جێگەی سەرنجێکی زۆرە کە ناوی پێنج ژن لە تۆماری نەژادنامەی مەتتا هەیە، و هەرچەندە هیچ ڕووداوێکی مێژوویی لە پەیوەندیدا بە ژمارەیەک لەو پیاوانەوە باس نەکراوە کە ناوەکانیان لەوێیە، بەڵام ڕۆحی خودا دڵی خۆش بووە کە شتێک لە مێژووی هەر یەکێک لەم ژنانەمان پێ بدات.
تامار
یەکەم لەم ژنانە تامارە، بووکی یەهودا کە وادیارە کچی کەنعانییەکان بووە، وەک خەسووکی. ئیبراهیم زۆر وریابوو سەبارەت بە هەڵبژاردنی ژنێک بۆ ئیسحاق، نابێت کچی کەنعانییەکان بێت؛ بەڵام ئیسحاق بە ئاشکرا دەستێوەردانی نەکرد لە هەڵبژاردنی عیسۆ کاتێک کچانی حیتییەکانی وەک ژن هێنا، هەرچەندە ئەوان خەمێکی گەورە بوون بۆی. یەعقوب لەلایەن ئیسحاقەوە ئەرکی پێ سپێردرا کە ژنێک لە کچانی کەنعان نەهێنێت، بەڵام یەعقوب وادیارە نیگەران نەبووە کاتێک یەهودا لەلایەن شوحاوە بە کەنعانییەکانەوە یەکخرابوو، یان کاتێک تاماری هێنا بۆ ئەوەی ببێتە ژنی کوڕە گەورەکەی، عێر.
لەم هەموویەدا زۆر فێرکاری بۆ مەسیحییەکان هەیە: چەندە دەبێت وریابین سەبارەت بە پەیوەندییەکانمان، چ بۆ خۆمان و چ بۆ منداڵەکانمان. 2 کۆرنسۆس 6:14-18 نووسراوێکە کە دەبێت لە پەیوەندیدا بەم بابەتە گرنگەوە بیری لێ بکەینەوە.
مێردەکەی تامار "لەبەرچاوی یەزدان خراپ بوو؛ و یەزدان کوشتی." براکەی، ئۆنان، لە مامەڵەکردنیدا لەگەڵ تاماردا، ناڕەزایی یەزدانی وروژاند، و ئەویش کوژرا. تامار ئارەزووی سروشتی بۆ منداڵ هەبوو و بە ئاشکرا ڕازی بوو چاوەڕێ بکات تا کوڕی سێیەمی یەهودا گەورە دەبێت بۆ ئەوەی ببێتە مێردی، کە وادیارە نیشانی دەدا کە ئەو بەهای شوێنی خۆی لە خێزانی یەعقوبدا دەزانی.
بەڵام کردەوەکەی تامار لە ڕێگریکردن لە یەهودا، کردەوەیەک نەبوو کە لە باوەڕ بە خوداوە سەرچاوەی گرتبێت، تەنانەت ئەگەر ئەو بەهای شوێنێکیشی لەو خێزانەدا دەزانی کە زانیاری خودای ڕاستەقینەی تێدا بوو. بە زمانی مرۆڤ، کردەوەکەی تامار ڕاستتر بوو لە هی یەهودا وەک خۆی دانی پێدا نا؛ بەڵام ئەوان لە ڕووی ئەخلاقییەوە وەک یەک بوون، هاوبەش بوون لە گوناهێکی گەورەدا. ڕەفتارێکی لەم جۆرە لەوانەیە گونجاو بێت بۆ خێزانەکانی کەنعانییەکان، بەڵام قێزەون بوو بۆ پیرۆزی خودای ئیبراهیم و ئیسحاق و یەعقوب.
لەوانەیە بۆمان قورس بێت کە بەهای ڕاستەقینەی تامار بە دروستی هەڵسەنگێنین. ئارەزووی ئەو بۆ منداڵ ڕاست بوو، و دەتوانین سەرسامی بەهای ئەو بین بۆ شوێنێک لەو خێزانەدا کە ناوی خودا تێیدا ناسراو بوو، و سیفەتە ڕاست و متمانەپێکراوەکان لە چاوەڕوانییە سەبردارەکەی لە بێوەژنییدا دەربڕدراوە؛ بەڵام کردەوەکانی بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی ناتوانرێت قبوڵ بکرێت، چونکە متمانەی بە خودا نەبوو و چونکە سروشتی نائاسایی گوناهەکە. فێڵەکەی ئەو پیلانگێڕییە سروشتییەی نیشان دا کە زۆر باوە لەنێو ئەوانەی هێنراونەتە شوێنێکی ئیمتیازی خودایی؛ بۆنی فێڵەکەی لابان و ئەو فێڵەی ڕێبێکا و یەعقوب دەرخست کاتێک ئیسحاقیان فریو دا. چەندە بە سروشتی خۆمان بەدوای ئەوەدا دەگەڕێین کە بەرەکەتێکی خودایی بە ڕێگەی خۆمان بەدەست بهێنین.
سەرەڕای لەدایکبوونی، فێڵەکەی، و گوناهە گەورەکەی، تامار شوێنێکی لە بەڕێزترین هێڵی نەژادنامەی مێژووی مرۆڤایەتیدا وەرگرت. لەوانەیە لەژێر هەموو چالاکییەکانی جەستەدا باوەڕێکی ڕاستەقینە بە خودای یەعقوب هەبووبێت، و ئارەزوویەکی ڕاستەقینە و خودایی چێنراو بۆ ئەوەی پەیوەندی بەوانەوە بکات کە خودای ئیبراهیم و ئیسحاقیان دەناسی. جا وایە یان نا، ئێمە دەزانین کە لە سەروەری نیعمەتەکەیدا خودا تاماری دیاری کرد، سەرەڕای هەموو ئەوەی کە ئەو بوو و کردی، بۆ ئەوەی ناوی لەگەڵ زۆرێک لە ناوە بەڕێزەکانی کتێبی پیرۆزدا، و لەگەڵ بەڕێزترین، ناوی عیسا، کوڕی پیرۆزی خودا، پەیوەست بێت. نیعمەت و بەزەیی خودایی دەتوانێت لەسەر هەموو ئەوەی کە ئێمە بە سروشتی خۆمانین، و هەموو ئەوەی کە کردوومانە، بەرز بێتەوە، بۆ ئەوەی ئێستا بەشمان لەگەڵ مەسیحدا لەبەردەم باوکدا پێ بدات، و لە ڕۆژی داهاتووی شکۆمەندیدا، و لە ماڵی باوکدا بۆ هەتاهەتایە، بەشی مەسیحمان هەبێت.
ڕاحاب
خودا نەک تەنها مێژووی ڕاحابی لە کتێبی یەشوعدا داوە، بەڵکو لێکدانەوەی ڕۆحی پیرۆزیشی لە عیبرانییەکان 11دا داوە، "بە باوەڕ، ڕاحابی لەشفرۆش لەگەڵ ئەوانەی باوەڕیان نەهێنا نەفەوتا، کاتێک سیخوڕەکانی بە ئاشتی وەرگرت." ئەوەی لەلایەن پیاوانەوە بە کردەوەیەکی خیانەتکارانە دادەنرا، لە ڕووناکیی ڕاستەقینەیدا، لەلایەن گەڕۆکی دڵەکانەوە، وەک کردەوەیەکی باوەڕ سەیر دەکرێت. ڕاحاب باوەڕی وابوو کە خودای زیندوو لەگەڵ سوپاکانی ئیسرائیلدایە، و ئیسرائیل گەلی ئەون، و ژیانی خۆی خستە مەترسییەوە بۆ ئەوەی ڕزگاری بێت کاتێک تۆڵەی خودا بەسەر نەتەوە تاوانبارەکانی کەنعاندا هات.
چ گۆڕانکارییەکی گەورە بوو بۆ ڕاحاب! ئەو ژیانێکی گوناهباری لە شاری حوکمدراو و وێرانبووی ئەریحا بەجێهێشت بۆ ئەوەی بەشێک بێت لە گەلی خودا، و لەلایەن خوداوە هەڵبژێردرێت، نەک تەنها بۆ ئەوەی لە هۆزی شاهانەدا بژی، بەڵکو بۆ ئەوەی لە هێڵی شاهانەدا بێت، داپیرەی بوعاز، کە دەبوو ببێتە باپیرە گەورەی پاشا داود. هیچ بڕیارێک لە یاسای موسادا نەبوو بۆ هێنانی کەنعانییەک، لە هیچ بارودۆخێکدا، بۆ ناو کۆمەڵی یەزدان؛ دەبوو بە تەواوی لەناو ببرێن (دێوتێرۆنۆمی 20:16-17)؛ بەڵام بەزەیی سەروەری خودا لە حاڵەتی ڕاحابدا زاڵ بوو بۆ ئەوەی بیهێنێتە شوێنێکی بەرەکەت کە لە هەر شتێک زیاتر بوو کە ئەو بتوانێت بیری لێ بکاتەوە.
ئایا حاڵەتی ڕاحاب ئاماژە بەوە ناکات کە خودا چی بۆ ئێمە کردووە؟ لە ئەفەسۆس 2دا بانگکراوین کە بیرمان بێتەوە "کە ئێوە، لە کاتی ڕابردوودا نەژادپەرست بوون لە جەستەدا ... بەبێ مەسیح، نامۆ بوون لە کۆمۆنوێڵسی ئیسرائیل، و بێگانە بوون لە پەیمانەکانی بەڵێن، هیچ هیوایەکتان نەبوو، و بەبێ خودا لە جیهاندا." ئەمە حاڵەت و بەشی ئێمە بوو پێش ئەوەی بەزەیی سەروەری خودا پێمان بگات؛ "بەڵام ئێستا لە مەسیحی عیسادا ئێوەی کە جارێک دوور بوون، بە خوێنی مەسیح نزیک کراونەتەوە ... چونکە لە ڕێگەی ئەوەوە هەردوکمان بە یەک ڕۆح دەتوانین بگەیەنە باوک" (ئایەتەکانی 11-18).
ڕووت
چیرۆکی ڕووت موئابییەکە زۆر ناسراوە، ڕۆحی پیرۆز گێڕانەوەی سەرنجڕاکێشی ئەوەی تۆمار کردووە کە چۆن ئەو پەیوەندی بە گەلی خودا ئیسرائیلەوە کرد. خۆی بێوەژن بوو، هەڵیبژارد کە ببێتە هاوڕێی دایکێکی بێوەژنی دڵشکاو، بێ هیوا، و تەنیا، کە کوڕەکانی مردبوون، بۆ ئەوەی هاوبەشی خەم و سەختییەکانی بێت، و بۆ ئەوەی تاڵیی "مارا" شیرین بکات بە پشتگیریکردنی بەوەی کە لە کێڵگە کشتوکاڵییەکاندا کۆی دەکردەوە.
هەڵبژاردنە بەرزەکەی لە وشە جوانەکاندا دەدۆزرێتەوە، "داوام لێ مەکە کە بەجێت بهێڵم، یان بگەڕێمەوە لە دوای تۆ: چونکە بۆ کوێ بچیت منیش دەچم؛ و لە کوێ بمێنیتەوە، منیش دەمێنمەوە: گەلەکەی تۆ دەبێتە گەلەکەی من، و خوداکەی تۆ دەبێتە خوداکەی من." ئەو ڕێگایەکی هەڵبژارد کە پێچەوانەی سروشت بوو؛ ڕێگایەک کە تەنها بە هێزی ڕاکێشانی خودا دەتوانرا بگیرێتەبەر. خەسووکی، ئۆرفا، ڕێگای سروشتی گرتەبەر، گەڕایەوە بۆ گەلەکەی و خوداوەندەکانی، و ئێمە چیتر هیچی لێ نابیستین. ڕووت، بە دڵسۆزی و خۆشەویستییەکی یەکگرتوو ڕوو لە خاکی ئیسرائیل دەکات، و ڕوو لە خودای ئیسرائیل دەکات، و کردەوەکانی بە شکۆیەکی ئەخلاقی و شاهانە بە شێوەیەکی نەسرەوتن لە لاپەڕەکانی ئیلهامی خوداییدا نووسراون.
دوای ئەوەی چارەنووسی خۆی لەگەڵ ناعۆمیدا یەکخست، ڕووت ڕازی بوو کە خۆی بخاتە دەستی ئەو، سەرەتا داوای کرد کە ڕێگەی پێ بدرێت لە کێڵگە گەنمەکاندا کۆ بکاتەوە، پاشان گوێڕایەڵی خەسووکی بوو لە هەموو ئەوەی کە داوای لێ دەکرد بیکات. ڕوودانی ئەوەی کە لە کێڵگەکانی بوعازدا دەرکەوت، بێ گومان لەلایەن یەزدانی خودای ئیسرائیلەوە ئاراستە کرابوو، هەرچەندە ئەو خۆی نەیدەزانی، لەژێر باڵەکانی ئەودا متمانەی پێ کردبوو. ڕووت کەمێک تێدەگەیشت لەو بەرەکەتانەی کە لە وشەکانی بوعازدا بوون، کاتێک پێی گوت، "یەزدان پاداشتی کارەکەت بداتەوە، و پاداشتێکی تەواو لەلایەن یەزدانی خودای ئیسرائیلەوە پێت بدرێت." لەو کاتەدا هیچ بەڵگەیەک نەبوو لەسەر ئەو بەرەکەتانەی کە زۆر زوو دەبوونە هی ئەو لە پەیوەندیدا بە بوعازەوە، یان لە ئاسۆی دووری پەیوەندییەکەی لەگەڵ یەهۆڤا مەسیح، خۆی.
موئابییەک، یاسای موسا دەڵێت، "ناچێتە ناو کۆمەڵی یەزدان؛ تەنانەت تا نەوەی دەیەمیشیان بۆ هەتاهەتایە ناچنە ناو کۆمەڵی یەزدان" (دێوتێرۆنۆمی 23:3)؛ بەڵام ڕووت هەڵیبژارد کە پەیوەندی بە ئیسرائیلەوە بکات و لەلایەن یەهۆڤاوە قبوڵ کرا. بەڕاستی، "ئەو شتانەی کە بۆ مرۆڤ مەحاڵن، بۆ خودا مومکینن." ڕووت بە سروشتی خۆی کەسایەتییەکی زۆر جیاوازی لە ڕاحاب هەبوو، چونکە، بوعاز بە ڕووتی گوت، "هەموو شاری گەلەکەم دەزانن کە تۆ ژنێکی پاکیت." بەڵام هەمان نیعمەتی سەروەری پێویست بوو بۆ هێنانی کەنعانییە بێڕەوشتەکە، و موئابییە پاکەکە، بۆ ناو خێزانەکانی ئیسرائیل، و بۆ ناو هێڵی شاهانە. هیچ کامیان بە سروشتی خۆیان داوای بەرەکەتێکی خوداییان نەبوو؛ هەردووکیان بە یاسا دەرکرابوون. نیعمەتی خودایی بوو کە بەرەکەتدارانی کردن، و باوەڕ بوو کە توانییان بەدوای ئەوەدا بگەڕێن کە پەیوەندی بە گەلی خوداوە بکەن.
لەگەڵ ئەواندا، ئێمە سەلماندوومانە کە خودا "دەوڵەمەندە بە بەزەیی، بۆ خۆشەویستییە گەورەکەی کە پێی خۆشی ویستین ... چونکە بە نیعمەت ڕزگار کراون لە ڕێگەی باوەڕەوە؛ و ئەوەش لە خۆتانەوە نییە: دیاری خودایە." وەک ڕووت، ئێمە بەرەکەتەکانی ئێستای نیعمەتمان هەیە، و لە سەردەمەکانی داهاتوودا "دەوڵەمەندییە زۆرەکانی نیعمەتەکەی."
بەتشەبا
ئەوەی بەسەر منداڵەکانی بەتشەبادا هات، بیرمان دەخاتەوە لە نووسراوەکە، "کەواتە چاکە و توندی خودا ببینە" (ڕۆما 11:22). ئەو منداڵەی کە لە گوناهی داودەوە لەدایک ببوو، لەلایەن یەزدانەوە لێی درا، و مرد؛ بەڵام منداڵی دووەمی، سولەیمان، لەلایەن خوداوە هەڵبژێردرا بۆ ئەوەی جێگەی داود بگرێتەوە وەک پاشای ئیسرائیل.
کاتێک ئەم منداڵە لەدایک بوو، "ناوی نا سولەیمان، و یەزدان خۆشی ویست؛ و لە ڕێگەی ناتانی پێغەمبەرەوە نارد؛ و ناوی نا یەدیدیا (خۆشەویستی یەهۆڤا)، لەبەر یەزدان" (2 ساموئیل 12:24-25). خۆشەویستی یەهۆڤا بۆ سولەیمان، خۆشەویستییەکی سەروەری، بوو کە خستییە سەر تەخت.
بەپێی یاسا، وەک ژنی حیتییەک، بەتشەبا هیچ شوێنێکی لە کۆمەڵی یەزداندا نەدەبوو؛ و لەوانەیە بیرمان کردبێتەوە کە پەیوەندییە تاوانبارەکەی لەگەڵ داوددا بۆ هەتاهەتایە لە ئیمتیازاتەکانی خودایەکی پیرۆز بێبەشی دەکرد. ئەو بە باوەڕی ڕاحاب، یان بە سیفەتە جوانەکانی ڕووت، پێشکەش نەکراوە؛ بەڵکو وەک کەسێک کە سەرەڕای ئەو بێڕێزییەی کە ناوی پیس کردبوو، لەلایەن خوداوە لە سەروەری نیعمەتەکەیدا هەڵگیرایەوە بۆ ئەوەی منداڵێک بهێنێتە دنیاوە بۆ ئەوەی لەسەر تەختی داود دابنیشێت، خۆی لە ڕێگەی نیعمەتی سەروەرییەوە باپیرەی مەسیحی ئیسرائیل بوو.
لەوانەیە بیرمان کردبێتەوە کە ژنێکی تری داود دەبوو میراتگری تەختەکە دابین بکات، یەکێک کە هیچ خەوشێکی لەسەر کەسایەتییەکەی نەبێت؛ بەڵام لێرەدا فێر دەبین، وەک لە زۆر بەشی تری وشەی خودادا، "بیرکردنەوەکانی من بیرکردنەوەکانی ئێوە نین، و ڕێگاکانی منیش ڕێگاکانی ئێوە نین، یەزدان دەفەرموێت؛ چونکە وەک ئاسمان لە زەوی بەرزترە، بە هەمان شێوە ڕێگاکانی من لە ڕێگاکانی ئێوە بەرزترن، و بیرکردنەوەکانی من لە بیرکردنەوەکانی ئێوە" (ئیشایا 55:8-9). خودا زۆرجار ئەوانەی کە کەمترین ئەگەریان هەیە هەڵدەبژێرێت بۆ جێبەجێکردنی ویستی خۆی. کێ بیری دەکردەوە کە خودا ماسیگرانی نەخوێندەوار هەڵدەبژێرێت بۆ ئەوەی ببنە هاوڕێی کوڕەکەی لەسەر زەوی، و لەسەر تەختەکان دابنیشن و حوکمی هۆزەکانی ئیسرائیل بدەن؟ کێ بیری دەکردەوە کە خودا دزێکی جنێودەر و مردوو هەڵدەبژێرێت، بۆ ئەوەی بەهای و ناوی یەزدان بناسێنێت کاتێک لەسەر خاچ بوو، و باسی شانشینی داهاتووی بکات؟ کێ بیری دەکردەوە کە خودا ئەو پیاوە بانگ دەکات کە جلەکانی بکوژانی ستێفان لەبەر پێی دانرابوون بۆ ئەوەی ئەوەی ستێفان بینیبووی، "شکۆمەندی خودا و عیسا،" لە شایەتیدان بۆ نەژادپەرستەکاندا هەڵبگرێت، و ژیانی خۆی لە دڵسۆزیدا بۆ ئەوەی کە پێشتر لێی دەترسا، دابنێت؟ و کێ بیری دەکردەوە کە خودا، لە سەروەری خۆیدا، بوونەوەرە بێ بەهاکانی وەک تۆ و منی هەڵدەبژارد بۆ ئەوەی لەم جیهانەدا بۆ مەسیح بژین، و لە ڕۆژی داهاتوودا هاوبەشی شکۆمەندییەکەی بین، و شوێنی خۆشی و خۆشەویستییەکەی لە ماڵی باوکدا بۆ هەموو هەتاهەتایە؟
مریەم
هەرچەندە مریەم، دایکی عیسا، هیچ یەکێک لە بێبەشبوونە سروشتییەکانی ژنانی تر لە نەژادنامەی مەتتادا نەبوو، بەڵام سەروەری نیعمەتی خودا لە هەڵبژاردنی ئەودا دەرکەوت وەک چۆن لە هێنانی ئەوانی تردا بۆ ناو هێڵی شاهانە دەرکەوتبوو. ئەو کەنعانی نەبوو، وەک تامار و ڕاحاب، نە موئابی نەبوو، وەک ڕووت، نە لەگەڵ حیتییەکدا یەک نەخرابوو، وەک بەتشەبا: ئەو لە ماڵی شاهانەی داود بوو لە نەوەیەکدا کە ڕۆحی خودا لە ئینجیلی لۆقادا شوێنپێی هەڵگرتووە، و ئەو دەستگیرانی کەسێک بوو کە دەیتوانی مافی خۆی بۆ تەختی داود نیشان بدات.
سەرەڕای ئەوە، سیفەتە ئەخلاقییە سەرنجڕاکێشەکانی مریەم هەبوون. قبوڵکردنی خێرای پەیامی فریشتەکان متمانەی هێمن و سادەی ئەو بە یەهۆڤا و بە وشەکەی نیشان دەدات، و ڕۆحی نەرم و نیانی ستایشی خۆی لە وشە خۆشەکاندا دەڕێژێت، "گیانم یەزدان گەورە دەکات، و ڕۆحم لە خودای ڕزگارکەرمدا دڵخۆش بووە." لە کاتێکدا دڵخۆش بوو بە بەرەکەتەکەی، دەیگوت، "لە ئێستاوە هەموو نەوەکان بە پیرۆزم دەزانن"؛ هیچ هەوڵێک بۆ گەورەکردنی خۆی نییە؛ هەموو ستایشەکەی بۆ خودایە کە بەو شێوەیە "زۆر بەخشندە" بووە لەگەڵی، خودایەک کە بە بەزەیی سەروەرییەوە بەرامبەر هەژاران کار دەکات بە پڕکردنی "برسییەکان بە شتی باش،" و دەوڵەمەندەکان بە دەستی بەتاڵ دەنێرێتەوە. ئەو خودایەکە کە یارمەتی خزمەتکارەکەی ئیسرائیل دەدات، "لە بیرهێنانەوەی بەزەییەکەیدا." ڕاوێژەکانی هەتاهەتایەت، و زۆرێک لە نووسراوەکانی پەیمانی کۆن دەبوو لە منداڵەکەی مریەمدا جێبەجێ بکرێن؛ و خودا، لە چاکەی سەروەری خۆیدا دەفرێکی هەڵبژاردبوو، و دەفرێکی گونجاو، بۆ دووگیانبوونی "شتە پیرۆزەکە." تەنانەت کاتی هاتنی مەسیح بۆ جیهان بە وردی لە پێشبینی دانیالدا پێشبینی کرابوو، و ئیشایا نووسیبووی، "سەیری بکە، کچێکی پاکیزە دووگیان دەبێت، و کوڕێک دەهێنێتە دنیاوە، و ناوی دەنێت ئیمانوێل." کاتێک لیا چوارەمین کوڕی هێنایە دنیاوە، "گوتی، ئێستا ستایشی یەزدان دەکەم: بۆیە ناوی نا یەهودا،" کە بە واتای "ستایش" دێت. و چەندە گونجاوتر بوون ئەو ستایشانەی کە هاتن و لەدایکبوونی منداڵەکەی مریەمیان پێشوازی لێ کرد! ستایش لە مریەمەوە، ستایش لە ئەلیزابێتەوە، ستایش لە زەکەریاوە، ستایش لە سوپای ئاسمانییەوە، ستایش لە سیمۆنی پیر و لە ئاناوە، و پەرستنی مەجوسەکان کە خودا لە دوورەوە هێنابوونی. زۆر زوو گەردوونێک لە خۆشی دەبێت، پڕ لە ستایشی خودا و بەرخەکە، و هەمووی لە ئەنجامی هاتنی منداڵەکەی مریەم بۆ جیهان، کوڕی پیرۆزی خودا. لە کاتێکدا چاوەڕێی بەشمانین لە ستایشەکانی ئەو ڕۆژە خۆشە، بۆ ئێمە ڕۆژی هەتاهەتایی، ئیمتیازاتی ئێمەیە، وەک ئەوانەی کە نیعمەتی سەروەری خودا دەناسن کە ئێمەی لە پەیوەندیدا بە مەسیحەوە بەرەکەتدار کردووە بۆ ئەوەی "قوربانی ستایش بە خودا بە بەردەوامی پێشکەش بکەین،" و، لە کۆبوونەوەدا، بەشداری ستایشەکان بکەین کە کوڕەکە بۆ باوک دەیانبات.
