چۆن دەتوانرێت بە ڕەسەنایەتی دەربارەی چیرۆکی داود و گۆلیاس بنووسرێت، کە یەکێکە لە ناسراوترین چیرۆکە ورووژێنەرەکانی پەیمانی کۆن؟ وادیارە باشترین شت ئەوەیە کە تەنها پێداچوونەوە بە ڕاستییە ناسراوەکاندا بکەین و دیسانەوە چێژ لە بەهێزکردنی خودا لە ئامرازێکی زۆر نالۆژیکی وەربگرین کاتێک ئەو ئامرازە ئامادەیە بەکاربهێنرێت.
نەتەوەی ئیسرائیل لە ناوەڕاستی حوکمڕانی 40 ساڵەی شاولدایە، یەکەم پاشایان، کە لە سەرەتادا وادیار بوو پیاوی خودا بێت بۆ کارەکە، بەڵام ژیانی کەسی و حوکمڕانییەکەی ئێستا بە شێوەیەکی دراماتیکی تێکچووە. ڕۆحی خودا وازی لێهێناوە – چونکە شاول ویست و دەسەڵاتی خودای ڕەتکردەوە – و "ڕۆحێکی خراپ لەلایەن پەروەردگارەوە ئازاری دەدا" (1 ساموێل 15:26؛ 16:1،14). پاشا-جەنگاوەرە جاران بەناوبانگەکە کەم کراوەتەوە بۆ بارمتەیەکی ترساو لە ترسی و هەڕەشە بەرزەکانی یەک پیاو، هەرچەندە زەبەلاحێکی گەورەش بێت. و هەموو ئیسرائیل لەگەڵیدا دەترسن.
نەک ئەوەی گۆلیاس هەڕەشەیەکی ترسناک نەبێت. بۆ ئەوەی دیدگایەک لەسەر قەبارەی زەبەلاحەکە وەربگرین، دوو گەنجی ژیر لە خوێندنەوەی کتێبی پیرۆزدا حیسابیان کرد کە گۆلیاس بە بەرزی نۆ پێ و نۆ ئینج ڕەنگە 850-900 پاوەند کێشی هەبووبێت. لەگەڵ ئەوەشدا، زرێپۆشەکەی 125 پاوەند، سەری ڕمەکەی 15 پاوەند، و کێشی نەزانراوی کڵاوخۆزە و حەربە برۆنزییەکەی (ئەمانە بە تەنها ڕەنگە زیاتر لە داود کێشیان هەبووبێت)، و زیاتر لە نیو تۆن ئامێری جەنگی ترسناکت دەبێت! بۆ ماوەی 40 ڕۆژ ئەم کابوسە بتپەرستە ئیسرائیلی گاڵتە پێدەکرد و دەترساند (1 ساموێل 17:16).
چ "زەبەلاحێکی" ترسێنەر، وادیارە شکستناپذیر – ڕۆحی، ڕەوشتی، ئابووری، کۆمەڵایەتی، کەسی – ژیانت هەڕەشە لێدەکات؟ دیدگای مرۆڤایەتی ئێمە بۆ کێشەکانمان وادیارە لە نێوان دوو سنووری تونددا دەجوڵێتەوە: یان دەتوانم خۆم ئەمە چارەسەر بکەم؛ یان ئەوەندە گەورەیە کە هیچ ڕێگایەک نییە بتوانم چارەسەری بکەم. دڵەڕاوکێ! کاتێک ڕاستی دەردەکەوێت، یەکەم وەڵام – متمانە بەخۆبوون/زیادەڕۆیی لە متمانە – ئێمە دەکاتە ئامانجی دووەم. بەڵام دڵەڕاوکێ، بێهیوایی، ترس یان بێزاری وەڵامی مەسیحی نین. خودای ئێمە توانای هەیە.
داود ڕەنگە لە ناوەڕاستی تەمەنی هەرزەکاریدا بێت. بە دڵسۆزی و بە ئەرکەوە، "چەند مەڕەکەی لە بیاباندا" (17:28) لەگەڵ شوانێکی تردا بەجێدەهێڵێت؛ و بە گوێڕایەڵی باوکی، چوو بۆ مەیدانی جەنگ لەگەڵ پێداویستییەکان بۆ سێ براکەی کە سەرباز بوون (17:17-19). وەک برا گەورەکان دەیکەن، گەورەترینیان، ئیلیاب، گاڵتە بە دەرکەوتنی برا بچووکەکەی دەکات؛ بەڵام سەرنجی داود لەسەر گۆلیاسە – ئەو زەبەلاحە فەلەستینییە قسە زل و شێتە. لە کاتێکدا ئیسرائیلییەکان "بە ترسێکی زۆرەوە لێی ڕایان دەکرد" (17:24)، داودی هەرزەکار بە ژیرانە دۆخەکەی هەڵسەنگاند وەک هیچ کەسێک لە ئیسرائیل نەی کردبوو: "ئەم فەلەستینییە خەتەنە نەکراوە کێیە کە سوپاکانی خودای زیندوو بێڕێزی پێبکات؟" (17:26).
پرسیارکردن و بێترسی داود زۆری نەخایاند سەرنجی پاشا شاول ڕاکێشا، کە ئەوەندە بێهێز بوو ئامادە بوو ڕێگە بە هەرزەکارێک بدات چارەنووسی نەتەوەکە لە شەڕێکی یەک بە یەکدا لەگەڵ دڕندە نیو تۆنییەکەدا دیاری بکات. ناتوانم لە بیرکردنەوەی شاول لێرەدا تێبگەم، بەڵام بە ڕوونی، ئەمە پەیوەندی بە شاولەوە نییە. ئەمە پەیوەندی بە یەهۆڤا خوداوە هەیە و کوڕێک کە پێشتر لە ئەزموونی خودادا زیاتر پیاو بووە لەوەی شاول هەرگیز دەبوو.
ئەمە ئەو کوڕەیە کە گەورە بوو لە کاتێکدا بە تەنها بۆ چەند ڕۆژ و شەوێک چاودێری مەڕەکانی باوکی دەکرد و وانەکانی ژیانی دەربارەی خۆی و خوداکەی فێر دەبوو.
پەروەردگار شوانمە... تەنانەت... بەناو دۆڵی سێبەری مردنیشدا لە هیچ خراپەیەک ناترسم، چونکە تۆ لەگەڵمدایت (زەبوور 23:1،4). ئەو گەنجە پراکتیکییە، بە دڵسۆزی ڕاهێنانی بە تەنها چەکەکەی دەکرد – فیشەکەکەی – لەو ڕۆژ و شەوە درێژانەدا، هەندێک جار دژی ئامانجە زیندووەکانی نێچیرە دزەکان.
بێگومان ئەویش ڕاهێنانی بە قیسارەکەی دەکرد، لە شەودا مەڕەکانی بە گۆرانی ستایشی شیعری دڵ و ئەزموونە نزیکەکانی لەگەڵ خوداکەیەوە دەهێنایە سەر سەمفۆنیا. سوپاس بۆ خودا کە زۆربەی ئەم گۆرانیانەی وەک زەبوور پاراست. چ قووڵاییەکی نزیکی و زانینی خودا ئەم هەرزەکارە بەدەستی هێنا، بە تەنها لەگەڵ ئەو و مەڕەکان، لە کاتێکدا خوشک و براکانی بێڕێزییان پێدەکرد و بەدوای کارە "گرنگترەکانی" برا گەورەدا دەچوون.
چەند جار، کاتێک لە "کاتە ناخۆشەکانماندا"ین – لە سترێس، تەنیایی، تاقیکردنەوە، یان هەستی ئەوەی کە بەهایمان نازانرێت – ئایا وەک دەرفەتێک بەکاریان دەهێنین بۆ فێربوون و گەشەکردن لە پەیوەندی کەسیماندا لەگەڵ خوداکەمان؟ ئەمانە بە گشتی ئەو کاتانەن کە ئەو دیزاینی کردوون بۆ قووڵکردنەوەی نزیکییەکەمان لەگەڵیدا و بۆ بەهێزکردن و ئامادەکردنمان بۆ ئەو شەڕانەی کە دێن – هەرچەندە زۆرجار تا دواتر ئەمە نابینین.
کاتێک مەڕەکانی لەلایەن شێر یان ورچێکەوە هەڕەشەیان لێدەکرا، ئەم گەنجە بێترسە لەو دۆڵی سێبەری مردنەدا وەستا، لە نێوان نێچیرگر و نێچیردا، و هەڕەشەکەی بە دەستە بەتاڵەکانی دامرکاندەوە. ئەمجارە شێر و ورچەکە جەنگاوەرێکی زەبەلاحن کە هیچ ڕێزێکیان بۆ خودای داود نییە وەک ئەو دڕندانە. و ئەویش دەبێت دابنرێت. داود دەتوانێت بیکات. بێگومان نەک بە هێزی خۆی. ئەو لەگەڵ خودا دەڕوات؛ ئەو لەگەڵ خودا دەژی؛ خوداکەی بەکاری دەهێنێت و ڕزگاری دەکات چونکە ئەمە دوژمنی داود نییە، نە ئیسرائیلیش. گۆلیاس دوژمنی خودایە.
ڕەنگە بەهۆی ناتەواویی خۆیەوە، شاول پێداگری دەکات کە داود زرێپۆشی جەنگی ئەو بەکاربهێنێت. داود تاقیی دەکاتەوە، بەڵام زۆری نەخایاند بۆی دەردەکەوێت کە زۆر قورسە. بارەکە تەنها کوڕەکە لەناو دەبات. ئەم کەرەستەی پارێزەرە شاولی لە شکستێکی تەواوی ڕۆحی و ڕەوشتی ڕزگار نەکردبوو؛ چۆن دەیتوانی داود ڕزگار بکات؟ ئەو بەرگرییەکی باشی دۆزیبووەوە:
پەروەردگار ڕووناکی و ڕزگارکەرمە – لە کێ بترسم؟ پەروەردگار قەڵای ژیانمە – لە کێ بترسم؟ کاتێک پیاوانی خراپ دێنە سەرم بۆ ئەوەی گۆشتم بخۆن، کاتێک دوژمنانم و نەیارەکانم هێرش دەکەنە سەرم، دەکەون و دەڕووخێن. هەرچەندە سوپایەک گەمارۆم بدات، دڵم ناترسێت؛ هەرچەندە جەنگ هەڵبگیرسێت، تەنانەت ئەو کاتەش متمانەم دەبێت. یەک شت لە پەروەردگار داوا دەکەم، ئەمە ئەوەیە کە بەدوایدا دەگەڕێم: کە بتوانم هەموو ڕۆژانی ژیانم لە ماڵی پەروەردگاردا بژیم، بۆ ئەوەی سەیری جوانی پەروەردگار بکەم و لە پەرستگاکەیدا بەدوایدا بگەڕێم. چونکە لە ڕۆژی ناخۆشیدا لە شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی پارێزراوم دەکات؛ لە پەناگەی خێوەتگاکەیدا دەمشارێتەوە و لەسەر بەردێک بەرز دەکاتەوە. ئینجا سەرم بەسەر دوژمنانمدا بەرز دەبێتەوە کە گەمارۆم دەدەن؛ لە خێوەتگاکەیدا قوربانی بە هاواری خۆشییەوە دەدەم؛ گۆرانی دەڵێم و مۆسیقا بۆ پەروەردگار دەژەنم (زەبوور 27:1-6).
داود بە چەکەکەی سادە بەڵام کارا و کاریگەرەکەی، "بە خێرایی بەرەو هێڵی جەنگ ڕایکرد" (17:48). فەلەستینییەکە بە بێبەزەییانە گاڵتەی پێدەکرد (بەڵام داود ڕاهاتبوو لەسەر گاڵتەپێکردنی براکانی) و بە تووڕەیی هەڕەشەی هەموو جۆرە ئەشکەنجە و خراپەکارییەکی ترسناکی لێدەکرد، و داودی بە خوداوەندە بێهێزەکانی نەفرەت لێدەکرد. داود بە هێمنی و بە متمانەوە وەڵامی دایەوە: "من بە ناوی یەزدانی باڵادەستەوە دێمە سەرت، خودای سوپاکانی ئیسرائیل، کە تۆ بێڕێزیت پێکردووە" (17:45).
نەک داود، نە ئیسرائیل، هەڕەشەیان لێکراوە. ئەم زەبەلاحە بتپەرستە بێڕێزی بە خودای باڵادەستی ئاسمان دەکات! و خودای باڵادەست خەریکە وەڵام دەداتەوە. چونکە بەناو "سەرکردەی" هێزە زەمینییەکانی، شاول، ترسنۆک و لە ڕووی ڕۆحییەوە شکستخواردووە، خودا ئامادەیە شوانێکی هەرزەکار بەکاربهێنێت بۆ دامرکاندنەوەی ئاستەنگەکە. قەبارەی سوپاکەت یان پاڵەوانەکەت نییە، بەڵکو قەبارەی باوەڕەکەت و کوالێتی پەیوەندیت لەگەڵ خودا کە شەڕەکە یەکلایی دەکاتەوە. ئەو هەمیشە دەیباتەوە. لەگەڵیدا بڕۆ، و تۆ هەمیشە دەیبەیتەوە.
جارێک گوێم لە قسەکەرێک بوو کە لەسەر ئەم دیمەنە قسەی دەکرد: کاتێک داود بەرەو شەڕەکە ڕایکرد، هەموو ئەوانەی سەیریان دەکرد (هەم ئیسرائیلییەکان و هەم فەلەستینییەکان) بیریان لەوە دەکردەوە کە ئەو چەند بچووکە بە بەراورد بە زەبەلاحەکە، لە کاتێکدا داود بیری لەوە دەکردەوە کە زەبەلاحەکە چەند بچووکە بە بەراورد بە خوداکەی! هەمووی پەیوەندی بە دیدگاوە هەیە.
داود وەڵامی هەڕەشە ترسناکەکانی گۆلیاس دەداتەوە بە وەسفێکی بە هەمان شێوە ترسناک، بەڵام بە تەواوی ڕاست و ڕوون دەربارەی ئەوەی کە چی لەگەڵ ئەم دوژمنەدا دەکات کە خوداکەی لە چەند ساتێکی تردا دەیخاتە دەستیەوە. ئەمە تەنها هەڕەشەیەک نییە؛ ئەمە دەربڕینی متمانەیەتی بە خودایەک کە دەیناسێت و لەگەڵیدا دەچێتە ناو شەڕەکە – خودایەک کە، لە کۆتاییدا، ئامانجی ڕاستەقینەی دوژمنەکەیە.
دەستی ڕاهاتووی داود یەک بەرد فڕێدەدات (هەرچەندە هێشتا چوار بەردی تری لە دەستدایە). ئامانجەکەی ڕاستە. بەڵام، لەوە گرنگتر، دڵی ڕاستە، و خودا کە لەو دڵەدا دەژی، مووشەکەکە بۆ ئامانجەکەی ڕێنمایی دەکات. سەدان پاوەند زرێپۆش بێسوودن، تەنها بۆ ئەوەی زەبەلاحە یاخییەکە بە قورسی زیاتر بکەوێتە سەر زەوی لەژێر کاریگەری یەک بەردی ساف لەسەر یەک ئینجی چوارگۆشەی ناوچەوانی بێپارێز. داود هیچ چەکێکی تری نییە، بەڵام شمشێرەکەی گۆلیاس لە غلافەکەیدا بەکارنەهاتوو دەمێنێتەوە. بۆیە دوای ئەوەی بەڵێنی بڕینی سەری زەبەلاحەکەی دا، شمشێرەکەی زەبەلاحەکە بەکاردەهێنێت بۆ تەواوکردنی کارەکە.
دوژمنە "زەبەلاحەکانمان" زۆرجار ترسناکن و وادیارە شکستناپذیرن، بەڵام خودا لاوازییەکانیان دەزانێت. متمانەمان بە خودا و گوێڕایەڵیمان بۆی بە شێوەیەکی یەکجارەکی شکستیان پێدەهێنێت، هەندێک جار بە باشترین چەکی خۆیان.
شوانێکی هەرزەکار کە متمانەی بە خودای باڵادەستە و بەرزکردنەوەی ئەو لە هەموو شتێک زیاتر دەخوازێت، زیاتر لە توانای ئەوەدایە کە بەسەر ترسناکترین ڕکابەردا زاڵ بێت. ڕۆحی پەروەردگار، کە شاولی بەجێهێشتبوو کاتێک ئەو وازی لە خودا هێنا، ئێستا لەگەڵ داودە کە لەگەڵ خوداکەی دەڕوات و پشت بەو دەبەستێت. بەم شێوەیە، توانای بێسنوورە، نەک ناتەواویی مرۆڤ، کە دوژمنەکە دەگرێتە خۆی.
ئامادەبوونی سەرووسروشتی و هێزی خودا ئەمڕۆ هی ئێمەیە کاتێک لەگەڵیدا دەڕۆین و ملکەچی دەبین، و لەگەڵیدا ڕووبەڕووی دوژمن دەبینەوە.
سوپای بێهێزی ئیسرائیل دەستبەجێ بە سەرکەوتنە سەرسوڕهێنەرەکە بوژایەوە، و بەدوای فەلەستینییە دوژمنەکاندا کەوت و لە کۆتاییدا لەناوی بردن. دڵسۆزی یەک کوڕ بۆ خوداکەی، و ئازایەتییەکەی کە لێی کەوتەوە، هەموو نەتەوەیەکی گۆڕی.
لە کاتێکدا ئیسرائیل لە دوژمن ڕای دەکرد، داود ڕووبەڕووی دوژمن بووەوە و شەڕی لەگەڵدا کرد، لە ئەنجامدا نەتەوەی دوژمن لە ئیسرائیلییە بوژاوەکان ڕایان کرد! خودا بێگومان ڕێگای خۆی هەیە!
بۆیە خۆتان بچووک بکەنەوە لەژێر دەستی بەهێزی خودا، بۆ ئەوەی ئەو لە کاتی خۆیدا بەرزتان بکاتەوە. هەموو دڵەڕاوکێی خۆتان بخەنە سەر ئەو چونکە ئەو گرنگی بە ئێوە دەدات. خۆتان کۆنتڕۆڵ بکەن و ئاگادار بن. دوژمنەکەتان شەیتان وەک شێرێکی نەڕێنەر دەسووڕێتەوە و بەدوای کەسێکدا دەگەڕێت بۆ ئەوەی بیخوات. بەرگری لێ بکەن، بە توندی لە باوەڕدا بوەستن (1 پیتەر 5:6-9).
لە هەموو ئەم شتانەدا ئێمە زیاتر لە سەرکەوتووین لە ڕێگەی ئەوەوە کە خۆشی ویستین (ڕۆما 8:37).
