 3:16)؛ ئەمە بەڵگەیە کە ئێمە منداڵی خوداین (1 یۆحەننا 4:7-12). خودای نەبینراو دەبێتە بینراو کاتێک مەسیحییەکان خۆشەویستی بەرامبەر یەکتر پەیڕەو دەکەن. بەم شێوەیە، ئەو خۆشەویستییەی باوک لە ڕێگەی کوڕەکەوە بەسەر ئێمەدا ڕژاندی، تەنها بۆ پڕکردنەوە و کامڵکردنی ئێمە نییە؛ بەڵکو هێزە، سەرچاوەی وزەیە، کە ئێمە پێکەوە ڕادەکێشێت و دەمانهێڵێتەوە لە یەکێتییەکی کردەیی و بینراودا کە شایەتییەکی درەوشاوەیە بۆ جیهان. ئێمە بەرپرسیارین کە لە ڕووی کردەییەوە یەک بین، و خۆشەویستیی باوک لە ڕێگەی کوڕەکەوە بە تەواوی توانامان پێدەدات بۆ ئەم ئەرکە.
چۆن کار دەکات؟
پۆڵس یەکەم نامەی خۆی بۆ کۆرنسۆس ئاڕاستەی «کڵێسای خودا دەکات کە لە کۆرنسۆسە، بۆ ئەوانەی لە مەسیحی عیسادا پیرۆز کراون، بانگ کراون بۆ ئەوەی ببنە پیرۆز، لەگەڵ هەموو ئەوانەی لە هەموو شوێنێکدا ناوی عیسای مەسیحی گەورەمان بانگ دەکەن، هی ئەوان و هی ئێمەش» (1 کۆرنسۆس 1:2). ئەمە ڕاگەیاندنێکی بەهێزە بۆ یەکێتیی کڵێسا و جیهانیبوونی.
خودا ئێمەی بانگ کردووە بۆ ئەم کۆمەڵگایە باڵایە لە گەردووندا: «هاوبەشیی کوڕەکەی» (1 کۆرنسۆس 1:9)، و پۆڵس داوا لە کۆرنسۆسییەکان دەکات، و لە ئێمەش کە ئەمڕۆ بە هەمان شێوە پێویستمان پێیەتی، «کە هەمووتان ڕێک بکەون، و هیچ دابەشبوونێک لە نێوانتاندا نەبێت، بەڵکو بە تەواوی لە هەمان بیر و هەمان بڕیاردا یەک بگرن» (1 کۆرنسۆس 1:10 NASB).
خودا بانگهێشتی کردووین بۆ هاوبەشییەک، یەکێتییەک، کە ڕۆحی پیرۆز دروستی کردووە، و دەبێت «هەوڵ بدەین بیپارێزین» (ئەفەسۆس 4:3 NKJV). چۆن دەتوانین ڕێگری لە دابەشبوون بکەین؟ ئەزموون دەڵێت کە ناتوانین. بەڵام ئامۆژگاریی پۆڵس کە ڕێک بکەوین، کە لە هەمان بیر و بڕیاردا یەک بگرین، بە توندی دەڵێت کە دەتوانین. بەڵام ئایا دەبێت لەسەر هەموو وردەکارییەک ڕێک بکەوین؟
کتێبی پیرۆز هەرگیز وا ناڵێت. ئەو ڕێککەوتنەی کە ڕێگری لە دابەشبوون دەکات، هەمووی پەیوەندی بە مەسیحەوە هەیە! سەرنج بدە لەسەر جەختکردنەوەی دووبارەی پۆڵس لەسەر ئەو و تەنها ئەو لەم بەشە و بەشەکانی دواتردا. ئێمە هەمان بیرمان هەیە چونکە «بیری مەسیحمان هەیە» (1 کۆرنسۆس 2:16). ئێمە لەسەر مەسیح ڕێک دەکەوین و هیچ خاڵێکی هاوبەشمان نییە لەگەڵ ئەوانەی کە گومانیان لە خودایی، بێگەردی، کەفارەتی تەواو، لەدایکبوونی لە دایکێکی پاکیزە، یان بنەماکانی تری دەکەن. بەڵام کاتێک سەیری دەوروبەرمان دەکەین، دەبینین کە زۆربەی دابەشبوونەکان هیچ پەیوەندییەکیان بەم بنەمایانەوە نییە، بەڵکو لە پێداگریی توند لەسەر بۆچوونەکانمان، نەریتەکانمان یان لێکدانەوەکانمان لە بوارەکانی تردا سەرچاوە دەگرن.
پۆڵس دەڵێت دەبێت لەسەر مەسیح ڕێک بکەوین. ئایا هەندێک هەوڵ دەدەن پۆڵس، پیتەر یان ئەپۆلۆس لەسەر ئەو دابنێن؟ ئایا ئەوان باوەڕداران بە ناوی پۆڵس یان سەرکردەیەکی ترەوە لە ئاو هەڵدەکێشن؟ ئایا ئەوان ڕزگاری بە ڕزگارکەرێکی تر یان بە ڕێگەیەک جگە لە کاری تەواوکراوی مەسیح لە گۆلگۆتە دەبێژن؟ ئەگەر وایە، ئەوا بە دەستە و گرووپیان دادەنێین. ئێمە لێیان جیاوازین. ئێمە کە شوێن مەسیح دەکەوین، ڕێک دەکەوین کە ئەوانە مەسیحی نین، بەڵکو لاساییکردنەوەیەکی هەرزانن، بە تەواوی دوورن لە ڕاستی. ئەگەر مەسیحی کتێبی پیرۆزمان بە هاوبەشی نەبێت، هیچ شتێکی هاوبەشمان نییە لە ڕووی ڕۆحییەوە.
شانازی بە تایبەتمەندییەکانمانەوە دەکەین
ڕێگرێکی گەورە لەبەردەم یەکێتیی ڕاستەقینەی مەسیحیدا شانازی و ڕۆحی «من یەکەمم»ی خۆشەویستیی خودە، کە تایبەتمەندیی ڕۆژانی کۆتاییە (2 تیمۆساوس 3:2). لەبری ئەوەی شوێن ویستی ئاڵۆزی باڵادەستیی مرۆیی خۆمان بکەوین، پۆڵس دەڵێت: «بە کەمایەتیی بیرەوەری، با هەریەک لە ئێوە یەکتر بە گرنگتر لە خۆی بزانێت» (فیلیپییەکان 2:3). ئەمە زۆرێک لە کێشەکان چارەسەر دەکات.
لە فیلیپییەکاندا، پۆڵس دووبارە جەخت لەسەر لەپێشینەی ڕەهای مەسیحییەکان دەکاتەوە – عیسای مەسیح و مزگێنییەکەی. «تەنها بە شێوەیەک بژین کە شایستەی مزگێنیی مەسیح بێت... بە یەک ڕۆح بەهێز بوەستن، بە یەک بیر پێکەوە هەوڵ بدەن بۆ باوەڕی مزگێنی» (فیلیپییەکان 1:27 NASB) – پێکەوە پەیامەکە ڕابگەیەنن/بژین کە باوک بە خۆشەویستییەوە کوڕەکەی ناردووە، بۆ ئەوەی جیهان باوەڕ بکات.
دڵخۆشیی من تەواو بکەن بەوەی کە هەمان بیرتان هەبێت، هەمان خۆشەویستی بپارێزن، لە ڕۆحدا یەکگرتوو بن، مەبەستتان یەک بێت. هیچ شتێک لە خۆپەرستی یان لووتبەرزیی بەتاڵەوە مەکەن (کە ڕەگی زۆرێک لە کێشەکانی پێکەوەبوونی ئێمەیە)، بەڵکو بە کەمایەتیی بیرەوەری با هەریەک لە ئێوە یەکتر بە گرنگتر لە خۆی بزانێت؛ تەنها بەدوای بەرژەوەندییە کەسییەکانی خۆتانەوە مەبن، بەڵکو بەدوای بەرژەوەندییەکانی ئەوانی تریشەوە بن (فیلیپییەکان 2:2-4).
و بۆ ئەوەی دڵنیا بین کە تێدەگەین، پۆڵس دووبارە چاومان بۆ مەسیح بەرز دەکاتەوە، کە دەستبەرداری مافەکانی خۆی وەک خودا بوو بۆ ئەوەی چاودێریی بەرژەوەندییەکانی ئێمە بکات (فیلیپییەکان 2:5-8).
یەکێتیی ڕۆح
بە ڕوونی، پۆڵس پێداگری لەسەر یەکێتیی ڕێکخراوەیی، مەزهەبی یان سیاسی ناکات. ئەو باسی هەڵوێست، سەرنج و ئاراستە دەکات: ڕۆحێکی هاوسەنگی، یەکێتی، خۆشەویستی و ڕێزگرتنی دوولایەنە – لە بەهای یەکتر وەک چۆن مەسیح بەهای ئێمە دەزانێت. ئەو باسی بە پەرۆشییەوە پاراستنی یەکێتییەکە دەکات (ئەفەسۆس 4:3) کە ڕۆحی پیرۆز دروستی کردووە (1 کۆرنسۆس 1:2،9؛ 12:13)، کە لە جیاوازی و ناکۆکییە مرۆییەکان تێدەپەڕێت.
چونکە کڵێسا جیهانییە، لە هەموو جیهاندا لە هەموو کاتێکدا، یەکێتیی جەستەی مەسیحیی پێگەییەکەی ناتوانرێت لەلایەن بینەرەوە بەهای پێبدرێت مەگەر باوەڕداران لە هەموو شوێنێکدا ئەو یەکێتییە ڕۆحییە لە هەڵوێست و کارلێککردنیان پێکەوە پەیڕەو بکەن. ئەمە نە ئیکۆمێنیزمی بێ بنەمایە و نە ڕێککەوتنە لەسەر هەموو وردەکارییەکی پەیڕەو، دابونەریت و نەریت. ئەمە ڕێزگرتنێکی چالاک و کردەییە لە یەکێتیی ڕەهای ئێمە لە مەسیحدا و بەرزکردنەوەی لەسەر جیاوازی و ناونیشانە ئاسۆییەکان.
وەک هاوبەش لە یەکێتییەکی ڕۆحیدا، ئێمە بەرپرسیارین کە بە ڕۆحێکی یەکێتیی هاوسەنگەوە پەیوەندی بە یەکترەوە بکەین. ئەمە پەیوەندی بە هەڵوێستەوە هەیە. زۆر جار جیهان سەیری کڵێسا دەکات و وادیارە هەمان ئەو بارودۆخانە دەبینێت کە لە ماڵی خۆیدا باون – ناکۆکیی خێزانی، شەڕی ناوخۆیی و پارتە سیاسییەکان بە توندی هێرش دەکەنە سەر یەکتر. باوەڕدارانی ڕاستەقینە کە سەرقاڵی مەسیحن و سەرنجیان لەسەر ئەوە، چاویان بۆ هەڵە و شکستەکانی یەکتر یان جیاوازییە ڕووکەشەکان نابێت. بۆ ئەوەی بنەما ڕاستەقینەکانی ئەو یەکێتییەی کە دەبێت بیپارێزین و لەگەڵ هەموو مەسیحییەکاندا هاوبەشی بکەین لەبیر نەکەین، ئەوانە لە ئەفەسۆس 4:4-6دا ژمارە کراون:
یەک جەستە و یەک ڕۆح هەیە، وەک چۆن ئێوەش لە یەک هیوای بانگەوازەکەتاندا بانگ کراون؛ یەک گەورە، یەک باوەڕ، یەک لە ئاو هەڵکێشان، یەک خودا و باوکی هەمووان کە لەسەر هەمووانە و بەناو هەموواندا و لە هەموواندایە.
یەکێتیی بەرجەستە
کڵێسای سەرەتایی پێویستی بە فێرکردنی ئەم شتانە نەبوو. کاتێک ڕۆحی پیرۆز ئەوانی لە یەک جەستەدا لە ئاو هەڵکێشا، ئەوان خۆیان ڕادەستی ئەو کرد، ڕێگەیان بەو دا کە ئەوان لە یەکێتییەکدا تێکەڵ بکات کە بینەرانی سەرسام کرد:
هەموو ئەوانەی باوەڕیان هێنابوو پێکەوە بوون، و هەموو شتێکیان بە هاوبەشی هەبوو؛ و دەستیان کرد بە فرۆشتنی موڵک و ماڵەکانیان، و لەگەڵ هەموواندا هاوبەشیان دەکرد، وەک هەر کەسێک پێویستی هەبووایە... هیچ کەسێکی هەژار لە نێوانیاندا نەبوو، چونکە هەموو ئەوانەی خاوەنی زەوی یان خانووبەرە بوون، دەیانفرۆشتن و داهاتی فرۆشتنەکانیان دەهێنا، و لەبەردەم پێی نێردراوان دایاندەنا، و بەسەر هەموواندا دابەش دەکران، وەک هەر کەسێک پێویستی هەبووایە (کردارەکان 2:44-45؛ 4:34-35).
کێ پێیانی وت ئەمە بکەن؟ کێ ڕێکی خست؟ تەنها ڕۆحی پیرۆز. ئەمە یەکێتیی ئەو بوو و ئەو ئیلهامی پێدان کە بەپێی ئەو یەکێتییە هەتاهەتاییەی کە ئەو دروستی کردبوو، ڕەفتار بکەن. هاوبەشیکردنی ماددی بنچینەی یەکێتییەکەیان نەبوو، بەڵام بەڵگەی بە هەموو بینەران دەدا لەسەر ئەو ڕاستییە نەبینراوەی کە بنچینەکەی بوو:
ئەوانەی باوەڕیان هێنابوو یەک دڵ و یەک ڕۆحیان هەبوو؛ و «هیچ یەکێکیان بانگەشەی ئەوەی نەدەکرد کە هیچ شتێک هی خۆیەتی؛ بەڵکو هەموو شتێک موڵکی هاوبەشی ئەوان بوو (کردارەکان 4:32؛ فیلیپییەکان 2:1-4).
ئەنجامەکە:
بە هێزێکی گەورەوە نێردراوان شایەتییان دەدا بۆ هەستانەوەی گەورەمان عیسا، و نیعمەتێکی زۆر بەسەر هەموویانەوە بوو. چونکە هیچ کەسێکی هەژار لە نێوانیاندا نەبوو (کردارەکان 4:33-34).
ئەم هێز و یەکێتییە شایەتییەکی بێ گومان بوو بۆ هەستانەوەی عیسا کە زۆر کەسی هێنایە باوەڕ بەو (کردارەکان 2:47؛ 5:14؛ 6:7)، وەڵامی نوێژەکەی عیسا لە یۆحەننا 17:21-23.
باوک بە هەمان شێوە ئامادەیە ئەمڕۆ وەڵامی ئەو نوێژە بداتەوە. دەتوانین هاوکاریی بکەین یان دەتوانین ڕێگری لێبکەین بە هەڵوێستی دابەشکاریی بێ خۆشەویستی و ناکۆکی و ڕکابەریی بچووک. یەکێتیی ڕۆح تەنها دەتوانرێت بپارێزرێت کاتێک سەرنجمان لەسەر کەموکوڕی یان جیاوازییەکانی یەکتر نییە، بەڵکو لەسەر ئەو شتەیە کە ڕۆح لەبەردەمماندا دایدەنێت – گەورەمان عیسای مەسیح.
