باوکی خۆشەویستمان پرۆسەی شکانەوە و ئەوەی شکاوە بەکاردەهێنێت بۆ گۆڕین، بەهێزکردن و بەرەکەتدارکردن.
شکانەوە – بەشی ٥
مانگی ڕابردوو، سەیری ئەوەمان کرد کە چۆن خودا شکانەوە بەکاردەهێنێت بۆ باشترکردنی پەیوەندیمان، هەم لەگەڵ ئەودا و هەم لەگەڵ ئەوانی تردا. ئەم مانگە دەبینین چۆن خودا شکانەوە بەکاردەهێنێت بۆ بەرەکەتدارکردنی گەلەکەی.
شکاو بۆ بەرەکەتدارکردن
«کەسێکی ژیر کە ئازار دەچێژێت، سەیری ناوەوەی خۆی ناکات، بەڵکو سەیری دەرەوە دەکات. هیچ چارەسەرکەرێک کاریگەرتر نییە لە چارەسەرکەرێکی بریندار.» — فیلیپ یانسی
«هەموو سۆزێکی میهرەبان کە بۆ مەسیح بۆنێکی خۆشە، و ڕۆحی مەسیحییەک پڕ دەکات لە شیرینی و بۆنێکی ئاسمانی، سۆزێکی دڵشکاوە. خۆشەویستییەکی ڕاستەقینەی مەسیحی، چ بۆ خودا بێت یان بۆ مرۆڤ، خۆشەویستییەکی دڵشکاو و بێفیزییە.» — جۆناسان ئێدواردز
«ئەگەر ڕێگە بە خۆپەرستی جەستەیی، بێباکیی دەروونی، بێهەستیی ڕەوشتی، یان لاوازیی ڕۆحی بدەیت، هەموو ئەوانەی لە پەیوەندیدا لەگەڵتدان ئازار دەچێژن.» — ئۆسواڵد چامبێرز
بەردە شکاوەکان دەبنە کانی
دەبێت کارێکی سەخت بووبێت کە هەموو نەتەوەی ئیسرائیل، گەنج و پیر، لەگەڵ موڵک و ماڵ و ئاژەڵەکانیان «بەناو بیابانێکی فراوان و ترسناکدا، ئەو خاکە تینوو و بێئاوەدا» (دێوتێرۆنۆمی ٨:١٥) ڕابەرایەتی بکەیت. هەندێک جار خەڵکەکە بێئومێد دەبوون و داوای ئاویان دەکرد. خودا ڕازی بوو لەلای بەردەکە لە حۆرێب چاوی بە موسا بکەوێت، و کارێکی سادەی پێدا: «بەردەکە لێبدە، و ئاو لەوێوە بۆ خەڵکەکە دێتە دەرەوە بۆ خواردنەوە» (دەرچوون ١٧:٦).
نزیکەی ٤٠ ساڵ دواتر، نەوەیەکی نوێی ئیسرائیلییەکانیش بێئومێد بوون و داوای ئاویان دەکرد. خودا ڕازی بوو لەلای بەردێک لە قادش چاوی بە موسا بکەوێت، هەمان شوێن کە باوکانیان ١٢ سیخوڕیان لێوە ناردبوو بۆ گەڕان بەدوای خاکی بەڵێندراودا. کارەکەی سادە بوو: «قسە لەگەڵ ئەو بەردە بکە لەبەردەم چاویان و ئاوەکەی دەڕژێنێت» (ژمارەکان ٢٠:٨). لە نووسینەکانی دواتردا پێمان دەوترێت چی بەسەر ئەم بەردانەدا هات. ئیشایا ڕوونی کردەوە: «بەردەکەی شکان و ئاو هەڵقوڵا» (ئیشایا ٤٨:٢١). لە زەبورەکاندا دەخوێنینەوە: «بەردەکانی لە بیاباندا شکان و ئاوی پێدان» (زەبور ٧٨:١٥)، و «بەردەکەی کردەوە، و ئاو هەڵقوڵا» (زەبور ١٠٥:٤١). سەرنج بدە کە بەردەکان شکان بۆ ئەوەی خەڵکەکە بەرەکەتدار بن.
ئەم بیرۆکەیە لەوانەیە لە مێشکی پۆڵسدا بووبێت کاتێک مەسیحی بە بەردێک بەراورد کرد (١ کۆرنسۆس ١٠:٤). دەبوو بمرێت (بشکێت) بۆ ئەوەی ئێمە بەرەکەتدار بین. بەهۆی ئەم لێکچوونەوە، هەندێک ئەم بەردانە وەک جۆرێک لە مەسیح دەبینن. بەڵام لەوانەیە ئێمەش ببینین کە شکاندنی بەردەکە بنەمایەکی ڕۆحی نیشان دەدات کە لە شوێنێکی تردا لە کتێبی پیرۆزدا دۆزراوەتەوە – کە خودا شتە شکاوەکان و خەڵکی شکاو بەکاردەهێنێت بۆ بەرەکەتدارکردنی ئەوانی تر. سەرنج بدە لەم وردەکارییە سەرنجڕاکێشانەی خوارەوە.
خودا بەردەکانی شکان
هەرچەندە موسا دەبوو لە هەموو حاڵەتێکدا شتێک بکات – لێدان و قسەکردن – ئەم کردارانە بە تەنیا بەردەکانیان نەشکاند. تەنانەت دوو لێدانە بێئومێدەکەی بەردەکەی لە قادش نەشکاند (ژمارەکان ٢٠:١١). بە هەمان شێوە، ئێمە پشت بە دەستێوەردانی خودا دەبەستین لە شکاندنی بەردەکاندا. ئەمەش هانمان دەدات بەم شێوەیە نوێژ بکەین:
• «خودایە، دڵە خۆپەرستەکەم بشکێنە، و یارمەتیم بدە ئازاری ئەوانی تر هەست پێبکەم.»
• «خودایە، شانازی و لووتبەرزیم بشکێنە، و یارمەتیم بدە بێفیز و نەرمونیان بم.»
• «خودایە، هەڵوێستی هەموو شتزانیم بشکێنە و یارمەتیم بدە لە ئەوانی ترەوە فێر بم.»
• «خودایە، حەزم بۆ کۆنترۆڵکردن بشکێنە، و بمکە بە خزمەتکارێکی بێفیز.» شکانەوە زیاتر لە ویستێکی سادە پێویستە. شتێکی ڕۆحی دەبێت ڕووبدات.
خودا ئاوەکەی لێهێنا
ئاسایی نییە بەردە شکاوەکان ببنە کانی ئاو. ئەزموونەکانی شکانەوە دەتوانن ببنە هۆی تووڕەیی، خۆبەزەیی یان «خەمێکی دنیایی» (٢ کۆرنسۆس ٧:١٠). ئەگەر بمانەوێت ئەوانەی دەوروبەرمان بەرەکەتدار و تازە بکەینەوە، زیاتر لە بەردی شکاو پێویستمانە. پێویستمان بەوەیە خودا لە ڕێگەی ئەوەی شکاوە کار بکات.
گوێڕایەڵی لە پرۆسەی شکانەوەدا گرنگە
کاتێک خودا دەڵێت قسە لەگەڵ بەردەکە بکە، دەبێت قسەی لەگەڵدا بکەین نەک لێی بدەین. نیعمەتی خودا دڵنیایی دا کە ئاوەکە دەڕژێت، بەڵام ئەو لە ناگوێڕایەڵی باشی موسا ڕازی نەبوو. بەرەکەتی خودا لە خزمەتگوزاریدا هەرگیز نابێت وەک بەڵگەی ڕەزامەندیی ئەو وەربگیرێت.
ڕاستییەکە ئەوەیە کە هەندێک کەس بە ڕاستی لە ڕێگەی خزمەتگوزاریی مزگێنیدەرێکی بێئەخلاق، وتارەکانی مامۆستایەکی لادەر لە ڕووی فێرکارییەوە و سەیری کۆپییە دزراوەکانی ڤیدیۆ مەسیحییەکانەوە دەگۆڕدرێن. تیۆلۆژیای دروست و بنەما ئەخلاقییەکان دەبێت لە وشەکەیەوە وەربگیرێن، نەک لە ئەزموونمانەوە. باوکمان ئارەزووی منداڵانێک دەکات کە گوێڕایەڵییان لەسەر بنەمای پیرۆزی و ڕاستیی ئاشکراکراو بێت. بەرەکەتەکانی ئەو هەمیشە کرداری نیعمەتن.
جەژنی کەپرەکان ساڵانە حەوت ڕۆژی خایاند. لە ڕۆژی کۆتاییدا، «عیسا وەستا و بە دەنگێکی بەرز وتی: «ئەگەر کەسێک تینوو بێت، با بێتە لام و بخواتەوە. هەرکەسێک باوەڕم پێبکات، وەک کتێبی پیرۆز وتوویەتی، ڕووباری ئاوی زیندوو لە ناخییەوە دەڕژێت» (یۆحەننا ٧:٣٧-٣٨). کاتێک توێکڵی ڕەق و جەستەییمان دەشکێت، ڕۆحی پیرۆز خۆی دەردەخات بە بەرەکەتدارکردن، هاندان و تازەکردنەوەی ئەوانی تر لە ڕێگەی ئێمەوە. ئەوانەی شکاون هەوڵ دەدەن بدەن نەک وەربگرن، ئەوانی تر بونیاد بنێن نەک کارەکانیان ناشرین بکەن، خزمەتی ئەوانی تر بکەن نەک ڕابەرایەتی و کۆنترۆڵ بکەن. ئەوانەی شکاون ئاگادارن کە بەبێ کاری ڕۆحی پیرۆز لە ڕێگەی ئەوانەوە، ئەوان بۆ ئەوانەی دەوروبەریان بێسوودن وەک بەردێکی ڕەق و وشک لە «خاکێکی تینوو و بێئاو.» ئایا تۆ بەکاردەهێنرێیت بۆ بەرەکەتدارکردنی ئەوانی تر؟ ئایا هەست دەکەیت خودا هەوڵ دەدات شتێک لە تۆدا بشکێنێت؟ خودا هێشتا دەیەوێت «بەردی ڕەق بکاتە کانی ئاو» (زەبور ١١٤:٨).
گۆزەی شکاو ئازار کەم دەکاتەوە
گۆزەی گڵینە شکاوەکان بەزۆری لەسەر کۆگای زبڵ کۆتاییان دێت. گۆزەیەکی شکاو پەیوەندی بە شتێکی «سووککراو ... شتێک کە کەس نایەوێت» (یەرمیا ٢٢:٢٨) هەیە. لە ناوەڕاستی سەختییە قورسەکاندا، پاشا داود بانگی خودای کرد: «خودایە، بەزەییت پێمدا بێتەوە، چونکە من لە تەنگانەدام ... هێزم لەبەر ناخۆشییەکەم کەم دەبێتەوە.» و هاوڕێکانی چۆن سەیریان دەکرد؟ «وەک مردوو لەلایەن ئەوانەوە لەبیرکراوم؛ بوومەتە وەک گۆزەیەکی شکاو» (زەبور ٣١:٩-١٢). بەڵام، وەک دەبینین، گۆزەی شکاو دەتوانێت زۆر بەسوود بێت.
کارەساتەکانی ئەیوبت بیرە؟ سامان و منداڵەکانی لەدەستدا. پاشان خودا ڕێگەی بە شەیتان دا کە ئازاری بدات «بە برینی ئازاربەخش لە بنی پێیەوە تا سەر سەری» (ئەیوب ٢:٧). کاتێک لەناو خۆڵەمێشدا دانیشتبوو، ژنەکەی پێشنیاری کرد «نەفرەت لە خودا بکات و بمرێت!» پاشان سێ هاوڕێکەی گەیشتن (ئەیوب ٢:٩-١١).
دوای ماوەیەکی بێدەنگیی ژیرانە، تیۆلۆژیای خۆیان، شیکردنەوەیان بۆ دۆخەکەی و پلانێکی کاریان لەگەڵیدا هاوبەش کرد. بە ئازارەوە ئەیوب ئاماژەی پێدان وەک «دڵنەوایی کەرە بەدبەختەکان» (ئەیوب ١٦:٢). چی ئازارەکەی کەم دەکردەوە کاتێک چاوەڕێی ئەوە بوو خودا خۆی ئاشکرا بکات؟ «ئەیوب پارچەیەک گۆزەی شکاو وەرگرت و خۆی پێ خوران کاتێک لەناو خۆڵەمێشدا دانیشتبوو» (ئەیوب ٢:٨).
ئایا ژیانی تۆ پارچە گۆزەی شکاو لەخۆدەگرێت؟ خودای باڵادەستمان دەتوانێت برینەکانت، هەڵەکانت، شکستەکانت، و تەنانەت ئەزموونە ئازاربەخشە بەردەوامەکەت بەکاربهێنێت. دەتوانێت بەکاریان بهێنێت بۆ قووڵکردنەوەی تێگەیشتن و نرخاندنت بۆ نیعمەتەکەی؛ هەروەها دەتوانێت بەکاریان بهێنێت بۆ فێرکردن، دڵنەوایی و هاندانی ئەوانی تر. نیعمەتی خودا لەگەڵ ئەزموونی شکاوی تۆدا وادەکات زیاتر دەستڕاگەیشتوو بیت بۆ ئەوانی تر.
کاتێک ئەم وشانە دەنووسم، هاوسەرەکەم تووشی ماندووبوونێکی زۆر بووە. لە ٢٢ ساڵی هاوسەرگیریماندا زۆر سەرکێشیی خۆشمان پێکەوە لە ئینگلتەرا، کەنەدا، کۆڵۆمبیا، و ئێستا لە هۆڵەندا ژیاوە. هەرگیز نەمدیوە ئەوەندە لاواز و لە ڕووی سۆزەوە ناجێگیر بێت. ئەو لە ئازاردایە. ماندووە و دەیەوێت بخەوێت، بەڵام ناتوانێت. دەیەوێت متمانە بە خودا بکات، بەڵام بەردەوام نیگەرانە لەسەر بچووکترین وردەکارییەکانی ژیان. خەڵکی خۆشدەوێت بەڵام ئێستا خۆی لێیان دەپارێزێت. لەگەڵ چوار منداڵمان کە هێشتا لە ماڵەوەن، و ناچارین گەشتەکانمان سنووردار و هەڵبوەشێنینەوە، ژیان تا ڕادەیەک ئاڵۆزە.
ئاگادارم کە هەندێک لە پیرۆزە خۆشەویستەکان بانگکراون بۆ ژیانی ئازارێکی قووڵتر لە هی ئێمە، و هێشتا پرسیارێک دێتە پێش: چۆن شانشینی خودا لە ڕێگەی ئەم سنووردارکردنە ئازاربەخش و بێئومێدکەرەوە پێشدەکەوێت؟ ئایا خودا ناتوانێت مەبەستەکەی بە شێوەیەکی تر بەدەست بهێنێت؟ ئایین و باوەڕ لێرە لە باشووری هۆڵەندا بابەتێکی سروشتیی گفتوگۆ نین. لە ڕاستیدا، بەزۆری بە شێوەیەکی ژیرانە خۆیان لێ دەپارێزن. بە زانینی ئەوەی هاوسەرەکەم تووشی ماندووبوونێکی زۆر بووە، دراوسێکەمان بە هەندێک گوڵەوە هات بۆ سەردان. لە کاتی سەردانەکەدا، پرسیاری لە هاوسەرەکەم کرد دەربارەی ئەو کڵێسایەی کە دەچینە ناوی. هەرگیز پێشتر ئەمەی نەکردبوو! بۆچی ئێستا؟ لەوانەیە کاتێک شکاو و لاواز بین، هەڕەشە نەبین.
زۆربەمان لە چیرۆکە سەرکەوتووە دەستکردەکانی مزگێنیدان بێزارین، کە تێیدا هەندێک کەس هەمیشە دڵخۆش، ڕۆحی، تەندروست دەردەکەون، و «سەرکەوتنەکەیان» وەک یاسایەک بۆ هەمووان بانگەشەی بۆ دەکرێت – کە تێیدا هەموو شتێک کە ڕوودەدات دەتوانرێت ڕوون بکرێتەوە و لەناو سندووقی تیۆلۆژیای ڕێکدا دابنرێت. ئەوانەی برین و پارچە گۆزەی شکاو هەڵدەگرن خەڵکی ڕاستەقینەن؛ و ئێمە حەز دەکەین گوێ لە خەڵکی ڕاستەقینە بگرین و لەگەڵیان بین چونکە وشەکانیان کێشیان هەیە. خودا دەتوانێت بەکاریان بهێنێت بۆ دڵنەوایی ئەوانی تر لە ئازاردا. «ستایش بۆ خودا و باوکی گەورەمان عیسای مەسیح، باوکی بەزەیی و خودای هەموو دڵنەوایی، کە لە هەموو ناخۆشییەکانماندا دڵنەواییمان دەکات، بۆ ئەوەی بتوانین ئەوانەی لە هەر ناخۆشییەکدان دڵنەواییان بکەین بەو دڵنەواییەی کە خۆمان لە خوداوە وەرمانگرتووە» (٢ کۆرنسۆس ١:٣-٤). کاتێک شکاوین زۆرجار شتێک لە خوداوە وەردەگرین کە دەتوانین لەگەڵ ئەوانی تردا هاوبەشی بکەین.
ماوەیەک لەمەوبەر ژنێک سەردانی کردین کە چەند ساڵێک پێشتر تووشی ماندووبوونێکی زۆر بووبوو. یەکێک لە «پارچە گۆزە شکاوەکانی» ئەوەیە کە هێشتا دەرمانی دژە خەمۆکی دەخوات. حەزی لێیە بەبێ ئەوان بژی. هەوڵی داوە. بەڵام پێکهاتە لاوازەکەی هێشتا پێویستی پێیانە. شایەتیدانەکەی هاندانێک بوو بۆ ئێمە. چەند هەفتەیەک لەمەوبەر، برایەک لە کڵێسای ناوخۆییماندا ئەزموونی خۆی لەگەڵ ماندووبوونەکەی لە کاردا لەگەڵمدا هاوبەش کرد. ئێستا کتێبێک دەخوێنمەوە دەربارەی مەسیحییەکان و خەمۆکی، کە لەلایەن پزیشکێکی مەسیحییەوە نووسراوە کە خۆی چەندین ساڵ لەگەڵ خەمۆکیدا جەنگاوە. کتێبێکی زۆر جیاواز دەبوو ئەگەر خۆی ئازاری نەچێشتبا. لەوانەیە هەرگیز نەنووسرابای!
ئایا ژیانی تۆ برین و پارچە گۆزەی شکاو لەخۆدەگرێت؟ ئەگەر وایە، وا نیشان مەدە کە وانییە. گۆزە شکاوەکەت مەشارەوە. خودا گۆزە شکاوەکان بەکاردەهێنێت بۆ فێرکردن، دڵنەوایی و هاندانی ئەوانی تر.
