عیسا، پیتەر و پۆڵا ماڵاوایی دەکەن
وشەکانی ماڵاوایی دەتوانن ئیلهامبەخش بن بۆ ئەوەی بەدوای ڕێگای ئەم خزمەتکارانەی خودا بکەوین.
کاتێک لە تەنیشت جێگاکەی لە بەشی نەخۆشخانەکە ڕۆیشتم، لە دەرگاوە ماڵاواییم لێکرد. دەمزانی ئەمە دوا جارە یەکتر ببینین. وتی: «بەردەوام بە لە ڕاکردنەکە.» سێ ڕۆژ دواتر خودا بانگی کردەوە بۆ ماڵەوە. هەرچەندە ئەمە زیاتر لە دە ساڵ لەمەوبەر ڕوویدا، بەڵام ئەم دیمەنە و ئەو وشانەی وتراون هێشتا لە مێشکمدا ڕوونن. من لەگەڵ خزمەتکارێکی دڵسۆزی خودا بووم. هەرگیز نامەوێت ئامۆژگارییەکەی ئەو ڕۆژەی مانگی ئەیلوول لەبیر بکەم.
ڕەنگە تۆش ئەزموونێکی هاوشێوەت هەبووبێت. ڕەنگە لەگەڵ کەسێک بووبیت کاتێک ئەو کەسە کۆچی دوایی کردووە، و وشە کۆتاییەکانی هێشتا لە مێشکتا دەنگ دەدەنەوە. یان ڕەنگە تۆ نامەی کۆتایی دایک و باوکێک، منداڵێک، یان هاوڕێیەکی خۆشەویستت لەلای بێت. تۆ وشە کۆتاییەکانیان بە گرانبەها دەزانیت.
وشەکانی ماڵاوایی دەتوانن بەهێز بن. باس دەکرێت کە پێش کۆچی دوایی، بانگخوازی بەناوبانگ جۆن وێسلی وتی: «باشترین شت ئەوەیە کە خودا لەگەڵمانە.» پۆریتان ڕیچارد باکستەر پێش مردنی وتی: «ئازارم هەیە، بەڵام ئاشتیشم هەیە.» لە کۆتایی ژیانیدا، ئۆگەستەس تۆپلەیدی، کە سروودی «بەردی سەردەمەکان»ی نووسی، وتی: «من ئێستا بەهەشت لە ڕۆحمدا چێژ لێ وەردەگرم. هەموو نوێژەکانم گۆڕاون بۆ ستایش.»
ئەم وشانە هانمان دەدەن و دەتوانن ئیلهامبەخش بن بۆ ئەوەی بەدوای ڕێگای ئەم خزمەتکارانەی خودا بکەوین. با وشەکانی ماڵاوایی سێ کەس لە پەیمانی نوێدا تاوتوێ بکەین: عیسا، پیتەر و پۆڵا.
ماڵاوایی عیسا
پێش ئەوەی سەیری وشەکانی ماڵاوایی ئەو خزمەتکارە ڕێزلێگیراوانەی پیتەر و پۆڵا بکەین، دەبێت سەرەتا سەرنجمان بدەینە سەر مامۆستاکەیان، خوداوەند عیسای مەسیح. کاتێک موسا و ئیلیا لە دیمەنی گۆڕانکاریدا دیار نەمان و «عیسا بە تەنیا دۆزرایەوە،» خودای باوک لە ئاسمانەوە قسەی کرد و وتی: «ئەمە کوڕی خۆشەویستی منە: گوێی لێ بگرن» (لۆقا 9:35-36 KJV). وشە کۆتاییەکانی چی بوون؟
مەتتا، مەرقۆس و لۆقا هەموویان گێڕانەوەکانی ژیانی خوداوەندمان بەو ئەرکە کۆتایی پێدەهێنن کە بە قوتابییەکانی دا. پێش ئەوەی بەرز بێتەوە بۆ لای باوکی لە ئاسمان، عیسا بیری خستنەوە لە دەسەڵاتێک کە پێی درابوو. پاشان فێری کردن: «کەواتە بڕۆن و هەموو نەتەوەکان بکەن بە قوتابی، بە ناوی باوک و کوڕ و ڕۆحی پیرۆزەوە مەعمودیەتیان بدەن، فێریان بکەن کە هەموو ئەو شتانە جێبەجێ بکەن کە من فەرمانم پێکردوون» (مەتتا 28:18-20 NKJV). ئەمە نەخشەی ئەو بۆ بانگەشەی جیهانییە، و هێشتا بۆ ئێمە ئەمڕۆ گرنگە.
زۆرێک لەوانەی دەیانویست ببنە میسیۆنەر، ئیلهامیان لەم وشانە وەرگرتووە و پەیامی ڕزگارییان گەیاندووەتە ونبووان لە وڵاتانی تردا. کۆمەڵەی میسیۆنەری لە ئەنجامی ئەم وشانەدا دروست بوون. لە هەموو نەتەوەکانی زەوی، خوداوەند بەدوای قوتابیدا دەگەڕێت. بۆیە دەبێت «تۆبە و لێخۆشبوونی گوناهەکان»یان پێ ڕابگەیەنین لە ڕێگەی خوداوەند عیسای مەسیحەوە (لۆقا 24:47). ئەوانەی باوەڕ دەهێنن دەبێت مەعمودیەت وەربگرن و «هەموو شتێک» فێر بکرێن کە ئەو فەرمانی پێکردووە.
وەک باڵوێزەکانی ئەو، ئێمە بە دەسەڵاتی ئەو دەڕۆین، نەک بە دەسەڵاتی خۆمان. کاتێک دەڕۆین، ڕەنگە بە ترسەوە، دەزانین کە بە تەنیا نین. هەرچەندە نەبینراو بێت، خوداوەندمان ڕاست لە تەنیشتمانەوە وەستاوە. ئەو بەڵێنی بەوانە داوە کە فەرمانەکەی جێبەجێ دەکەن، «من هەمیشە لەگەڵتانم، تەنانەت تا کۆتایی سەردەم» (مەتتا 28:20). چەند نایابە! ئەم وشانە وروژێنەرە دەبێت هانمان بدەن. بە خۆشەویستی مەسیح بۆ خۆمان بە شێوەیەکی کەسی کاریگەر بووین، دەبێت بە ئاسانی وەڵامی ئەرکەکەی بدەینەوە.
چوار ئینجیلەکە تەنیا کتێبەکان نین کە وشەکانی خوداوەندمان تێدایە. کتێبی بینین، دوا کتێبی کتێبی پیرۆز، وشە ڕاستەقینەکانی عیساش تۆمار دەکات. لە بەشی کۆتاییدا دوا بەڵێنی ئەو بە گەلەکەی دەدۆزینەوە: «بە دڵنیاییەوە من بە زوویی دێم» (بینین 22:20). سێ جار لەم بەشەدا خوداوەند دڵنیایی کەسی دەدات لە گەڕانەوەی، و پێمان دەڵێت کە ئەگەر گوێڕایەڵ بین و دڵسۆز بین، پاداشتمان دەداتەوە (بینین 22:7،12). بەستنەوەی بەڵێنی گەڕانەوەی بە ئەرکی گەورەوە، ڕوونە کە دەبێت تا دەتوانین ئینجیل ڕابگەیەنین. هەرچەندە بەڵێنی گەڕانەوەی دڵخۆشکەرە، بەڵام ئەرکەکەمان ئاڵۆزە و پێویستی بە پابەندبوون هەیە.
ماڵاوایی پیتەر
لە کاتی ژیانی زەمینی خوداوەندماندا، پیتەر کەسایەتییەکی تا ڕادەیەک پەلەپەل بوو، بەڵام بە تێپەڕبوونی کات هێور بووەوە. وشە کۆتاییەکانی، کە لە نامەی دووەمیدا دۆزراونەتەوە، نووسینەکانی پیاوێکی زۆر بەتەمەنترن. لە بەشی یەکەمدا سەیری دواوە دەکات و دڵنیامان دەکاتەوە لە دڵنیایی ئەو شتانەی کە باوەڕمان پێیانە. ئێمە فریو نەدراوین! پیتەر خۆی شایەتحاڵی شکۆمەندی مەسیح بوو، چونکە «لەگەڵیدا بوو لەسەر کێوی پیرۆز» (2 پیتەر 1:16-18). بەڵام بە تێگەیشتن لە ڕۆحی پیرۆز، پیتەر دەیانتوانی پێشبینی سەرهەڵدانی مامۆستایانی درۆزن بکات. بە ڕەتکردنەوەی بەڵێنی گەڕانەوەی مەسیح، و لەبیرکردنی دەستێوەردانی ڕابردووی خودا کاتێک حوکمی بەسەر جیهانێکی بێدیندا هێنا، گاڵتەیان بە پێشنیاری حوکمێکی داهاتوو دەکرد.
چۆن دەبێت وەڵامی ئاگادارکردنەوەیەکی لەو شێوەیە بدەینەوە؟ لە کۆتایی نامەکەیدا، پیتەر پێمان دەڵێت «دڵسۆز بین بۆ ئەوەی بە ئاشتی لەلایەن ئەوەوە بدۆزرێینەوە» (2 پیتەر 3:14). بە ڕوونی، ئەو مەبەستی هاتنی خوداوەندە. بۆ پاراستن لە هەڵە، دەبێت زیاتر لەبارەی ڕزگارکەرەکەمانەوە فێر بین و لە ڕاستی وشەکەی ئەودا جێگیر بین. بۆیە پیتەر هانمان دەدات کە «لە نیعمەت و زانیاری خوداوەند و ڕزگارکەرەکەمان عیسای مەسیحدا گەشە بکەین» (2 پیتەر 3:18). با هەرگیز بیر نەکەینەوە کە بەسە. گەشەی ڕۆحی دەتوانێت تا کۆتایی ژیانمان بەردەوام بێت. پێش ئەوەی پێنەکەی دابنێت، خۆشەویستی پیتەر بۆ مامۆستاکەی وای لێکرد دووبارە بیر لە قەرزەکەی بکاتەوە کە قەرزاری بوو. لە ستایشی ڕزگارکەرەکەدا نووسی، «شکۆمەندی بۆ ئەو بێت ئێستا و بۆ هەمیشە» (2 پیتەر 3:18).
پیتەر کەسایەتییەکی مرۆیی و ڕاستەقینەیە. بەڵام، لە وشەکانی ماڵاواییدا وەک ئەوە وایە بڵێت، «من لەبیر مەکەن؛ عیسا لەبیر بکەن. ئەو شایستەی هەموو شکۆمەندییەکە.»
ماڵاوایی پۆڵا
پیتەر و پۆڵا چەندین لێکچوونیان هەیە. بە ڕاستی، پیتەر لە کۆتایی نامەی دووەمیدا باسی پۆڵا دەکات (2 پیتەر 3:15). هەردوو پیتەر و پۆڵا پێشبینی شەهیدبوونیان دەکرد، و هەردووکیان لەبارەی هەڵگەڕانەوەیەکی داهاتووەوە نووسیویانە (2 پیتەر 1:14؛ 2 تیمۆتێوس 4:6؛ 2 پیتەر 2:1-2؛ 2 تیمۆتێوس 3:1-8). بە پێچەوانەی پیتەر کە قسەی لەگەڵ گەلی خودا دەکرد، نامەی کۆتایی پۆڵا بۆ کەسێک نووسرابوو. تیمۆتێوس دوو نامەی کەسی لە پۆڵاوە وەرگرت، و نامەی دووەم وشە کۆتاییەکانی پۆڵای تێدایە کە تۆمارکراون.
تیمۆتێوس چەندە دەبێت ئەو نامەیەی بە گرانبەها زانیبێت دوای ڕۆیشتنی پۆڵا! گومانی لە خۆشەویستی پۆڵا بۆی نەبوو و دەیزانی پۆڵا چاوەڕێی بینینی دەکرد (2 تیمۆتێوس 1:2-4). نێردراوەکە بە باشی ئاشنای ئەو و خێزانەکەی بوو. بە بەکارهێنانی زمانی وەرزش، «ڕاکردن»ی پۆڵا خۆی کۆتایی هاتبوو و خەریک بوو یاریگاکە جێبهێڵێت. ئامادە بوو چاوی بە «دادوەری ڕاستودروست» بکەوێت و پاداشتی خۆی وەربگرێت، «تاجی ڕاستودروستی» (2 تیمۆتێوس 4:7-8).
کاتێک تیمۆتێوس ئەم نامەیەی دەخوێندەوە و دووبارە دەیخوێندەوە، نەیدەتوانی مەبەستی نێردراوەکە هەڵە تێبگات. هەندێک هاوکار لە کاری خوداوەنددا بەردەوام بوون؛ هاوڕێیانی تری کاتی خۆشی وازیان لێهێنابوو. پۆڵا بە تەنیا بوو. ئایا تیمۆتێوسیش لە کاتی پێویستیدا وازی لێدەهێنا؟ ئایا مەترسی گەشتەکەی دەکرد بۆ هێنانی قاپووت، کتێبەکان، پەڕەکان بۆ ئەو خزمەتکارە تەنهایەی خودا؟ (2 تیمۆتێوس 4:13). بەڵام دواتر چی؟ کاتێک پۆڵا کۆچی دوایی کرد، ئایا تیمۆتێوس بە دڵسۆزی بەردەوام دەبوو؟
پۆڵا پێشتر ڕاستییەکەی بە تیمۆتێوس گەیاندبوو، و ئێستا دەیویست ئەویش بیگەیەنێتە «پیاوانی دڵسۆز» کە «بتوانن فێری خەڵکی تریش بکەن» (2 تیمۆتێوس 2:1-2). وەک سەربازێکی باش، تیمۆتێوس دەبێت ئامادە بێت بۆ سەختی، و چەوساندنەوە نرخی ژیانێکی خوداپەرستانە دەبێت (2 تیمۆتێوس 2:3؛ 3:12). چەند ئاڵۆزە ئەو ئەرکەی پۆڵا لەبەردەم خودا و خوداوەنددا پێیداوە! «وشەکە ڕابگەیەنە؛ لە کاتی خۆیدا و لە دەرەوەی کاتی خۆیدا ئامادە بە؛ سەرزەنشت بکە، سەرزەنشت بکە، هان بدە بە هەموو خۆڕاگری و فێرکردنێکەوە» (2 تیمۆتێوس 4:1-2). پیاوان چیتر نایانەوێت گوێ لە فێرکردنی دروست بگرن، بەڵکو قسەکەرانی خۆشەویست هەڵدەبژێرن کە ئەو خۆراکە بێسوودەیان پێدەدەن کە دەیانەوێت (2 تیمۆتێوس 4:3-4).
تیمۆتێوس لە هەموو ئەمانەدا لە کوێ دەوەستا؟ ئایا ئەویش دەبووە کەسێکی خەڵکخۆش، یان دڵسۆز دەمایەوە بۆ وشەی خودا؟ بە دووبارە خوێندنەوەی نامە بەنرخەکە، ڕووبەڕووی ئەم ئاڵنگارییە دەبووەوە: «بەڵام تۆ بەردەوام بە ...» (2 تیمۆتێوس 3:14). بە دڵنیاییەوە، بە نیعمەتی خودا ئەو دەیکرد!
هەندێک کەس وشەکانی ماڵاوایی پۆڵایان لە بۆنەیەکی تردا لەبیر دەما. پیرانی کڵێسای ئەفەسۆس بانگ کرابوون بۆ میلیتۆس بۆ بینینی پۆڵا بۆ دوا جار. گوێیان لێگرت کاتێک بیری خستنەوە لە خزمەتە نەگۆڕەکەی و لەوەی چۆن، وەک خوداوەند، هیچ شتێکی نەشاردبووەوە. بە دڵسۆزی «هەموو ڕاوێژی خودا»ی پێ ڕاگەیاندبوون. بە ئاگادارکردنەوەیان لە مەترسییە داهاتووەکان کاتێک «گورگەکانی دڕندە» هێرش دەکەنە سەر مێگەلەکە و مامۆستایانی درۆزن سەرهەڵدەدەن، پۆڵا بۆ پاراستنیان سپاردیانی بە «خودا و بە وشەی نیعمەتەکەی.» پۆڵا زۆر گریا بوو لە خزمەتەکەیدا، و ئێستا پیران دەگریان کاتێک گوێیان لێدەگرت – زۆرترین خەمبارییان لەبەر ئەوە بوو کە پێی وتبوون چیتر ڕووی ئەو نابینن (کردارەکان 20:17-38).
ئایا باش دەبین؟
ئەم وشانەی ماڵاوایی، کە لە بۆنەی جیاوازدا دەربڕدراون، یەک تایبەتمەندی یەکخەریان هەیە. بابەتی بەرپرسیارێتی لە هەریەکەیاندا هاوبەشە. ئێمە بیر لەوانە دەکەینەوە کە لەم ژیانەدا ڕۆیشتوون، بەڵام ئێمە لێرە ماوینەتەوە بۆ بەردەوامبوون لە کارەکە. ئایا دڵسۆز دەبین؟ ئایا «پۆشاکەکە» هەڵدەگرینەوە کە ئەوانی تر جێیان هێشتووە و کارەکەیان بۆ خوداوەند بەردەوام پێدەدەین؟
هەر کەسێک کە تاوتوێمان کرد، نەک تەنیا ماڵاوایی کرد، بەڵکو ئارەزووی ئەوەشی هەبوو کە ئەوانەی بەدوایدا دێن خۆیان «باش بن.» تەنیا یەک شت هەیە کە دەتوانێت دڵسۆزیمان بپارێزێت، ئەویش نیعمەتی خودایە. بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش، نیعمەت لە وشەکانی ماڵاوایی هەریەکەیاندا باس کراوە.
پۆڵا هەردوو پیرانی ئەفەسۆس و تیمۆتێوسی سپارد بە نیعمەتی خودا (کردارەکان 20:32؛ 2 تیمۆتێوس 4:22). پیتەر بیری خستینەوە لە پێویستی گەشەکردن لەو نیعمەتەدا (2 پیتەر 3:18). و «نیعمەتی خوداوەندمان عیسای مەسیح» دوای وشە کۆتاییەکانی خوداوەندمان دێت لە بینین 22:21.
بە نیعمەتی ئەو، با ئەم وشانەی ماڵاوایی هانمان بدەن لە دڵسۆزیمان و لە قوتابیبوونماندا بۆ ئەوەی ئێمەش دڵسۆز بین تا ئەو دێت.
لە لایەن مارتن جیرارد
