ژیان چییە؟ ژیان وەک بنەمایەکی بوون، پێناسەکردنی ئەستەمە، جا چ لە پەیوەندیدا بە سروشتییەوە بێت یان ڕۆحییەوە. سەرەڕای ئەوەش، بوونی ئەم بوونە بە جووڵە دەردەکەوێت، کە جیاوازی دەکات لە نێوان زیندوو و بێگیان. بنەمایەکی چالاکە، وەک ئەوەی سەرچاوەکەی لە خوداوەندەوە بێت، چونکە «لە ئەودا دەژین و دەجووڵێین و بوونمان ھەیە» (کردارەکان ١٧:٢٨).
ژیان، بەڵام، چەندین شێوەی جیاوازی ھەیە، وەک فریشتە، مرۆڤ، ئاژەڵ، باڵندە، ماسی یان ڕووەک؛ ھەموویان لە شێوەدا جیاوازن. ھەروەھا ھەر شێوەیەک سروشتی تایبەتی خۆی ھەیە؛ واتە، خاسیەتە سەرەکییەکانی ھەیە کە وای لێدەکات ئەوە بێت کە ھەیە. سروشت (یۆنانی -phusis، لە phuo - بۆ دروستکردن، بەرھەمھێنان، نەوە) ئەوەیە کە لە ژیانی بوونەوەرەکەدا ڕیشەی ھەیە، پاڵنەری پێدەدات بۆ ئەوەی کار بکات، جا چ لە ڕووی دەروونی، ڕەوشتی یان جەستەییەوە بێت، بە شێوەیەک کە لەگەڵ ئەو شێوەیەدا بگونجێت کە بوونەوەرەکە تێیدا دەدۆزرێتەوە، ئەم جووڵانە دەبنە تایبەتمەندی وەسفکەری ئەو شێوە تایبەتەی ژیان.
دووبارە، ھەر شێوەیەکی ژیان بوونی خۆی لە گۆڕەپانێک، توخمێک، یان شوێنێکدا بەسەر دەبات، کە تێیدا مەرج و پەیوەندی و پێوەندییەکان لەگەڵ شێوە و سروشتی خۆیدا دەگونجێن، و پێویستن، وەک ھۆکارێک بۆ خۆشگوزەرانییەکەی.
کەواتە ژیان تەنھا بنەمایەکی بوون نییە، بەڵکو ئەوەیە کە ھەموو ئەو ڕەچاوانەی سەرەوەی تێدایە؛ و ئەگەر بەو شێوەیە بێت لەبارەی ژیان بە گشتی، ئەوا بە دڵنیاییەوە زیاتر لەبارەی «ژیانی ھەمیشەیی» بە تایبەتی. ژیانی ھەمیشەیی تەنھا بوونێکی ھەمیشەیی نییە، جا چ لە حاڵەتی بەختەوەریدا بێت یان ناخۆشی - چونکە ئەوانەی ڕزگار نەکراون بۆ ھەمیشە دەژین، ھەروەھا فریشتە بێ ھەڵەکانیش، بەڵام نە ئەمیان و نە ئەویان خاوەنی ئەوە نابن کە پێی دەوترێت «ژیانی ھەمیشەیی». ھەروەھا تەنھا نەمری نییە، چونکە ھەرچەندە ھەموو باوەڕداران ئێستا ژیانی ھەمیشەییان ھەیە، بەڵام تاوەکو لە جەستەیەکی گۆشت و خوێندان، ئەوان ملکەچی مردنن؛ واتە مردنی جەستە. بەڵام نەمری، حاڵەتێک دەبێت بۆ جەستەی شکۆمەندی کە بە ھەمان واتای «لەدایکبوونەوەی نوێ» لێکدەدرێتەوە. ھەردووکیان بە شێوەیەکی نزیک بەیەکەوە بەستراونەتەوە، چونکە لەدایکبوون و ژیان ھاوبوونن، بەڵام ھەر زاراوەیەک لە کتێبی پیرۆزدا وەک جیاواز بەکاردێت، بۆ ئەوەی واتایەکی جیاواز و تایبەت بگەیەنێتە مێشک. ژیانی ھەمیشەیی دوو جار لە پەیمانی کۆندا باسکراوە، لە زەبوور ١٣٣ و دانیال ١٢. لە ھەردوو ئەم دەقەدا وادیارە ئاماژە بە ژیان لە سەردەمی ھەزار ساڵیدا دەکات، و بەو شێوەیە بەشی پیاوی خوداپەرست دەبێت، لەسەر زەوی، و لە بارودۆخێکدا کە لەو ماوەیەدا بەدەست دەھێنرێت. بەڵام «ژیانی ھەمیشەیی» وەک لە پەیمانی نوێدا باسکراوە، واتە، لە نووسینەکانی یۆحەننا و پۆڵسدا، نیشانەی ژیانێکە کە بە شێوەیەکی تایبەت ناسراوە. ئەمە بە ڕوونی لە یۆحەننا ١٧:٣دا ئاماژەی پێدراوە، کە تێیدا دەوترێت بە ناسینی خودای ڕاستەقینەی تەنھا وەک باوک، و عیسای مەسیح ئەو کەسەی کە ئەو ناردوویەتی، تایبەتمەندە. کەواتە، ژیان وەک ئەوەی باوەڕدار لەم ڕۆژەی ئێستای نیعمەتدا خاوەنیەتی و دەیناسێت، ئەنجامی ناردنی کوڕ، و ئاشکراکردنی خودا وەک باوکە لەلایەن ئەوەوە؛ کە لە ڕووناکایی ھەموو ئەوەی کە لەو ئایەتەدا ھەیە، تێدەگەیەنرێت. بە دڵنیاییەوە ژیانێکی تایبەتمەندە. سەرچاوە و دەرکەوتنی
«ئەوەی لە سەرەتاوە بوو، ئەوەی کە گوێمان لێبوو، ئەوەی کە بە چاوەکانمان بینیمان، …(و ژیان دەرکەوتووە، و بینیمان، و شایەتی دەدەین، و ژیانی ھەمیشەییتان پێ ڕادەگەیەنین، کە لەگەڵ باوکدا بوو، و بۆ ئێمە دەرکەوتووە) ئەوەی کە بینیمان و گوێمان لێبوو، ئێوەی پێ ڕادەگەیەنین، بۆ ئەوەی ئێوەش ھاوبەشیمان لەگەڵدا ھەبێت؛ و ھاوبەشییەکەمان بەڕاستی لەگەڵ باوکدایە، و لەگەڵ کوڕەکەی عیسای مەسیحدا» (١ یۆحەننا ١:١-٣).
نامەی یەکەمی یۆحەننا بە شێوەیەک دەست پێدەکات کە ھیچ نامەیەکی تر بەو شێوەیە نییە، و دوو وشەی یەکەم، پێشنیار دەکەین، وشە سەرەکییەکانی نامەکەن. «ئەوەی کە» زاراوەیەکی ئەبستراکتە، و ئاماژە بە «ژیانی ھەمیشەیی» دەکات. «ئەوەی کە» لەگەڵ باوکدا بوو. بەڵێ، ھەمیشە و بەردەوام بەو شێوەیە! لێدوانێک کە نەک تەنھا بوونی لەو کات و شوێنەدا دەگەیەنێتە مێشک، بەڵکو سروشتیشی دەردەبڕێت.
لێرەدا بەڕاستی ژیانێکی بێ وێنە ھەبوو؛ ئەوەندە لە ڕووی ڕەوشتەوە شکۆمەند بوو کە تەنھا دەتوانرا بە ھەموو خاسیەتە سەرەکییەکان و نیعمەتەکانی لەلایەن خودی کوڕەوە دەربکەوێت کە جەستەی وەرگرت - «خودا لە جەستەدا دەرکەوت». لە سەرەتاوە بیسترا و بینرا. بەڵێ، لە سەرەتای دەرکەوتن و نمایشکردنی لەبەردەم پیاواندا لە کوڕدا لە مرۆڤایەتیدا. و بەو شێوەیە، دەوترێت ئەو «وشەی (لۆگۆس) ژیان»ە. ئەو ھەمیشە ئەوە بوو، بەڵام ئێستا دەبینرێت کە لە مرۆڤایەتیدا لەبەردەم چاوی پیاواندا بەو شێوەیەیە، ئەو جەستە و دەربڕینی ئەوە. ئەم ژیانە پێشتر لەسەر زەوی نەبینرابوو، و نەدەتوانرا ببینرێت تا ئەو ھات، چونکە «ئەو خودای ڕاستەقینە و ژیانی ھەمیشەییە» (١ یۆحەننا ٥:٢٠).
ئەم ژیانە لە مێشکی خودا بوو بۆ مرۆڤەکان پێش سەردەمەکانی کات (تیتۆس ١:٢)، و بۆ ئەوەی ببێتە ژیانی مرۆڤ، کوڕ بوو بە مرۆڤ، «پیاوی مەسیح عیسا». چەند بە ڕوونی ئەمە لەلایەن کەسێکی ترەوە خراوەتەڕوو - «لە خۆیدا ژیان بوو، وەک ژیان ھاتە ناو جیھان. شتەکە لە کەسایەتی خوداوەنددا وەک مرۆڤ جەستەی وەرگرت، و لەوێ بوو - ژیانی مرۆڤ، نەک فریشتەکان». بە شێوەیەکی کەسی، بە شێوەیەکی بنەڕەتی، و بە شێوەیەکی ئاشکرا - ئەوە مەسیحە! ئەوە بوو کە نەک تەنھا نێردراوان «بینیبوویان و بیستبوویان»، بەڵکو ئەوەی کە دەستەکانیان لێی دابوو. کەواتە لێرەدا ژیانێک ھەبوو کە دەیانتوانی بە چاو و گوێ و پەیوەندی نزیکەوە لێی تێبگەن، و ئەوەش بە ھەموو چاکییە ڕەوشتییەکان و تەواوییەکانی وەک لە ئەودا بینرا. ژیانێکیش، کە ئەوان، وەک لە خوداوەندەوە لەدایکبوو (و دواتر ڕۆح تێیاندا نیشتەجێ بوو)، لە ڕووی ڕەوشتەوە توانایان ھەبوو کە لێی تێبگەن و وەڵامی بدەنەوە. بە وەڵامدانەوەی، ئەوان پێکەوە ھاوبەشییان ھەبوو لەبارەیەوە، ھاوبەشییەک کە وەک «لەگەڵ باوک، و لەگەڵ کوڕەکەی عیسای مەسیحدا» لە ھاوبەشییەکی پیرۆزی چێژوەرگرتن و تێگەیشتن دیاری کرابوو.
ئێستا ئێمە ھێنراوینەتە ناو ئەم بازنە خۆشەی ھاوبەشی، چونکە ئەوە ماف و بەشی ھەموو ئەوانەیە کە لە ڕووناکایی ئاشکراکردنی تەواوی باوکدا لە کەسایەتی کوڕدا دەڕۆن. ئەم پێگەیە، «لە ڕووناکاییدا»، ئەوەیە کە ھەموو باوەڕداران ئێستا تێیدا دانراون و دەڕۆن. تێیدا ھیچ توخمێکی بێزارکەری تاریکی نییە، چونکە «ڕووناکایی ڕاستەقینە پێشتر دەدرەوشێتەوە»، و «خوێنی عیسای مەسیح کوڕەکەی لە ھەموو گوناھێک پاکمان دەکاتەوە». ئەمەی دوایی بنەمای ڕەوشتیی پێگەکەیە.
گەیاندنی بە مرۆڤەکان
یەکەم، دەوترێت دیاری (یان کرداری نیعمەت) خودایە (ڕۆما ١٠:٢٣). دەبێت بەو شێوەیە بێت، چونکە بەدەستھێنانی لەژێر یاسا یان بە ھیچ ڕێگەیەکی تر ئەستەمە. مرۆڤ، لە ئادەمدا، کە لە ڕووی ڕەوشتەوە مایەپووچ بوو، دەبێت بە دیاری بێت یان ھیچ. بەڵام، ھەرچەندە ویستی خودا بوو کە ژیانی ھەمیشەیی بە مرۆڤەکان ببەخشێت، خودایەکی پیرۆز دەبێت بنەمایەکی ڕاستودروستی ھەبێت بۆ بەخشین، یان «کرداری نیعمەت». نەیدەتوانی ژیانی ھەمیشەیی بە حاڵەتی مرۆڤ «لە گۆشتدا» ببەستێتەوە. ئەمە لەگەڵ ڕاستودروستیدا نەدەگونجا، چونکە مرۆڤ لەو حاڵەتەدا لەژێر سزای مردندا بوو، وەک سزایەک دژی کات بۆ گوناھەکان. سزاکە دەبێت جێبەجێ بکرێت! بۆیە، «وەک چۆن موسا مارەکەی لە بیاباندا بەرز کردەوە، بەو شێوەیەش دەبێت کوڕی مرۆڤ بەرز بکرێتەوە، بۆ ئەوەی ھەر کەسێک باوەڕی پێی بێنێت لەناو نەچێت، بەڵکو ژیانی ھەمیشەیی ھەبێت» (یۆحەننا ٣:١٤).
ئەو، کوڕی مرۆڤ، کە لەسەر خاچ بەرز کرایەوە، بۆ ئێمە بوو بە گوناھ، سزای خودایەکی پیرۆزی لەسەر خۆی ھەڵگرت وەک ھەڵگری گوناھ، لەوێ لەلایەن خوداوە وازی لێھێنرا؛ مرد، و نێژرا. کەواتە دەخوێنینەوە، «خودا، کوڕی خۆی نارد، بە شێوەی گۆشتی گوناھ . . گوناھی لە گۆشتدا مەحکوم کردووە» (ڕۆما ٨:٣). کەواتە، بە شێوەیەکی نوێنەرایەتی، لەوێ لە مەسیحدا لەسەر خاچ «گوناھ لە گۆشتدا» دادگایی کرا، و ھەموو ژیان و مێژووی مرۆڤ وەک لەو حاڵەتەدا بە شێوەیەکی دادوەری کۆتایی پێھات.
کەواتە خودا ئێستا ئازادە کە ژیانی ھەمیشەیی بە مرۆڤەوە ببەستێتەوە وەک لە حاڵەتێکی نوێدا لەبەردەمیدا؛ واتە، وەک «لە مەسیحدا» پیاوی زیندوو، سەری زیندووی ڕەگەزێکی نوێ و ئاسمانی - «ئەو ھەناسەی تێکردن» (یۆحەننا ٢٠:٢٢)، وەک J.N.D. دەڵێت، «ھەناسەیەکی ژیانی ناوەوە»، و شوێنی خۆی وەک سەری ڕەگەزێک دەگرێت - ڕەگەزێکی زیندووی مرۆڤەکان، بۆ ئەوەی بۆ ھەمیشە لەگەڵ خۆیدا وەک پیاوی شکۆمەند لە ئاسماندا بەیەکەوە بن. بە شکۆمەندبوون، ئەو کوڕ، ئەم پێگە نوێیەی وەک پیاو لە ئاسماندا وەرگرت، و «دەسەڵاتی بەسەر ھەموو گۆشتێکدا» وەرگرت، بۆ ئەوەی ھەموو ئەوەی کە باوک پێی دابوو، «ژیانی ھەمیشەیی» پێ ببەخشێت (یۆحەننا ١٧:٢). کەواتە ئەم ژیانە «دیاری خودایە» و لەلایەن کوڕەوە بە مرۆڤەکان دەگەیەنرێت.
خاوەندارێتییەکەی لەلایەن باوەڕدارەوە
ئێستا بە شێوەیەکی جەختلێکراو دەوترێت کە
ئەم ژیانە لە کوڕەکەیدایە» ١ یۆحەننا ٥:١١. بە شێوەیەکی بنەڕەتی لە ئەودایە. سەرەڕای ئەوەش، ڕاستە کە «ئەوەی کوڕەکەی ھەیە ژیانی ھەیە» (ئایەتی ١٢). چۆن ئەو کوڕەکەی ھەیە جگە لە ڕێگەی باوەڕەوە؟ ئەو، کوڕ، لەبەردەم بینینی ڕۆحدا وەک ئامانجێک بۆ باوەڕ دەردەکەوێت بۆ گرتنی. بە گرتنی ئەو بەو شێوەیە، ئەو کەسەی کە ژیانی تێدایە، باوەڕدار خاوەنی «ژیان» دەبێت کە لە کوڕدایە بۆ مرۆڤ. ڕاستییەکی پیرۆز! باوەڕ ئەو بە سەرچاوەی ژیان بۆ مرۆڤەکانەوە دەبەستێتەوە و ئەو «ژیانی ھەمیشەیی» ھەیە. ئەو ئێستا ھەیەتی. بەڵام ئەم وەرگرتنی ئەوە وەک ئەو کەسەی کە لە «گۆشت و خوێندا» کوڕی مرۆڤە، گۆشتی خۆی بۆ ژیانی جیھان بەخشیوە (یۆحەننا ٦:٥٢). چۆن دەیتوانی ئەمە بکات جگە لە ڕێگەی مردنەوە؟ جەستەی بەخشرا، خوێنی ڕژا؛ بۆیە «ئەوەی گۆشتی من دەخوات و خوێنی من دەخواتەوە ژیانی ھەمیشەیی ھەیە» (ئایەتی ٥٤).
ئەوە وەرگرتنی خودی خۆیەتی لە مردندا؛ لە پێویستی و ڕاستی مردنی جێگرەوە و خوێنڕشتنی، وەک بنەمای ڕەوشتی بۆ گەیاندنی «ژیانی ھەمیشەیی». بەڵام دووبارە زیندووبوونەوە، و شکۆمەندبوون، ئەو دەبێتە «خۆراک» بۆ پاراستنی ژیانی گەیەنراو، چونکە - «ئەوەش کە من دەخوات، لەبەر منیش دەژی». بەم شێوەیە ڕۆح خۆراک دەدرێت، پێکھاتەی ڕۆحی و ڕەوشتی بە خواردنی لەسەر ئەو دروست دەکرێت و گەشە دەکات! ئێمە دەژین، بەپێی بیرۆکەی خودایی ژیان بۆ ئێمە.
ڕۆح، ھێزی ژیان لە باوەڕداردا
ڕۆح، ھێزی ژیان لە باوەڕداردا: کەواتە، ئێستا ھیچ سزایەک نییە بۆ ئەوانەی لە مەسیح عیسادان. «لە مەسیح عیسادا.» ئەمە پێگەی نوێیە بۆ ئێمە. چیتر وەک «بەپێی گۆشت» ھەژمار ناکرێین، بەڵکو «بەپێی ڕۆح».
ئێمە چووینەتە ناو بوونێکی ڕەوشتی نوێ، و یاسایەکی نوێ، یان بنەمایەکی ژیان ئێستا حوکمڕانیمان دەکات - «یاسای ڕۆحی ژیان لە مەسیح عیسادا». بەم شێوەیە بەم ھێزە نوێیەی ژیان زیندوو کراوینەتەوە و وزەمان پێدراوە، واز لە بیرکردنەوە لە شتەکانی گۆشت دەھێنین، و حەز دەکەین بیر لە شتەکانی ڕۆح بکەینەوە، واتە، ئەوانەی ژیان و ئاشتی. ڕۆحی خودا لە ئێمەدا نیشتەجێیە، ڕۆحی ژیان «لەبەر ڕاستودروستی»؛ کە بە شێوەیەکی تایبەتمەند «ڕۆحی مەسیح»ە (ڕۆما ٨:١-٩).
کاریگەرییەکانی ئەم ھێزە کە لەناوەوە کار دەکات، پاشان لەم بەشە سەرسوڕھێنەرەدا بە وردی باس دەکرێن. ئێمە «کردارەکانی جەستە» دەکوژین و دەژین (ئایەتی ١٣). وەک کوڕان «لە لایەن ڕۆحەوە ڕێنماییمان دەکرێت» (ئایەتی ١٤). بە ھەمان ڕۆح ھاوار دەکەین «ئاببا، باوک» (ئایەتی ١٥). لە کۆتاییدا، جەستە فانییەکانمان دەبێت «زیندوو بکرێنەوە» بە ڕۆح کە ئێستا تێیدا نیشتەجێیە.
کەواتە، بە لەبەرچاوگرتنی ھەموو ئەمانە، با «بۆ ڕۆح بچێنین»، بۆ ئەوەی لە ڕۆحەوە ئێستا «ژیانی ھەمیشەیی بڕوێنین» (غەلاتییەکان ٦:٨). دووبارە، با «ژیانی ھەمیشەیی بگرین» (١ تیمۆساوس ٦:١٢).
سروشت و تایبەتمەندییەکانی
خودا ئەوەیە کە ئەم ژیانەی پێ بەخشیووین (١ یۆحەننا ٥:١١).
کەواتە، ژیانێکی خودایی و ڕۆحییە. خودایی، بەو مانایەی کە سەرچاوەکەی خودایە و بەو شێوەیە سروشتێکی ھەیە کە لەگەڵ سروشتی بەخشەری خوداییدا دەگونجێت؛ ڕۆحی، بەو مانایەی کە لە دەرەوەی سنووری سروشتییە. لە چوارچێوەی پێنج ھەستدا نییە. کەواتە ئەم ژیانە و سروشتەکەی ھەیە، ئەوا تایبەتمەندییەکانی کە بەھۆی پاڵنەری چالاکی ئەو سروشتەوە دروست دەبن، بە پێویست دەبێت بەو شێوەیە بن کە تایبەتمەندی سەرچاوە خوداییەکەی بن و لەگەڵیدا بگونجێن. «خودا ڕووناکییە.» ئەو بە شێوەیەکی بنەڕەتی ئەوەیە.
بەڵام ئەوەی کە بە شێوەیەکی بنەڕەتی لەبارەی ئەوەوە ڕاستە، دەبێت ئێستا لەبارەی ئێمەوە بە شێوەیەکی تایبەتمەند ڕاست بێت، ئەگەر ئەم ژیانە دەرببڕدرێت. بۆیە، با «وەک منداڵانی ڕووناکایی بڕۆین، چونکە بەرھەمی ڕووناکایی ھەموو چاکە و ڕاستودروستی و ڕاستییە» (ئەفەسۆس ٥:٨). ھەروەھا، «خودا خۆشەویستییە» بۆیە «ھەر کەسێک خۆشی بوێت لە خوداوە لەدایکبووە» (١ یۆحەننا ٤:٧). و، «ھەر کەسێک خۆشی لەو کەسە بوێت کە لەدایکی کردووە، خۆشی لەو کەسەش دەوێت کە لەو لەدایکبووە». کەواتە ڕووناکایی و خۆشەویستی دەبێت لە ئێمەدا وەک تایبەتمەندییە دەربڕدراوەکانی «ژیانی ھەمیشەیی» ببینرێن. گۆڕەپان، پەیوەندییەکان و ژینگەکەی
ژیانی ھەمیشەیی، بەڵام، دەبێت لە گۆڕەپانێکی پەیوەندییە پیرۆز و خوداییەکاندا بناسرێت و بەدی بێت؛ و ئەوەش، لە بارودۆخێکدا کە لە ڕووی ڕەوشتەوە گونجاو و لەگەڵ ژیانی خاوەندارێتی کراوەدا بگونجێت. ئەمانە دەدۆزرێنەوە، و تەنھا لەوێ، لە بازنەی خۆشەویستییەکاندا کە بەپێی مەبەستی خودایی ھێنراونەتە ناوەوە، وەک ئێستا لەبەردەم ڕووی باوکدا پیرۆز و بێ کەموکوڕی لە خۆشەویستیدا؛ و «بە ھەموو بەرەکەتێکی ڕۆحی لە ئاسمانەکاندا لە مەسیحدا بەرەکەتدار کراوین» (ئەفەسۆس ١:٣-٦). لەم پێگەیەی نیعمەتی بێ وێنەدا وەک کوڕان، ئێمە «باوک دەناسین»، و وەڵامی خۆشەویستییەکەی دەدەینەوە.
ژیانی ھەمیشەیی لە کەسایەتی کوڕدا گەڕاوەتەوە بۆ ئاسمان. ماڵە ھەمیشەییەکەی لەوێیە کە ئەو لێیە، و گرنگە بۆ ئێمە کە تێبینی بکەین کە «ھیچ شتێکی ھاوبەش نییە لە نێوان گۆڕەپانەکانی ژیانی ئاسمانی و ژیانی زەمینیدا ئێستا، ئێمە چاوەڕێی جەستەیەکی ڕۆحی و شکۆمەند دەکەین؛ پاشان، بە تەواوی توانادار کراوین، دەچینە ناو بەدیھێنانی تەواوی ئەوەی کە «ژیانی ھەمیشەیی» چییە، کە بە ھەموو تەواوییەکەی ئێستا لە پیاوی شکۆمەند لە ئاسماندا دەبینرێت.
