لە میسرەوە تا ڕووباری ئوردون، ڕزگاربوونی گەلەکە بە دوو ڕووداوی گەورە، جەژنی پەسخە و دەریای سوور، تایبەتمەندە، و بۆ تێگەیشتن لە سێیەمین ڕووداوی گەورە، واتە پەڕینەوەی ئوردون، باشە واتای دوو یەکەمەکە بزانین. هەرسێکیان جۆرێکن لە مردنی مەسیح، بەڵام لایەنەکانی ئەوەندە دەوڵەمەند، هەمەچەشن، و بێ کۆتایین کە پێویستمان بە هەموو ئەمانە، و زۆری تر، هەیە بۆ ئەوەی هەندێک لە قووڵی و فراوانییەکەی تێبگەین.
جەژنی پەسخە
جەژنی پەسخە مردنی مەسیحمان پیشان دەدات وەک پەناگەیەک لە سزای خودا.
من بەم شەوەدا بە خاکی میسردا تێدەپەڕم و هەموو نۆبەرەکان لە خاکی میسردا، پیاو و ئاژەڵ، لێدەدەم؛ و دژی هەموو خوداوەندەکانی میسر سزایان بەسەردا دەسەپێنم (دەرچوون 12:12).
ئێستا ئیسرائیل خۆیان تەنها بە خوێنی بەرخی پەسخە دەتوانرا بپارێزرێن کە لە نێوان گەلەکە وەک گوناهبار و خودا وەک دادوەرێک کە دژیان بوو دانرابوو. خوێنەکە خودا ڕادەگرێت، بە واتایەک، لە دەرەوەی خۆی دەیهێڵێتەوە، و ئێمە بە سەلامەتی لە ناوەوە دادەنێت. «کاتێک خوێنەکە ببینم، بەسەرتاندا تێدەپەڕم.» تەنها با لەبیرمان نەچێت کە خۆشەویستی خودایە کە قوربانییەک دابین دەکات کە توانای ڕووبەڕووبوونەوەی سزای خۆی هەیە. خۆشەویستی بەم شێوەیە گەلەکە دەپارێزێت، کە نەیاندەتوانی خۆیان لە سزا ڕزگار بکەن وەک میسرییەکان.
کڕینەوە
لە دەریای سووردا لایەنێکی دووەمی مردنی مەسیح دەدۆزینەوە، کە کڕینەوەیە:
تۆ بە میهرەبانی خۆت ئەو گەلەت هێناوەتە دەرەوە کە کڕیوتەتەوە (دەرچوون 15:13).
ئێستا ئەگەر خودا ڕزگارمان بکات و بمانکڕێتەوە، ئەوا لەگەڵمانە لەبری ئەوەی دژمان بێت؛ بەڕاستی، دەڵێت، «یەزدان لە پێناوتاندا دەجەنگێت، و ئێوە بێدەنگ دەبن» (دەرچوون 14:14). جەژنی پەسخە خودای وەک دادوەرێک ڕاگرت و ئیسرائیلی بە سەلامەتی دانا؛ لە دەریای سووردا، خودا وەک ڕزگارکەرێک (دەرچوون 15:2) لە بەرژەوەندی گەلەکەیدا دەستوەردان دەکات، کە هیچ شتێکیان نییە بیکەن جگە لە سەیرکردنی ڕزگاربوونەکەیان: «بوەستن، و ڕزگاری یەزدان ببینن» (دەرچوون 14:13). لە کڕینەوەدا، خودا وەک ئەوەی دوژمنان کە دژمان بوون، دژی ئەو بن، کار دەکات.
مەرجی پێویست
بەڵام بگەڕێینەوە بۆ ئوردون.
لە جەژنی پەسخەدا، کەفارەت کرا؛ لە دەریای سووردا کڕینەوە ئەنجامدرا و ڕزگاری بەدەست هات؛ بەڵام لێرەدا پرسیارێکی تر هەیە. بۆ ئەوەی خاکی کەنعان بەدەست بهێنن، گەلەکە دەبێت لە بارودۆخێکی دیاریکراودا بن. لە نێوان دەریای سوور و ئوردوندا، ئیسرائیل بیابانەکەی بڕیبوو، و ئەم گەشتە دابەش دەبێت بەسەر دوو بەشی جیاوازدا. لە بەشی یەکەمدا، تا سینا، نیعمەتە کە گەلەکە ڕێنمایی دەکات—هەمان نیعمەت کە لە میسرەوە کڕیبوویەوە و بەهۆیەوە سەرچاوەکانی مەسیح لە ناو هەموو لاوازییەکانیاندا ئەزموون دەکەن. لە بەشی دووەمدا، دوای سینا، ئیسرائیل لە ژێر دەسەڵاتی یاسادایە، و ئەوکاتە تاقی دەکرێنەوە، بۆ ئەوەی بزانن چی لە دڵیاندا هەیە. تاقیکردنەوەکە تەنها ئەوەی سەلماند کە ئەوان «جەستەیی بوون، لە ژێر گوناهدا فرۆشرابوون» و ویستیان دوژمنایەتی دژی خودا بوو، لە کۆتاییدا خۆی لە یاخیبوونێکی ئاشکرادا نیشاندا کاتێک پرسیارەکە بریتی بوو لە چوونە ناو خاوەندارێتی بەڵێنەکان.
بارودۆخی ئیسرائیل ڕێگرێکی ڕەها بوو لە چوونە ژوورەوەیان بۆ کەنعان. کاتێک دەگەنە کۆتایی ئەزموونەکانیان لە جەستەدا، ئوردون دەدۆزنەوە، لافاوێکی پڕاوپڕ، وەک بەربەستێک بۆ پێشڕەوییان.
دەریای سوور ڕێگری لە هەڵهاتنیان لە میسر دەکرد، ئوردون ڕێگری لە چوونە ژوورەوەیان بۆ کەنعان دەکات، و هەوڵدان بۆ پەڕینەوەی دەبێتە هۆی لەناوچوونیان. لێرەدا جۆرێکی نوێی مردنمان هەیە. ئەمە کۆتایی مرۆڤە لە جەستەدا، و لە هەمان کاتدا، کۆتایی هێزی شەیتانە. چۆن دەتوانین، ئێمە کە بێ هێزین، بەرگەی بگرین؟ ئەمە بۆ هەمیشە لە چێژوەرگرتن لە بەڵێنەکان جیامان دەکاتەوە.
ئۆه، چ پیاوێکی بەدبەختم! کێ ڕزگارم دەکات لە جەستەی ئەم مردنە؟ (ڕۆما 7:24).
سندوقی پەیمان
بەڵام نیعمەتی خودا بۆی دابین کردووە.
سندوقەکە لە پێش گەلەکەوە دەڕوات؛ نەک تەنها ڕێگەیان پێ دەناسێنێت کە دەبێت پێیدا بڕۆن، بەڵکو لە پەڕینەوەکەدا لەگەڵ خۆی هاوبەشیان دەکات. قەشەکان، نوێنەرانی گەلەکە، دەبوو سندوقی پەیمان هەڵبگرن و لە پێش ئیسرائیلەوە بڕۆن. بەڕاستی سندوقی پەیمانی خودای هەموو زەوی بوو (ئایەتی 13) کە دەبوو لە پێشیانەوە بەسەر ئوردوندا بپەڕێتەوە، بەڵام بێ ئەوان نا. سندوقەکە پێشەنگی خۆی پاراست: «بۆشاییەک لە نێوان ئێوە و ئەودا دەبێت، نزیکەی دوو هەزار باڵ بە پێوانە» (ئایەتی 4). بەڵام لە کاتێکدا چاوەکانی گەلەکە لەسەر ئەو بوو (ئایەتی 3)، لە هەمان کاتدا قەشەکانی هۆزی لێڤییان دەبینی کە هەڵیان گرتبوو. هەر کە بنی پێی قەشەکان لە ئاوەکانی ئوردوندا نیشت، ئاوەکان بڕانەوە و لە ڕۆیشتن وەستان. هێزێک لەوێ بوو کە بەسەر هێزی مردندا سەرکەوتوو بوو و ئیسرائیلی لەگەڵ سەرکەوتنەکەدا هاوبەش کرد.
ئەگەر بۆ ئیسرائیل بەم شێوەیە بوو، ئەی بۆ ئێمە چەند زیاتر! هەموو ئەوەی کە ئێمە لە جەستەدا بووین لە خاچی مەسیحدا کۆتایی هات. دەتوانین بڵێین، من بۆ گوناه مردووم، بۆ یاسا مردووم؛ من لەگەڵ مەسیحدا لە خاچ دراوم. چاوەکانم، کە لەسەر سندوقەکە—لەسەر مەسیح—جێگیر کراون، لە ئەودا کۆتایی کەسایەتی خۆم وەک منداڵی ئادەم دەبینم. بەڵام لە ئەودا هێزێکی سەرکەوتووش هەیە، کە ئێستا هی منە؛ من لە ژیانی زیندووبوونەوەدا لە ئەودا ناسێندراوم، لە دەرەوەی مردن، بۆ چێژوەرگرتنی تەواو لەو شتانەی کە ئەم ژیانە هەیەتی: «من دەژیم: بەڵام من نا، بەڵکو مەسیح لە مندا دەژی» (غەلاتییەکان 2:20).
مردن خۆی، بێگومان، هێشتا نەقووتراوە: «کاتێک قەشەکان کە سندوقی پەیمانی یەزدانیان هەڵگرتبوو لە ناوەڕاستی ئوردونەوە هاتنە دەرەوە… ئاوەکانی ئوردون گەڕانەوە شوێنی خۆیان، و بەسەر هەموو کەنارەکانیدا ڕژان، وەک پێشتر» (یۆشوا 4:18). بەڵام کاتێک «ئەم فانییە نەمرێتی لەبەر دەکات، ئەوکاتە ئەو قسەیە دێتە دی کە نووسراوە، مردن لە سەرکەوتندا قووت درا» (1 کۆرنسۆس 15:54). ئەوکاتە شوێنی مەسیح، لە دەرەوەی هەموو ئەوەی کە دەیتوانی ڕێگرمان بێت، هی ئێمە دەبێت، تەنانەت سەبارەت بە جەستەمان. بەڵام پێش بەدیهاتنی ئەم شتانە، ئێمە دەتوانین بڵێین، «سوپاس بۆ خودا، کە سەرکەوتنمان پێدەبەخشێت لە ڕێگەی یەزدانمان عیسای مەسیحەوە» (1 کۆرنسۆس 15:57).
بارودۆخێکی نوێ
کەواتە لە ئوردوندا، بە شێوەیەکی تایبەت، مردن بۆ ئەوەی کە لە بارودۆخی پێشووماندا بووین و دەستپێکی بارودۆخێکی نوێ لە هێزی ژیاندا لەگەڵ مەسیحدا دەدۆزینەوە، کە لەگەڵیدا زیندوو بووینەتەوە. مردن و زیندووبوونەوەی ئەو ئێستا دەمانخاتە ناو هەموو بەرەکەتە ئاسمانییەکان، و ئەوەی کە تازە وتمان هۆکاری ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە بۆچی لێرەدا دوژمن نادۆزینەوە وەک لە دەریای سووردا. لە ئوردوندا، ئیسرائیلییەکان لەلایەن فیرعەون و سوپاکەیەوە ڕاوناکرێن، بەڵکو دوژمن لە پێشیاندایە و دەست بە کارکردن ناکات تا کاتێک ڕووبارەکەیان بڕیوە.
ئێستا دەچنە ناو زنجیرەیەک ئەزموونی نوێ. لە بیابانی سینادا، پیاوی کۆن سەلمێنرا کە گوناهبارە؛ پاشان، بە جۆرێک، لە ئوردوندا، زانیارییەک بەدەست دێت بە باوەڕ، کە ئێمە لە پەیوەندیمان لەگەڵ ئادەمدا دەرکراوین و لە پەیوەندییەکی نوێدا لەگەڵ مەسیحێکی مردوو و زیندووبووەوەدا دانراوین. لە کۆتاییدا، لە کەنعاندا، ئەزموونەکانی پیاوی نوێمان هەیە، هەرچەندە بێ لاوازی و شکستیش نییە ئەگەر کەمێک وریایی نەبێت، بەڵام بە هێزێک کە لەبەردەستماندایە، کە دەتوانین بە بەردەوامی بەکاری بهێنین بۆ ئەوەی بەهێز بین و بە ئازایانە بجەنگین و بەرگری لە فێڵە وردەکانی دوژمن بکەین.
