عیسا چ جۆرە جلوبەرگێکی لەبەردا بوو؟ جلوبەرگی شاهانە نەبوو، وەک دەبینین! لە سەردەمی کتێبی پیرۆزدا تەنها سێ ڕەنگ ناسرابوون کە ڕەنگیان چڕ و زۆر جێگیر بوو: سوور، شین، و مۆر.
کەسانی گرنگ شین یان مۆریان لەبەر دەکرد.
پاشاکانی میدیان «جلوبەرگی مۆریان» لەبەر دەکرد (دادوەران ٨:٢٦ NIV). «ژنێکی بە نرخ» جلوبەرگی مۆری لەبەر دەکرد (پەندەکان ٣١:٢٢). پیاوە دەوڵەمەندەکە لە چیرۆکی لازارۆسدا «مۆر و کەتانی باشی» لەبەر دەکرد (مەرقۆس ١٦:١٩). کاتێک مۆردەخای ڕێزی لێدەگیرا، «جلوبەرگی شاهانەی شین ... و جلوبەرگێکی مۆری» لەبەر دەکرد (ئێستێر ٨:١٥). جلوبەرگە پیرۆزەکان بۆ سەرۆک کاهین و کاهینەکان کە لە پەرستگادا خزمەتیان دەکرد لە قوماشی ڕەنگکراوی سوور، شین یان مۆر دروست دەکران (دەرچوون ٢٨:٥؛ ٣٩:١). ئیمپراتۆرە ڕۆمانییەکان جلوبەرگی شاهانەیان لەبەر دەکرد کە بە تەواوی بە مۆر ڕەنگ کرابوو؛ و لە خاڵێکدا، ئەگەر تۆ قەیسەر یان یەکێک لە خانەدانەکان نەبوویتایە، دەتوانرا لەسەر لەبەرکردنی هەر ڕەنگێکی مۆر بکوژرێیت!
هەردوو ڕەنگی شین و مۆر لە هەمان قرژاڵی دەریاییەوە بەدەست دەهێنران. ئەمانە لەلایەن مەلەوانەکانەوە کۆدەکرانەوە، و هەر توێکڵێک دەشکێنرا و پرۆسەی لەسەر دەکرا بۆ بەدەستهێنانی بڕێکی کەم لە شلەیەکی زەردباو. ئەگەر شلەکە لە ژێر تیشکی خۆردا پرۆسەی لەسەر بکرایە، ڕەنگێکی شین بەدەست دەهات، بەڵام تەنها لە نەبوونی تیشکی خۆردا ڕەنگی مۆر بەدەست دەهات. بێگومان سەختی کۆکردنەوەی قرژاڵەکان، و ئەو گرنگییە کە پێویست بوو بۆ پرۆسەکردنی دەرهێنراوەکە، بەشدارییان کرد لە تێچووی زۆری ڕەنگەکان. خەڵکی ئاسایی نەیاندەتوانی قوماشی ڕەنگکراو بەوان بکڕن.
خەڵکی ئاسایی سوور یان ڕەنگی کاڵیان لەبەر دەکرد.
ڕەنگی سوور لە هێلکەی مێرووی وردکراو بەدەست دەهات و بە ڕواڵەت زۆر هەرزانتر بوو. جلوبەرگێکی سوور بۆ سەربازە ڕۆمانییەکان بەردەست بوو (مەتتا ٢٧:٢٨). بەڵام خەڵکی ئاسایی، بە گشتی ڕەنگی هەرزانیان بەکاردەهێنا کە لە ڕووەکەکانەوە بەدەست دەهاتن، و جلوبەرگەکانیان ڕەنگی قاوەیی کاڵ، سەوز یان زەرد بوون، و لە کۆتاییدا کاڵ دەبوونەوە. لەبەر ئەوەی عیسا «دارتاش» بوو (مەرقۆس ٦:٣)، و «کوڕی دارتاشێک» بوو (مەتتا ١٣:٥٥)، جلوبەرگەکانی بێگومان جلوبەرگی کاڵی خەڵکی ئاسایی بوون.
پیلاتۆس ئاماژەی بە عیسا کرد وەک «پاشای جووەکان» (مەرقۆس ١٥:٩)، فەرمانی دا کە ڕادەستی سەربازە ڕۆمانییەکان بکرێت بۆ خاچدانی، و ئەوان «گاڵتەیان پێکرد (و گوتیان)، 'سڵاو، پاشای جووەکان!'» (مەتتا ٢٧:٢٩). وەک بەشێک لە گاڵتەپێکردنەکە، پاشا پێویستی بە تاج، گۆچان، و جلوبەرگی شاهانە بوو. ئەوان تاجێکی دڕکیان بۆ دروست کرد، قامیشێکیان خستە دەستی ڕاستی وەک گۆچان، و جلوبەرگێکی شاهانەیان پێدا کە مۆر نەبوو بەڵکو سوور بوو (کیکینۆس، مەتتا ٢٧:٢٨). لەبەر ئەوەی گاڵتەپێکردنێک بوو بە مۆری شاهانە، یۆحەننا ناوی نا مۆری سوورباو (پۆرفوریۆس، یۆحەننا ١٩:٥). پاشان عیسا بەم جلوبەرگە شاهانە گاڵتەجاڕییە پێشکەش بە جووەکان کرا، و پێیان گوترا، «سەیری پیاوەکە بکەن!» (یۆحەننا ١٩:٥ JND).
ئەم لێدوانە پێغەمبەرایەتییە!
بەڕاستی «سەیری پیاوەکە دەکەین» کاتێک عیسا شانشینی خۆی بە دەسەڵات و شکۆمەندی ڕاستەقینە لەسەر زەوی دادەمەزرێنێت، و بە شێوەیەکی ڕاستەقینە وەک پاشای پاشاکان فەرمانڕەوایی دەکات. کتێبی پیرۆز پڕە لە ئاماژە بۆ ئەمە. لە کاتی لەدایکبوونیدا، فریشتەکە پێشبینی کرد:
خوداوەندی گەورە تەختی باوکی داودی پێدەبەخشێت (لۆقا ١:٣٢).
شانشینی ئەو شانشینێکی ڕاستەقینە دەبێت لەسەر زەوی! لە داهاتوودا، کاتێک دەسەڵات وەردەگرێت، جلوبەرگی شاهانە بە شێوەیەکی ڕاستەقینە هی ئەو دەبێت، و، کاتێک دەردەکەوێت، «هەموو چاوێک دەیبینێت» (بینین ١:٧)، ڕەنگە تەنانەت جلوبەرگی شاهانەی ڕاستەقینەش لەبەر بکات. نووسەری سروود، ئاڕ. هۆڵدن بەم شێوەیە لە سروودێکی پەرستندا دەری بڕی.
جلوبەرگی شاهانە بەم زووانە لەبەرت دەکرێت، شکۆمەندی شاهانە تاجی سەرت دەبێت؛ مەسیحی خودا، ڕۆحەکانمان دانت پێدا دەنێن پاشا و فەرمانڕەوا تەنانەت ئێستاش؛ ڕێزت لێدەگرین، گوێڕایەڵت دەبین، هەمیشە دانت پێدا دەنێین وەک مەسیح و خوداوەند.
تێبینی کۆتایی
- گرینسپان، ئاری، برۆمین، C&EN، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٣، ل. ٩٦.
- گاوەر، ڕاڵف، ڕەوشت و دابونەریتە نوێیەکانی سەردەمی کتێبی پیرۆز، موودی، ١٩٨٧، ل. ١٦٢.
- ڤاین، و. ئی.، فەرهەنگی ڕوونکردنەوەی وشەکانی پەیمانی نوێ، ئۆلیفانتس، بەرگی ٣، ل. ٢٣٣.
- گۆرانییە ڕۆحییەکان، کتێبخانەی باوەڕداران، ١٩٨١، ژ. ١٣٤.
