مووچە وەردەگریت، تەنها بۆ ئەوەی بیخەیتە ناو جانتای گیرفانە کونکراوەکان. حەگای 1:6 NIV
جانتای گیرفانە کونکراوەکان باشترین شوێن نییە بۆ پاشەکەوتکردنی پارەی بە زەحمەت بەدەستهاتوو. ئەوە وەک کۆکردنەوەی ئاوە لەناو بێژینگێکدا. زۆر سەرکەوتوو نییە! بەڵام کێ کارێکی گەمژانە دەکات وەک فڕێدانی پارە بۆ ناو جانتایەک کە کونی تێدایە؟ من و تۆ! کاتێک لەپێشینەکانمان لەگەڵ لەپێشینەکانی خودا ناگونجێن، وەک لە کتێبی حەگایدا دەبینرێت، ئەوە بە تەواوی ئەوەیە کە دەیکەین!
بۆ ئەوەی باشتر لە فێرکارییەکانی ئەم کتێبە پێغەمبەرایەتییەی پەیمانی کۆن تێبگەین، با سەرەتا پاشخانە مێژووییەکەی لەبەرچاو بگرین. ڕووداوەکانی حەگای لە قۆناغێکی تاڕادەیەک درەنگدا لە مێژووی پەیمانی کۆندا ڕوویانداوە – نزیکەی 1500 ساڵ دوای ئیبراهیم، نزیکەی 1000 ساڵ دوای موسا، و نزیکەی 500 ساڵ دوای داود. حەگای بە پێغەمبەرێکی "دوای دیلێتی" ناسراوە چونکە دوای ئەوەی گەلی جولەکە لە 70 ساڵ دیلێتی یان کۆیلایەتییان لە بابل گەڕانەوە، بانگەشە و پێشبینی کرد. ئەم گەڕانەوەیە بۆ نیشتمانیان بە بڕیارێکی میهرەبانیی کۆرش، پاشای فارس کە ئیمپراتۆریەتی بابلی لە ساڵی 539 پ.ز ڕووخاند، ڕێگەپێدرا. نزیکەی 50,000 جولەکە لەو کاتەدا گەڕانەوە قودس، لەژێر سەرکردایەتی زەروبابل (حەگای 1:1).
لە سەرەتاوە تا وەستان
بە سوپاسگوزارییەکی ڕاستەقینە بۆ خودا کە بە سەلامەتی گەڕاندبوونیەوە ماڵەوە، ئەم جولەکە دڵسۆزانە دەستیان کرد بە دووبارە بنیاتنانەوەی پەرستگاکەیان. قوربانگا دووبارە دروستکرایەوە، قوربانییەکان و جەژنەکان دووبارە دامەزرانەوە و بناغەی پەرستگا نوێیەکە تەواو کرا. دەتوانیت هەموو شتێک دەربارەی ئەم کاتە پڕ لە خۆشیی سوپاسگوزاری و ستایشە لە عێزرا 3 بخوێنیتەوە. بەڵام، بەداخەوە، ئەم کەشوهەوایە بووژانەوەیە کورتخایەن بوو. هەڕەشەکانی دوژمن لە نەتەوە دراوسێکانەوە و هەروەها ترس و بێهیوایی لەناو خودی جولەکەکاندا بووە هۆی بێهیواییەکی گەورە، و دروستکردنی ماڵی خودا وەستا (عێزرا 4). بۆ ماوەی پازدە ساڵ هیچ کارێک نەکرا. وەک بناغەیەکی کراوە لە زەویدا مایەوە. و تا پێغەمبەر حەگای دەرکەوت، گەلی خودا هەڵوێستێکی "گرنگیم پێنادەم"یان هەبوو بەرامبەر بە هەموو ئەو کارەساتەی دووبارە بنیاتنانەوە (1:2).
چەند کارەساتبارە – و لەگەڵ ئەوەشدا چەند ئاشنایە تەنانەت ئەمڕۆش! چەند جار کارەکانی ڕۆحی خودا دەبینین کە دوای دانانی بناغەیەکی بەڵێندەرانە کپ دەکرێن یان خنکێنرێن! زۆرێک لە مەسیحییەکان بناغەیەکی باشیان لە باوەڕدا هەیە، بەڵام چیتر گەشە ناکەن. ئەوان بە زۆر دڵسۆزی و حەماسەتەوە دەستیان پێکرد، بەڵام چیتر بنیات نانێن. بناغە پتەوەکەیان ئێستا بەر کاریگەرییەکانی کەشوهەوای سیستەمی بەها و هەڵوێستەکانی ئەم جیهانە کەوتووە.
ئایا گونجاوە کە پرۆگرامی بیناسازی ڕۆحیی تۆ وەستابێت و بناغەکەت لەبیر کرابێت؟ کاتت بۆ نوێژ و خوێندنەوەی وشەی خودا هەموو ڕۆژێک چی لێهاتووە؟ ئایا بیناسازی بەردەوام هەیە، یان مانگرتنێکی گشتی هەیە؟ هەمان جۆرە پرسیار دەکرێت لە زۆرێک لە کەنیسەکان و گرووپە هاوبەشەکانمان بکرێت. ئایا چالاکیی بیناسازی پێشکەوتووە، یان سەیری بناغە جێهێڵراوەکان دەکەین؟ ئایا نیگەرانی پێویستی بەردەوامین بۆ فێرکردن و پەرستن، هاوبەشی و نوێژ (کردارەکان 2:42)؟ دەبێت لە خۆمان بپرسین ئایا بە چالاکی بەشدارین لە پرۆگرامێکی بیناسازیدا بۆ هاوبەشییەکەمان یان ڕازین بە دانیشتن لەسەر لێوارەکان لە کاتێکدا بناغەیەکی ئاشکرا بە هێواشی دەڕووخێت. ئایا گونجاوە کە دۆخەکەمان خراپتر بێت؟ ئایا بە جۆرێک لە جۆرەکان بە ڕاستی ڕێگرین لەو بیناسازییەی کە خودا لە ڕێگەی باوەڕدارانی ترەوە دەیکات؟
کێشەی لەپێشینەکان
بۆچی دروستکردنی پەرستگا لە سەردەمی حەگایدا وەستابوو؟ بۆچی خەڵک هەڵوێستێکی بێباکانەی وایان بەرامبەر بە ماڵی خودا هەبوو؟ وەڵامەکە لە وتارە توندەکەی حەگایدا لە 1:3-11 دۆزرایەوە. کێشەکە لەپێشینەکان بوو! گەلی خودا زۆر زیاتر کات و هەوڵ و پارەیان لەسەر ماڵەکانی خۆیان خەرج دەکرد وەک لەسەر ماڵی خودا (1:4). لە سەردەمی حەگایدا، ماڵێکی پانێڵکراو نیشانەی لوکس بوو، چونکە دارە گرانبەهاکەی ئەرزی دەبوو لە لوبنانەوە هاوردە بکرێت. خودا ئەم ژیانە لوکس و ماددییەی بە ناتەبا لەگەڵ ستانداردەکانی کۆدی بیناسازیی خۆی دەبینی. بە خەڵکەکە بە شێوەیەکی ڕوون و بێ گومان وترا کە لەپێشینەکانیان دووبارە تاوتوێ بکەنەوە:
"ڕێگاکانتان لەبەرچاو بگرن!"
پێغەمبەر وتی (حەگای 1:5,7 NKJV). بە دڵنیاییەوە وانە لەم وتارە کۆنەدا هەیە بۆ مەسیحییەکانی سەدەی 21. وشەی زیندووی خودا هەرگیز پیر نابێت. ئایا لەپێشینەی ماڵی پانێڵکراومان هەیە؟ ئایا پڕۆژەکانی بیناسازیی خۆمان لەپێش پڕۆگرامی بیناسازیی خوداوە دادەنێین؟ پڕۆژەکانی بیناسازیی ئێمە، بێگومان، دەتوانن زیاتر بن لە تەنها ماڵی ڕاستەقینە. دەتوانین هەموو جۆرە کات و وزەی بیناسازی لەسەر کارەکانمان، کتێبەکانی قوتابخانە، پارە یان تەنانەت جەستەمان خەرج بکەین، لە کاتێکدا کاری بیناسازیی خودا پشتگوێ دەخرێت.
هەڵە نەبوو بۆ خەڵکی سەردەمی حەگای کە ماڵیان هەبێت، و هیچ شتێکی خراپ لە پانێڵی ئەرزییەوە نەبوو. کێشەکە لەپێشینەکان بوو! بە تەواوی هیچ کارێک لەسەر ماڵی خودا نەدەکرا. بناغەی کراوەی پەرستگا لەبەردەم چاوی گەلی خودادا بوو، بەڵام ئەوان بە بێ شەرم بەردەوام بوون لە خەرجکردنی کات و وزە و پارەیان لەسەر ماڵەکانی خۆیان. لەپێشینەکان بەردەوامن لەوەی کێشەی ژمارە یەک بن بۆ زۆرێک لە گەلی خودا ئەمڕۆ. زۆربەی مەسیحییەکان بەشدار نین لە گوناهە دیارەکان وەک زینا و کفر. و هیچ شتێکی خراپ لە بنەڕەتدا نییە دەربارەی خەرجکردنی کات و نیگەرانی لەسەر کارەکانمان، کتێبەکانمان، پارەکانمان یان تەنانەت جەستەمان! بەڵام گوناهە کە هەر یەکێک لەم شتانە لە لیستی لەپێشینەکاندا لە پەرستن و خزمەتکردنمان بۆ خودا بەرزتر دابنێین. ئایا بەم شێوەیە گوناه دەکەین؟ ڕەنگە بڵێین ئەمە هەرگیز لە ژیانماندا ڕوونادات، بەڵام پشکنینێکی کورت بۆ لیستی لەپێشینەکانمان لەسەر بنەمای تەرخانکردنی کات یان بەکارهێنانی وزە ڕەنگە سەرساممان بکات. وشەی خودا دەڵێت، "ڕێگاکانتان لەبەرچاو بگرن!"
لە سەردەمی حەگایدا، کارەساتە تەواوەکەی دۆخەکە تەنها ئەوە نەبوو کە ماڵی خودا لەبیر کرابوو، بەڵکو ئەوە بوو کە گەلی خودا بەشدار بوون لە کارێکی دۆڕاو. بەهۆی لەپێشینە پێچەوانەکانیانەوە، خودا بەرەکەتەکانی لەسەر زەوییەکەیان گرتبووەوە. مێگەلەکانیان بێ بەرهەم بوون و دروێنەکانیان کەم بوون. خەڵکەکە زۆر کات و ماندووبوونیان تەرخان دەکرد بۆ پێشکەوتن، بەڵام هیچ پێشکەوتنێک نەبوو. لە بنەڕەتدا، پارەکانیان فڕێ دەدایە ناو جانتای گیرفانە کونکراوەکان! لەپێشینە پێچەوانەکان هەمیشە دەبنە هۆی جانتای گیرفانە کونکراوەکان. کاتێک بەرژەوەندییەکانی خودا بە بەرژەوەندییەکانی خۆمان دەگۆڕینەوە، بە ناچاری ڕووبەڕووی بێهیوایی و زیان دەبینەوە. هەرچەندە ڕەنگە هەندێک "دەستکەوتی" کورتخایەن لە خۆشی، ناوبانگ یان خۆشگوزەرانیدا هەبێت، بەڵام لەپێشینە هەڵەکان لە کۆتاییدا هیچ دەستکەوتێکیان نییە. چەندێک لە وەبەرهێنانەکانمان ئەمساڵ لە جانتای گیرفانە کونکراوەکاندا کۆتاییان دێت؟
چارەسەری خودا
وشەی خودا هەرگیز کێشەیەک نیشان نادات بەبێ ئەوەی چارەسەرێک بدات. چارەسەری کێشەی لەپێشینەکان سادەیە: پێچەوانەیان بکەرەوە! چارەسەرە سادە و ڕاستەوخۆکەی خودا بۆ سەردەمی حەگای بە شێوەیەکی سیستەماتیک بۆ خەڵکەکە دانرابوو:
"بڕۆنە سەر کێوەکان و دار بهێنن و پەرستگا دووبارە بنیات بنێنەوە"
(حەگای 1:8 NKJV). وەڵامەکە ئەوەندە ئاشکرایە کە سەرسام دەبین بۆچی خودا دەبوو بیڵێت! خودا وتی چونکە گەلەکەی ئەوکات وەک گەلەکەی ئێستا بوون – هێواش لە فێربوون! هەندێک جار ئەوەندە سەرسەختین کە خودا دەبێت بنەماکانی ژیانی مەسیحی دووبارە و سێبارە فێرمان بکات پێش ئەوەی لەپێشینەکانمان ڕێک بخەین. بۆ نموونە، چەند جار خودا دەبێت فێرمان بکات چۆن تووشی دڵەڕاوکێ نەبین (مەتتا 6:25-34؛ فیلیپییەکان 4:6-7)؟ و سەبارەت بە تەنگانە؟ کەی فێر دەبین کە هەمیشە چاوەڕێی ژیانێکی ئارام نەبین لە ژیانی مەسیحیدا؟ پەیمانی نوێ پڕە لە ئایەت کە فێرمان دەکەن کە باوەڕمان بۆ خێری خۆمان بە تاقیکردنەوە و چەرمەسەری تاقی دەکرێتەوە (یۆحەننا 15:20؛ 16:33؛ کردارەکان 14:22؛ 1 تەسەلۆنیکی 3:3؛ 2 تیمۆساوس 3:12؛ یاقوب 1:2؛ 1 پەترۆس 1:7؛ 2:21؛ 1 یۆحەننا 3:13).
وەڵامە گەورەکەی خزمەتەکەی حەگای لە بەشەکانی تری ئەم کتێبی پەیمانی کۆنەدا پێمان دەدرێت. وەڵامدانەوەی بانگەشە هەمیشە ئەرێنی نییە، بەڵام ئەم حاڵەتە دەبێت خزمەتکارانی خودا ئەمڕۆ هان بدات کە ڕەنگە بێهیوا بن و تەنانەت گومانیان لە توانای خودا هەبێت بۆ کارکردن لە ڕێگەی بانگەشەوە. لە ئەنجامی وتارەکەی حەگایدا، خەڵکەکە ڕێزیان بۆ خودا نیشاندا، ڕۆحیان وروژێنرا و گەڕانەوە بۆ کاری دووبارە بنیاتنانەوەی ماڵی خودا (1:12-15). چ گۆڕانکارییەکی سەرسوڕهێنەری هەڵوێست – لە بێباکی بێڕێزانە بۆ کرداری ڕێزدارانە! ئەمڕۆش مەحاڵ نییە!
بەرەکەتی خودا
لە بەشی 2دا دەخوێنین کە خزمەتەکەی حەگای بەردەوام بوو لە کاتێکدا پەرستگا تەواو دەبوو. خەڵکەکە بە بەڵێنەکانی داهاتوو هاندران و ئەرکیان پێدرا کە بەردەوام بن لە ژیانی پیرۆز. لە عێزرا 6:15 فێر دەبین کە پەرستگا نزیکەی چوار ساڵی خایاند بۆ تەواوبوون. بەڵام ئەو چوار ساڵە، ساڵانی بەرەکەت بوون لەسەر زەوی و لەسەر خەڵکەکە (2:19)، چونکە ساڵانی لەپێشینەی ڕاست بوون. چیتر وەبەرهێنانەکانی گەلی خودا نەدەچوونە ناو جانتای گیرفانە کونکراوەکان! با گەلی خودا ئەمڕۆش وشەکانی پێغەمبەر حەگای بە جددی وەربگرن. پاشان، لە ئەنجامدا، دەنگی خودا دەبیستین کە دەڵێت، "لە ئەمڕۆوە بەرەکەتتان دەدەم" (2:19).
