لە زنجیرەکەماندا، "کتێبی پیرۆزی سەرسوڕهێنەرمان"، ئەمڕۆ دەمانەوێت سەیری چوار ئینجیلەکە بکەین. حەز دەکەم بە خوێندنەوەی دوو ئایەت دەست پێبکەم. یەکێکیان لە ئینجیلی لوقادایە، کە لە لوقا بەشی 2، ئایەتی 30 دەڵێت، شیمۆن دەڵێت، "چونکە چاوەکانم ڕزگاریی تۆیان بینیوە کە تۆ ئامادەت کردووە." پاشان ئایەتێکی تر لە تیتۆس بەشی 2، کە نێردراو پۆڵس باسی نیعمەتی خودا دەکات کە دەرکەوتووە لە کوڕەکەدا، لە کەسایەتی کوڕەکەی، یەسووعی گەورە. و نێردراوەکە دەڵێت، سەبارەت بە نیعمەتی خودا، تیتۆس 2، بەشی 11، ئایەتی 11، "چونکە نیعمەتی خودا کە ڕزگاری بۆ هەموو مرۆڤەکان لەگەڵ خۆیدا دەهێنێت، دەرکەوتووە."
چوار ئینجیلەکە باس لە مەسیح دەکەن، نیعمەتی خودای جەستەدار، ڕزگاری خودا. چوار ئینجیلەکە—مەتتا، مەرقۆس، لۆقا، و یۆحەننا—پەیوەندی نێوان پەیمانی کۆن و پەیمانی نوێن. لەو ئینجیلانەدا، شتێکی زۆر نوێ دێتە بەردەممان، شتێک کە لە پەیمانی کۆندا نەناسراو بوو. مەسیح لە پەیمانی کۆندا بەڵێنی پێدرابوو، بەڵام کاتێک دەگەینە ئینجیلەکان، دەبینین کە نەک تەنها مەسیح دەهاتە لای گەلی زەمینی، زەمینی خۆی، بەڵکو خودا بوو بە جەستە. نیعمەتی خودا لە کەسایەتی عیسای مەسیحدا بینرا. ئینجیلەکان باس لە لەدایکبوونەکەی، ژیانەکەی، مردنەکەی، هەستانەوەکەی، سەرکەوتنەکەی، و جێهێشتنی زەوی و گەڕانەوەی بۆ لای باوک دەکەن. بۆ ئێمە، لە ئینجیلەکاندا، فێرکردنێکی زۆر بنەڕەتیمان دۆزییەوە: فێرکردن دەربارەی، یەکەم جار، کەسایەتی خوداوەند عیسا، وانەکان دەربارەی ڕزگاریمان، وانەکان دەربارەی ژیانی کردەیی، و لە کەسایەتی عیسادا، زۆر وانەی نموونەیی وەردەگرین.
ئێستا، پرسیارێک دروست دەبێت: بۆچی ئێمە چوار ئینجیلمان هەیە و تەنها یەک ئینجیلمان نییە؟ خودا بە دانایی خۆی بڕیاری دا چوار ئینجیل بداتێ. ئێمە دەزانین کە بنەمایەکی خوداییە کە شتەکان بە لایەنی کەم دوو یان باشتر سێ شایەت پشتڕاست بکرێنەوە، بەڵام لێرەدا ئێمە تەنانەت چوار شایەتمان هەیە. ئەو کەسەی کە وەسف دەکرێت ئەوەندە گەورەیە، ئەوەندە شکۆدارە، کە دوو یان سێ شایەت بەس نەدەبوو. خودا چواری پێداوین، و هەموویان وێنەیەکی ژیان و مردنی عیسای مەسیحمان بە شێوازێکی جیاواز بۆ دەکێشن، بەڵام بەبێ هیچ ناکۆکییەک.
ئەگەر چوار ئینجیلەکە بخوێنینەوە، یەکسەر تێدەگەین کە جیاوازی هەیە. بەڵێ، جیاوازی هەیە، بەڵام هیچ ناکۆکییەک نییە. حەز دەکەم نموونەیەکی بچووک بهێنمەوە. بیهێنە پێش چاوت چوار وێنەکێش فەرمانیان پێدەدرێت کە یەک ماڵ وێنە بکێشن: یەکێکیان لە باکوورەوە، یەکێکیان لە باشوورەوە، یەکێکیان لە ڕۆژهەڵاتەوە، و یەکێکیان لە ڕۆژئاواوە. و ئەوان وێنەکانیان ئامادە دەکەن، و پاشان تۆ سەیری ئەم وێنانە دەکەیت، و یەکسەر تێدەگەیت کە ئەم چوار وێنەیە جیاوازن، بەڵام هەموویان هەمان ماڵ نیشان دەدەن. کەواتە، ئەگەر چوار ئینجیلەکە بخوێنینەوە، جیاوازی هەیە، بەڵام یەک بابەتی گەورە، یەک مەبەستی گەورە هەیە، و ئەوەش عیسای مەسیحە. ئەوە ژیانی مەسیحە، مردنی مەسیحە، هەستانەوەی مەسیحە.
ئەگەر ئینجیلەکان بخوێنینەوە، قۆناغە جیاوازەکانی ژیانی عیسا دەبینین. شەش قۆناغی جیاوازمان هەیە کە دەکرێت جیابکرێنەوە. سەرەتا، ساڵانی سەرەتایی ژیانی: لەدایکبوونەکەی، منداڵی، ئامادەکاری بۆ خزمەتەکەی. پاشان، دووەم، خزمەتە سەرەتاییەکەی لە جەلیل. مەتتا زۆر باسی دەکات، مەرقۆس زۆر باسی دەکات. پاشان خزمەتە درەنگترەکەی لە جەلیل؛ ئەوە قۆناغی سێیەمە. دووبارە، بەتایبەتی مەرقۆس و یۆحەننا—مەرقۆس و لۆقا، ببورە، مەتتا و مەرقۆس باسی ئەوە دەکەن. پاشان خزمەتەکەی لە یەهودیا؛ ئەوە بابەتێکی تایبەتی یۆحەننایە لە ئینجیلەکەیدا. پاشان قۆناغی پێنجەم ئازارەکانی و مردنەکەیەتی لەسەر خاچی گۆلگۆتا. و کۆتا، بێگومان، هەستانەوەکەی و بەرزبوونەوەکەیەتی. هەر چوار ئینجیلەکە باسی مردن و هەستانەوەکەی دەکەن چونکە ئەوە بابەتێکی زۆر زۆر گرنگە، بناغە، بناغەی ڕزگارییەکەمانە.
ئێستا، چوار ئینجیلەکە یەک بابەتی هاوبەشیان هەیە، و لەگەڵ ئەوەشدا جیاوازن لە وەسفکردنی ژیان و مردنی مەسیحدا. ئامانجی گەورەی مەتا ئەوەیە کە عیسای مەسیح وەک مەسیح و پاشای ئیسرائیل وەسف بکات. بابەتی گەورەی مەرقۆس ئەوەیە کە عیسای مەسیح وەک خزمەتکاری تەواو و پێغەمبەری خودا وەسف بکات. بابەتی گەورەی لۆقا ئەوەیە کە عیسای مەسیح وەک مرۆڤی تەواو، تاکە نێوەندگیر لە نێوان خودا و مرۆڤدا، پێشکەش بکات. ئینجیلی لۆقا ئینجیلی نیعمەت و ئاشتی و هاوبەشییە. و یۆحەننا پەیوەندی بە مەسیحەوە هەیە وەک کوڕی خودای ئەزەلی کە خودای دەرخست، کە باوکی لێرە لەسەر زەوی دەرخست.
ئەگەر سەیری مردنی مەسیح بکەین، کاری ئەو لەسەر خاچ، دووبارە دەتوانین جیاوازی بکەینەوە. مەتتا باس لە قوربانیی سەرپێچی دەکات، کە مەسیح لە پێناوی گوناهەکانماندا مرد. مەرقۆس زیاتر پەیوەندی بە قوربانیی گوناهەوە هەیە، ئەو لایەنەی کە مەسیح مرد، کرا بە گوناه لە پێناوی ئێمەدا، ئەو کە هیچ گوناهێکی نەدەزانی. لۆقا باس لە قوربانییەکانی ئاشتی، نیعمەت، هاوبەشی دەکات؛ مەسیح بە خوێنی خاچەکەی ئاشتی دروست کرد. و یۆحەننا ئەو بابەتە گەورەیەی قوربانیی سووتاندنی هەیە، کە مەسیح خۆی پێشکەش کرد وەک بۆنێکی خۆش بۆ خودا و باوکی.
چوار نووسەری جیاواز هەبوون: مەتا، مەرقۆس، لۆقا، و یۆحەننا. دووانیان قوتابی بوون، شایەتحاڵ بوون. دووانیان قوتابی نەبوون، شایەتحاڵ نەبوون، بەڵام سەرەڕای ئەوەش، ئەوان زۆر بە وردی گەڕان بەدوای ئەوەی کە نووسیویانە، بێگومان، لەژێر ڕێنمایی ڕۆحی پیرۆزدا. سێ لە نووسەرانی ئینجیل جوولەکە بوون: مەتا، مەرقۆس، و یۆحەننا. لۆقا، بە پێچەوانەوە، یۆنانی بوو.
هەروەها وەرگرانی ڕەسەنی جیاوازی چوار ئینجیلەکە هەن. مەتیو بۆ جوولەکەکان نووسی. مەرقۆس بۆ ڕۆمانییەکان نووسی. لۆقا بۆ جیهانی یۆنانی نووسی. و یۆحەننا بۆ خێزانی خودا نووسی، بۆ ئەوانەی کە پێشتر منداڵی خودا بوون. بەڵام بێگومان، ئێستا هەموومان وەرگری چوار ئینجیلەکەین، و بە خۆشی و دڵخۆشییەوە دەیانخوێنینەوە چونکە ئەوان مەسیحمان گەورە دەکەن.
و ئەمەش دەمباتە سەر دوا بیرکردنەوە: کاریگەریی کردەیی چییە ئەگەر ئێمە ئینجیلەکان بخوێنینەوە، ئەگەر لێیان بکۆڵینەوە؟ کاریگەریی کردەیی ئەوەیە کە مەسیح باشتر بناسین، لێیەوە فێر بین. ئینجیلەکان وامان لێدەکەن مەسیح گەورە بکەین. لە ئینجیلی مەتتا، فێر دەبین کە دەبێت ڕەتکردنەوەکەی قبوڵ بکەین. لە مەرقۆس، وانەی نموونەیی نایابمان دەست دەکەوێت بۆ خزمەت و کارکردن. لە لۆقا، بە تایبەتی دەبینین چۆن گەورە عیسای مەسیح نموونەیە بۆ ژیانمان لێرە لەسەر زەوی بۆ ئەوەی خودا شکۆدار بکەین و شایەت بین بۆی. و لە یۆحەننا، بە تایبەتی سەرسام دەبین بە بیستنی وشەکانی ژیان بۆ ئەوەی بەپێیان بژین.
چوار ئینجیل. زۆر پێویستە، زۆر بەسوودە ئینجیلەکان بخوێنینەوە و دووبارە بیخوێنینەوە. دووبارەی دەکەمەوە، ئەوان مەسیح لە لای ئێمە گەورە دەکەن، و ئەوە گرنگترین شتە لە ژیانماندا: کە بەڕاستی سەرسامی بین بەوەی کە کێ بوو، بەوەی کە کێیە، و بەوەی کە چی کردووە.
