یەعقوب – فێربوونی چنگ گرتن
ناوەکانی ئیبراهیم، ئیسحاق و یەعقوب لە سەرانسەری کتێبی پیرۆزدا دەدۆزرێنەوە. هەر یەکێکیان بەستەرێکی گرنگە بە گەلی زەمینی خودا، ئیسرائیل.
خوێنەرانی کتێبی پیرۆز دەزانن سارای ژنی ئەبرام نەزۆک بوو، و منداڵبوون لە پیریدا موعجیزەیەکی خودا بوو. کاتێک خودا ناوەکانیانی لە ئەبرام و سارایەوە گۆڕی بۆ ئیبراهیم و سارا (بڕوانە پەیدابوون 17:5،15)، ئیبراهیمی بە بیری ئەو نەوەیە هێنایەوە کە لە پەیدابوون 12:1-7 بەڵێنی پێدرابوو. ئیبراهیم سەیری بارودۆخی سروشتی خۆی و ژنەکەی کرد و گومانی هەبوو:
ئینجا ئیبراهیم کەوتە سەر ڕووی خۆی و پێکەنی، لە دڵی خۆیدا گوتی: «ئایا منداڵێک لە پیاوێک لەدایک دەبێت کە سەد ساڵە؟ و ئایا سارا، کە نەوەد ساڵە، منداڵێکی دەبێت؟» (پەیدابوون 17:17 NKJV) خودا، بێگومان، بەڵێنەکەی بەجێهێنا.
دواتر، نەوە بەڵێندراوەکە، ئیسحاق، دەبوو 20 ساڵ چاوەڕێ بکات بۆ لەدایکبوونی کوڕەکانی: «ئیسحاق چل ساڵ بوو کاتێک ڕێبێکای بە ژن هێنا... ئێستا ئیسحاق لەلایەن یەزدانەوە داوای لێکرد بۆ ژنەکەی، چونکە نەزۆک بوو، و یەزدان داواکەی قبوڵ کرد، و ڕێبێکای ژنی دووگیان بوو» (پەیدابوون 25:20-21). لە هەمان بەشدا دەخوێنینەوە: «ئیسحاق شەست ساڵ بوو کاتێک ئەوانی لەدایک کرد» (ئایەتی 26). ئەوان دووانەیان هەبوو: عیسۆ یەکەم منداڵ بوو، و یەعقوب دوای ئەو هات. یەعقوب، کاتێک لەدایک بوو، پاژنەی پێی عیسۆی گرت.
یەعقوب و ژنەکانی بوون کە ماڵی ئیسرائیلیان بنیات نا. وەک دەبینین، ئەو فێڵباز، فێڵباز و کارا بوو. هەرچەندە یەزدان لەگەڵیدا بوو، یەعقوب زۆربەی ژیانی بۆ خۆی ژیا. بەڵام شەوەیەک کاتێک یەزدان لەگەڵیدا زۆرانبازی دەکرد، یەعقوب فێربوو کە چنگ بە یەزدانەوە بگرێت. ئێمە پێویستە هەمان وانە فێر بین. زۆر شت دەتوانرێت لە ژیانی یەعقوبەوە وەربگیرێت، بۆیە با وردتر سەیری بکەین!
لەدایکبوون، مافی یەکەم و بەرەکەت
ڕێبێکا زۆر دڵخۆش و سوپاسگوزار بوو کە دووگیان بوو، بەڵام نیگەرانییەک هەبوو: «منداڵەکان لەناو سکیدا لەگەڵ یەکتردا خەباتیان دەکرد؛ و گوتی: 'ئەگەر هەموو شتێک باش بێت، بۆچی من بەم شێوەیەم؟' بۆیە چووە پرسیار لە یەزدان بکات» (ئایەتی 22). زۆر نایاب دەبوو ئەگەر هەموومان سەبارەت بە کێشەکانمان پرسیار لە یەزدان بکەین. یەزدان وەڵامی نوێژەکەی دایەوە. پێی گوت کە دوو نەتەوە لە سکی ئەودا بوون و ئەوەی گەورەتر خزمەتی بچووکتر دەکات (ئایەتی 23). گرتنی پاژنەی پێی عیسۆ لەلایەن یەعقوبەوە بەشێک بوو لەم خەباتە، و لەو کاتەوە بە جێگرەوە ناوی لێنراوە. بەڕاستی، ئەو دەبێتە ئەوەی کە عیسۆ خزمەتی دەکات. یەعقوب دەبێتە نەوە و ئەو هێڵە بەردەوام دەکات کە خودا بە ئیبراهیمی بەڵێن دابوو: ئیبراهیم، ئیسحاق و یەعقوب. هێشتا، سەرنجڕاکێشە کە کەسایەتی یەعقوب لە کاتی لەدایکبوونیدا ئاشکرا دەبێت.
منداڵەکان گەورە بوون و بوون بە پیاوی گەنج. ئیسحاق عیسۆی خۆشدەویست چونکە ڕاوچی بوو؛ بەڵام ڕێبێکا یەعقوبی خۆشدەویست (ئایەتەکانی 27-28). یەکەم کردەوەی فێڵبازی یەعقوب کە تۆمارکراوە سەبارەت بە مافی یەکەم دەرکەوت. مافی یەکەم زۆر گرنگ بوو چونکە ڕێگەی بە سەرۆکی خێزان دەدا مافەکانی کاهینی بەکاربهێنێت و وەک میراتگر بناسرێت. پێش لەدایکبوونی دووانەکان، یەزدان ڕایگەیاندبوو کە یەعقوب میراتگر دەبێت؛ سەرەڕای ئەوەش، یەعقوب پیلان و جەستەیی، یان ڕێگەی جەستەیی، بەکارهێنا بۆ دڵنیابوون لە مافی یەکەم.
ساتەوەختی گونجاو بۆ یەعقوب کاتێک هات کە عیسۆ برسی بوو.
عیسۆ بە یەعقوبی گوت: «تکایە بەو شۆربایە سوورە برسییەتیم بشکێنە، چونکە ماندووم.» بۆیە ناوی لێنرا ئەدۆم. بەڵام یەعقوب گوتی: «مافی یەکەمم پێ بفرۆشە لەم ڕۆژەدا.» و عیسۆ گوتی: «سەیرکە، نزیکە بمرم؛ ئەی ئەم مافی یەکەمە چییە بۆ من؟» (پەیدابوون 25:30-32) دوو دینامیکی سەرەکی ڕوویاندەدا: یەعقوب سوودی لە دۆخێک وەرگرت بۆ قازانجی خۆی، و «عیسۆ مافی یەکەمەکەی بە کەم زانی» (ئایەتی 34).
ئێمە ئەوەی خودا بۆی هەیە وەریدەگرین. یەعقوب نەدەبوو جەستەیی بەکاربهێنێت بۆ دڵنیابوون لەوەی خودا بۆی هەیە. هێشتا، بە هەمان شێوە قێزەون بوو، یان بە ئاشکرا خراپ بوو، بۆ عیسۆ کە مافی یەکەمەکەی بفرۆشێت بۆ قاپێک شۆربا. ئەو نزیک نەبوو بمرێت. مەسیحییەکان پێویستە وریابن. نابێت لە بارودۆخەکانماندا نە وەک یەعقوب و نە وەک عیسۆ بین.
دووەم کردەوەی فێڵبازی یەعقوب سەبارەت بە بەرەکەت بوو. ڕێبێکا پیلانێکی دانا، و یەعقوب لەگەڵیدا ڕۆیشت. پەیدابوون 27 وردەکارییەکانی پیلانەکە دەدات. ئیسحاق پیر بوو و چاوەکانی کاڵ بووبوون. دەیویست عیسۆ ڕاو بکات و خواردنێکی خۆشی بۆ دروست بکات. ئیسحاق، بەبێ ئەوەی بزانێت کەی دەمرێت، دەیویست کوڕە گەورەکەی بەرەکەتدار بکات لە کاتێکدا هێشتا دەیتوانی. بەڵام، ڕێبێکا داواکەی بیست و پیلانی دانا. سەبارەت بەم پیلانە، یەعقوب تەنها یەک نیگەرانی هەبوو: پیلانەکە لەوانەیە سەرکەوتوو نەبێت.
یەعقوب بە ڕێبێکای دایکی گوت: «سەیرکە، عیسۆی برام پیاوێکی موودارە، و من پیاوێکی پێست سافم. لەوانەیە باوکم دەستم لێ بدات، و من وەک فێڵبازێک بۆی دەربکەوم؛ و نەفرەتێک بەسەر خۆمدا دەهێنم نەک بەرەکەتێک» (پەیدابوون 27:11-12)
یەعقوب هەوڵی نەدا دایکی لە پیلانەکە پاشگەز بکاتەوە یان ڕابگەیەنێت کە فێڵکردن لە باوکی هەڵە دەبێت. تەنانەت ئەگەر ڕێبێکا هەوڵی دەدا یارمەتی خودا بدات، ئەو پێویستی بە یارمەتی ئەو نەبوو؛ ئەو خودای گشتگیرە. یەعقوب گوێڕایەڵی دایکی بوو، و قسەکانی ڕاست دەرچوون: ئەو بوو بە فێڵبازێک بۆ باوکی. لە ئایەتی 19 یەعقوب درۆی کرد بە ڕاگەیاندنی ئەوەی کە ئەو عیسۆیە. دووبارە لە ئایەتی 20 درۆی کرد، ئەمجارە یەزدانی هێنایە ناوەوە. لە ئایەتی 24 دووبارە درۆی کرد، بۆ جاری دووەم ڕایگەیاند کە ئەو عیسۆیە. لە ئایەتی 27 باوکی ماچ کرد.
مەسیحییەکان نابێت فێڵبازی بەکاربهێنن. بەرەکەتە ڕۆحییەکانمان لە مەسیحدا جێگیر کراون:
ستایش بۆ خودا و باوکی گەورەمان عیسای مەسیح، کە بە هەموو بەرەکەتێکی ڕۆحی لە شوێنە ئاسمانییەکاندا لە مەسیحدا بەرەکەتدار کردووین (ئەفەسۆس 1:3) پێداویستییە ڕۆژانەکانمان بە هەمان شێوە دابین کراون: خودای من هەموو پێداویستییەکانتان دابین دەکات بەپێی دەوڵەمەندییەکانی لە شکۆمەندیدا بە عیسای مەسیح (فیلیپی 4:19) بەرەکەتەکانی ئیسرائیل و بەرەکەتەکانی کەنیسە بە دڵنیاییەوە جیاوازن، چونکە ئیسرائیل گەلی زەمینی خودا پێکدەهێنێت و کەنیسە لە گەلی ئاسمانی ئەو پێکدێت. بەڵام، بنەمایەکە گرنگە: باوەڕداران نابێت فێڵبازی بەکاربهێنن، تەنانەت بۆ هەوڵدان بۆ پێشخستنی ڕاوێژەکانی خودا. لە کۆتاییدا یەعقوب ناچار بوو لە عیسۆ هەڵبێت، کە هەڕەشەی کوشتنی لێکرد. ڕێبێکا فێڵبازی زیاتری بەکارهێنا بۆ ئەوەی یەعقوب بنێرێت بۆ لای لابان برای (پەیدابوون 27:41-46).
قوتابخانەی خودا: دروێنەکردنی ئەوەی دەیچێنین
خودا دڵسۆزە. یەعقوب دەبوو فێر بێت پشت بە یەزدان ببەستێت نەک بە ژیری خۆی، و حاران شوێنێکی نایاب بوو بۆ فێربوونی ئەو وانەیە. لابان مامی یەعقوب، هەرچەندە ناڕاستگۆ بوو، بەڵام ئەو ئامرازە بوو کە خودا بەکاری هێنا بۆ فێرکردنی یەعقوب.
فێڵتان لێ نەکرێت، خودا گاڵتەی پێ ناکرێت؛ چونکە هەرچییەک مرۆڤ بچێنێت، ئەوەش دەدروێنێتەوە (غەلاتییەکان 6:7)
لە پەیدابوون 28 یەعقوب خەونێکی نایابی بینی. لەوێ، یەزدان خۆی بۆ یەعقوب ئاشکرا کرد، بەڵێنەکەی پشتڕاست کردەوە کە بە ئیبراهیمی دابوو و بەڵێنی دا کە لەگەڵ یەعقوب بێت بۆ هەر شوێنێک کە دەچێت (ئایەتەکانی 10-15). یەعقوب ستوونێکی دانا و ناوی شوێنەکەی نا بێتەل (ئایەتەکانی 18-19). بەڵام دوای ئەزموونێکی وا نایاب، یەعقوب گەڕایەوە سەر ئەوەی کە بوو، بە هەوڵدان بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ خودا:
ئینجا یەعقوب نەزرێکی کرد و گوتی: «ئەگەر خودا لەگەڵم بێت، و لەم ڕێگایەدا کە دەڕۆم بمپارێزێت، و نانم بدات بۆ خواردن و جلوبەرگم بدات بۆ لەبەرکردن، بۆ ئەوەی بە سەلامەتی بگەڕێمەوە ماڵی باوکم، ئەوا یەزدان دەبێتە خودای من» (پەیدابوون 28:20-21) مامەڵە لەگەڵ خودا مەکە!
لابان زیاتر لە یەعقوب بوو. ململانێی لەگەڵ مامەکەی لە پەیدابوون 31:36-42 ئەوە نیشان دەدات کە یەعقوب چی ئەزموون کردبوو. ئەو 20 ساڵ خزمەتی لابانی کردبوو – 14 ساڵ بۆ کچەکانی لابان و شەش ساڵ بۆ مێگەلەکەی. یەعقوب باسی ئەوەی نەکرد کە چۆن لابان لیاهی لە جێگەی ڕاحێل دانا. ئەو ڕازی ببوو حەوت ساڵ خزمەت بکات بۆ ڕاحێل کاتێک یەکەم جار گەیشتە حاران، بەڵام لابان لە شەوی هاوسەرگیرییەکەیدا فێڵی لێکرد. لابان هەروەها دە جار کرێی یەعقوبی گۆڕی. یەعقوب ڕایگەیاند کە زیانی هەر یەکێک لە مێگەلەکەی بینیوە کە لەلایەن دڕندەیەکەوە کوژرابوو. لابان ئەو مەرجەی دانابوو. ئەو باسی بارودۆخی سەختی کارکردنی کرد کە بەرگەی گرتبوو. لە کۆتاییدا، پەیماننامەیەکی ئاشتییان کرد، و یەعقوب و ماڵەکەی بە ڕێگەی خۆیاندا ڕۆیشتن. ئەو 20 ساڵ پێشتر لە عیسۆوە بۆ لابان هەڵاتبوو. ئێستا ئەو لە لابانەوە هەڵدەهات بۆ گەڕانەوە بۆ کەنعان.
لە هەموو ئەمانەدا، یەعقوب 20 ساڵی هەبوو بۆ فێربوون کە بە تەواوی پشت بە یەزدان ببەستێت. تۆ چی فێربوویت لە کاتی ڕۆیشتنت لەگەڵ یەزدان؟ ئایا شتی نوێ و نایاب دەربارەی ئەو فێردەبیت؟ یان، پێویستە هەندێک شتی خراپ لەبیر بکەیت؟ جا یەکێک تازە باوەڕدار بێت یان مەسیحییەکی شارەزا و بە ئەزموون بێت، پێویستە بەهای ڕۆیشتنمان لەگەڵ یەزدان بزانین و ئامانجمان ئەوە بێت کە دڵی خۆش بکەین.
فێربوونی چنگ گرتن بە یەزدانەوە
یەعقوب وانەیەکی بەهێزی دیکەی هەبوو بۆ فێربوون؛ لە کاتی یارییەکی زۆرانبازیدا ڕوویدا. لەوانەیە یەکێک بووبێت لە گرنگترین وانەکان بۆ یەعقوب.
چەند شتێک پێش پێشبڕکێکە ڕوویاندا. لە پەیدابوون 32 پێمان دەوترێت کە یەعقوب لە عیسۆی برای دەترسا و نێردراوانی نارد بۆ بەدەستهێنانی ئاشتی (ئایەتەکانی 3-6). کاتێک نێردراوان بەوەی کە وادیار بوو هەواڵێکی خراپ بێت گەڕانەوە، یەعقوب کۆمپانیاکەی دابەش کرد بۆ دوو کەمپ و پاشان نوێژی کرد. ئێمە زۆرجار هەمان شت دەکەین: سەرەتا کار دەکەین و دواتر نوێژ دەکەین. دوای نوێژکردن، یەعقوب گەڕایەوە سەر پیلانەکانی. ئەو کۆمەڵە کۆمەڵە دیاری نارد بۆ عیسۆ. بە شێوەیەکی هاوشێوە ئێمە زۆرجار پشت بە خۆمان دەبەستین. یەعقوب پاشان خێزانەکەی نارد بەسەر ڕووبارەکەدا، و لە کۆتاییدا بە تەنیا مایەوە (ئایەتەکانی 21-23). ئەمە شوێنێکە کە پێویستە زۆرجار تێیدا بین – بە تەنیا لەگەڵ یەزدان.
وتراوە کە یەعقوب لەگەڵ پیاوێکدا زۆرانبازی کرد، بەڵام ئایەتی 24 دەڵێت، ئینجا یەعقوب بە تەنیا مایەوە؛ و پیاوێک لەگەڵیدا زۆرانبازی کرد تاکو ڕۆژ دەرکەوت (پەیدابوون 32:24) یارییەکی زۆرانبازی درێژ بوو. یەعقوب بەهێز بوو. لە کۆتاییدا، پیاوەکە جومگەی ڕانی یەعقوبی لە جێگەی خۆی دەرهێنا، وای لێکرد یەعقوب چنگ بەو بگرێت. یەعقوب بە پیاوەکەوە گرت و گوتی،
لێت ناگەڕێم تا بەرەکەتدارم نەکەیت (پەیدابوون 32:26)
هەندێک ئایەتی نایاب لە هۆشەع 12 سەبارەت بە یەعقوب هەیە:
لە سکی دایکیدا پاژنەی پێی براکەی گرت، و بە هێزی خۆی لەگەڵ خودا خەباتی کرد. بەڵێ، لەگەڵ فریشتەکە خەباتی کرد و سەرکەوت؛ گریا و داوای ڕەزامەندی لێکرد. لە بێتەل دۆزییەوە، و لەوێ لەگەڵمان قسەی کرد (هۆشەع 12:3-4) ئەو ئەزموونەی یەعقوب لەگەڵ پیاوەکە لە پەیدابوون 32 هەیبوو، ئەو شوێنەیە کە یەعقوب فێربوو چنگ بە یەزدانەوە بگرێت. زۆرانبازییەکە وەستا؛ چنگ گرتنەکە دەستی پێکرد. پێویستی بە جومگەی ڕانێکی لە جێگەی خۆی دەرچوو بوو بۆ ئەوەی یەعقوب چنگ بگرێت.
وتراوە کە هەرچەندە یەعقوب دواتر شەل بوو، بەڵام هەرگیز لە ژیانیدا باشتر نەڕۆیشتووە. یەعقوب هێشتا لە چاوپێکەوتن لەگەڵ عیسۆ دەترسا، و لەگەڵ منداڵەکانی لە خاکەکەدا کێشەی هەبوو. یەعقوب ڕووبەڕووی زۆر ئاستەنگی دیکە بووەوە، بەڵام ئەو شەوە فێربوو چۆن چنگ بگرێت، بە گۆچانێکەوە بڕوات، پشت بە خودا ببەستێت. چی پێویستە بۆ ئەوەی ئێمە چنگ بە یەزدانەوە بگرین؟ پێویستە تێبگەین کە ئێمە بە تەواوی پشت بە ئەو دەبەستین. یەزدان ڕایگەیاند،
من مێوەکەم، ئێوە لقەکانن. ئەوەی لە مندا بمێنێتەوە، و منیش لە ئەودا، زۆر بەرهەم دەهێنێت؛ چونکە بەبێ من هیچتان پێ ناکرێت (یۆحەننا 15:5)
دەرئەنجام
تەنانەت ئەمڕۆش، جولەکە و مەسیحییەکان ئاماژە بە ئیبراهیم، ئیسحاق، و یەعقوب دەکەن. هەر یەکێک لەم سێ پیاوە ژیانێکیان بەسەر برد کە پشت بە خودا دەبەست. ژیانیان فێرکەرە و بەستەرێکن لەو زنجیرەیەدا بۆ گەورەمان عیسای مەسیح.
با لە یەعقوبەوە فێر بین کە:
پاژنەگر نەبین، جێگرەوە نەبین. نابێت خەڵکی دیکە بخەینە خوارەوە بۆ ئەوەی پێش بکەوین.
- فێڵ لە خەڵکی دیکە نەکەین؛ دەبێت لەگەڵ هەموو پیاوان و لەگەڵ خودا ڕاستگۆ بین.
- پیلان دانەنێین بۆ بەدەستهێنانی موڵک و مامەڵە لەگەڵ خودا نەکەین. هەرگیز نابێت پەیوەندییەکی «ئەگەر... ئەوا» لەگەڵ یەزدان هەبێت.
- پیلان دانەنێین و پاشان نوێژ بکەین و پاشان دووبارە پیلان دانەنێین. بەڵکو، نوێژ بکەین و شوێن ڕێنماییەکانی بکەوین.
- بە سادەیی چنگ بە یەزدانەوە بگرین، خۆمان پێوەی بنووسێنین. ئەمە زۆر گرنگە!
- لێی نەگەڕێین بڕوات!
- پشتی پێ ببەستین. ئەو دەیەوێت بەرەکەتدارمان بکات.
- لە کۆتاییدا، بەرهەمی کارەکەی لە ژیانی یەعقوبدا دەبینین:
بە باوەڕ یەعقوب، کاتێک دەمرد، هەریەک لە کوڕەکانی یوسف بەرەکەتدار کرد، و پەرستشی کرد، پشتی بە سەر گۆچانەکەیەوە بەست (عیبرانییەکان 11:21)






