نوێژەکەی حەننا: باوەڕ، تاقیکردنەوە، و پاشای دەستنیشانکراوی خودا

یەکەمین پەرتووکی ساموئێل بە مێژوویەکی کورتی پیاوێکی خوداپەرست بە ناوی ئەلقانە دەست پێ دەکات، کە لە سەردەمی دادوەرەکاندا ژیاوە. بەشی ئەو لە ڕۆژێکی وێرانکاریدا بوو سەبارەت بە گەلی خودا بە گشتی، و بە تایبەتی کاهینایەتی. بەڵام ئەمە نەیویست بوەستێنێت لە جێبەجێکردنی ووشەی خودا. ئەو «ساڵانە لە شارەکەی خۆیەوە دەچوو بۆ پەرستن و قوربانیکردن بۆ یەزدانی سوپاسالار لە شیلۆ.» باسی خێزانەکەی کراوە؛ دوو ژنی هەبوو، حەننا و پەنینا. ئەوەی دوایی منداڵی هەبوو؛ ئەوەی یەکەم هیچ. ئەم وردەکارییانە ئاماژەیان پێکراوە بۆ ئەوەی بارودۆخی تایبەتی لەدایکبوونی ساموئێلمان بۆ ڕوون بکەنەوە.

خودا دڵی خۆش بوو کە حەننا لە بەرەکەتەکانی دایکایەتی بێبەش بکات، بۆ ئەوەی پێی نیشان بدات، گومانمان نییە، کە دەستێوەردانی ئەو لە بەرژەوەندی گەلەکەی، لە ساتێکی قەیرانیدا، بە ڕێگەی جەستە نابێت، بەڵکو بە ئەنجامدانی باوەڕ دەبێت. دەبوو فێر بێت کە خودا هێزی خۆی لە لاوازی ئەودا تەواو دەکات. بۆیە وتی، «بە هێز هیچ پیاوێک سەرناکەوێت.» ئەمەی لە تاقیکردنەوەی ئاگرینی باوەڕدا فێر بوو.

بەڵام، لە تاقیکردنەوەکەدا، لە نوێژدا پەنای بردە بەر خودا.

«دڵی پڕ بوو لە تاڵی، و نوێژی بۆ یەزدان کرد، و زۆر گریا.» «لە دڵی خۆیدا قسەی دەکرد؛ تەنها لێوەکانی دەجوڵان، بەڵام دەنگی نەدەبیسترا.» نوێژێکی دەربڕدراو نەبوو، وەک ئەوەی مۆنتگۆمێری وەسفی دەکات:

«نوێژ ئارەزووی دڵسۆزانەی ڕۆحە،» «دەربڕدراو یان دەربڕدراو نەبوو،» «جوڵەی ئاگرێکی شاراوە کە لە سنگدا دەلەرزێت.»

لای ئەو تەنها وتنی نوێژێک نەبوو، بەڵکو بە ڕاستی نوێژکردن بوو. هەموو جیاوازییەکە لێرەدایە. دەکرێت ئارەزوویەک دەرببڕیت و هەستی پێ نەکەیت؛ لە لایەکی ترەوە، هەست بە ئارەزوویەک بکەیت و دەری نەبڕیت. دەکرێت نوێژ بکەیت «لە زۆری وشەکانەوە؛» لە لایەکی ترەوە، «لە زۆری خەمەوە.» ئەو وتی، «لە زۆری گلەیی و خەممەوە قسەم کردووە.» ئەمە نوێژێکی ڕاستەقینە بوو کە گەیشتە گوێی خودا و وەڵامی ئەوی هێنا.

نیشانەیەکی تری ڕاستەقینەییەکەی بەردەوامبوونی بوو تێیدا. ئەو لەبەردەم خودا سوور بوو. ئەو دەیزانی کە خودا وەڵام دەداتەوە، و چاوەڕێی وەڵامی ئەو بوو. ئەمە چەند جیاوازە لە نوێژی ڕووکەش. کەسێک دەتوانێت بە ڕووکەش داوای شتێک لە خودا بکات، بەبێ ئەوەی هەست بە هیچ پێویستییەکی تایبەت و زۆر بکات بۆ ئەو شتەی کە داوای دەکات؛ و کاتێک خودا بێدەنگ دەبێت، و وەڵام ناداتەوە، ئەوا کەسەکە داوایەکی تر ناکات لێی. ئەمە باوەڕ نییە؛ تەنها ڕووکەشایەتییە. کاتێک کەسێک بە باوەڕ داوای شتێک لە خودا دەکات، چاوەڕێی وەڵام دەکات، و بەردەوام دەبێت لە داواکردن تاوەکو وەری دەگرێت. خودا خۆی بەڵێن داوە کە وەڵامی ئەوانە بداتەوە کە بەم شێوەیە نوێژی بۆ دەکەن. ئەو وەڵامی ئەوانە دەداتەوە کە «ڕۆژ و شەو هاوار بۆ ئەو دەکەن» (لۆقا 18:7). دەتوانین دڵنیا بین کە خودا هەمیشە دڵسۆزییەکەمان تاقی دەکاتەوە کاتێک نوێژ دەکەین.

باوەڕی حەننا تاقیکرایەوە؛ دوای ئەوە خودا وەڵامی خۆی دا. و دوای ئەوەی وەڵامی ئەوی وەرگرت، نوێژەکەی جێگەی خۆی دایە ستایش. تاڵی ڕۆحی نەما؛ قورسایی سەر ڕۆحی لادرا، زمانەکەی ئازاد کرا؛ و لافاوێک لە ستایش لە دڵیەوە بۆ خودا بەرز بووەوە. پاشان بە شێوەیەکی ئاسان قسەی لەگەڵ کرد:

«دڵم بە یەزدان شاد دەبێت؛ قۆچەکەم لە یەزدان بەرز کراوەتەوە؛ دەمم بەسەر دوژمنەکانمدا فراوان کراوە؛ چونکە بە ڕزگاربوونەکەت شاد دەبم.»

لە ئەزموونی ئاسایی مەسیحیدا ستایش دوای نوێژ دێت. بۆیە دەتوانین دڵنیا بین کە ئەگەر بە نوێژ دەست پێ بکەین، بە ستایش کۆتایی پێ دەهێنین. لە نوێژەکەدا ڕەنگە خەمبار و دڵتەنگ بین، بەڵام لە ستایشەکەدا بە خۆشی شادمان دەبین. گریان ڕەنگە بۆ شەوێک بمێنێتەوە، بەڵام خۆشی لە بەیانیدا دێت. خودا بە گەلەکەی «جلوبەرگی ستایش بۆ ڕۆحی خەمباری» دەدات.

بەڵام خودا ڕێگەی نەدا حەننا بە تاقیکردنەوەدا تێپەڕێت، بۆ ئەوەی تەنها وەڵامی نوێژەکەی لە دیاری منداڵاندا وەرگرێت؛ ئەو مەبەستی بوو کە وانە گرنگەکانی خۆی فێر بێت، وەک ئەوەی هەرگیز بە هیچ شێوەیەکی تر فێر نەدەبوو. ئەوەی بە ئەزموون بەدەستی دەهێنین هەمیشە هی خۆمانە. هەرگیز لەبیر ناکرێت.

ئەو فێر بوو کە خودا پیرۆزە. بۆیە ئەو دوور بوو لە خراپە کە بێڕێزی بۆ ناوی ئەو دەهێنا. دۆخی گەل، و بە تایبەتی دۆخی کاهینایەتی، ترسناک بوو. کەسێک بە زەحمەت دەیتوانی دۆخێکی ناپیرۆزتر لەوەی کە لە کۆتاییەکانی پەرتووکی دادوەرەکاندا وێنا کراوە، و ئەوەی کە لە ڕەفتاری کوڕەکانی عیلی، کاهینەکانی یەزدان، بینرا، بیری لێ بکاتەوە. بە ڕوونی هەستی پیرۆزی خودا بە تەواوی لەدەست چووبوو. و حەننا، کە لە کاتی ڕوودانی هەموو ئەمانەدا دەژیا، و شایەتی هەموو شەرمەزارییەکەی بوو، سروشتی ڕاستەقینەی خودای فێر بوو.

ئەو فێر بوو کە خودا بەردێکە. بۆیە لە تاقیکردنەوەکەیدا هەموو پشتیوانی خۆی لە خودادا دۆزییەوە. بەشی ئەو لە بارودۆخێکی سەختدا بوو: لە ماڵەوە نەیارەکەی زۆر تاقیکردەوە؛ لە پەرستگادا، شوێنی دیاریکراوی پەرستن، کاهینەکان گەلی خودایان تووشی سەرلێشێواوی دەکرد بەهۆی خراپەکارییەکانیان؛ لە نەتەوەکەدا بە گشتی، خراپە بڵاو بووبووەوە. ئەو هیچ شتێکی نەبوو کە بتوانێت متمانەی پێ بکات، جگە لە خودا، بەردەکەی.

سەرباری ئەوەش فێر بوو کە خودا خودای زانینە، و بەهۆی ئەوەوە کردارەکان دەپێورێن.

هەستی گشتی لە ڕۆژگاریدا پێچەوانە بوو. وادیار بوو کە خودا ئاگاداری ڕووداوەکان نییە؛ بۆیە مرۆڤ، کە مەبەستی خراپەیە، دەتوانێت بەبێ سزا گوناه بکات. لەژێر ئەم تێگەیشتنە هەڵەیەدا، سەبارەت بە هەڵوێستی خودا بەرامبەر بە خراپە، گوناه کۆنترۆڵی خۆی لەدەست دەدات. ئەگەر خودا ئاگاداری خراپە نەبێت، و هیچ لێپرسینەوەیەکی لەسەر نەوێت، بۆچی خۆمان بگرین؟ ئەمە ئەو بەڵگە قایلکەرەیە کە شەیتان خراپەکارانی پێ فریو دەدات. بەڵام باوەڕ دەزانێت، و حەننا دەیزانی، خودا ئاگاداری هەموو ئەوەیە کە لە جیهاندا ڕوودەدات، و لە کاتی خۆیدا لێپرسینەوەی لەسەر هەمووی دەوێت.

ئێستا خودایەکی لەو شێوەیە بە هێزەوە کار دەکات، نەک تەنها کوشتن—مرۆڤ دەتوانێت بە ئاسانی ئەوە بکات—بەڵکو زیندووکردنەوە لە مردووان. ئەو هەروەها بە نیعمەتەوە کار دەکات و پێی پیرۆزەکانی خۆی لە هەموو نەوەکاندا دەپارێزێت، و لە بەرژەوەندی هەژارەکان کار دەکات کە لەسەر زەوی چەوسێنراونەتەوە. بەڵێ، «ئەو هەژارەکان لە خۆڵەوە بەرز دەکاتەوە.» ئەوان چاودێری تایبەتی ئەون، چونکە هەموو هیوایان لە ئەودایە. قۆڵی بەهێزی ئەو لە بەرژەوەندی ئەوان کار دەکات. حەننا ئەزموونی کرد، و ئێمەش دەتوانین.

گۆرانی ستایشی ئەو دەگاتە لوتکە کاتێک باسی دەستنیشانکراوی خودا دەکات.

«ئەو هێز دەدات بە پاشاکەی، و قۆچی دەستنیشانکراوەکەی بەرز دەکاتەوە.»

لە ڕاستیدا، لە ڕۆژگاری حەننادا هیچ پاشایەک لە ئیسرائیلدا نەبوو. بەڵام باوەڕی ئەو چاوەڕێی ئەو کاتە بوو کە یەکێک دەبێت. پاشان گەلی خودا کە ئازار و چەوسانەوەیان بینیبوو، لە کۆتاییدا لە هەموو دوژمنەکانیان ڕزگار دەکران، و بە شکۆمەندی لەگەڵ ئەودا فەرمانڕەوایی دەکرد.

ئەمە یەکەمین ئاماژەیە بە دەستنیشانکراوی خودا لە کتێبی پیرۆزدا و بەرزکردنەوەی ئەو هیوای گەلەکەیەتی. حەننا، نوێنەرێکی دیاری ئەو پاشماوەیەی کە ڕزگار کرا، کاتێک هیچ شتێک وەک شایەتی نەتەوەیی نەمابوو، ئەم ئەزموونەی خودای هەبوو، لە هێزی ڕزگارکەردا، سەبارەت بە بارودۆخی تاقیکردنەوەکەی، و ئەم هیوایە دڵنیایە لە ئەودا سەبارەت بە دامەزراندنی شانشینی ئەو بە هێز و شکۆمەندی. با ئێمەش هەمان شتمان هەبێت.

(تێبینییەکانی وتارێک.)

نادیار»