ئەگەر مەسیحییەک پێش دانپێدانانی گوناهەکانی بمرێت، ئایا یۆحەننای یەکەم 1:9 («ئەگەر دان بە... ئەو دڵسۆزە... بۆ لێخۆشبوون») بەو مانایەیە کە گوناهەکانی لێ خۆش نەبووە و لە هەموو ناڕاستییەک پاک نەکراوەتەوە؟
نەخێر، سوپاس بۆ خودا، یۆحەننای یەکەم 1:9 بە هیچ شێوەیەک ئەمە ناگەیەنێت. بابەتی یۆحەننای یەکەم هاوبەشییە. ئەم نامەیە بۆ مەسیحییەکان نووسراوە بۆ ئەوەی بتوانن چێژ لە هاوبەشی لەگەڵ نووسەر (و نێردراوانی دیکە، کە پێشتر مردبوون و چوون بۆ لای خودا) و لەگەڵ باوک و کوڕەکەی، عیسا، وەربگرن. ئارەزووی گەورەی یۆحەننا لە ئایەتی 4دا ئەوەیە کە خۆشی ئەوانەی قسەیان لەگەڵ دەکات پڕ بێت.
بەپێی یۆحەننای یەکەم 2:12، گوناهەکانی مەسیحییەک لەبەر ناوی مەسیح لێی خۆش بووە. دەتوانین ئاماژە بەمە بکەین وەک لێخۆشبوونی دادوەری. زۆر ئایەت نیشانمان دەدەن کە ئەم لێخۆشبوونە هەرگیز ناتوانرێت هەڵبوەشێنرێتەوە. کاتێک باوەڕمان بە ناوی کوڕی خودا هێنا، یۆحەننای یەکەم 5:13 دڵنیامان دەکاتەوە، دەتوانین بزانین کە ژیانی هەتاهەتاییمان هەیە. خودا عیسا و خودا باوک یەکگرتوون لە «پاراستنی» باوەڕدار (یۆحەننا 10:28-30). باوەڕدارێک هەرگیز ناتوانێت لەناو بچێت، هەرچییەک بێت! هیچ شتێک ناتوانێت لە خۆشەویستی خودا کە لە عیسای مەسیحی خوداماندایە، جیا بمانکاتەوە (ڕۆما 8:35-39).
بەڵام گوناهی دانپێداننەکراو دەتوانێت ڕێگر بێت لە چێژوەرگرتنی هاوبەشی بۆ مەسیحییەک. خودا ڕووناکییە. هیچ تاریکییەک لەو نییە. بۆ چێژوەرگرتن لە هاوبەشی لەگەڵیدا دەبێت لە ڕووناکیدا بڕۆین. نکۆڵیکردن لەوەی کە گوناه دەکەین، نەک دانپێدانانی گوناهەکەمان بۆ ئەو، نیشانەی ئەوەیە کە لە تاریکیدا دەڕۆین نەک ڕووناکی. لەبەر کاری تەواوکراوی مەسیح لەسەر خاچ، خودا لە گوناهەکانی مەسیحییەک خۆش دەبێت کە لە ژیانی ڕۆژانەیدا کردوونی لەوەتەی ڕزگار کراوە کاتێک دان بەواندا دەنێت بۆ ئەو. پاشان مەسیحییەکە دەتوانێت چێژ لە هاوبەشی بێ ڕێگری لەگەڵ خودا وەربگرێت.
چوارچێوەی یۆحەننای یەکەم 1:9 ڕوونی دەکاتەوە کە پرسیارەکە ئەوە نییە چی ڕوودەدات دوای مردنی مەسیحییەک، بەڵکو چۆن دەتوانێت لە چێژوەرگرتنی هاوبەشی لەگەڵ خودا بمێنێتەوە.
چی پێویستە بۆ پەرستن بە ڕۆح و بە ڕاستی؟
خودا دڵمان دەزانێت. ئەو ئارەزووی پەیوەندی لەگەڵ بوونەوەرە کەوتووەکانی دەکات. بۆ ئەوەی ئەمە بێتە دی، کوڕەکەی، خودامان عیسای مەسیحی نارد، بۆ ئەوەی لە پێناوی گوناهەکانماندا بمرێت. بێگومان دەبێت وەڵامێکی سوپاسگوزارانە لە هەر دڵێکی ڕزگارکراوەوە هەبێت، و پەیوەندییەکی پەرستنی پڕ لە خۆشەویستی. وەک چۆن دایک و باوک بە پەرۆشەوە چاوەڕێی ناسینەوە و سوپاسگوزاری منداڵە تازەکەیان دەکەن، بە هەمان شێوە خودا چاوەڕێی وەڵامی دڵمان دەکات بۆ ئەو و خۆشەویستییەکەی.
بەڵام وەک چۆن دایک و باوک چاوەڕێی پێگەیشتنێکی بەردەوام و وەڵامێکی دروستی منداڵەکانیان دەکەن، بە هەمان شێوە خوداش چاوەڕێی ئەمە لە منداڵەکانی دەکات. ئێمە بە ئاسانی لادەدەین، جا سروشتی بێت یان ڕۆحی. دەستەواژەی «پەرستن بە ڕۆح و بە ڕاستی» (یۆحەننا 4:24) لە قسەکانی خوداماندا بۆ ژنەکە لە بیری یەعقوب لە سامیرەدا هاتووە. با بە وردی زیاتر لێکی بدەینەوە لە چوارچێوەکەیدا بۆ ئەوەی تێگەیشتنێکی باشترمان لەسەر پەرستن هەبێت.
ژنەکە سامیرەیی بوو. لە پاشایانی دووەم 17دا دەبینین کە پەرستنی سامیرەییەکان بۆ خودا قبوڵنەکراو بوو چونکە هەوڵیان دەدا لەگەڵ خوداوەندە بتپەرستەکانی باوباپیرانیان خودا بپەرستن. خودا شکۆمەندی خۆی لەگەڵ هیچ کەسێکدا هاوبەش ناکات. مێژوو پێمان دەڵێت کە سامیرەییەکان پەرستگایەکیان لەسەر کێوی گەریزیم دروست کرد کە جوولەکەکان سوتاندیان. پەرستگای جوولەکەکان لە ئۆرشەلیم بوو، ئەو شوێنەی کە خودا هەڵیبژاردبوو بۆ دانانی ناوی خۆی. هەردوو ئەم ئایینانە بایەخێکی زۆریان بە ڕێوڕەسمە دەرەکییەکان دەدا – شوێن، قوربانی، ڕێوڕەسم، و شکۆمەندی دەرەکی. کاهینییەتی جوولەکە لەو کاتەدا لە ژێر کۆنترۆڵی سەدوقییەکاندا بوو، کە باوەڕیان بە فریشتە، ڕۆح، یان زیندووبوونەوە نەبوو، و تەنها پێنج کتێبەکەی موسایان وەک ووشەی خودا قبوڵ دەکرد.
بە نیعمەتی خۆی، خودا سەرەتا گەیشتە دڵی ئەم ژنە. پاشان قسەی لەگەڵ ویژدانی کرد. ئەمە ناڕەحەتی کرد و ئارەزووی ئەوەی هەبوو کە ئەو لە بابەتەکە لابدات. ئەو دانی نا بەوەدا کە ئەو پێغەمبەرە و پرسیاری لێ کرد کە کامیان لەم دوو شوێنەدا بە شوێنی دروستی پەرستن دادەنێت. مرۆڤی گوناهبار و نۆژەننەکراو ئەمڕۆ زۆرجار ئامادەیە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر ئایین و باس کردنی خاڵەکانی نەریت و بۆچوون.
خودا هەموو ئەمانە دەبڕێتەوە بۆ پرسیارە ڕاستەقینەکە کە خودا کێیە و چی دەگەڕێت. لەوانەیە ئایینێک لەوەی تر ڕاستتر بێت، بەڵام هیچ کامیان خودایان وەک باوک نەدەناسی. ئێمە تەنها لە ڕێگەی کوڕەوە باوک دەناسین، بۆیە دەبێت سەرەتا کوڕ بە شێوەیەکی زیندوو و کەسی بناسین. باوک پەرستکاران دەگەڕێت، نەک تەنها شوێنکەوتووانی ئایینێک بەپێی نەریت یان هەڵبژاردەی خۆیان. دەرەکییەکان چیتر کێشە نەبوون. ئەو ڕۆحە و بەدوای ئەوەدا دەگەڕێت کە لەگەڵیدا بگونجێت، پەرستکارانی ڕاستەقینە یان ڕاستەقینە کە بە ڕۆح و بە ڕاستی دەپەرستن، بە پێچەوانەی تەنها ئایینی دەرەکی.
پەرستنی ڕاستەقینە لەلایەن ڕۆحی خوداوە لە دڵی ئەوانەدا دروست دەبێت کە ئەو وەک باوک دەناسن چونکە کوڕەکەی، عیسای مەسیحیان، وەک ڕزگارکەر و خودا لە ژیانیاندا وەرگرتووە. پەرستنی ڕاستەقینە داننانە بە بەهای باوک و خۆشەویستییەکەی. داننانە بەوەی کە خودا عیسا کێیە و چی کردووە بۆ شکۆمەندی خودا و ڕزگاری ئێمە. پەرستنی ڕاستەقینە بابەتێکی دڵە، کە لەلایەن ڕۆحەوە دروست دەبێت، بەپێی ڕاستی خودا.
بۆ ئەوەی پەرستنی کۆمەڵایەتی بۆ خودا خۆش بێت، دەبێت هەمان تایبەتمەندی هەبێت. دەبێت لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە سەرکردایەتی بکرێت و لەگەڵ ووشەی خودا بگونجێت. ئەوە «وەرزشێکی بینەران» نییە کە بۆ داگیرکردنی کاتی بینەرێک دیزاین کرابێت، بەڵکو دەرهاویشتەی خۆش و ڕێک و پێکە لە دڵەکانەوە کە بە کاری شکۆمەند و کەسایەتی خودا عیسای مەسیحەوە سەرقاڵن. لە کاتێکدا کە بەرەو خودا ئاراستە دەکرێت، هەروەها مایەی بەرەکەت دەبێت بۆ مرۆڤ.
