«منداڵەکە گەورە بوو و بەهێز بوو؛ پڕ بوو لە دانایی، و نیعمەتی خودا لەسەری بوو. هەموو ساڵێک دایک و باوکی دەچوونە ئۆرشەلیم بۆ جەژنی پەسخە. کاتێک دوانزە ساڵان بوو، چوونە جەژنەکە... دوای تەواوبوونی جەژنەکە، لە کاتێکدا دایک و باوکی دەگەڕانەوە ماڵەوە، کوڕەکە عیسا لە ئۆرشەلیم مایەوە، بەڵام ئەوان ئاگادار نەبوون. وایان دەزانی لەگەڵیانە، بۆیە ڕۆژێک گەشتیان کرد. پاشان دەستیان کرد بە گەڕان بەدوایدا لە نێو خزم و هاوڕێکانیاندا. کاتێک نەیاندۆزییەوە، گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم بۆ گەڕان بەدوایدا. دوای سێ ڕۆژ لە حەوشەی پەرستگادا دۆزییانەوە، لە نێو مامۆستایاندا دانیشتبوو، گوێی لێدەگرتن و پرسیاری لێدەپرسین. هەموو ئەوانەی گوێیان لێی بوو سەرسام بوون بە تێگەیشتن و وەڵامەکانی. کاتێک دایک و باوکی بینییان، سەرسام بوون. دایکی پێی گوت: «کوڕم، بۆچی وای لە ئێمە کرد؟ من و باوکت بە پەرۆشییەوە بەدوای تۆدا دەگەڕاین.»
«بۆچی بەدوامدا دەگەڕان؟... ئایا نەدەزانی کە دەبێت لە ماڵی باوکم بم؟» بەڵام ئەوان لەوە تێنەگەیشتن کە پێیانی دەگوت. پاشان لەگەڵیاندا چوو بۆ ناسرە و گوێڕایەڵی ئەوان بوو. بەڵام دایکی هەموو ئەم شتانەی لە دڵیدا پاراست. و عیسا لە دانایی و باڵادا گەورە بوو، و لەلای خودا و خەڵک پەسەند بوو.» لۆقا ٢:٤٠-٥٢ NIV
هەموو دایک و باوکێک دەزانن کە هیچ هەرزەکارێکی تەواو نییە. لە ڕاستیدا، زۆرێک لە دایک و باوکان دەڵێن کە هەرزەکاران دەتوانن ئارامگری دایک و باوک بگەیەننە سنوور! منداڵە بچووکەکان بە ئاسانی زیاتر ڕاهێنانیان پێدەکرێت، و زۆربەی هەرزەکارە گەورەکان تا ڕادەیەک بەرپرسیارێتییان فێربووە. بەڵام هەرزەکاران چیرۆکێکی ترن!
چی دەربارەی مەسیح عیسا؟ ئەو بە ساڵانی هەرزەکاریدا تێپەڕی – بەڵام ئەو ناوازە بوو. ئەو هەرزەکارێکی تەواو بوو! ئەو «لە دانایی و باڵادا گەورە بوو، و لەلای خودا و خەڵک پەسەند بوو» (لۆقا ٢:٥٢).
عیسا: هەرزەکارە تەواوەکە
لە کۆتایی لۆقا ٢دا تەنها چیرۆکی تۆمارکراومان هەیە لە ساڵانی منداڵی عیسا – سەردانەکەی بۆ جەژنی پەسخە لە ئۆرشەلیم لەگەڵ یوسف و مریەم. لە نێوان منداڵی و دەستپێکی خزمەتە گشتییەکەی، تۆماری کتێبی پیرۆز بێدەنگە دەربارەی ڕووداوەکانی ژیانی مەسیح، جگە لەم چیرۆکە یەکەمە کاتێک تەمەنی ١٢ ساڵ بوو. هەندێک لە ئەدەبیاتی ئەپۆکریفا بانگەشەی تۆمارکردنی کردەوە و قسەکانی تری منداڵی عیسا دەکەن، بەڵام ئەم بابەتە هەرگیز لەلایەن مەسیحییەکانەوە وەک متمانەپێکراوی مێژوویی قبوڵ نەکراوە. سەردانەکەی جەژنی پەسخە بۆ ئۆرشەلیم، کە لە سەرەوە ئاماژەی پێکراوە، تەنها گێڕانەوەی ئیلهامبەخشە بۆ هەر ڕووداوێک لە ساڵانی پێش هەرزەکاری عیسا.
بەڵام، دەزانین کە لەو ساڵە «بێدەنگانەدا» عیسا ژیانێکی تەواوی دەژیا کە خودای پێ خۆش بوو. لە کاتی لەئاوهەڵکێشانی عیسادا، دەنگی باوک لە ئاسمانەوە هات و گوتی:
«ئەمە کوڕی منە، کە خۆشم دەوێت؛ پێی زۆر دڵخۆشم» (مەتتا ٣:١٧).
ئەمەی پێش ئەوە گوت کە عیسا دەست بە خزمەتە گشتییەکەی بکات یان هیچ موعجیزەیەک بکات، و ئەمە پەسەندکردنی باوکی بۆ ژیانی عیسا وەک کوڕ و پیاوێکی گەنج وەسف دەکرد.
«ئەوەتا خزمەتکارەکەم، کە پشتیوانی لێدەکەم، هەڵبژاردەکەم کە پێی دڵخۆشم» (ئیشایا ٤٢:١).
بەپێی یاسای موسا، کە فەرمانی دەکرد هەموو پیاوانی جولەکە ساڵانە سێ جار بچنە ئۆرشەلیم بۆ جەژنە دیاریکراوەکانی مەسیح (دێوتێرۆنۆمی ١٦:١٦)، یوسف و خێزانەکەی لەگەڵ کاروانەکەی ناسرە چوونە ئۆرشەلیم بۆ جەژنی پەسخە. بۆ یوسف و مریەم، ئەمە سەردانێکی تایبەت بوو بۆ شاری پیرۆز و ماڵی مەسیح، چونکە عیسا ئێستا ١٢ ساڵ بوو، و لەسەر سنووری تەمەنی «فەرمی» بوو کاتێک کوڕانی جولەکە دەبنە پیاو. عیسا خۆی ئامادە دەکرد بۆ ئەوەی ببێتە «کوڕی یاسا»، بۆ ئەوەی شوێنی بەرپرسیارێتی خۆی لە کاروباری ئایینی کۆمەڵگادا بگرێت. پێش جەژنی پەسخەی داهاتوو، ئەو بە فەرمی دەبووە پیاو.
گەشتکردن بۆ ئۆرشەلیم بە کاروان سەرنجڕاکێش بوو، بەتایبەتی بۆ خەڵکی گوندنشین کە چاوەڕێی سەردانیکردنی شاری گەورەی ئۆرشەلیم بوون – «شاری پاشای گەورە» (زەبوور ٤٨:٢؛ مەتتا ٥:٣٥). هەروەها کاتی پەرستنیش بوو چونکە کۆمەڵەکە زەبوورەکانی سەرکەوتن، زەبوور ١٢٠-١٣٤، دەیانوتەوە کاتێک بە ڕێگاکەدا سەرکەوتن بۆ شاری هەڵبژێردراوی خودا. دەتوانیت وێنای عیسا بکەیت کە لەگەڵ پەرستکارەکانی تردا گۆرانی دەڵێت؟
دڵخۆش بووم بەوانەی پێیان گوتم: «با بچینە ماڵی یەزدان.» پێیەکانمان لە دەروازەکانتدان، ئەی ئۆرشەلیم... ئەوە شوێنێکە کە هۆزەکان بۆی دەچن... بۆ ستایشکردنی ناوی یەزدان
(زەبوور ١٢٢). لێرەدا هەرزەکارە تەواوەکە ستایشی خودای دەکرد! ئەم سەردانەی بۆ ئۆرشەلیم هەمووی بەشێک بوو لە ئامادەکارییەکانی بۆ گەڕانەوەی دوای چەند ساڵێک بۆ هەمان شار وەک بەرخە تەواوەکەی خودا.
عیسا وەک خودا
وەک خودا، عیسا منداڵێکی نائاسایی بوو. لە لۆقا ٢:٤٩دا یەکەم تۆماری کتێبی پیرۆزمان هەیە لە قسەکانی. سەرنج بدە کە ئەوان بانگەشەی خوداوەندییەکەی دەکەن. کاتێک دایکی گوتی: «من و باوکت بە پەرۆشییەوە بەدوای تۆدا دەگەڕاین،» عیسا وەڵامی دایەوە: «بۆچی بەدوامدا دەگەڕان؟... ئایا نەدەزانی کە دەبێت لە ماڵی باوکم بم؟»
عیسا جیاوازی دەکرد لە نێوان باوکی زەمینی، یوسف، و باوکی ئاسمانی، خودا. سەرنج بدە کە مەسیح نەگوت، «لە ماڵی باوکمان،» بەڵکو گوتی، «لە ماڵی باوکم.» پێش بەرزبوونەوەی، مەسیح بە مریەم مەجدەلی گووت:
«من دەگەڕێمەوە بۆ باوکم و باوکی ئێوە، بۆ خودای من و ئێوە» (یۆحەننا ٢٠:١٧).
وەک باوەڕداران، ئێمە کوڕانی خوداین، بەڵام ئێمە لە هەمان پەیوەندی ناوازەدا نین لەگەڵ خودای باوک وەک کوڕی خودا!
لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا عیسا بە تەواوی ئاگاداری پەیوەندییە ناوازەکەی بوو لەگەڵ خودای باوک. ئەو کوڕی هەتاهەتایی خودا بوو، کەسی دووەمی سێیەتی پیرۆز. ئەو خودای جەستەدار بوو. هەرچەندە بە شێوەیەکی سروشتی لە منداڵییەوە گەورە بوو بۆ پیاوەتی، بەڵام منداڵێکی نائاسایی بوو چونکە بە تەواوی خودا بوو. ئەو لە ڕووی دەرکەوتن یان هێزی جەستەییەوە نائاسایی نەبوو، بەڵام لە ڕەفتاریدا بێ گوناه بوو – منداڵێکی تەواو. دایک و باوکی هەرگیز پێویست نەبوو سزای بدەن. ئەمڕۆ لە هەر دایک و باوکێک بپرسە، پێتان دەڵێن کە منداڵێکی وا بوونی نییە! سەیر نییە کە لۆقا ٢:٥١ دەڵێت «دایکی هەموو ئەم شتانەی لە دڵیدا پاراست.» ئەو بە دڵنیاییەوە منداڵێکی نائاسایی بوو!
لەو کاتەدا کە خێزانەکەی لە ئۆرشەلیم بوون بۆ جەژنی پەسخە، کوڕەکانی تری ناسرە لەوانەیە بە شارەکەدا ڕایان دەکرد، سەیری شوێنەوارەکانیان دەکرد، یارییان دەکرد و ئەو شتانەی تریان دەکرد کە هەرزەکاران دەیکەن. لە گەشتی گەڕانەوە بۆ ماڵەوە لەوانەیە گاڵتەیان دەکرد، لە دەرەوەی چاوی دایک و باوکیان، لە دەوروبەری گروپی گەڕانەوە بۆ ماڵەوە. بەڵام، وەک ئایەتی ٤٦ دەڵێت، عیسا «لە حەوشەی پەرستگادا بوو، لە نێو مامۆستایاندا دانیشتبوو، گوێی لێدەگرتن و پرسیاری لێدەپرسین.» ئەو بێباک یان مشتومڕکەر نەبوو. ئەو منداڵێک بوو کە وشەی خودای خۆشدەویست و دەیویست گفتوگۆی لەسەر بکات. و
«هەموو ئەوانەی گوێیان لێی بوو سەرسام بوون بە تێگەیشتن و وەڵامەکانی» (لۆقا ٢:٤٧).
دوای ئەم ڕووداوە لە ئۆرشەلیم، عیسا لەگەڵ یوسف و مریەم گەڕایەوە ماڵەوە بۆ ناسرە، و «گوێڕایەڵی ئەوان بوو» (لۆقا ٢:٥١). چ قسەیەکی نائاسایی دەربارەی کوڕێکی ١٢ ساڵان! ئەوەی کە ئەو کوڕی خودا بوو بە واتای ئەوە بوو کە ئەو هەرزەکارێکی تەواو بوو. مەسیح عیسا، وەک خودا، بە دڵنیاییەوە منداڵێکی نائاسایی بوو.
عیسا وەک مرۆڤ
وەک مرۆڤ، عیسا منداڵێکی ئاسایی بوو. ئەگەر تۆ لە ئۆرشەلیم ژیابایت و کاروانەکەی ناسرەت بینیبای کە بۆ جەژنی پەسخە دەهات، ئایا دەتوانیت عیسا لە نێو هەرزەکارەکانی تردا دەربخەیت؟ ئایا هێڵێکی ڕووناکی بە دەوری سەریدا دەبوو؟ ئایا جلوبەرگی سپی لەبەردا دەبوو؟ نەخێر، مەگەر سەیری وێنەیەکی هونەرمەندێک بکەیت بۆ عیسا! تۆ هێڵێکی ڕووناکی یان جلی سپی لە کتێبی پیرۆزدا نادۆزیتەوە، تەنانەت کاتێکیش کە گەورە بوو. لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا، عیسا بە ئەگەری زۆرەوە جلێکی کۆن و زۆر لەبەرکراو و ڕەنگی زەوی لەبەردا دەبوو بۆ گەشتە درێژەکە. لەوانەیە جلێکی نوێی لە جانتاکەیدا هەبووبێت بۆ ئەوەی لە ڕۆژی جەژنەکەدا لە پەرستگادا لەبەری بکات، بەڵام ئەویش ڕەنگی زەوی دەبوو.
لە دوورەوە عیسا تەنها کوڕێکی ئاسایی بوو، لە کوڕەکانی تری ١٢ ساڵان جیا نەدەکرایەوە لە ڕووی دەرکەوتنەوە. لەوانەیە نەمانتوانیبای لە نێو قەرەباڵغییەکەدا دەریبهێنین چونکە ئەو بە ڕاستی مرۆڤ بوو – «بە تەواوی مرۆڤ.» وەک منداڵێکی مرۆڤ، عیسا ژیانێکی ئاسایی کوڕێکی جولەکەی لە شارۆچکەیەکی بچووکی ئاسایی لە ئیسرائیل ژیا. وەک منداڵێکی ئاسایی، ئەو گەورە بوو و پێگەیشت لە منداڵییەوە تا کوڕایەتی بۆ پیاوەتی. ئەو دەیخوارد، دەخەوت، فێردەبوو و گەشەی دەکرد – لە ڕووی جەستەیی، دەروونی و کۆمەڵایەتییەوە، وەک لۆقا ٢:٤٠ پێمان دەڵێت: «و منداڵەکە گەورە بوو و بەهێز بوو؛ پڕ بوو لە دانایی، و نیعمەتی خودا لەسەری بوو.»
بەڵام، ئەگەر لە نێو گروپی کوڕەکاندا بگەڕاینایە، زۆری نەدەخایاند تا عیسامان دەناسییەوە. ئەو کوڕە دۆست و بێخۆپەرستە دەبوو کە هەمیشە یارمەتی دەدا، کە لەگەڵ ئەوانی تردا هاوبەشی دەکرد، کە بەرپرسیار بوو، کە گوێڕایەڵ بوو – ئەو کوڕەی کە هەمووان خۆشیان دەویست!
«عیسا گەشەی کرد... لەلای خودا و لەلای خەڵک پەسەند بوو» (لۆقا ٢:٥٢).
بە دڵنیاییەوە عیسا منداڵێکی نائاسایی بوو چونکە ١٠٠% خودا بوو، بەڵام ئەو بە تەواوی مرۆڤیش بوو – ١٠٠% مرۆڤ. بۆیە عیسا، وەک مرۆڤ، منداڵێکی ئاسایی بوو.
وەک عیسا هاوڕێ بە!
لە کۆتا ئایەتی لۆقا ١دا دەربارەی گەشەکردن و پێگەیشتنی یۆحەننای لەئاوهەڵکێش دەخوێنینەوە: «و منداڵەکە گەورە بوو و لە ڕۆحدا بەهێز بوو، و لە بیاباندا ژیا تا بە ئاشکرا بۆ ئیسرائیل دەرکەوت.» جیاوازییەکی بەرچاو هەیە لە نێوان ئەو ئایەتە و کۆتا ئایەتی لۆقا ٢، کە تێیدا دەربارەی گەشەکردن و پێگەیشتنی مەسیح عیسا دەخوێنینەوە: «و عیسا لە دانایی و باڵادا گەورە بوو، و لەلای خودا و لەلای خەڵک پەسەند بوو.»
یۆحەننای لەئاوهەڵکێش «لە ڕۆحدا بەهێز بوو» – واتە، ڕۆحانی و دڵسۆز بوو. ئەو خودای دڵخۆش دەکرد و زۆر لەلایەن خوداوە بەکارهات، بەڵام کەسێکی توند و ڕەق بوو، لە شێوازی ژیانیدا زاهید بوو، و لەوانەیە ئەو جۆرە کەسە نەبووبێت کە بە سروشتی سەرنجڕاکێش بێت یان بە ئاسانی هاوڕێیەتی لەگەڵدا بکەین. عیسا، لە لایەکی ترەوە، نەک تەنها لە ڕۆحدا بەهێز و ڕۆحانی بوو، بەڵکو دۆست و کۆمەڵایەتیش بوو. ئەو لەلای خەڵک، و هەروەها لەلای خودا، پەسەند بوو! لە خاڵێکدا لە کاتی خزمەتە گشتییەکەیدا، عیسا دەربارەی ئەو جیاوازییانە قسەی کرد کە خەڵک لە نێوان زاهیدێتی یۆحەننا و شێوازی ژیانی دەستڕاگەیشتووی عیسادا تێبینییان کردبوو.
«یۆحەننای لەئاوهەڵکێش نە نان دەخوارد و نە شەراب دەخواردەوە... کوڕی مرۆڤ هات و نانی خوارد و شەرابی خواردەوە... هاوڕێی باجگران و گوناهباران» (لۆقا ٧:٣٣-٣٤).
عیسا کراوە و دەستڕاگەیشتوو بوو بۆ خەڵک. ئەو کەسێکی خۆشەویست بوو، وەک کوڕ و وەک گەورە. «لە دانایی و باڵادا گەورە بوو، و لەلای خودا و لەلای خەڵک پەسەند بوو.»
عیسا بە ئاسانی هاوڕێی پەیدا دەکرد (یۆحەننا ١:٣٥-٥٠؛ لۆقا ٧:٣٤؛ یۆحەننا ١٥:١٥). ئەو دەبوو بە باشترین خوێندکاری خۆشەویست لە قوتابخانەی عیبری دەنگی پێبدرایە! ئەو بە شێوەیەکی میهرەبان و خۆشەویستی دەگەیشتە خەڵک، و هانی دەدان. لە کاتی پێویستیدا یارمەتی دەدان – جا پێویستییەکی بچووکی جەستەیی بێت وەک ژەمێک، یان پێویستییەکی گەورەی سۆزداری بێت وەک مردنی کەسێکی خۆشەویست (یۆحەننا ١١:١١). وەک ئەوکات بوو، ئێستاش وایە. چ هاوڕێیەکمان هەیە لە عیسادا!
مەسیح عیسا
«کاری چاکی دەکرد» (کردارەکان ١٠:٣٨)،
و ئێستا داوامان لێدەکات کە شوێن نموونەکەی بکەوین. عیسا بە تایبەتی داوای لێکردین کە خزمەتی ئەوانی تر بکەین، بە شوێن نموونەکەی بکەوین، کاتێک قاچەکانی قوتابییەکانی شوشت.
«ئێستا کە من، مەسیح و مامۆستای ئێوە، قاچەکانی ئێوەم شوشتووە، ئێوەش دەبێت قاچەکانی یەکتر بشۆن. من نموونەیەکم بۆ ئێوە داناوە، بۆ ئەوەی ئێوەش وەک من بکەن. ڕاستیتان پێدەڵێم، هیچ خزمەتکارێک لە گەورەکەی گەورەتر نییە، و هیچ نێردراوێکیش لەوەی کە ناردوویەتی گەورەتر نییە. ئێستا کە ئەم شتانە دەزانن، پیرۆز دەبن ئەگەر ئەنجامیان بدەن» (یۆحەننا ١٣:١٤-١٧).
عیسا دەیەوێت ئێمە دۆست، کراوە، و دەستڕاگەیشتوو بین بۆ خەڵک – وەک ئەو بوو. داوامان لێدەکات کە بێفیز، میهرەبان، بە بەزەیی و نەرم و نیان بین (کۆلۆسی ٣:١٢-١٤) – وەک ئەو بوو. داوامان لێدەکات کە لەگەڵ ئەو کەسانەدا بین کە ئازار یان ناڕەحەتییان هەیە، دڵنەوایی و هانیان بدەین (٢ کۆرنسۆس ١:٣-٤) – وەک ئەو کردی. داوامان لێدەکات کە چاکبوونەوە و هێز بۆ ئەو کەسانە بهێنین کە لاواز و بێهێزن (عیبرانییەکان ١٢:١٢-١٣) – وەک ئەو کردی. داوامان لێدەکات کە خزمەتی ئەوانی تر بکەین، وەک ئەو خزمەتمان دەکات و گرنگیمان پێدەدات.
«من نموونەیەکم بۆ ئێوە داناوە، بۆ ئەوەی ئێوەش وەک من بکەن» (یۆحەننا ١٣:١٥).
ئەو نموونە تەواوەکەمانە! دەبێت هەوڵ بدەین وەک ئەو بین.
