خودا بە جەستەت شکۆدار بکە
زۆرێک لە فەیلەسوفانی مێژوو هەوڵیان داوە سەرچاوەی خراپە تێبگەن و ئایا مرۆڤ دەتوانێت بەسەریدا زاڵ بێت. هەندێکیان گەیشتوونەتە ئەو ئەنجامەی کە کێشەی خراپە لە جیهانی ماددی و جەستەی مرۆڤدا چڕ بووەتەوە. بۆ نموونە، فەیلەسوفێکی سەدەی سێیەم بە ناوی مانی فێری دەکرد کە مرۆڤ ڕۆحی خودایی هەیە کە دەبێت لەناو جەستەی فیزیکی خراپیاندا ڕزگار بکرێن. ئەم سیستەمە بیرکردنەوەیە، کە پێی دەوترێت «مانیکیزم» (پێی دەوترێت «مان-ی-کی-یزم»)، بە شێوەی جۆراوجۆر لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەوروپا و ئاسیا بۆ چەندین سەدە بەردەوام بوو.
باوەڕی لەم جۆرە هەندێک جار تووشی فێرکارییە مەسیحییەکان بووە. دەبێت دان بەوەدا بنرێت کە هەموو کارێکی خراپ کە تا ئێستا لەسەر زەوی کراوە، لە ڕاستیدا، لە ڕێگەی چالاکیی جەستەی مرۆڤەوە ئەنجام دراوە. بێگومان ئەو گوناهانە زۆر ناڕەحەتییان هێناوەتە ناو جیهان، جگە لەو خەمەی کە بەسەر دڵی خودادا دەهێنن. بەڵام ئایا کتێب پیرۆز دەڵێت کە جەستەی مرۆڤ خۆی خراپە؟ هیچ شتێک ناتوانێت لە ڕاستی دوورتر بێت! کاتێک خودا یەکەم پیاو و ژنی دروست کرد، ڕایگەیاند کە هەموو شتێک زۆر باش بوو. تەنانەت ئێستاش، لە دۆخی کەوتوو و گوناهکاری مرۆڤایەتیدا، دەتوانرێت بوترێت پیاوان و ژنان وێنەی خودا هەڵدەگرن (پەیدابوون 1:31؛ یاقوب 3:9). بۆیە یارمەتیدەرە کە تێگەیشتنێکی کتێب پیرۆزی لە جەستەی فیزیکی خۆمان بگەڕێین بۆ ئەوەی بتوانین بە وردی هەڵسەنگاندنی خودا بۆیان بناسینەوە.
چادرە زەمینییەکەمان
جەستەمان شاکارێکی سەرسوڕهێنەری خودایە. زۆر لێکۆڵینەوەی سەرسوڕهێنەر لە سیستەمە پێکەوەبەستراوەکانی جەستەی مرۆڤ، بڕێکی زۆر لە وردەکارییان لەبارەی تەواوییەکانیەوە بەرهەم هێناوە. لە هەمان کاتدا جەستەمان لاواز و بێهێزە. خیزێکی بچووک ڕەنگە ڕێگە بە چوونە ژوورەوەی تووشبوونێکی مایکرۆسکۆپی بدات کە دەتوانێت بە خێرایی هەموو جەستە وێران بکات. یان، تەنانەت ئەگەر ساڵانێک تەندروستی باشمان پێبدرێت، دابەزینی هێواشی تەمەن لە کۆتاییدا و بە ناچاری دەبێتە هۆی لاوازی و مردن. جەستەمان تەنها شوێنی نیشتەجێبوونی کاتین، دوای هەموو شتێک – چادرە زەمینییەکانمان (2 کۆرنسۆس 5:1).
ئەم ماڵە زەمینییانە ملکەچی خەم و پێداویستییەکانی ئەم ژیانەن. هێشتا خودی مەسیح لەسەر زەوی لە جەستەیەکی مرۆڤدا ژیاوە – بێ گوناه – و ملکەچی برسێتی، تینوێتی، ماندوێتی و هەموو لاوازی و سنووردارکردنەکانی دیکە بوو کە جەستە دەیانسەپێنێت. ئەم ڕاستییە لە ڕاستیدا ڕێز لە جەستەی فیزیکی ئێمە دەگرێت، چونکە پشتڕاستی دەکاتەوە کە خودا کارەکانی خۆی لەسەر زەوی لە ڕێگەی چالاکییەکانیانەوە نیشان دەدات. بۆیە، ڕەنگە بنەڕەتیترین لێدوان لەبارەی جەستەمانەوە ئەوە بێت کە دروستە ئێمە گرنگییان پێبدەین. خودا لاوازییەکانمان دەزانێت، و ئەو بەزەیی بە ئێمە دەنوێنێت چونکە ئێمە تەنها خۆڵین (زەبوورەکان 103:13-14). ئیلیای بێ هیوا خواردن و ئاوی پێدرا، و پەیڕەوانی ماندووی خودا پشوویان پێدرا (1 پاشایان 19:5-7؛ مەرقۆس 6:31). خودا بە بەزەییەوە هەڵسوکەوتی کرد بۆ دابینکردنی خواردن بۆ ئەو خەڵکە زۆرەی کە لە دەوری کۆبوونەوە بۆ ئەوەی لە ڕێگەی گەڕانەوە بۆ ماڵەوە لە برسێتی بێهۆش نەبن (مەتتا 15:32).
ئارەزووی تەندروستی باش و جلوبەرگی گونجاو گونجاون. کاتێک نەخۆشین ناتوانین ئەوە بکەین کە پێشتر بۆ خودا کردوومانە (2 تیمۆساوس 4:20). بۆیە دەبێت خووی خواردنی باش پەرە پێبدەین، کێشێکی تەندروست بپارێزین، جلوبەرگی شیاو و گونجاو لەبەر بکەین، و خۆمان بە شێوەیەکی شیاو بهێڵینەوە. ڕاستە خودا دڵمان دەبینێت (1 ساموئیل 16:7)، بەڵام ئەوە بەو مانایە نییە کە دەبێت پشتگوێی تەندروستیمان بخەین یان لە شوێنی گشتیدا ناشرین دەربکەوین. کاتێک یوسف بانگهێشت کرا بۆ ئەوەی لەبەردەم فیرعەون بوەستێت، ڕیشی تاشی؛ و ئەوانەی ڕۆژوو دەگرن لەلایەن خوداوە فێر دەکرێن کە دەرکەوتنێکی ئاسایی بپارێزن (پەیدابوون 41:14؛ مەتتا 6:17-18).
لە لایەکی ترەوە، دەبێت خۆمان بەدوور بگرین لە تەرخانکردنی زۆر بۆ لەشجوانی یان مۆدە. دەبێت بەو جەستەیانە ڕازی بین کە خودا پێی داوین، جۆر و کەموکوڕییەکانی جەستەمان قبوڵ بکەین. زۆر کەس بێ هیوا بوون چونکە پێیان وایە بەس نییە لاوازن، بەس نییە سەرنجڕاکێشن، بەس نییە ماسولکەییان هەیە – و لیستەکە بەردەوامە. بەڵام خودا شتی بێ کەڵک دروست ناکات! هەموو کەسێک، بەبێ گوێدانە دەرکەوتن، بەهایەکی گرانبەهای هەیە تەنها بەوەی مرۆڤە.
هەندێک بوونەتە ئارەزوومەندی مۆدە، جلوبەرگ و زێڕ و زیویان کۆکردووەتەوە وەک ئەوەی ئەو شتانە بەهایەک بە مرۆڤایەتییان زیاد بکەن. ئەمە هەڵەیە. سەرنجڕاکێشی سەرەکی ئێمە دەبێت لە کەسایەتییەوە بێت، نەک لە زێڕ و جلوبەرگی جوان. نێردراو پیتەر بە تایبەتی بۆ ژنان لەبارەی ئەمەوە نووسی (1 پیتەر 3:3-4)، بەڵام بنەماکان بۆ هەمووان جێبەجێ دەبن. بەڵام دەبێت ئاماژە بەوە بدەین کە ئەو نووسینانە بەو مانایە نین کە جلوبەرگی جوان و زێڕی بەتام بۆ مەسیحییەکان قەدەغەیە. خوێندنەوەی دەقەکە بەو شێوەیە بەو مانایە دەبێت کە هەموو جلوبەرگێک هەڵەیە بۆ لەبەرکردن، کە بە ڕوونی وا نییە.
چونکە جەستە چادرە زەمینییەکەمانە، دەبێت ئەوەش بناسینەوە کە چەندین خۆشی زەمینی هەن کە خودا نەک تەنها پەسەندی دەکات بەڵکو مەبەستی ئەوەیە کە ئێمە بەهایان بزانین. بۆ نموونە، ژەمێکی باش بێگومان لەم پۆلەدایە ئەگەر وەک لە خوداوە وەرگیرابێت، کە «هەموو شتێکمان بە دەوڵەمەندی دەدات بۆ چێژوەرگرتن» (1 تیمۆساوس 6:17 NKJV). خودی مەسیح بە خواردن و خواردنەوە هات (لۆقا 7:34)، و ئێمەش دەتوانین هەمان شت بکەین، هەرچەندە پێویستیشە خۆمان بەدوور بگرین لە خواردنی ناتەندروست یان خووی زۆرخۆری. خۆشییە فیزیکییەکانی ژیان هەموویان پەسەندن ئەگەر لە شوێن و چوارچێوەی گونجاودا چێژیان لێوەرگیرێت.
دەست بە دەفرەکەتەوە بگرە
هێشتا، چێژوەرگرتن لە ژەمێکی باش نابێت ڕێگر بێت لە توانای ئێمە بۆ بەهای ژەمێکی سادە. کاتێک خودا نێردراوانی خۆی نارد، پێیانی وت کە هەرچییەک لەبەردەمیان دانراوە بیخۆن و بیخۆنەوە و خۆیان بەدوور بگرن لە ڕۆیشتن لە ماڵێکەوە بۆ ماڵێکی تر. دەبوو هەرچییەک لەلایەن میواندارەکانیانەوە دابین کرابوو قبوڵ بکەن نەک بەدوای دۆخێکی باشتردا بگەڕێن لە شوێنێکی تر (10:7). چێژوەرگرتن لە شتە زەمینییەکان بەو مانایە نییە کە دەبێت تامێکی زۆرخۆری پەرە پێبدەین، کە دەتوانێت ببێتە هۆی زیادەڕۆیی گوناهکارانە.
کاتێک خۆشییەکان دەبنە ئامانج لە خۆیاندا، هەمیشە ئێمە گومڕا دەکەن. پۆڵس لەبارەی هەندێک کەسەوە نووسی کە سکیان بووبووە خودایان و لەلایەن شتە زەمینییەکانەوە حوکمڕانی دەکران (فیلیپییەکان 3:19). ئەمە بە ڕوونی بەکارهێنانێکی نەگونجاوی خۆشییە ماددییەکانە. هەرچەندە جەستە پێداویستی، کاردانەوە و ئارەزووی جۆراوجۆری هەیە، بەڵام نابێت وەک ئاژەڵەکان بژین! هەردوو پیتەر و یەهودا لەبارەی هەندێک کەسەوە نووسیان کە تا ئەم ڕادەیە لەلایەن جەستەیانەوە کۆنترۆڵ کرابوون، و یەهودا ئەوەشی زیاد کرد کە ئەو غەریزە سروشتییانە بووبوونە کاریگەریی گەندەڵکەر (2 پیتەر 2:12؛ یەهودا 1:10). ئارەزووی خواردن، پشت بەستن بە کحول، ئالوودەبوون بە ئازارشکێن یان دەرمانی دیکە، خولیا لەبارەی خۆشی سێکسی – هەموو ئەمانە لە بنەڕەتدا ڕەنگە لە ڕەفتاری پەسەندکراودا ڕەگیان هەبێت. بەڵام، ئارەزووە کۆنترۆڵنەکراوەکان دەتوانن ببنە کاریگەریی زاڵ کە ژیانمان کۆنترۆڵ دەکەن. شەیتان زۆر چێژ وەردەگرێت لە دابینکردنی دەرفەت بۆ ئێمە بۆ تێکدانی ئەوەی خودا مەبەستی بوو ئێمە چێژی لێوەرگرین.
بەڵام، ئەگەری گوناه بەو مانایە نییە کە جەستەمان خراپە. باوەڕدارە ڕزگارکراوەکانی ڕۆما ئەم ڕێنماییانەیان وەرگرت:
با گوناه لە جەستەی فانیتدا حوکمڕانی نەکات... و ئەندامەکانت وەک ئامێری ناڕاستی بۆ گوناه پێشکەش مەکە، بەڵکو... ئەندامەکانت وەک ئامێری ڕاستی بۆ خودا پێشکەش بکە (ڕۆما 6:12-13). وەک زۆربەی شتە زەمینییەکان، جەستەمان دەتوانرێت بۆ باش یان خراپ بەکاربهێنرێت. گۆشتەکەمان، وەک کتێب پیرۆز وەسفی دەکات، بەشی سروشتی ئێمەیە کە هەمیشە ڕێگەی خۆی دەوێت و ڕەتیدەکاتەوە ملکەچی خودا بێت. هۆکارە جەستەییەکان هەوڵ دەدەن ئەندامەکانی جەستەمان کۆنترۆڵ بکەن، هەوڵ دەدەن دەم، دەست و پێمان وەک ئامێری ناڕاستی بەکاربهێنن. بەڵام هەمان ئەو بەشانەی جەستە دەتوانرێت وەک ئامێری ڕاستی بەکاربهێنرێت. کاتێک جەستەمان وەک قوربانییەکی زیندوو پێشکەش بە خودا دەکەین، سەلماندنی ئەوەیە کە ویستی خودا باش و تەواوە (ڕۆما 12:1-2).
چونکە ڕۆحی پیرۆز لە جەستەی هەموو باوەڕدارێکدا نیشتەجێیە، ئێمە توانامان پێدراوە کە هەڵبژێرین کاری خودا بە جەستەمان بکەین. ئێمە بەرپرسیارێتی کەسیشمان لەمەدا هەیە. ویستی باش و تەواوی خودا، کە لە سەرەوە ئاماژەی پێدرا، لە ژیانماندا جێبەجێ دەکرێت کاتێک فێر دەبین زیاتر و زیاتر بۆ ئەو پیرۆز بین.
ئێمە پیرۆز کراوین (1 کۆرنسۆس 6:11)، کە بەو مانایەیە خودا ئێمەی لە پاشماوەی جیهان جیا کردووەتەوە بۆ ئەوەی ببینە گەلی تایبەتی خۆی. هێشتا ئێمەش دەبینە پیرۆزکراو بە ژیانی ئەم ڕاستییە لە ژیانی ڕۆژانەدا بەپێی ویستی خودا. هەموو مەسیحییەک «دەبێت بزانێت چۆن دەفرەکەی خۆی لە پیرۆزی و ڕێزدا بەدەست بهێنێت» (1 تەسەلۆنیکی 4:3-4). «دەفرەکەمان» وێنەیەکی جەستەمانە، و پرۆسەیەکی درێژخایەنە بۆ ئەنجامدانی خۆکۆنترۆڵکردن لە ڕێگەی کاری ڕۆحی پیرۆزەوە، نەک ملکەچبوون بۆ ئارەزووە جەستەییە پڕ لە سۆزەکانمان.
خودا لە جەستەتدا شکۆدار بکە
سەیر نییە کە کتێب پیرۆز پێمان دەڵێت خودا بە ڕۆح و گیانمان ڕێزدار بکەین، بەڵام فێرکراوین کە بە جەستەمان شکۆداری بکەین! پۆڵس نووسی، «ئێوە بە نرخێک کڕدراون، بۆیە خودا لە جەستەتان و لە ڕۆحتان، کە هی خودان، شکۆدار بکەن» (1 کۆرنسۆس 6:20). خودا دڵخۆشە کە نەک تەنها بە ڕۆحمان بەڵکو بە جەستەمانەوە بناسرێتەوە، و دەتوانین لە ڕێگەی ئەوانەوە ڕێزی لێبگرین.
لە هەندێک وەرگێڕانی کتێب پیرۆزدا جەستەمان بە «قێزەون» ناودەبرێت، وەک لە فیلیپییەکان 3:21 (KJV). ئەمە هەندێک جار بووەتە هۆی تێڕوانینێکی هەڵە کە جەستەمان بێ بەها و سووکایەتی پێکراوە. بەڵام وشەی کۆنی ئینگلیزی «vile» ئەوکات بەو مانایە نەبوو کە ئەمڕۆ هەیەتی. بەکارهێنانی باوی لەو کاتەدا تەنها ئاماژەی بە شتێک دەکرد کە بەهای کەم یان ڕێزی کەم بوو، نەک شتێکی قێزەون یان پیس.
خودا مەبەستی ئەوەیە جەستەی شکۆدارمان پێبدات وەک هی مەسیح. بە بەراورد بەوە، جەستەی مرۆڤی ئێمە بێگومان نزم دەردەکەوێت! هێشتا بۆ ئێستا، ئەم جەستانە هەموو ئەوەن کە هومانە. لە لاوازییەکانماندا دەتوانین متمانە بە هێزی خودا بکەین؛ لە نەخۆشییەکانماندا دەتوانین داوای یارمەتی لێبکەین؛ لە خۆشییەکانماندا دەتوانین بەهای خودا بزانین کە ئەوانی پێداوین. لە هەموو ئەم شتانەدا دەتوانین ڕێز بۆ خودای گەردوون بهێنین. دەبێت بە جەستەی مرۆڤی سنووردارمان خزمەتی بکەین – و هێشتا ئەوە بە تەواوی ئەو ڕێگایەیە کە بە هەموو ئەوەی هومانە خزمەتی دەکەین!
