لە کاتێکدا کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت هەندێک بەشی بە ڕاستی بە «پەنجەی خودا» نووسراون (دەرچوون ٣١:١٨؛ ٣٢:١٦؛ ٣٤:١)، هەروەها دەڵێت بە درێژایی «هەناسەی خودای تێدایە» (٢ تیمۆتێوس ٣:١٦). ئەم مۆرەی خودا ئەوەیە کە ئەمڕۆ حەز و تێگەیشتن لە خوێنەراندا دروست دەکات، هەروەک چۆن بۆ چەندێک لە قوتابییەکانی عیسا دروستی کرد کە بەم شێوەیە وتیان: «ئایا دڵمان گڕی نەدەگرت لە ناوماندا کاتێک لەسەر ڕێگا (بۆ عیماوس) قسەی لەگەڵ دەکردین و کتێبی پیرۆزی بۆ ڕوون دەکردینەوە؟» (لۆقا ٢٤:٣٢ NIV).
بیستنی وشەی خودا
نزیکەی ٧٥%ی خەڵکی باشووری سوودان، کە من وەک میسیۆنەرێک خزمەتم دەکرد، لە ڕووی کردارییەوە نەخوێندەوارن. بۆ ئەوان چیرۆکگێڕانی نەریتی ئەفریقی لە دەوری ئاگری ئێواران شوێنێک دەبێت کە وشەی خودا دەبیستن و فێر دەبن. ئەوان خوێنەر نین، بەڵام وشەکانی «دڵەکان گڕ دەگرن لە ناودا» هێشتا دەتوانێت بۆ ئەوان جێبەجێ بکرێت. لە ڕاستیدا، ئەم بیسەرانی وشەیە لە ڕووداوی «ڕێگای عیماوس» (لۆقا ٢٤:١٣-٣٢) نزیکترن وەک لە خوێنەران.
هەندێک جار لەبیرمان دەچێت کە کتێبی پیرۆز تا ساڵی ١٣٨٤ی زایینی لەلایەن جۆن ویکلیفەوە وەرنەگێڕدراوەتە سەر زمانی ڕۆژانەی خەڵکی ئاسایی، و تا ساڵانی ١٥٢٦-١٥٣٥ لەلایەن ویلیام تیندال و مایڵز کۆڤەردەیلەوە چاپ و بڵاونەکراوەتەوە بۆ خوێندنەوە. ئەوە نزیکەی ١٤٠٠ ساڵ مەسیحییەتە بە وشەی چاپی زۆر کەم!
ئەمڕۆ لە باشووری سوودان، لە کاتێکدا تۆ ئەمە دەخوێنیتەوە، زۆرێک لە یاریزانانی MP3 بە زاراوەی هۆزەکان وشەی خودا «دەدوێنن» بۆ شوانکارەکانی بزن کە لە سێبەری دارەکانی مەهۆگەنیدا دانیشتوون. بیستنی وشە لایەنێکی گرنگی ئەرکەکانی جیهان دەمێنێتەوە، و ڕەنگە یەکێک بێت کە پێویستە زیاتر بەکاری بهێنین لە کۆمەڵگاکان کە پڕن لە خەڵک کە دەتوانن بخوێننەوە، بەڵام نایخوێننەوە. جا وشەکە ببیستین یان بیخوێنینەوە، ڕاستییەکەی تەنها بە چوونە ناویەوە دەدۆزرێتەوە بۆ ئەوەی بتوانێت بچێتە ناومانەوە.
لە ئینگلتەرا وتەیەکمان هەیە: «سەلماندنی پودینگەکە لە خواردنیدایە.» واتە تا نەیخۆین نازانین چەند باشە. بە واتایەکی تر، «سەلماندنی کتێبی پیرۆز لە کتێبی پیرۆزدایە!» زۆر وێنەمان پێدەدات لەسەر ئەوەی چۆن وشەی خودا کاریگەری لەسەر ژیانی خوێنەر دادەنێت. لێرەدا هەندێکیان هاتوون.
بینینی وشەی خودا وەک...
...خواردنی ڕۆحی:
«مرۆڤ تەنها بە نان ناژی بەڵکو بە هەموو وشەیەک کە لە دەمی یەزدانەوە دێت» (دەرچوون ٨:٣؛ مەتتا ٤:٤؛ لۆقا ٤:٤). خۆراکدانی ڕۆحمان لانیکەم بە ئەندازەی خۆراکدانی جەستەمان گرنگە. پێویستە وشەکە بە ڕێکوپێکی بخوێنینەوە وەک چۆن نان دەخۆین.
...زیوی پاڵفتە:
«وشەکانی یەزدان بێ کەموکوڕین، وەک زیوی پاڵفتە لە کوورەدا» (زەبوور ١٢:٦). من لە ناوچەیەکی کانزاکانی قورسی قەڵای قورقوشم دەژیم. پاداشت تەنها بە کارکردنی قورس دەگاتە کانزاکان. زانینی ئەنجامی کۆتایی هەوڵەکانیان بە بەها دەکات. پێویستە لە وشەکە بکۆڵینەوە و باجەکەی بە دەوڵەمەندییەکانی پاداشتمان بکات.
...ڕووناکییەکی ڕێنماییکەر:
«وشەکەت چرایەکە بۆ پێیەکانم و ڕووناکییەکە بۆ ڕێگاکەم» (زەبوور ١١٩:١٠٥). وشەی خودا ڕێنماییمان دەکات، پێیەکی سەقامگیر و ڕێگایەکی دڵنیا بۆ شوێنکەوتنی ڕێگاکەی دەدات. پێویستە بەردەوام سەیری ئەوە بکەین کە بۆ کوێ دەچین بە جێبەجێکردنی وشەکە لە ژیانی ڕۆژانەدا.
...باران و بەفر:
«وەک چۆن باران و بەفر لە ئاسمانەوە دێنە خوارەوە... زەوی ئاو دەدەن... بۆ ئەوەی تۆو بۆ جووتیار و نان بۆ خواردن بدات، بە هەمان شێوە وشەی منیش... ئەوە... ئەو مەبەستە بەدی دەهێنێت کە بۆی ناردوومە» (ئیشایا ٥٥:١٠-١١). وەک باران و بەفر، وشەی خودا وادەکات میوە بەرهەم بهێنین کە ژیانی نوێ بۆ ئەوانی تر دەهێنێت.
...ئاگر و چەکوش:
«ئایا وشەی من وەک ئاگر نییە،» یەزدان ڕایدەگەیەنێت، «و وەک چەکوشێک کە بەرد دەکاتە پارچە پارچە؟» (یەرمیا ٢٣:٢٩). وشەی خودا وەک ئاگرێکە کە بەربەستەکان دەشکێنێت، و چەکوشێکی بەهێزە کە دڵە ڕەقەکان دەشکێنێت. لە دڵە ڕەقەکانەوە تا سەختترین تاقیکردنەوەکانی ژیان، با خودا کار بکات. ڕێگری لێ مەکە.
...بناغەیەکی پتەو:
«هەموو ئەوانەی ئەم وشانەی من دەبیستن و جێبەجێیان دەکەن وەک پیاوێکی ژیرن کە ماڵەکەی لەسەر بەرد بنیات نا... نەکەوت چونکە بناغەکەی لەسەر بەرد بوو» (مەتتا ٧:٢٤-٢٥). وشەی خودا تەنها بناغەی دڵنیایە بۆ بنیاتنانی ژیانمان لەسەر، چونکە بەرگەی سەختترین بارودۆخیش دەگرێت.
...ئاوی پاککەرەوە:
«مەسیح کەنیسەی خۆشویست و خۆی لە پێناویدا بەخشی بۆ ئەوەی پیرۆزی بکات، بە شوشتن بە ئاو لە ڕێگەی وشەوە پاکی بکاتەوە» (ئەفەسۆس ٥:٢٥-٢٦). وشەی خودا ئاوێکی پاککەرەوەیە کە لە ڕووی ڕۆحییەوە تازەمان دەکاتەوە. هەروەک چۆن ڕۆژانە خۆمان دەشۆین بۆ پاککردنەوەی جەستەمان، بە هەمان شێوە پێویستە خووی خوێندنەوە یان گوێگرتن لە وشەی خودا بەدەست بهێنین. هێزی پاککەرەوەی ڕێگری لە پیسبوونی ژیانمان دەکات لەلایەن جیهانەوە.
...شمشێرێک:
«وشەی خودا زیندوو و چالاکە. تیژترە لە هەر شمشێرێکی دوو دەم، دەچێتە ناوی... بیر و هەڵوێستەکانی دڵ دادوەر دەکات» (عیبرانییەکان ٤:١٢؛ ئەفەسۆس ٦:١٧). لێرەدا وشەی خودا وەک دادوەرێکی تیژ و وردبین پێشکەش دەکرێت بۆ ئەوەی ژیان چۆنە و چۆن دەبێت. ڕۆژنامەکان، ڕادیۆ و تەلەفزیۆن بابەتەکان لە دیدی جیهانەوە پێشکەش دەکەن. کتێبی پیرۆز هەموو شتێک لە دیدی خوداوە پێشکەش دەکات.
...ڕووەکێکی گەشەکەر:
«لە هەموو پیسی ڕەوشتی و خراپەی باو ڕزگارتان بێت و بە کزییەوە وشەی چێندراو لە خۆتاندا قبوڵ بکەن، کە دەتوانێت ڕزگارتان بکات» (یاقوب ١:٢١). پەرەپێدانی مەرجە دروستەکان هەمیشە یارمەتی ڕووەکێک دەدات باشترین گوڵ یان میوەی خۆی بەرهەم بهێنێت. پێویستە ژینگەیەک بۆ کتێبی پیرۆز بڕەخسێنین بۆ ئەوەی بتوانێت باشترین کاری خۆی لە ژیانماندا بکات.
...ئاوێنەیەک:
«هەر کەسێک گوێ لە وشەکە بگرێت بەڵام ئەوە نەکات کە دەڵێت وەک پیاوێکە کە سەیری ڕووی خۆی دەکات لە ئاوێنەیەکدا و، دوای سەیری خۆی، دەڕوات و دەستبەجێ لەبیری دەکات کە بە ڕاستی چۆن دەردەکەوێت» (یاقوب ١:٢٣-٢٤). کتێبی پیرۆز ئاوێنەیەکە کە نیشانمان دەدات ڕاستی چۆن دەردەکەوێت. ئامادەبە بۆ شۆکێک! ئاوێنەیەکی باش درۆ ناکات؛ گومان لە تێگەیشتنە هەڵەکانمان لە خۆمان دەکات. خودا نەخۆشییەکانمان دەستنیشان دەکات و چۆنیەتی چاککردنەوەیان دیاری دەکات. خودا ئامانجی ئەوەیە زیاتر وەک عیسا بین.
...تۆوی ژیانبەخش:
«تۆ دووبارە لەدایکبوویتەوە، نەک لە تۆوی فەوتێنەر، بەڵکو لە تۆوی نەفەوتێنەر، لە ڕێگەی وشەی زیندوو و بەردەوامی خوداوە... گیا وشک دەبێت و گوڵەکان دەکەون، بەڵام وشەی یەزدان بۆ هەتاهەتایە دەمێنێتەوە» (١ پەترۆس ١:٢٣-٢٥). بەردەوامترین سەرمایەی ژیانبەخش کە هەیەمانە وشەی خودایە. چاندن، بەخێوکردن، دروێنەکردن و پاراستنی میوەکانی هەموویان پاداشت دەهێنن کە لە ژیانی کورتخایەنمان لەسەر زەوی زیاتر دەمێننەوە.
ئەم وێنانەی کە کتێبی پیرۆز لە خۆی دەدات، پشتڕاستی دەکەنەوە کە «هەموو کتێبی پیرۆز هەناسەی خودای تێدایە و بەسوودە بۆ فێرکردن، سەرزەنشتکردن، ڕاستکردنەوە و ڕاهێنان لە ڕاستودروستیدا، بۆ ئەوەی پیاوی خودا بە تەواوی بۆ هەموو کارێکی باش ئامادە بێت» (٢ تیمۆتێوس ٣:١٦-١٧). کتێبی پیرۆز کتێبێکە کە لە چاوی خودادا باشمان دەکات، نەک تەنها کتێبێک کە لە چاوی مرۆڤدا باشمان دەردەخات.
دانایی خودایی لە کتێبی پیرۆزدا زۆر بەسوودترە لە زانیارییەکانی هەر کتێبێکی خوێندن یان ئینسایکلۆپیدیایەک. لە خوێندنەوەی ژیاننامەی خودادا، مەبەست و پلانی ئەومان بۆ جیهان و بۆ مرۆڤەکان دەبینین. ئەمەش یارمەتیمان دەدات لە شوێنی مەبەستماندا جێگیر بین.
جێبەجێکردنی وشەی خودا
بۆچی هەموو ئەمانە گرنگن؟ چونکە یارمەتیمان دەدات وەک شوێنکەوتوانی عیسا لە جیهانێکدا گەشە بکەین کە بە گشتی ڕێگایەکی جیاواز دەگرێتەبەر. کتێبی پیرۆز دەتوانێت «بۆ ڕزگاری ژیرمان بکات» (٢ تیمۆتێوس ٣:١٥). دەتوانێت ڕێنماییمان بکات بۆ ناسینی مەسیح وەک ڕزگارکەرمان لە گوناه. پاشان دەتوانێت دەربارەی ژیان لە شانشینی خودادا فێرمان بکات (مەتتا ١٣). وەک قوتابییان، بە دانانی عیسای مەسیح وەک گەورەی ژیانمان، ڕێگەی پێدەدەین فێرمان بکات (مەرقۆس ٤:٣٣-٣٤). لە جێبەجێکردنی ڕاستیی خودا بۆ ژیانماندا، خۆمان زیاتر و زیاتر بۆ مەبەستەکانی خودا جیا دەکەینەوە (یۆحەننا ١٧:١٤-١٩).
پێویستە هەمیشە وشەی خودا لەگەڵ ئەوانەی دەوروبەرمان هاوبەش بکەین. کەنیسە گەشە دەکات کاتێک ئەندامەکانی وشەکە هاوبەش دەکەن (کردارەکان ٤:٣١؛ ٦:٧؛ ٨:٤،٢٥؛ ١١:١؛ ١٢:٢٤؛ ١٣:٤٩؛ ١٤:٢٥؛ ١٥:٣٥؛ ١٦:٣٢؛ ١٧:١٣؛ ١٨:١١؛ ١٩:١٠،٢٠). بە درێژایی وشەی نووسراوی خودا، وشەی جەستەدارکراوی ئەوە، عیسای مەسیح. دەڵێت: «لە سەرەتادا وشە هەبوو، و وشە لەگەڵ خودا بوو، و وشە خودا بوو. ئەو لە سەرەتادا لەگەڵ خودا بوو... وشە بوو بە جەستە و لە ناوماندا نیشتەجێ بوو» (یۆحەننا ١:١-٢،١٤). پێویستە لە کاتی خوێندنەوەدا چاوی پێمان بکەوێت، پاشان لەگەڵ ئەوانی تردا هاوبەشی بکەین.
