هەر یەکێک لە چوار نووسەری ئینجیل پەیامی «مزگێنی» ڕادەگەیەنێت بە شێوازێک کە باشترین لێکچوونی هەیە لەگەڵ ڕوانگەی پەیوەندیداری خۆی بۆ مەسیح، کە خۆی پەیامی زیندووە (یۆحەننا ١٤:٦ NKJV). بەم شێوەیە، هەر نووسەرێک جەخت لەسەر لایەنە جیاوازەکانی پەیامی ئینجیلی پاشایەتی دەکاتەوە. ئایا دەتوانن لەم ئایەتانەدا بیانناسنەوە؟
مەتتا ٤:١٧: «لەو کاتەوە عیسا دەستی کرد بە مزگێنیدان و گوتی: 'تۆبە بکەن، چونکە شانشینی ئاسمان نزیک بووەتەوە.'»
مەرقۆس ١:١٤-١٥: «دوای ئەوەی یۆحەننا خرایە زیندانەوە، عیسا هاتە جەلیل، مزگێنی شانشینی خودای دەدا، و دەیگوت: 'کاتەکە تەواو بوو، و شانشینی خودا نزیک بووەتەوە. تۆبە بکەن، و باوەڕ بە مزگێنییەکە بهێنن.'»
لۆقا ١٣:٥: «ئەگەر تۆبە نەکەن، هەمووتان بە هەمان شێوە لەناو دەچن.»
یۆحەننا ١:١٢-١٣: «بەڵام هەموو ئەوانەی وەریانگرت، مافی ئەوەی پێدان ببنە منداڵی خودا، ئەوانەی باوەڕیان بە ناوی ئەوە: ئەوانەی لە خوێنەوە لەدایک نەبوون، نە لە ویستی جەستە، نە لە ویستی مرۆڤ، بەڵکو لە خوداوە.»
تەنها یەک پەیامی ئینجیل هەیە، بەڵام هەر نووسەرێک جەخت لەسەر لایەنە جیاوازەکانی ئەو ئینجیلە دەکاتەوە کە پەیوەندی بە تەوەری پەیوەندیداری خۆیەوە هەیە. ئەم جیاوازییە یەکێکە لە لایەنە هەرە جیاوازەکانی گێڕانەوەکانی ئینجیل.
ڕوانگە جیاوازەکان
هەرچەندە ئینجیلی مەرقۆس کورتترینە، بەڵام وشەی «ئینجیل» زیاتر لەوانی تر بەکاردەهێنێت؛ یۆحەننا هەرگیز ئەو زاراوەیە باس ناکات. تەوەری دەسەڵاتی مەتتا یازدە جار جەخت لەسەر «تۆبەکردن» دەکاتەوە، بەڵام تەنها سێ جار باس لە پێویستی باوەڕهێنان بە خوداوەند دەکات. لە ئینجیلی مەتتادا، خوداوەند کاتێکی زیاتر بە ڕەخنەگرتن لە جولەکەکان بەسەر دەبات لەسەر باوەڕنەهێنانیان بە پەیامی تۆبەکردنی یۆحەننا، نەک لەسەر باوەڕنەهێنانیان بە خۆی.
مەرقۆس جەخت لەسەر پێویستی تۆبەکردن و باوەڕهێنان بە مەسیح دەکاتەوە بۆ ڕزگاربوون، بەڵام بە ڕوونی جەختکردنەوەی قورستر لەسەر باوەڕهێنانە. نزیکەی دوازدە جار باس لە باوەڕهێنان بە مەسیح دەکات، و تەنها چوار جار باس لە پێویستی تۆبەکردن دەکات. لەبەر ئەوەی خوداوەند لە ئینجیلی مەرقۆسدا ستایشی دەسەڵاتی پاشایەتی خۆی ناکات، تۆبەکردن جەختکردنەوەیەکی لاوەکییە. بەڵام، باوەڕێکی ڕاستەقینەی دەویست بۆ باوەڕهێنان بە خزمەتکارێکی سادە بۆ ڕزگاری.
لۆقا تەنها پێنج جار باس لە باوەڕهێنان بە خوداوەند دەکات، بەڵام چواردە جار باس لە بابەتی تۆبەکردن دەکات. پزیشکە خۆشەویستەکە لە ئینجیلەکەیدا زاراوەگەلێک بەکاردەهێنێت کە جەخت لەسەر پێویستی و ئازاری مرۆڤ دەکەنەوە، وەک «لەناوچوون» (لۆقا ١٣:٣،٥). «لەناوچوون» باس لە مردن دەکات، و لۆقا زیاتر لە نووسەرانی تری ئینجیل باسی دەکات. بە چەندین وشە لۆقا لە بینەرانی دەپرسێت، «ئایا دەتانەوێت لە مردن ڕزگارتان بێت؟» لەبری مەسیح داوا لە نەخۆش و ئازارچەشتوو و دڵشکاوەکان دەکات – هەموو ئەوانەی لەژێر کاریگەرییەکانی گوناهدا دەناڵێنن: «ئایا دەتانەوێت لە ناڕەحەتی و نەخۆشییەکانتان ڕزگارتان بێت؟» ئەم لایەنانە لە پێشکەشکردنی ئینجیلی لۆقادا هاتوون. خوداوەند هەست بە نەخۆشییەکانمان دەکات، ئەو دەرئەنجامە ئازاربەخشانەی گوناهەکانمان. ئەو دەیەوێت گوناهبار لە سزای هەتاهەتایی ڕزگار بکات و هەروەها دەرئەنجامە ئازاربەخشییەکانی گوناه کەم بکاتەوە.
شێوازی بەرز و پیرۆزی ئینجیلی یۆحەننا ڕوانگەیەکی ئاسمانی دەردەبڕێت. مەتتا و لۆقا جەخت لەسەر تۆبەکردن دەکەنەوە، چونکە دەبێت مرۆڤ دان بە گوناهەکانی دابنێت پێش ئەوەی ڕزگاری بێت. بەڵام یۆحەننا بە سادەیی دۆخی ڕۆحی گشتی ڕادەگەیەنێت: لە خودادا ژیان هەیە، و بەبێ خودا مردن هەیە. یۆحەننا سەبارەت بە مەسیح دەنووسێت: «هەموو شتێک لە ڕێگەی ئەوەوە دروست بوو، و بەبێ ئەو هیچ شتێک دروست نەبوو کە دروست بوو. لە ئەودا ژیان بوو، و ژیان ڕووناکی مرۆڤەکان بوو» (یۆحەننا ١:٣-٤). یۆحەننا جەخت لەسەر ئەو ڕاستییە سادەیە دەکاتەوە کە مرۆڤ لە جیهاندا بە شێوەیەکی ڕۆحی مردووە و دەبێت لەدایک بێتەوە و زیندوو بکرێتەوە (یۆحەننا ٣:٣؛ ٥:٢١). ئەمە چۆن بەدی دێت؟ بە باوەڕهێنان: «چونکە خودا ئەوەندە جیهانی خۆشویست کە تاکە کوڕی خۆی بەخشی، بۆ ئەوەی هەرکەسێک باوەڕی پێی بێت لەناو نەچێت بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت» (یۆحەننا ٣:١٦). لە ئەنجامدا، وشەکانی «تۆبە» و «لێخۆشبوون» لە ئینجیلی یۆحەننادا نادۆزرێنەوە، بەڵام باوەڕهێنان ٩٩ جار جەختی لەسەر کراوەتەوە! پەیامی یۆحەننا دەتوانرێت بەم شێوەیە کورت بکرێتەوە: «مرۆڤ لە جیهاندا مردووە. ژیانی هەتاهەتایی تەنها لە مەسیحدایە. ئایا باوەڕت بەمە هەیە؟»
چیرۆکێک بۆ یارمەتیدان
ڕەنگە چیرۆکی خوارەوە یارمەتیمان بدات لە تێگەیشتن لەوەی چۆن هەر نووسەرێک پەیوەندی بە پەیامی ئینجیلی مەسیحەوە هەیە. پیاوێک لەسەر بەردێکی گەورەی تەخت لە نزیک کەناری ڕووبارێکی خێرا ماسی دەگرت. ئەو نامۆ بوو بە ناوچەکە، بەڵام لە کاتی لێخوڕینی بەدرێژایی ڕووبارەکە، کونێکی گەورەی ماسیگرتنی بینی. نەیتوانی بەرگەی تاقیکردنەوەکە بگرێت، بۆیە وەستا و قەستە و سندووقی کەرەستەی ماسیگرتنی گرت. یەکەم جار ماسیگرتنەکەی ماسییەکی گەورەی گرت، بەڵام لە کاتی دەرهێنانی لە ئاوەکەدا خلیسکا و کەوتە ناو ئاوە ساردەکە. نەیدەزانی مەلە بکات و ئاوە سارد و قووڵەکە بە خێرایی ماسولکەکانی سڕ دەکرد. بەختەوەرانە، دارێکی گەورە بە نزیکیدا لە ڕووبارەکەدا دەهاتە خوارەوە، و توانی بیگرێت. هەرچەندە ماندوو بوو، بەڵام هێندە هێزی هەبوو کە بە دارەکەدا بگرێت. هەرچەندە تا ئێسقان سارد بوو، بەڵام هەستی بە سەلامەتی و متمانە دەکرد کە لە کۆتاییدا دەگاتە کەناری ڕووبارەکە.
لەناکاو هاواری لە پشتەوە بیست و پێنج کەسی بینی کە بەدرێژایی کەنارەکە ڕادەکەن؛ یەکێکیان پەتێکی درێژی بە دەستەوە بوو. کاتێک نزیک بوونەوە، هۆشدارییەکەیانی بیست: «تاڤگەیەکی گەورە لە پێشەوەیە. دەمرن!» لەبەر ئەوەی شارەزای ڕووبارەکە نەبوو، نەیدەزانی ئایا ئەم زانیارییە ڕاستە یان نا. لەبەر ئەوەی نەیدەتوانی ئەو کارەساتە نزیکبووەوە ببینێت، بڕیاری دا بە تەنها ڕێگەی سەلامەتی خۆی، دارەکە، بگرێت.
کەسێک لە کەنارەکە، بە ناوی مەتتا، هاواری کرد: «پیاوەکەی پەتەکەی پێیە پاسەوانی پارکەکەیە. دەتوانێت لە کەوتنە خوارەوەی تاڤگەکە ڕزگارت بکات، بەڵام دەبێت دەستبەرداری دارەکە بیت.» پیاوێکی تر، بە ناوی مەرقۆس، هاواری کرد: «کاتێک ئەم پیاوە پەتەکەت بۆ فڕێ دەدات، دەبێت دەستبەرداری دارەکە بیت و پەتەکە بگریت؛ ئەو کاتە تۆ بۆ سەلامەتی ڕادەکێشێت چونکە بەهێز و توانای هەیە.»
پیاوی سێیەم، لۆقا، هاواری کرد: «لەناو دەچیت ئەگەر دەستبەرداری دارەکە نەبیت و پەتەکە نەگریت. ئەم پیاوەی پەتەکەی پێیە دەزانێت چەند سارد و ترساویت. دەتوانێت یارمەتیت بدات.» لە کۆتاییدا، پیاوی چوارەم، یۆحەننا، ڕایگەیاند: «دۆخەکەت نائومێدکەرە. دەمریت. دەبێت پەتەکە بگریت و متمانە بەم پیاوە بکەیت بە ژیانت. ئەو هەموو ئەوانەی ڕزگار کردووە کە تا ئێستا متمانەیان پێی کردووە.»
چیرۆکەکە جێبەجێ کرا
تۆبەکردن جەختی لەسەر دەستبەرداربوون لە دارەکە دەکرێتەوە، کە ڕەنگە هەر شتێکی تر بێت کە متمانەی پێ دەکەین بۆ ڕزگارکردنمان. باوەڕهێنان بە گرتنی پەتەکە نیشان دەدرێت کە لەلایەن ڕزگارکەرێکی بەهێز و دڵنیاوە گیراوە. تۆبەکردن بە واتای «گۆڕین» دێت، و تێگەیشتن لە دۆخی نائومێدکەرانەمان نیشان دەدات؛ ئێمە گوناهبارین کە دەتوانین لە هەر ساتێکدا بکەوینە دۆزەخەوە. ئەمە ڕێککەوتنە لەگەڵ خودا سەبارەت بە دۆخی ڕۆحی خۆمان، و ئەوەی کە ئەو لەبارەی گوناهەوە ڕاستە. «چونکە خەمباری خودایی تۆبەکردن بەرهەم دەهێنێت کە دەگەیەنێتە ڕزگاری، نەک پەشیمانی: بەڵام خەمباری جیهان مردن بەرهەم دەهێنێت» (٢ کۆرنسۆس ٧:١٠).
تۆبەکردن دەستبەرداری شانازی خۆ، کارەکانی خۆ و نەریتە مرۆییەکان دەبێت، و باوەڕ هەڵدەبژێرێت کە «ڕاستی و ژیان»، خوداوەند عیسا (یۆحەننا ١٤:٦) بگرێت. تۆبەکردن و باوەڕ جیاوازن بەڵام زۆر بەیەکەوە بەستراونەتەوە. ئەگەر پیاوەکە تەنها دەستبەرداری دارەکە بوایە، هێشتا لەناو دەچوو. بۆ ئەوەی ڕزگاری بێت، دەبێت دەستبەرداری دارەکە بێت و پەتەکە بگرێت. ناتوانێت دارەکە و پەتەکە لە هەمان کاتدا بگرێت؛ ئەوان بە ئاراستەی جیاوازدا ڕایدەکێشن. «چونکە بە نیعمەت لە ڕێگەی باوەڕەوە ڕزگارتان بووە، و ئەوەش لە خۆتانەوە نییە؛ دیاری خودایە، نەک لە کارەکان، بۆ ئەوەی هیچ کەسێک شانازی نەکات» (ئەفەسۆس ٢:٨-٩).
بۆ ئەوەی ڕزگاری بێت، پیاوەکە دەبوو دۆخی خۆی بە نائومێدکەر ببینێت، تێبگات کە تەنها یەک ڕێگەی سەلامەتی هەیە، پاشان بەو ڕێگەیە کار بکات بە دەستبەرداربوون لە دارەکە و گرتنی پەتەکە. ڕزگاری تەنها بە نیعمەت لە ڕێگەی باوەڕەوە بەدەست دێت، بەڵام تۆبەکردن پێش وەرزشکردنی باوەڕ دەکەوێت. هەرچەندە گومانەکان ڕەنگە کات بە کات بێنە ناوەوە، بەڵام باوەڕی ڕاستەقینە دەمێنێتەوە چونکە جددییەتی ڕاستەقینەی دۆخەکە هەڵدەسەنگێنێت. باوەڕی ڕاستەقینە بە پەتەکە دەگرێت کە بە شێوەیەکی هەتاهەتایی لە مەسیحدا پارێزراوە.
هەر مزگێنیدەرێک (هەر پیاوێک کە بەدرێژایی کەناری ڕووبارەکە ڕایدەکرد) مزگێنی عیسای مەسیح ڕادەگەیەنێت، بەڵام لە ڕوانگەی جیاوازەوە. هەمووی ڕاستییەکی پەیوەندیدارە، و هەمووی یەک پەیامە، بەڵام بە شێوەیەکی ناوازە پێشکەش کراوە بۆ مەبەستی بینینی تەواوی مەسیح.
فەرمانی گەورە و زیاتر
دوا وشەکانی خوداوەند عیسا بە قوتابییەکانی پێش بەرزبوونەوەی بۆ ئاسمان بە گشتی بە فەرمانی گەورە ناودەبرێن. مەتتا تەوەری دەسەڵات لە گێڕانەوەکەیدا دەپارێزێت بە تۆمارکردنی قسەی خوداوەند، «هەموو دەسەڵاتێک بە من دراوە» (مەتتا ٢٨:١٨). گێڕانەوەی مەتتا بە ڕوونی مەسیح وەک خوداوەندی شانشینەکە نیشان دەدات، لە کاتێکدا مەرقۆس لایەنەکانی دەسەڵات و فەرماندەیی فەرمانەکە فەرامۆش دەکات، و لەبری ئەوە جەخت لەسەر ڕێگەی سادەی خزمەتکاری خودا دەکاتەوە، کە ئەگەری ڕەتکردنەوە و بەخشینی خۆ بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی ئەوانی تر لەخۆدەگرێت.
مەتتا ئینجیلەکەی بە جەختکردنەوەی جولەکەکان لەسەر عیسا وەک کوڕی داود، میراتگری ڕاستەقینەی تەختی داود، دەست پێدەکات. ئینجیلەکەی بە شێوازێک کۆتایی پێدەهێنێت کە بە جوانی ئەم تێگەیشتنە دەگەیەنێتە لووتکە. بە پێچەوانەی مەرقۆس و لۆقا، هیچ بەرزبوونەوەیەکی مەسیح لە گێڕانەوەی مەتتا یان یۆحەننادا نادۆزینەوە. ڕوانگەی یۆحەننا ئاسمانییە، و مەسیحی هەموو شوێنێک پێویستی بە بەرزبوونەوە بۆ هیچ شوێنێک نییە. مەتتا مەسیحمان پێشکەش دەکات کە لەسەر کێوێک لە جەلیل وەستاوە و ڕێنمایی قوتابییەکانی دەکات. کێوەکان هێمای شانشینەکانن لە کتێبی پیرۆزدا (دانیال ٢:٤٤-٤٥، میخا ٤:١). لە ڕوانگەیەکی جولەکەوە، ئەم دیمەنە لووتکەی ئینجیلی مەتتایە و ئەو تەوەری تەواو دەکات کە لە یەکەم ئایەتی خۆیدا دەستی پێکرد. تەنها پێش داخستنی پەردەکە، وێنەیەکی داهاتووی شانشینی مەسیحمان پێدەگات کە لەسەر زەوی دامەزراوە. دانیشتووانی شانشینەکە لەبەردەمیدان و بە دڵسۆزی پەرستشی پاشای خۆیان دەکەن (مەتتا ٢٨:١٧). خودا بەڵێنی خۆی بە ئیبراهیم، داود، گەلی جولەکە و هەموو ئەوانەی گوێ لە پەیامی ئینجیل دەگرن و بە باوەڕ دەچنە ناو شانشینەکە دەپارێزێت.
لۆقا، بە پاراستنی تەوەری مرۆڤایەتی گێڕانەوەکەی، بە ڕاستی باس لە کوڕی مرۆڤ دەکات کە «بۆ ئاسمان بەرز کرایەوە» (لۆقا ٢٤:٥١). مەرقۆس خاڵی ڕوانگەی خزمەتکاری ڕزگارکەر دەپارێزێت تەنانەت لە فەرمانی گەورە و تۆماری بەرزبوونەوەدا: «کەواتە، دوای ئەوەی خوداوەند قسەی لەگەڵ کردن، بۆ ئاسمان بەرز کرایەوە، و لە دەستی ڕاستی خودا دانیشت. و ئەوان چوونە دەرەوە و لە هەموو شوێنێک مزگێنییان دا، خوداوەند لەگەڵیاندا کاری دەکرد» (مەرقۆس ١٦:١٩-٢٠). مەرقۆس شایەتی خزمەتی چالاکی خزمەتکاری یەهۆڤا دەدات تاوەکو جەستەی لێدراوی بە خاچێکەوە کوترا. مەرقۆس ئینجیلەکەی کۆتایی پێدەهێنێت نەک تەنها بە تۆماری بەرزبوونەوەی خوداوەند، بەڵکو بەو ڕاستییەی کە مەسیح هێشتا «لەگەڵیاندا کاری دەکرد.» بەم کارە، هەموو قوتابییەکی ڕاستەقینە لەو ڕۆژەوە تێدەگات کە مەسیح لەگەڵیاندا کار دەکات. لە ئینجیلی مەتتادا، دەسەڵاتی مەسیح لە ڕێنماییکردنی قوتابییەکاندا بە درێژایی دیارە: «عیسا ناردنیانی دەرەوە،» «فەرمانی پێکردن.» بەڵام مەرقۆس ئاماژە بە لایەنێکی فەرمانەکە دەکات کە مەتتا نایکات: «خوداوەند لەگەڵیاندا کاری دەکرد.»
کرێکارانی پێکەوە
ئێمە بە تەنها یان بە فیڕۆ بۆ شانشینەکە کار ناکەین، چونکە ئەوە کاری ئەوە، و ئەو لەگەڵماندا کار دەکات بۆ ئەنجامدانی. ئێمە چاوەکانی ئەوین بۆ تێگەیشتن لە پێداویستییەکانی ئەوانی تر، و دەستەکانی ئەوین بۆ خزمەتکردنیان. پۆڵس بە باوەڕدارانی کۆرنسۆسی ڕاگەیاند، «ئێمە هاوکارانی خوداین» (١ کۆرنسۆس ٣:٩). مەسیح دوای فەرماندەییکردنیان لەگەڵ قوتابییەکانی کاری دەکرد، و ئەو هێشتا لەگەڵ پیرۆزەکانی ئەمڕۆدا کار دەکات. ئەوە کاری ئەوە!
