کاتێک باس لە بابەتی نەخۆشی دەروونی دەکەین، باس لە کۆمەڵێک نەخۆشی زۆر فراوان دەکەین، لە خەمۆکی سووکەوە تا شیزۆفرینیا. بە سادەیی، نەخۆشی دەروونی حاڵەتێکە کە توانای کەسێک بۆ بیرکردنەوە، هەستکردن، پرۆسێسکردن، و وەڵامدانەوەی بارودۆخەکانی ژیان بە شێوەیەکی گونجاو کەم دەکاتەوە. مێشکی مرۆڤ ناوەندی کۆنترۆڵی جەستەمانە؛ کاتێک ئەمە لە کار دەکەوێت، هەموو شتێکی تر کاریگەر دەبێت و دەتوانێت ببێتە هۆی بیرکردنەوە و کردارەکانی ئازاربەخش یان زیانبەخش. نەخۆشییە دەروونییەکان دەتوانن دیدگای ئێمە بۆ خودا و بۆ ئەوانەی لە ژیانماندان بشێوێنن. هەندێک جار، نەخۆشییە دەروونییەکان بەشداری لە ڕەفتاری گوناهکارانەماندا دەکەن. بەڵام هەواڵە خۆشەکە ئەوەیە کە خودا خودایەکی بەزەییدارە کە خەباتەکانمان دەبینێت و دەتوانێت یارمەتیمان بدات فێر بین چۆن نەخۆشی دەروونی بەڕێوە ببەین و تەنانەت یارمەتی، چاکبوونەوە، و هیوا بهێنێت!
ڕاستییەکە ئەوەیە کە زۆر کەس هێشتا بە تەواوی لە نەخۆشی دەروونی تێناگەن. دەتوانێت چەندین هۆکاری نەخۆشی دەروونی هەبێت. هەندێک لەو هۆکارانە دەتوانن بۆماوەیی بن؛ ئەوانی تر دەتوانن ناتەوازی هۆرمۆنی یان کیمیایی بن. زۆر فاکتەر وەک خۆراک، وەرزش، و خەو کاریگەرییان لەسەر تەندروستی دەروونی هەیە. لە زۆربەی حاڵەتەکاندا، ڕاوێژکاریی پیشەیی، دەرمانی گونجاو، و چارەسەری لێهاتوو دەتوانن یارمەتی کەمکردنەوەی ئەو نیشانانە بدەن. هەندێک نەخۆشی دەروونی بەهۆی ڕووداوە دڵتەزێنەکان یان خراپ بەکارهێنان لە منداڵیدا دروست دەبن و، جارێکی تر، دەبێت بە وریاییەوە چارەسەر بکرێن.
فاکتەرێکی تر هەیە کە زۆرجار پشتگوێ دەخرێت. زۆرجار، ئەوەی کە ئێمە پێی دەڵێین نەخۆشی دەروونی پێکهاتەیەکی ڕۆحی هەیە، و ئەگەر چارەسەر نەکرێت، کەسێک لە کۆت و بەنددا دەهێڵێتەوە. ئێمە بە وێنەی خودا دروست کراوین. ئەو بوونێکی سێیەکییە – خودای باوک، خودای کوڕ، و خودای ڕۆح. ئەو ئێمەی بە وێنەی خۆی دروست کردووە: ڕۆح، گیان، و جەستە. وەک ئەوانەی بە وێنەی خودا دروست کراوین، ژیانێکمان هەیە کە جیاوازە لە ژیانی ئاژەڵان یان ڕووەکەکان. کرداری نێردراوان 17:28 پێمان دەڵێت کە، «لە ئەودا دەژین و دەجووڵێین و بوونمان هەیە.» کتێبی پیرۆزیش فێرمان دەکات کە بەبێ مەسیح لە ژیانماندا، ئێمە لە خودا و هەموو ئەوەی کە ئەو دەیەوێت چێژی لێ وەرگرین، جیاکراوینەتەوە، کە لە ناسینی ئەو و بوون لە پەیوەندیدا لەگەڵیدا دێت. لە ڕاستیدا، کتێبی پیرۆز فێرمان دەکات کە بەبێ ئەم پەیوەندییە، ئێمە لە تاوان و گوناهەکانماندا مردووین، واتە ئێمە لە ڕووی ڕۆحییەوە مردووین و ناتوانین وەک بوونێکی تەواو بژین (ئەفەسۆس 2:1-3). بۆشاییەک هەیە، و زۆرجار هەوڵ دەدەین بە شتی تر پڕی بکەینەوە. بەڵام ئەو شتانە لە کۆتاییدا شکستمان پێ دەهێنن و دەتوانن بەشداری لە نەخۆشی دەروونیدا بکەن. یەکەم هەنگاو بۆ بوون بە تەواوی ڕۆحی ئەوەیە کە پێویستی خۆمان بناسین و ژیانی هەتاهەتایی لە ڕێگەی خودا عیسای مەسیحەوە وەرگرین. ئەو ساتەی کە مەسیح وەردەگرین، ئەو ڕۆحمان زیندوو دەکاتەوە، واتە ئێمە لە مەسیحدا زیندوو دەکرێینەوە و دەبینە دروستکراوێکی نوێ (ئەفەسۆس 2:4-10). بەڵام تەنانەت بۆ ئەو کەسانەش کە پەیوەندییان لەگەڵ خودادا هەیە لە ڕێگەی خودا عیسای مەسیحەوە، هێشتا هەندێک جار تێگەیشتنی هەڵەمان هەیە لەبارەی ئەوەی خودا کێیە. کاتێک تێناگەین کە ئێمە کاری دەستی ئەوین (یان شاکارەکەی)، دەتوانێت کاریگەرییەکی نەرێنی لەسەرمان هەبێت و کاریگەری لەسەر شێوازی بینینی خۆمان و ئەوانی تر بکات (ئەفەسۆس 2:10). گوناهیش دەتوانێت ببێتە ڕێگر لە هاوبەشییەکەمان لەگەڵ خودا و بە شێوەیەکی نەرێنی کاریگەری لەسەر تەندروستی دەروونیمان بکات. ئەمەیە بۆچی بە مەسیحییەکان دەوترێت کە حساباتی کورت لەگەڵ خودا و باوکماندا بپارێزن (1 یۆحەننا 1:3-9). ئێمە باشتر ئامادەین بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ نەخۆشی دەروونیدا کاتێک لە ڕاستیی خودادا نوقم بووین و لە پەیوەندییەکی چالاکداین لەگەڵیدا.
زۆر کەس دێوتێرۆنۆمی 28:28 بەکار دەهێنن بۆ ئەوەی بڵێن نەخۆشی دەروونی لە خوداوەیە:
«خودا بە شێتی و کوێری و شڵەژانی دڵ لێتان دەدات.»
بەڵام دەبێت وریابین لەبارەی دەرکردنی لێدوانێکی لەم جۆرە. ڕەنگە ئەمە لە حاڵەتی نەبووخەدنەساردا لە دانیال 4:31-32 ڕاست بێت، بەڵام سەبارەت بە پیاوە کوێرەکە لە یۆحەننا 9:1-3 چی؟
«کاتێک ئەو تێپەڕی، پیاوێکی بینی کە لە لەدایکبوونەوە کوێر بوو. و قوتابییەکانی لێیان پرسی، «ڕابی، کێ گوناهی کرد، ئەم پیاوە یان دایک و باوکی، کە کوێر لەدایک بوو؟» عیسا وەڵامی دایەوە، «ئەوە نەبوو کە ئەم پیاوە گوناهی کرد، یان دایک و باوکی، بەڵکو بۆ ئەوەی کارەکانی خودا لە ئەودا دەربکەون.»»
ئەمە بنەمایەکی زۆر گرنگ دەخاتە ژێر جەخت: خودا ڕێگەی بەم پیاوە کوێرە دا کە ئازار بکێشێت نەک وەک سزایەک بۆ هەڵەکردن، بەڵکو بۆ ئەوەی کارەکانی ئەو دەربکەون. ئەم نەخۆشییەی ئەم کەسە، کە ساڵانێکی زۆر لە سەختی و شەرمەزاری پێ بەخشی، لە کۆتاییدا بووە هۆی ئەوەی خودا عیسا هێزی خۆی نیشان بدات، و هەموو ڕووداوەکە بووە هۆی ڕزگاری پیاوەکە! نێردراو پۆڵس نموونەیەکی ترە لەمە. ئەو سێ جار لە خودا پاڕایەوە بۆ ئەوەی دڕکەکەی لای لێ لاببرێت. خودا بەکاری هێنا بۆ ئەوەی نیشان بدات، «هێزی من لە لاوازیدا تەواو دەبێت.»
نەخۆشی ڕۆحی زۆرجار بەشێکی گەورەی نەخۆشی دەروونییە. کاتێک ڕۆحەکانمان چاک دەبنەوە و تەواو دەبن، مێشکمان دەتوانێت بە ڕوونی بیر بکاتەوە. ئایەتێک کە زۆربەی خەڵک دەیزانن زەبوور 23یە، کە باس لە خودا دەکات وەک شوانمان. لە ئایەتی 3دا، بیرمان دەهێنێتەوە کە ئەو دەتوانێت گیانمان بگەڕێنێتەوە. لە زەبوور 42 و 43دا، سێ جار دەخوێنینەوە،
«بۆچی دڵتەنگی، ئەی گیانم؟ و بۆچی لە ناومدا شڵەژاوی؟ هیوا بە خودا، چونکە هێشتا ستایشی دەکەم بۆ یارمەتی ڕووی ئەو.»
بەڵام لە زەبوور 42:6دا، زەبوورنووسەکە تێدەگات کە پێویستە هاوار بۆ خودا بکات:
«ئەی خودای من، گیانم لە ناومدا دڵتەنگە.»
ئەمە کلیلە بۆ یارمەتیدانمان لەگەڵ بێهیوایی کە دەتوانێت ببێتە هۆی خەمۆکی و نائومێدی. چارڵز سپێرجنی بەناوبانگ جارێک وتی،
«مێشک دەتوانێت زۆر نزمتر لە جەستە دابەزێت، چونکە لە ناویاندا چاڵی بێ بن هەیە. گۆشت تەنها دەتوانێت ژمارەیەکی دیاریکراو لە برینەکان بەرگە بگرێت و هیچی تر نا، بەڵام گیان دەتوانێت بە دە هەزار شێواز خوێن بڕژێنێت.»
لەسەرانسەری پەیمانی کۆندا، باس لەو کەسانە دەخوێنینەوە کە تووشی بێهیوایی گەورە، خەمۆکی، یان ڕەنگە نائومێدی بوون. پیاوانێک وەک یۆنا، ئیلیا (1 پاشایان 19:4)، یان تەنانەت داود (زەبوور 6:6-7؛ 32:3-4). دەبێت لێرەدا ئاگاداری بدەین: هەموو نەخۆشییە دەروونییەکان پەیوەندییان بە گوناهەوە نییە. بەڵام زۆربەی ئەوەی کە ئەمڕۆ پێی دەڵێین نەخۆشی دەروونی دەتوانێت بەهۆی دوورکەوتنەوە یان دووربوون لە خوداوە بێت. گوناهەکان وەک ڕۆحێکی لێخۆشنەبوو (2 کۆرنسۆس 2:10–11)، تاڵی (عیبرانییەکان 12:15)، ترس و دڵەڕاوکێ (فیلیپی 4:6–7)، و کەم بەها سەیرکردنی خۆ، هەموویان دەتوانن گیانمان ئیفلیج بکەن. وتراوە کە کاتێک گیانمان بریندار دەبێت، ناتوانین بە ڕوونی بیر بکەینەوە.
خودا عیسا زۆرجار یارمەتی ئەو کەسانەی دەدا کە ڕەنگە بە نەخۆشی دەروونیمان بزانین، بەڵام لە هەمان کاتدا، ئەو هێزە شەیتانییەکانی لە کاردا دەناسی (مەرقۆس 1:34؛ لۆقا 11:14). لە مەرقۆس 5:1-20دا، بە پیاوێکی لەم جۆرە ئاشنا دەبین. زۆر کەس ئەمڕۆ ئەم پیاوەیان بە نەخۆشی دەروونی دەزانی. ئەم پیاوە لە گۆڕستانەکاندا دەژیا، لەگەڵ مردوواندا دەژیا. ئەو زۆرجار لەلایەن کۆمەڵگاوە بە زنجیر دەکرای، بەڵام کەس نەیدەتوانی چاکی بکات، و ئەو زۆرجار خۆی دەبڕی و هاواری دەکرد بۆ یارمەتی (مەرقۆس 5:3-5). بەڵام خودا عیسا توانی چاکی بکات، و ئەنجامەکەی ئەوە بوو کە ئەم پیاوە «لە مێشکی دروستدا بوو» (مەرقۆس 5:15). لە کاتێکدا هەموو نەخۆشییە دەروونییەکان بەهۆی تێوەگلانی شەیتانییەوە نین، ڕەنگە ئەمڕۆ کەسانێک هەبن کە بە نەخۆشی دەروونی دەستنیشان کراون و تووشی جۆرێک لە کاریگەری شەیتانی بوون. ئەو کەسانە، یەکەم و گرنگترین، پێویستیان بە ڕزگاری ڕۆحی هەیە کە خۆبەدەستەوەدانیان بۆ خودا عیسا پێشکەشیان دەکات.
خودا عیسا بەزەیی بەو کەسانەدا دەهاتەوە کە پێویستیان پێ بوو (مەتتا 14:14)، و ئێمەش دەبێت وا بین. ئەوانەی کە تووشی نەخۆشی دەروونی دەبن نابێت حوکم بدرێن؛ لەبری ئەوە، پێویستە بەزەیی و خۆشەویستییان پێ نیشان بدەین بە نوێژکردن بۆیان (یاقوب 5:14). ناتوانین وا دابنێین کە نەخۆشییەکی دەروونی ئەنجامی گوناه یان کاریگەری شەیتانییە؛ بەڵام، نابێت ئەو ئەگەرانە پشتگوێ بخەین کاتێک هەوڵ دەدەین یارمەتی کەسێک بدەین یان کاتێک خۆمان داوای یارمەتی دەکەین. ئەمڕۆ، زۆر ڕێگامان هەیە بۆ یارمەتیدانی ئەوانەی کە تووشی نەخۆشی دەروونی دەبن، لەوانە دەرمان، دەروونناسی مەسیحی، و ڕاوێژکاری. ئەمە بوارێکە لە جەستەی مەسیحدا کە زۆرجار پشتگوێ دەخرێت. بەڵام دەبێت بوارێک بێت کە داوای یارمەتی خودا بکەین بۆ هاندانی و بەهێزکردنی ئەوانەی کە خەبات لەگەڵ نەخۆشی دەروونیدا دەکەن.
هەندێک ئایەت کە ڕەنگە هانمان بدەن کاتێک بیر لەوان دەکەینەوە دەتوانن مەتتا 11:28-29؛ ڕۆما 8:38-39؛ زەبوور 34:17-18؛ ئیشایا 40:31؛ 1 پیتەر 5:6-7 بن. ڕاهێنانێکی باش ئەوەیە کە زەبوورەکان بخوێنیتەوە و گوێ لە دڵی ئەم پیاوە خوداپەرستانە بگریت کە خەباتیان لەگەڵ بێهیوایی، خەمۆکی، و نائومێدیدا کردووە. کاتێک دەیانخوێنیتەوە، سەرنج بدە چۆن خودا لەم حاڵەتە دەروونییەوە ڕزگاری کردن.
پەیوەندیدار
