زۆر کەسی بەناوبانگ پێش مردنیان قسەی ماڵئاوایی سەرنجڕاکێشیان کردووە. هەندێکیان گاڵتەجاڕ بوون، هەندێکیان تراژیدی بوون و هەندێکیان پڕ بوون لە مانای قووڵ. هەندێکیان هیچ شتێکی گرنگیان نەوتووە چونکە چاوەڕێی مردنیان نەبووە. جەنەڕاڵ سێدگویک، فەرماندەیەکی یەکێتی لە جەنگی ناوخۆدا، تەنها پێش ئەوەی تەقەی لێ بکرێت، وتی: "ناتوانن فیلێک لەم دوورییەدا بپێکن!"
لە لایەکی ترەوە، تۆماس بێکێت، قەشەی گەورەی کانتربێری لە ساڵی ١١٧٠ی زایینیدا، پێش مردنی قسەی ڕاستەقینەی باوەڕی کرد. ئەو لەگەڵ پاشا هێنری دووەمدا ناکۆکی هەبوو، و پاشا بیسترا کە ئارەزووی ئەوە دەکات لە بێکێت ڕزگاری بێت. سوارچاکەکانی قسەکانی ئەویان بە مانای وشەیی وەرگرت، سواری ئەسپ بوون بۆ کانتربێری و بێکێتیان لە کاتدراڵەکەدا کوشت. دوایین قسەکانی ئەوە بوون: "من ئامادەم بۆ گەورەکەم بمرم، بۆ ئەوەی لە خوێنی مندا کەنیسە ئازادی و ئاشتی بەدەست بهێنێت."
کاتێک کەسێک دەزانێت کە نزیکە لە مردن، وشە بە فیڕۆ نادات. و گوێگران بە وریاییەوە گوێ دەگرن بەهۆی شکۆمەندی بۆنەکە. ئەوان بە وردی گوێ لە هەموو وشەیەک دەگرن بۆ ئەوەی مانای تەواوی بگرن.
قسەکانی ماڵئاوایی ئەو
عیسا دەیزانی کە لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا خاچ دەدرێت. ئەو بۆ ماوەی سێ ساڵ قوتابییەکانی ڕاهێنابوو بۆ کاری داهاتوو، بۆ دامەزراندنی کەنیسەکەی بە گۆڕینی جیهان بەهۆی مزگێنییەوە. پەیامی ماڵئاوایی ئەو لە ژووری سەرەوە وەک وتارێکی دەرچوون بوو. ڕاهێنانەکە کۆتایی هاتبوو؛ ئێستا کاتی دەستپێکردنی کارکردن بوو.
قوتابییەکان لەگەڵ عیسادا ڕۆیشتبوون – موعجیزەکانی ئەویان بینیبوو، لە تێگەیشتنی فێرکردنەکانی ئەودا گەشەیان کردبوو، و لە خۆشەویستییان بۆ ئەودا زیاد ببوو. ئەوان دانیان بەوەدا نا کە ئەو بەڕاستی مەسیحی بەڵێندراو بوو کە ڕۆژێک لەسەر ڕاستودروستی و ئاشتی فەرمانڕەوایی دەکات. بەڵام، ئەوان تێناگەیشتن کە زۆری نەماوە خاچ دەدرێت وەک بەرخی دابینکردنی خودا، بۆ ئەوەی هەموو خەڵک ڕزگاریان بێت و ببنە بەشێک لە کەنیسەکە کە جێگەی سیستەمی ئایینی شکستخواردووی جوولەکایەتی دەگرێتەوە.
کاتێک قوتابییەکان خۆیان بۆ جەژنی پەسخە ئامادە دەکرد، عیسا ئەوانی بۆ ئەوەی لە پێشەوە بوو ئامادە دەکرد. ئەو کورتەیەک لەوەی فێری کردبوون دەدایەوە و وەک نێوەنگیرە گەورەکە نوێژی بۆ دەکردن.
وانەی شوشتنی پێیەکان – یۆحەننا ١٣:١-١٧
بێگومان قوتابییەکان ماندوو، برسی و دڵخۆش بوون بە پشوودان کاتێک خۆیان بۆ جەژنی پەسخە ئامادە دەکرد. وەک یاساکە داوای دەکرد، ئەوان بە شێوەیەکی ڕێوڕەسمی دەشۆردران پێش ئەوەی بتوانن ژەمەکە بخۆن. بەڵام لە کاتی چوونە ژوورەوەی ژووری سەرەوە، عیسا شتێکی سەیر و سەمەرەی کرد. ئەو پێیەکانی ئەوانی شوشت! بەزۆری ئەمە لەلایەن خزمەتکارێکەوە یان کەسێکی پلە نزم لە کۆمەڵگادا دەکرا. عیسا شتێکی کرد کە قوتابییەکان لێی تێنەگەیشتن یان بەهایان پێنەدا.
کاتێک گەیشتە لای پیتەر، قوتابییەکە بە بێباکییەوە وتی: "نەخێر، هەرگیز پێیەکانی من ناشۆیت." عیسا وەڵامی دایەوە: "ئەگەر من نەشۆم، تۆ هیچ بەشێکت لەگەڵ مندا نییە،" و ئەو دەستی کرد بە فێرکردن بە نموونە. پیتەر نەیویست دوور بخرێتەوە بۆیە وتی: "ئەی گەورەم، نەک تەنها پێیەکانم بەڵکو دەست و سەریشم!" هەرچەندە مەبەستی باش بوو، بەڵام پیتەر دیسانەوە خاڵەکەی لەدەستدا.
عیسا وەڵامی دایەوە: "کەسێک کە خۆی شوشتووە تەنها پێویستە پێیەکانی بشوات؛ هەموو جەستەی پاکە. و ئێوە پاکن." گەورەکە ئاماژەی بە دوو لایەنی ژیانی نوێ دەکرد – ڕزگاری و ژیانی پیرۆز. کاتێک ئێمە بە ڕۆح لەدایک دەبینەوە، لە خوێندا دەشۆردرێین، لێمان خۆش دەبێت و ڕاستودروست دەکرێین. بەڵام، لەم جیهانەدا ئێمە تووشی گوناه دەبین، و ڕۆیشتنمان پیس دەبێت. قوتابییەکان بۆ ژووری سەرەوە ڕۆیشتبوون، بۆیە پێویستیان بە شوشتنی پێیەکانیان بوو.
ئەم وێنەکێشانە یارمەتیمان دەدات ببینین کە باوەڕدارێک ڕزگارییەکەی لەدەست نادات کاتێک گوناه دەکات، چونکە ئەو پێشتر بە کاری مەسیح پاک کراوەتەوە. بەڵام هاوبەشییەکەی لەگەڵ خودا بەهۆی گوناهی بێ دادگاییکراوەوە زیانی پێدەگات. ئەو پێویستە دان بەو گوناهەدا بنێت بۆ ئەوەی "ڕۆیشتنەکەی" پاک بکرێتەوە و هاوبەشییەکەی بگەڕێنرێتەوە:
ئەگەر دان بە گوناهەکانماندا بنێین، ئەو دڵسۆز و دادپەروەرە و لە گوناهەکانمان خۆش دەبێت و لە هەموو ناڕاستودروستییەک پاکمان دەکاتەوە (١ یۆحەننا ١:٩ NIV). ئەمە ئەو شێوازەیە کە گەورەکە ئێمە لە گوناه و پیسبوونی جیهان پاک دەکاتەوە.
دوای ئەوەی گەورەکە پێیەکانی ئەوانی شوشت، پرسیاری کرد: "ئایا تێدەگەن چییم بۆ ئێوە کردووە؟ ئێوە بە من دەڵێن 'مامۆستا' و 'گەورە'، و بە ڕاستی وایە ... ئێستا کە من، گەورە و مامۆستای ئێوە، پێیەکانی ئێوەم شوشتووە، ئێوەش دەبێت پێیەکانی یەکتر بشۆن. من نموونەیەکم بۆ ئێوە داناوە کە دەبێت وەک من بکەن. ڕاستیتان پێدەڵێم، هیچ خزمەتکارێک لە گەورەکەی گەورەتر نییە، و هیچ نێردراوێکیش لەوەی ناردوویەتی گەورەتر نییە" (یۆحەننا ١٣:١٢-١٦).
پەیامی ئەو ئەمەیە: ئێمە بە بەردەوامی پێویستە ڕێگەی پێبدەین کە "پێیەکانمان بشوات" بە ئاوی وشەکەی. ئێمەش دەبێت یارمەتی ئەوانی تر بدەین بە "شوشتنی" پێیەکانیان، و ڕێگەیان پێبدەین پێیەکانی ئێمە بشۆن.
هەموو نووسراوێک لە خوداوە هەڵقوڵاوە و بەسوودە بۆ فێرکردن، سەرزەنشتکردن، ڕاستکردنەوە و ڕاهێنان لەسەر ڕاستودروستی، بۆ ئەوەی پیاوی خودا بە تەواوی بۆ هەموو کارێکی باش ئامادە بێت (٢ تیمۆساوس ٣:١٦-١٧). ئێمە پێویستە خزمەتی گەلەکەی بکەین وەک ئەو کردی.
"فەرمانێکی نوێتان پێدەدەم" – یۆحەننا ١٣:٣١-٣٨
عیسا هۆشداری دا کە خیانەتی لێدەکرێت، بەڵام قوتابییەکان نەیانتوانی تێبگەن کە یەکێک لەوان دەتوانێت شتێکی لەو شێوەیە بکات. تەنانەت کاتێک عیسا ئاماژەی بەوەدا کە کێ بوو، ئەوان تێنەگەیشتن. کاتێک یەهودا چووە دەرەوە بۆ خیانەتکردن لە عیسا، شەو بوو، نیشانەی ئەوەی کە هەموو ئەوانەی گەورەکە ڕەت دەکەنەوە دەچنە تاریکییەوە.
عیسا ڕاگەیاندنێکی گرنگی تری هەبوو. تەواوی خۆشەویستییەکەی نزیک بوو لەسەر خاچ نیشان بدرێت. ئەو دەیویست قوتابییەکانی بە هەمان خۆشەویستی بناسرێن، یەکەمجار لە نێوان خۆیاندا و پاشان بۆ جیهان. "فەرمانێکی نوێتان پێدەدەم: یەکترتان خۆش بوێت. وەک من ئێوەم خۆشویستووە، ئێوەش دەبێت یەکترتان خۆش بوێت. بەمەش هەموو خەڵک دەزانن کە ئێوە قوتابییەکانی منن، ئەگەر یەکترتان خۆش بوێت" (یۆحەننا ١٣:٣٤).
گەورەکە پێیانی وت کە ئەو دەڕوات و ئەوان ناتوانن شوێنی بکەون. وەڵامی پیتەر ئاسایی بوو: "گەورەم، بۆچی ناتوانم ئێستا شوێنت بکەوم؟ من ژیانی خۆم لە پێناوتدا دادەنێم" (یۆحەننا ١٣:٣٧). چ سەرسوڕمانێک بوو کاتێک عیسا ئاماژەی بەوەدا کە ئەو ناتوانێت هیچ شتێک بە هێزی خۆی بکات تەنانەت کاتێک بە خۆشەویستی و دڵسۆزی هاندرا. ئەو ئەمەی ئەو شەوە فێربوو کاتێک لە ترسا سێ جار نکۆڵی لە گەورەکە کرد. بەڵام، گەورەکە ڕاستییەکی سەرسوڕهێنەری پێوت کە یارمەتی هەموو قوتابییەکانی دەدات کاتێک تووشی تاقیکردنەوەی سەخت دەبن لە پێناوی ناوی ئەودا: "من نوێژم بۆ تۆ کردووە" (لۆقا ٢٢:٣٢). عیسا نێوەنگیرەکەی بوو، و نوێژەکەی دڵنیایی دەدا کە باوەڕی پیتەر شکست ناهێنێت و ئەو دیسانەوە بۆ گەورەکە بەسوود دەبێت. ئەم بەڵێنە هەمان شتە بۆ ئێمەش کاتێک بەهای ئەوە دەزانین کە گەورەکە قەشەی گەورە و نێوەنگیرەکەمانە (عیبرانییەکان ٤:١٤-١٦؛ ٧:٢٤).
"من دەگەڕێمەوە" – یۆحەننا ١٤:٣
گەورەکە بە تەواوی ڕوونی کردەوە بۆچی قوتابییەکانی جێدەهێڵێت. ئەو دەچوو "شوێنێک ئامادە بکات" – شوێنی نیشتەجێبوونی ئاسمانییان. لە کاتی گونجاودا، ئەو دیسانەوە دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی هەموو شوێنکەوتووانی لەگەڵ خۆی ببات. پاشان ئەو بنەمای لێخۆشبوون لە گوناه و ئاشتەوایی لەگەڵ خودا دانا. مرۆڤایەتی بەهۆی گوناهەوە لە خودا جیا کراوەتەوە، بەڵام هەڵگری گوناه دەبوو لە جێگەی گوناهبارەکە بمرێت، و "هەرکەسێک بێتە لای من هەرگیز دووری ناخەمەوە" (یۆحەننا ٦:٣٧). ئەوانەی دێنە لای گەورەکە ژیانی نوێیان دەبێت و لەلایەن خوداوە قبوڵ دەکرێن. عیسا پێیانی وت: "من ڕێگا و ڕاستی و ژیانم. هیچ کەسێک نایەتە لای باوک تەنها لە ڕێگەی منەوە نەبێت" (یۆحەننا ١٤:٦).
ڕۆحی پیرۆزی بەڵێندراو – یۆحەننا ١٤:١٥-٣١
قوتابییەکان نەیانتوانی تێبگەن چی عیسا دەربارەی ڕۆیشتنی ئەو وتی. ئەوان وایان دەزانی کە ئەو زۆری نەماوە دەبێتە پاشا، و ئەوان بەشداری لە دامەزراندنی شانشینی زەمینی ئەودا دەکەن. بەڵام، پلانەکانی ئەو زۆر گەورەتر بوون: ئەو نزیک بوو لە دامەزراندنی شتێکی تەواو نوێ بە پێچەوانەی بەرەکەتە نەتەوەییە بەڵێندراوەکانی ئیسرائیل. ئیسرائیل دواتر دەچووە ناو ئەو بەرەکەتانەوە، بەڵام لەم نێوەندەدا مزگێنی نیعمەتی خودا بڵاو دەبووەوە بۆ هەموو نەتەوەیەک، و ئەو ئەم پیاوانەی بەکار دەهێنا بۆ دەستپێکردنی ئەو کارە. بەبێ ئەو نەیاندەتوانی هیچ شتێک بکەن؛ پیتەر ئەمەی پێوتبوو. چۆن دەتوانن بەردەوام بن لەوەی عیسا دەییکرد، و "تەنانەت شتی گەورەتر" (یۆحەننا ١٤:١٢) ئەگەر عیسا چیتر لەگەڵیاندا نەبێت؟
ڕۆحی پیرۆز دەهات بۆ ئەوەی لە ناویاندا بژی دوای گەڕانەوەی گەورەکە بۆ ئاسمان. بە باسکردنی دڵنەواییهێنەری داهاتوو وتی: "جیهان ناتوانێت قبوڵی بکات، چونکە نە دەیبینێت و نە دەیناسێت. بەڵام ئێوە دەیناسن، چونکە لەگەڵتاندا دەژی و لە ناوتاندا دەبێت" (یۆحەننا ١٤:١٧). ئەو دەبێتە دڵنەواییهێنەریان، بەڕێوەبەری کارەکانیان، و باوەڕداران بەهێز دەکات بۆ ژیان و جێبەجێکردنی ئەو خزمەتەی پێیان دراوە. "بەڵام ڕاوێژکارەکە، ڕۆحی پیرۆز، کە باوک بە ناوی منەوە دەینێرێت، هەموو شتێکتان فێر دەکات و هەموو شتێک کە من پێم وتوون بیرتان دەهێنێتەوە" (یۆحەننا ١٤:٢٦). ڕۆح لە ناودا هەموو شتێک دەبێت کە بۆ ژیانی خزمەت پێویستە.
ڕۆحی پیرۆز کار دەکات بۆ قایلکردنی خەڵک بە پێویستییان بە ڕزگارکەرێک – بە گوناهکارییان، بە ستانداردی بەرزی ڕاستودروستی خودا کە هەرگیز ناتوانن بەدەستی بهێنن، و بە دادگاییکردنی داهاتوو بۆ هەموو ئەوانەی لە ڕێگەی ڕزگارکەرەکەوە نایەنە لای خودا. "بۆ باشی ئێوەیە کە من دەڕۆم. ئەگەر من نەڕۆم، ڕاوێژکارەکە نایەتە لاتان؛ بەڵام ئەگەر من بڕۆم، ئەوم بۆتان دەنێرم. کاتێک ئەو دێت، جیهان بە تاوانبار دەزانێت سەبارەت بە گوناه و ڕاستودروستی و دادگاییکردن: سەبارەت بە گوناه، چونکە خەڵک باوەڕیان بە من نییە؛ سەبارەت بە ڕاستودروستی، چونکە من دەچمە لای باوک، لەوێ چیتر ناتوانن من ببینن؛ و سەبارەت بە دادگاییکردن، چونکە میری ئەم جیهانە ئێستا مەحکوم کراوە" (یۆحەننا ١٦:٧-١١).
گەورەکە پاشان بیری خستنەوە کە ڕۆح دەبێتە مامۆستایان، هەمیشە زیاتر لە گەورەکە و مەبەستەکانی ئەو ئاشکرا دەکات. "بەڵام کاتێک ... ڕۆحی ڕاستی دێت ... ئەو ڕێنماییتان دەکات بۆ هەموو ڕاستی ... ئەو پێتان دەڵێت چی دێت. ئەو شکۆمەندی بۆ من دەهێنێت بە وەرگرتنی لەوەی هی منە و ناساندنی بە ئێوە" (یۆحەننا ١٦:١٣-١٤). بە هێزی ڕۆح بوو لە پەنتیکۆستدا کە ئەم پیاوانە مزگێنییان دەدا و زۆر کەس دەگەڕانەوە بۆ مەسیح.
ژیانێکی بەرهەمدار – یۆحەننا ١٥
بۆ ئەوەی لە خزمەتەکەیاندا بەشدار بن، پێویست بوو باوەڕیان هەبێت، گەورەکەیان خۆش بوێت و گوێڕایەڵی فەرمانەکانی بن (یۆحەننا ١٤:١٢-١٥). بۆ ئەوەی لە خزمەتەکەیاندا بەرهەمدار بن، پێویست بوو پەیوەست بن بە عیساوە. ئەو وێنەکێشانی مێو و لقەکانی بەکارهێنا. ئەگەر لقەکان بە مێوەکەوە نەبەسترابن، هیچ ژیانێک ناتوانێت بچێتە ناویان و هیچ بەرهەمێک نابێت. بەڵام، کاتێک هاوبەشی لەگەڵ مەسیحدا هەیە، ڕۆح دەتوانێت بەرهەم بهێنێت. یەکەم، ئەو بەرهەمی ڕۆحە کە هەوڵ دەدات کارەکەی تەواو بکات لە بەرهەمهێنانی کەسایەتی عیسا لە هەموو باوەڕدارێکدا (غەلاتییەکان ٥:٢٢). پاشان بەرهەمی ئەو خزمەتە هەیە کە هەر باوەڕدارێک هەیەتی بەپێی ئەو دیارییە ڕۆحییانەی کە لەلایەن ڕۆحەوە دراون. "بۆ یەکێک لە ڕێگەی ڕۆحەوە پەیامی دانایی دەدرێت، بۆ یەکێکی تر پەیامی زانیاری بەهۆی هەمان ڕۆحەوە، بۆ یەکێکی تر باوەڕ بە هەمان ڕۆحەوە" (١ کۆرنسۆس ١٢:٨-٩).
کاتێک لە مەسیحدا دەمێنینەوە، بەرهەمدار دەبین: "ئەگەر لە مندا بمێننەوە و وشەکانی من لە ئێوەدا بمێننەوە، داوای هەر شتێک بکەن، و پێتان دەدرێت. ئەمە بۆ شکۆمەندی باوکمە، کە ئێوە زۆر بەرهەم بهێنن" (یۆحەننا ١٥:٧-٨).
نوێژی گەورەکە – یۆحەننا ١٧
گەورەکە هۆشداری بە قوتابییەکان دا کە تاقیکردنەوە دەبێت، بەڵام ئەوان ئاشتییان دەبێت ئەگەر متمانەیان بەو هەبێت. ئەو بەسەر جیهاندا زاڵ ببوو. ئەمە یەکێک بوو لە مەبەستەکانی قسەکردنی گەورەکە لەگەڵیاندا. ئەو زانیاری پێشوەختەی پلانەکانی خۆی پێدان، و هانی دان کە بەووەوە بلکێن. لەوێدا ئەوان ئاشتییان دەبێت بەبێ گوێدانە ئەوەی تاقیکردنەوەکە چەند سەخت بێت (یۆحەننا ١٦:٣٣). "ئاشتیتان بەجێدەهێڵم؛ ئاشتی خۆم پێتان دەدەم. من وەک جیهان نایدەم. با دڵەکانتان خەمبار نەبن و مەترسن" (یۆحەننا ١٤:٢٧).
گەورەکە کاتەکەی لەگەڵیاندا بە نوێژێکی زۆر جوان بۆ ئەوان، و هەروەها بۆ ئەوانەی شوێنی دەکەون – لەوانەش ئێمە ئەمڕۆ! – کۆتایی پێهێنا. "نوێژی من تەنها بۆ ئەوان نییە. من نوێژیش بۆ ئەوانە دەکەم کە لە ڕێگەی پەیامی ئەوانەوە باوەڕ بە من دەهێنن" (یۆحەننا ١٧:٢٠). نوێژی نێوەنگیرانەی ئەو بۆ قوتابییەکان گرنگە. ئەوان لە ڕێگەی کاری ئەوەوە هێنرابوونە ناو پەیوەندییەک لەگەڵ خودا. ئەو باوکی ئاشکرا کردبوو، و ئەوان باوەڕیان بەوە هێنا کە عیسا لە باوکەوە هاتووە. عیسا قوتابییەکانی پاراستبوو کاتێک لەگەڵیاندا بوو، و ئێستا نوێژی بۆ پاراستنیان دەکرد لە نەبوونی ئەودا، و بۆ ئەوەی لە خراپەکارەکە بپارێزرێن (یۆحەننا ١٧:١٢،١٥).
بیرۆکەیەکی سەرەکی لەم نوێژەدا ئەوەیە کە گەورەکە ئارەزووی دەکرد کە شوێنکەوتووانی یەکێتی لە نێوان خۆیاندا بپارێزن: "باوکی پیرۆز، بە هێزی ناوی خۆت بیانپارێزە ... بۆ ئەوەی وەک ئێمە یەک بن" (یۆحەننا ١٧:١١). ئەو تەنانەت ئێمەشی لە ئارەزووی خۆیدا بۆ یەکێتی گرتەوە: "نوێژی من تەنها بۆ ئەوان نییە. من نوێژیش بۆ ئەوانە دەکەم کە لە ڕێگەی پەیامی ئەوانەوە باوەڕ بە من دەهێنن، بۆ ئەوەی هەموویان یەک بن، باوک، وەک چۆن تۆ لە مندا و منیش لە تۆدام. با ئەوانیش لە ئێمەدا بن بۆ ئەوەی جیهان باوەڕ بەوە بهێنێت کە تۆ منت ناردووە ... و ئەوانت خۆشویستووە وەک چۆن منت خۆشویستووە" (یۆحەننا ١٧:٢٠-٢٣). ئەمە نوێژی گەورەکەیە بۆ ئێمە. بە زانینی ئەمە، دەبێت هەموو هەوڵێک بدەین بۆ پاراستنی ئەم "یەکێتییەی ڕۆح لە ڕێگەی بەندی ئاشتییەوە" (ئەفەسۆس ٤:٣).
وشە گۆڕەرەکانی ژیان
ئەگەر دوایین وشەکانی عیسا ئەمڕۆ بە هەمان شێوەی قوتابییە یەکەمەکانی بۆ ئێمە مانادار بن، ژیانمان دەگۆڕێت، وەک چۆن ژیانی ئەوان گۆڕا، و هەمان خۆشی لە ژیانکردن بۆ ئەو و خزمەتکردنی ئەودا ئەزموون دەکەین.





