تاقیکردنەوە و ناخۆشییە ئاگرینەکان
لە مردنی هابیل لە پەیدابوون 4:8 تا سەربڕینی پیرۆزان لە وەرگێڕان 12:13، چەوساندنەوە لە سەرانسەری کتێبی پیرۆزدا باوە. بەڕاستی، پۆڵسی نێردراو وەک بنەمایەک دەڵێت: «بەڵێ، و هەموو ئەوانەی کە بە پارێزگاری لە عیسای مەسیحدا دەژین، چەوساندنەوەیان بەسەر دێت» (2 تیمۆساوس 3:12).
ئەم ئازارە لە چەندین شێوەی جیاوازدا دەردەکەوێت. لەوانەیە بە ڕوونی دڕندانە و ئاشکرا بێت یان لەوانەیە بێدەنگ و شاراوە بێت. سەبارەت بە یەکەم، «نەبووخەدنەسەر پڕ لە تووڕەیی ... فەرمانی دا کە کوورەکە حەوت جار زیاتر لەوەی کە ئاسایی بوو گەرم بکرێت» (دانیال 3:19). بە پێچەوانەوە دالیلا، دوای ئەوەی سامسۆن لاواز کرا بەهۆی ئەوەی بە واتای وشە هێزەکەی لێسەندرایەوە بەهۆی ئارەزوو و ڕەفتارە جەستەییەکانی، «دەستی کرد بە ئازاردانی» (دادوەران 16:19).
چەوساندنەوە بە گشتی بە ئاشکرا دەکرێت بۆ ئەوەی هەمووان بترسن لە شوێنکەوتنی یەزدان. بەڵام، لەو شوێنەی کە باوەڕی پیرۆزان زاڵە، ئەمە لەوانەیە بوێرییەکی زیاتر لە نێوان باوەڕداران دروست بکات. هەندێک جار ئاگری چەوساندنەوە لەوانەیە ببێتە کارگەی بەرزکردنەوە. چونکە «پاشا شادرەخ و مێشەخ و عەبەد-نەگۆی لە پارێزگای بابل بەرز کردەوە» (دانیال 3:30).
ئازارکێشان لە چەوساندنەوەدا
سەرەڕای خۆشییەکانی ڕزگاری، مامۆستا بە ڕوونی هۆشداری بە باوەڕداران داوە کە «لە جیهاندا ناخۆشیتان دەبێت» (یۆحەننا 16:33). هاوتەریب لەگەڵ ئەمەدا، پەترۆس باسی «تاقیکردنەوەی باوەڕتان» دەکات (1 پەترۆس 1:7). هەمان نێردراو ئەمە وەک «تاقیکردنەوەیەکی ئاگرین» وەسف دەکات (1 پەترۆس 4:12). بە واتایەکی تر، چەوساندنەوە وەک بەڵگەیەک بۆ باوەڕمان کار دەکات کاتێک پیرۆزان لەوانە جیا دەکاتەوە کە تەنها بانگەشەی ڕزگاری دەکەن. کاتێک گڕی ناخۆشی دەگاتە منداڵانی مار، ئەوا ئەوانەی بێ باوەڕن لە ئاگرەکە هەڵدێن (مەتتا 3:7؛ کردارەکان 28:3،5). و بۆ ئەوانەی کە وا دەزانن چەوساندنەوە شتێکی ڕابردووە، قسەکانی پۆڵس بۆ تیمۆساوس بیرمان دێتەوە: «هەموو ئەوانەی کە بە پارێزگاری لە عیسای مەسیحدا دەژین، چەوساندنەوەیان بەسەر دێت» (2 تیمۆساوس 3:12).
شێوازەکانی چەوساندنەوە
لانیکەم دوو شێوازی چەوساندنەوە هەیە: زارەکی و جەستەیی. لە پەیدابووندا، یوسف، کە پێشتر ئاماژە بوو بۆ عیسای مەسیح، هەردوو جۆرە چەوساندنەوەی بەسەر هات. دوای ئەوەی براکانی فڕێیان دایە ناو چاڵێک، فرۆشتیان بە ئیسماعیلییەکان کە بردیانە میسر و کردیان بە کۆیلە. لە ڕێگەی ئەمەوە بوو بە خزمەتکار لە ماڵی پۆتیفار، ئەفسەرێکی فیرعەون. بەڵام، ژنی گەورەکەی «چاوی خستە سەر یوسف» و پاداشتی ڕەوشتی دڵسۆزانەی بە تۆمەتێکی درۆینەی هەوڵی داوێنپیسی دایەوە (پەیدابوون 39:1-17). لەسەر بنەمای ئەم درۆیە یوسف خرایە زیندان. بەڵام تەنانەت لە زیندانیشدا، یوسف خۆی جیا کردەوە، چونکە «زیندانبانەکە هەموو زیندانییەکانی ناو زیندانەکەی دایە دەستی یوسف؛ و هەر شتێک کە لەوێدا دەیانکرد، ئەو ئەنجامدەری بوو» (پەیدابوون 39:22).
ئێستا لە هەموو ئەم شتانەدا پێشبینییەکمان هەیە بۆ ئەوەی مامۆستا خۆی چی بەسەر دێت. کوڕی خودا، نموونەی تەواوی هەموو چاکەکان، تووشی هەموو شێوازەکانی چەوساندنەوە بوو تەنانەت کاتێک لەسەر خاچەکە ئازاری دەکێشا و دوژمنەکانی سووکایەتییان پێدەکرد. بەڵام، بۆ ڕێگریکردن لە هەر کارێکی تۆڵەسەندنەوە یەزدان فەرمانی دا: «دوژمنەکانتان خۆش بوێت، ئەوانەی نەفرەتتان لێدەکەن بەرەکەتدار بکەن، چاکە لەگەڵ ئەوانەدا بکەن کە ڕقیان لێتانە، و نوێژ بۆ ئەوانە بکەن کە بە خراپە مامەڵەتان لەگەڵ دەکەن، و چەوساندنەوەتان دەکەن» (مەتتا 5:44). بە واتایەکی تر، تۆڵەسەندنەوەی «مەسیحی» هەرگیز بژاردە نییە. کاتێک یوسف بە شێوەیەکی کاریگەر بوو بە ژێر-فیرعەون، دادگایی ئەوانەی نەکرد کە چەوساندبوویانەوە. بەڵکو، میهرەبانییەکی زۆری نیشان دا بە منداڵانی یاقوب کە براکەیان فرۆشتبووە کۆیلایەتی. بە هەمان شێوە خواردنی بە منداڵانی میسرییەکان دا کە فڕێیان دابووە زیندان. دوای ئەوەی براکانی لە خراپەکارییەکانیان پەشیمان بوونەوە، بە فرمێسکەوە لە چاوەکانی لێیان خۆش بوو و وای لێکردن کە لە میسر جێگیر ببن (پەیدابوون 42:24؛ 45:10-11).
هاندەرانی چەوساندنەوە
ئەوانەی بێ باوەڕن بە عیسای مەسیح هەموو شتێک ڕەت دەکەنەوە کاتێک «چەوسێنراونەتەوە»، و ئەوانەی لە هەمان گرووپدان، منداڵانی تووڕەیی، ئەوانەن کە ئازارەکە لەسەر خزمەتکارە ڕاستەقینەکانی خودا دروست دەکەن. بۆیە دەخوێنینەوە: «ئەوەی کە بەپێی جەستە لەدایک بوو، ئەوەی کە بەپێی ڕۆح لەدایک بوو، چەوساندنەوەی دەکرد، ئێستاش هەر وایە» (غەلاتییەکان 4:29). جێناوی «ئەو» بێگومان ژنانی خراپکار ناگرێتەوە؛ چونکە کاتێک یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر هاوسەرگیری داوێنپیسی هێرۆد لەگەڵ ژنی فیلیپی برای ئیدانە کرد، ئەوا هێرۆدیاس پیلانی کوشتنی یۆحەننای گێڕا (مەتتا 14:3؛ مەرقۆس 6:24). خزمەتکارە ڕاستودروستەکەی خودا خرایە زیندان و سەری بڕدرا بەهۆی بوێری لە بانگەشەکردنی ئەوەی کە ڕاست بوو!
هەروەها دەبینین کە تەنها ڕاستودروستەکان دەتوانرێت چەوسێنرێنەوە، لە کاتێکدا خراپەکارەکان تەنها دەتوانرێت سزا بدرێن بۆ گوناه. کوڕی خودا لەسەر خاچەکە ئەشکەنجەی کێشا و چەوسێنرایەوە لە کاتێکدا دوو تاوانبارەکە بەهۆی گوناهەکانی خۆیانەوە خاچ دران. بۆیە دزە پەشیمانەکە دانی نا بەوەدا: «ئێمە پاداشتی شایستەی کردارەکانمان وەردەگرین: بەڵام ئەم پیاوە هیچ هەڵەیەکی نەکردووە» (لۆقا 23:41).
بەڵگەی باوەڕمان
لە کاتێکدا ستایشکردنی خودا ئاسانە کاتێک هەموو شتێک باشە، بەڵام ڕاستی باوەڕمان تەنها بە ئاگر دەتوانرێت بسەلمێنرێت – وەک ئەوانەی کانزای بەنرخ پاک دەکەنەوە. پەترۆس فێرمان دەکات کە باوەڕ تەنها کاتێک دەتوانرێت ڕاستی بسەلمێنرێت کاتێک بە چەوساندنەوە تاقی دەکرێتەوە: «تاقیکردنەوەی باوەڕتان، کە زۆر بەنرخترە لە زێڕی لەناوچوو، هەرچەندە بە ئاگر تاقی بکرێتەوە، لەوانەیە بۆ ستایش و ڕێز و شکۆمەندی لە دەرکەوتنی عیسای مەسیحدا بدۆزرێتەوە» (1 پەترۆس 1:7). با خودا نیعمەتمان پێ ببەخشێت بۆ ئەوەی هەموو تاقیکردنەوەیەکی ئاگرین بۆ شکۆمەندی خودا بەرگە بگرین!
ئازارکێشان چەوساندنەوەی دوو لایەنەی مەتتا 5:10-12، ئازارکێشان لە پێناوی ڕاستودروستی و ئازارکێشان لە پێناوی مەسیحدا دوو شتی تەواو جیاوازن. کاتێک پرسیارەکە پرسی ڕاستودروستییە، بە سادەیی ئەوەیە کە من دەگەمە خاڵێک کە ئەگەر لەوێدا نەوەستم و ئازار نەکێشم، ویژدانم پیس دەبێت. ئەمە بە هیچ شێوەیەک ئازارکێشان نییە لە پێناوی مەسیحدا. ئازارکێشان لە پێناوی مەسیحدا پرسی گوناهی ڕوون نییە، بەڵکو پەیوەندی بە نیعمەتەکەی و داواکارییەکانی لەسەر دڵمەوە هەیە. ئارەزووی ڕاستییەکەی و شکۆمەندییەکەی من دەباتە ڕێگایەکی دیاریکراو کە من تووشی ئازار دەکات. لەوانەیە تەنها ئەرکی خۆم وەک مەسیحییەک لەو شوێنەی کە دانراوم جێبەجێ بکەم؛ بەڵام نیعمەت هەرگیز بە تەنها جێبەجێکردنی ئەرکی خۆی ڕازی نییە. خودا نەهێڵێت کە تەنها بە ئەرکەوە بەند بین و ئازاد نەبین بۆ لێشاوی نیعمەتەکەی. لە یەکەم حاڵەتدا باوەڕدارەکە بە تەواوی دەوەستێت: ئەگەر نەوەستایە، گوناه دەبوو. لە حاڵەتی تردا شایەتییەک هەیە بۆ مەسیح، و نیعمەت وای لێدەکات کەسێک دڵخۆش بێت بەوەی شایستەی ئازارکێشان بێت لە پێناوی ناوی. —ویلیام کێلی، وانە سەرەتاییەکان لەسەر مەتتا
