چەوساندنەوە زۆرجار سیستەماتیکە و لەلایەن گرووپێکەوە دژی گرووپێکی تر ئەنجام دەدرێت، ڕەنگە هەندێک لە گۆڤاری نیعمەت و ڕاستی خوێنەران وەک قوربانی – ئەگەر ئێستا نەبێت، ئەوا لە داهاتوویەکی نزیکدا دەبێت.
وشەی عیسا بەکاری هێنا
بەپێی فەرهەنگی ڤاین بۆ وشەکانی پەیمانی کۆن و نوێ, وشەی پەیمانی نوێ بۆ «چەوساندنەوە» (یۆنانی. دیۆکۆ) واتە «ڕاکردن؛ دوورخستنەوە.» لە هەمان ڕەگەوە وشەی ئینگلیزی «بەدواداچوون»مان وەرگرتووە. سەرنج بدە چی ڕوودەدات کاتێک پێناسەکانی فەرهەنگ دەخەینە ناو یەکەم فێرکردنی گەورەمان عیسای مەسیح لەسەر ئەم بابەتە: «خۆزگە بەوانەی کە [ڕادەکرێن، دوور دەخرێنەوە، چەوسێنراونەتەوە، بێزار کراون، خراپ مامەڵەیان لەگەڵ کراوە] لەبەر ڕاستودروستی، چونکە شانشینی ئاسمان هی ئەوانە» (مەتتا ٥:١٠ NIV). و، دڵنیا بین لەوەی کە سەرنج بدەینە دەستەواژەی: «لەبەر ڕاستودروستی.» ئەگەر کەسێک بەهۆی هەڵسوکەوتی بێبەرپرسیارانەی خۆیەوە کێشە بۆ خۆی دروست بکات، جا بە کەمی ڕەچاوکردنی خەڵکی تر بێت یان بە هەوڵی بەئەنقەست، ئەوا ئەوەی بەسەری دێت بە زەحمەت چەوساندنەوەیە. دەرئەنجامەکانی کردەوەکانی تەنها هەڵەی خۆیەتی. چەوساندنەوە بە تەواوی جیاوازە.
با پێتان بڵێم چەوساندنەوە چییە بە بەکارهێنانی نموونەی ئەو کەسانەی کە بە شێوەیەکی کەسی ناسیوومن و خزمەتم لەگەڵیاندا کردووە. کابوگی بە ڕمێک لە پشتییەوە کوژرا لە کاتێکدا مزگێنییەکەی لەگەڵ دراوسێکانی هاوبەش دەکرد. سۆمایا خۆی کوشت نەک لەلایەن دوو هاوڕێی براکەیەوە دەستدرێژی بکرێتە سەری کە هێنابوونییە ماڵەوە، هەڕەشەی لێکرابوو چونکە ئایینی خێزانەکەی بەجێهێشتبوو بۆ شوێنکەوتنی گەورەکەی عیسای مەسیح. ئاسیا لە ماڵەکەی دەرکرا و لە خێزانەکەی دابڕا کاتێک بوو بە مەسیحی. هیچ شتێکی پێنەدرا بۆ ژیان و هیچ شوێنێکی نەبوو بۆ ڕۆیشتن. نەهوم بە بەردێکی فڕێدراو لێیدرا کە کەلەسەری شکاند لە کاتێکدا لە گوندێکەوە بۆ گوندێکی تر دەڕۆیشت، شایەتی بۆ گەورەکەی عیسای مەسیح دەدا. دەتوانم بەردەوام بم. ئەم کەسانە، و زۆرێکی تر، دەزانن «خۆزگە» بە چەوساندنەوە چییە.
بۆچی گەورەمان عیسا فەرمووی «خۆزگە»؟
بە بەکارهێنانی فەرهەنگی ڤاین دەبینین کە وشەی «خۆزگە» (یۆنانی. ماکاریۆس) بە توندی واتە «ڕێزلێگیراو و شکۆدار.» دەتوانین ئەمڕۆ بڵێین «زۆر دڵخۆش و لە ناوەوە ڕازی.» گەورەمان عیسای مەسیح، دوای ئەوەی ئەم ڕەزامەندییە ناوەکییەی بە قوتابییەکانی بەڵێن دا، دەستبەجێ فەرمووی کە هەموو ئەو کەسانەی کە شوێنی دەکەون دەبێت بزانن کە چەوساندنەوەی زەمینی پاداشتی گەورەی ئاسمانی بەدوای خۆیدا دەهێنێت – ئەوەندە زۆر (یۆنانی. پۆلۆس) کە دەبێت بە ڕاستی «شاد بین و دڵخۆش بین» تەنانەت کاتێک ڕووبەڕووی ئەم دوژمنایەتییە ترسناکانە دەبینەوە (مەتتا ٥:١٠-١٢). زۆری لەسەر زەوی بەڵێنێکی مەسیحی نییە. بۆیە پێویستە خۆت ڕابهێنیت بۆ ئەوەی لە دڵ و مێشکتدا ئەوە بپارێزیت کە ئەم ژیانە، ئەمڕۆ، هەموو شتێک نییە.
ئاستێکی جیاوازی چەوساندنەوە
کاتێک ئەمە دەنووسم، کڵێسای کۆنم لە وڵاتێکی بیانی کۆمەڵەکەی نیوەی کەم بووەتەوە چونکە مۆڵەتەکانی کار بۆ مەسیحییە بیانییەکان هەڵوەشێنراونەتەوە. دوای ئەوەی بانگ کراون بۆ نووسینگەکانی ئاسایشی حکومەت، خەڵک تەنها ٤٨ کاتژمێریان پێدراوە بۆ جێهێشتنی وڵاتەکە. کرێکارە نیشتمانییەکان کە یارمەتییان داوە لە بەڕێوەبردنی خزمەتگوزارییەکان بۆ پێداویستییە ناوخۆییەکان لێیان دراوە و بە شێوەیەکی تر خراپ مامەڵەیان لەگەڵ کراوە. ئەگەری هەیە چەوساندنەوەی خراپتریان بەسەر بێت دوای ئەوەی هاوکارەکانیان بە سەلامەتی گەڕانەوە ماڵەوە.
بێگومان، هیچ دژایەتییەکی زەمینی ناتوانێت کاریگەری لەسەر قەرەبووی ئاسمانی مەسیحی هەبێت. پاداشتەکە (یۆنانی. میستۆس)، بە واتای وشەیی «کرێ،» کە دواتر دێت کاتێک لە ئامادەبوونی گەورەدا دەبین، دەبێت هاندەر بێت بۆ بەهێز مانەوە و خەباتکردن لە هەموو ڕۆژێکدا دژی هەر جۆرە چەوساندنەوەیەک. هەردوو کتێبی پیرۆز و مێژووی مەسیحی نموونەی ئەو کەسانەیان تۆمار کردووە کە ئازاریان چەشتووە بەڵام بۆ گەورە عیسای مەسیح بەهێز ماونەتەوە.
جۆرەکانی تری چەوساندنەوە
گۆڕینی یاساکان لە وڵاتانی ڕۆژئاوا، وەک قبوڵکردنی یاسایی بێڕەوشتی و قەدەغەکردنی نمایشە کتێبی پیرۆزەکان لە شوێنە گشتییەکان، زۆرجار لەلایەن مەسیحییەکانەوە وەک چەوساندنەوە سەیر دەکرێن. ئەم باوەڕدارانە بێگومان زیاتر ئازار دەچێژن کاتێک دژی داڕمانی میراتێکی مەسیحی دەوەستنەوە.
دوای ئەوەی نزیکەی چوار ساڵ لەژێر یاسای ئایینیدا ژیام، بینیم کە بینای کڵێسا ڕووخێنران و خەڵک بە ئەندامە شێواوەکانەوە و خوێندکاران، بەتایبەتی ژنان، نەیانتوانی نمرەی شایستەی خۆیان لە تاقیکردنەوەکانی زانکۆدا بەدەست بهێنن – بەمەش زیانێکی زۆریان بە هەڵبژاردنی پیشەیان گەیاند. چونکە من مەسیحیم، بە شێوەیەکی کەسی ڕووبەڕووی بەربەست و دواکەوتن و ڕێگری بوومەتەوە لەلایەن دەسەڵاتدارانی حکومەتەوە. بەڵام هەروەها وەرگری هەندێک کردەوەی جوان و میهرەبانی و بەخشندەیی بووم لەلایەن کەسانی هەمان ئایینەوە کە بە توندی هاوباوەڕانی منی چەوساندەوە.
وەڵامدانەوەی مەسیحییانە بۆ چەوساندنەوە
لە وشەی خوداوە، کتێبی پیرۆز، باوەڕداران فێرکارییان پێدەدرێت سەبارەت بەوەی چۆن کاردانەوەیان هەبێت کاتێک چەوسێنراونەتەوە. حەوت لەوانە بریتین لە:
- گەورەمان عیسا پێمان دەڵێت «شاد بن و دڵخۆش بن» (مەتتا ٥:١٢). وشەی «دڵخۆش» (یۆنانی. ئەگالیائۆ) واتە «زۆر شاد بوون، هەستکردن یان دەربڕینی شادی و خۆشییەکی زۆر.» دەزانم ئەمە سەختە کاتێک حکومەتی خۆت فڕۆکە بەکاردەهێنێت بۆ بۆمبارانکردنتان هەموو ڕۆژێک، بەڵام عیسا فەرمانی پێدەکات چونکە ئەو سوودەکانی سەیری سوودە ئاسمانییەکان دەزانێت نەک زیانە زەمینییەکان.
- گەورە هەروەها فەرمووی، «نوێژ بکەن بۆ ئەوانەی کە چەوساندنەوەتان دەکەن» (مەتتا ٥:٤٤). مامەڵە لەگەڵ دوژمنەکانتان بکەن بە هەمان شێوەی خودا کە لەگەڵ ئێمەدا مامەڵەی کرد کاتێک ئێمە دوژمنی ئەو بووین. ئەو پلانێکی هەبوو بۆ گەڕاندنەوەمان بۆ لای خۆی و نرخێکی قورسی دا بۆ ئەوەی بەدی بهێنرێت. چوارچێوەکە پێمان دەڵێت ئەمە ڕێگایە بۆ ئەوەی وەک خودای باوک هەڵسوکەوت بکەین، و بەمەش، مەسیحییەتمان تەواو بکەین (مەتتا ٥:٤٣-٤٨).
- هەروەها فەرمووی، «کاتێک لە شوێنێک چەوسێنرانەوە، هەڵبێن بۆ شوێنێکی تر» (مەتتا ١٠:٢٣). هیچ شتێکی هەڵە نییە لە ڕاکردن. خودا ئەمەی بەکارهێناوە بۆ بڵاوکردنەوەی مزگێنی عیسای مەسیح (کردارەکان ٨:١، ١١:١٩). ڕاکردن لە چەوساندنەوە خێرایی بە وەرگێڕانی کتێبی پیرۆز دا لە هەندێک بەشی ئەفریقا. جووڵەی دانیشتووان زۆرێک لە قسەکەرانی ڕەسەنی نزیکتر کردەوە لە شارە گەورەکان – و لە تیمە زمانەوانییەکان کە دەیتوانی بە ئاسانی زیاتر زمانە نووسراوە جیاوازەکان بخوێننەوە و پاشان کتێبی پیرۆز وەرگێڕن.
- گەورە عیسا بە شوێنکەوتووانی فەرموو: «لەبیرتان بێت کە ئەو [جیهان] یەکەم جار ڕقی لێم بووە.» «وشەکانم لەبیر بێت کە پێم گوتن: 'خزمەتکار لە گەورەکەی گەورەتر نییە.' ئەگەر ئەوان منیان چەوساندەوە، ئێوەش دەچەوسێننەوە» (یۆحەننا ١٥:١٨، ٢٠). مێشکمان زۆر گرنگە. ئەوەی کە بە بەردەوامی بیری لێدەکەینەوە دیاری دەکات کە وەک مەسیحییەکان دەوەستین یان دەکەوین. بیرکردنەوە لە گەورە عیسا، بەتایبەتی لە ئازار و مردنیدا، یارمەتیمان دەدات چەوساندنەوە بەرگە بگرین. بە شێوەیەکی جەستەیی، ئەو بە ترسناکترین شێوە ئازاری چەشت. بە شێوەیەکی ڕۆحی، جەستەی پیرۆزی ئەو بۆ ئێمە و بۆ ڕزگاریمان گوناه کرا (٢ کۆرنسۆس ٥:٢١).
- گەورەمان هەروەها بە شاول فەرموو، کە بە توندی بزووتنەوەی نوێی مەسیحییەکانی لەناودەبرد، «بۆچی من دەچەوسێنیتەوە؟» (کردارەکان ٩:٤-٥). هەر چەوساندنەوەیەک بۆ مەسیحییەکان چەوساندنەوەی کەسی گەورەمان عیسای مەسیحە. ئێمە جەستەی ئەوین. ئەو چەوساندنەوەمان دەزانێت – هەستی پێدەکات. ئەو دەتوانێت و دەستوەردان دەکات، ئەگەر و کاتێک و چۆن هەڵیبژێرێت، بە شێوەی سەروەر و هەموو توانای خۆی.
- دوای گۆڕانی بۆ مەسیحییەت، پۆڵس نووسی: «خۆزگە بەوانەی کە چەوساندنەوەتان دەکەن؛ خۆزگە و نەفرەت مەکەن» (ڕۆما ١٢:١٤). پێناسەیەکی تری «خۆزگە» واتە «داواکردن لە خودا بۆ پاراستن» (فەرهەنگی ئینگلیزی کۆلینز). دڵنیام ئەمە بیرۆکەی ڕۆحە لێرەدا کاتێک پۆڵس کار لەسەر ئەوە دەکات کە گەورە نوێیەکەی چی فەرمووە سەبارەت بە نوێژکردن بۆ چەوسێنەران.
- نێردراوەکە هەروەها نووسی، «لەبەر مەسیح من دڵخۆشم بە... چەوساندنەوەکان» (٢ کۆرنسۆس ١٢:١٠). «دڵخۆشی» (یۆنانی. ئیودۆکیا) خۆشییەکی قووڵ و بنەڕەتی نیشان دەدات – شتێک کە کاریگەری ڕووداوەکانی ڕۆژانەی لەسەر نییە. لە ڕێگەی ساڵانێکی زۆر لە خزمەتی قوربانیدانەوە پۆڵس فێربوو کە خودا و جیهانێک کە تێیدا دەژین لاوازی و هێز بە شێوەیەکی زۆر جیاواز دەبینن. هێزی خودا بە ڕوونی لەوانەدا دەردەکەوێت کە هیچ هێزێکی خۆیان نییە.
- بە کۆکردنەوەی ئەم حەوت فێرکارییە پێشنیار دەکەم کە دەبێت بە شێوەیەکی مەسیحییانە وەڵامی چەوساندنەوە بدەینەوە بە ئەنجامدانی لانیکەم پێنج شت:
- دڵێک بپارێزە کە بە شادی لەسەر ئاسمان چڕ بێتەوە.
- نوێژ بکەین کە خودا دڵی ئەوانەی کە ئازارمان دەدەن بگۆڕێت لە کاتێکدا کاتیان هەیە بۆ پەشیمانبوونەوە و ڕزگاربوون.
- بڵاو ببنەوە بۆ هاوبەشکردنی مزگێنی – ئەگەر مومکین بێت لەو شوێنانەی کە ئێستا نەناسراوە.
- لەبیرمان بێت کە گەورەمان عیسای مەسیحە کە چەوسێنراوەتەوە. ئێمە دەبێت خاچەکەی هەڵبگرین. سوپاسی بکەین کە ڕێگاکەی پێشان داوین.
- چێژ لەو زانیارییە نەگۆڕە ببینە کە لاوازییەکەمان دەرفەت بە خودا دەدات بۆ ئەوەی هێزی گەورەی خۆی نیشان بدات.
- بۆ مەسیحی، گرنگ نییە UNHCR چی دەتوانێت یان ناتوانێت پێناسە بکات. گەورەمان عیسای مەسیح فەرمووی کە دەتوانین بزانین کە ئێمە هاوڵاتی شانشینی هەتاهەتایی ئەوین کاتێک لەسەر ئەم زەوییە لەبەر ژیانی ڕاستودروست چەوسێنراوینەتەوە. لە گەورەدا بەهێز بن!
— کۆلین ساڵتەر





