هەرچەندە ئەیوب پیاوێکی ڕاستودروست بوو، بەبێ هیچ هۆکارێک هەموو شتێکی لەدەست دەدات – سامانەکەی، هەموو منداڵەکانی، پاشان تەندروستییەکەی – و لە سەر تا پێی بە برینی گەنیو داپۆشراوە. تەنها یەک شت هەیە کە لەدەستی نادات. ژنە دڵسۆز و تاکەکەسەکەی، کە لە گەنجییەوە هاوبەشی ژیانی بووە و حەوت کوڕ و سێ کچی پێبەخشیوە. هێشتا ئەو ژنەی هەیە. ئەو دێتە لای لە خەم و ئازاریدا و دەڵێت،
کەواتە پیاوێک پشت بە چی ببەستێت؟ گومانم وایە ئەیوب لەوانەیە باوکی هەموو ئوسترالییەکان بووبێت؛ هاوڕێکانی لەگەڵیدا دەمێننەوە، تەنانەت کاتێک ژنەکەشی دەستبەردار دەبێت. ئەلیفاز، بیلدا و زۆفار دێن بۆ دڵدانەوەی. بەڵام کاتێک بۆ یەکەمجار دەیبینن، دووری دەگرن، جلەکانیان دادەڕنن، خۆڵ بەسەر خۆیاندا دەکەن، و بۆ ماوەی حەوت ڕۆژ بێدەنگ دادەنیشن (ئەیوب 2:11-13). ئەم هاوڕێیانە هەموو ڕێوڕەسمی ماتەمینی بۆ هاوڕێ مردووەکەیان دەکەن، تەنانەت کاتێک ئەو هێشتا زیندووە و سەیری دەکات! چ ڕێگایەکی نایاب بۆ دڵدانەوەی هاوڕێیەک!
وا دیارە لەم کاتەدا ئەوان قسە ناکەن، بۆیە ئەیوب دەست پێدەکات. بەڵام لەبری ئەوەی بڵێت،
ئامۆژگاری لە هاوڕێکانییەوە
زۆفار پیاوێکی باش، متمانەپێکراو و خوداترس بوو، بەڵام هیچ سۆزێکی نەبوو. پەیامەکەی سادەیە؛ دەبێت گوناهێکی شاراوە و نهێنیت هەبێت. تۆبە بکە!
ئەلیفاز جیاواز بوو. یەکەم وتارەکەی نەرم و نیان بوو، داوای لە ئەیوب دەکرد بە کزییەوە ویستی خودا قبوڵ بکات، و هەموو شتێک باش دەبێت. بەڵام ئەیوب هێشتا بێتاوانی خۆی دەردەبڕی، بۆیە وتاری دووەمی ئەلیفاز ڕاستەوخۆتر بوو. ئەو ئەیوبی تۆمەتبار کرد:
بەڵام ئەلیفاز لێرەدا ناوەستێت. ئەو ئەیوب تۆمەتبار دەکات بە
ئەمە بەراورد بکە بە پەیوەندی ئیبراهیم لەگەڵ خودا. ئیبراهیم باوەڕێکی وەک هیچ کەسێکی تر نەبوو، بەڵام باوەڕێکی ترسنۆک نەبوو بێ پشتگیری. بیرت دێت چۆن ئیبراهیم بە ئاشکرا خودای تەحەدا کرد سەبارەت بە وێرانکردنی سەدۆم و گۆمۆرا (پیدایش 18:25)؟ ئیبراهیم ئامادە بوو ڕووبەڕووی خودا ببێتەوە لەسەر بابەتێک کە دەچووە ناوەڕۆکی کەسایەتی خودا. خودا بەرپرسیار نییە لە ئێمە. بەڵام ئەو خودایەکی دڵسۆزە، بە بەڵێنەکانی خۆی و سروشتی خۆیەوە بەستراوەتەوە. ئیبراهیم ئەوکات وتی،
جۆرەکانی ئەلیفاز نەرم و نیان و خوداپەرستن، بەڵام لە کۆتاییدا دەتوانن برسێتییەکی ڕاستەقینە بۆ خودا بخنکێنن. ئەوان خودایەک پێشنیار دەکەن کە بەبێ هیچ هۆکارێک کە ئێمە لێی تێبگەین کار دەکات. دەبێت تەنها ملکەچ بین، و هیوای باشترینمان هەبێت. قسەکردن لەگەڵ خودا، بەپێی ئەلیفاز، نیشاندانی لوتبەرزی و کەمی باوەڕە.
ئایا تەڵەکە لەم هەڵوێستەدا دەبینیت؟ ئەمە زیاتر لە ملکەچبوونی موسڵمانان دەچێت نەک باوەڕی مەسیحی. پەیمانی نوێ داوامان لێدەکات
کەواتە ئەلیفاز مەبە. هەرگیز بە کەسێک مەڵێ،
بیلدا، هاوڕێی سێیەم، پیاوێک بوو کە کتێبی خوێندنی بە تەواوی دەزانی. وتارەکەی دەربارەی هێز و دادپەروەری خودا زۆر ڕاست بوو. هۆشدارییەکەی دەربارەی چارەنووسی خراپەکاران بە تەواوی ئۆرتۆدۆکس بوو. ئامۆژگاری ئەیوبی کرد کە تۆبە بکات و متمانە بکات، و خودا دەیگەڕێنێتەوە. هەمووی ڕاست بوو. تەنها کێشەکە ئەوە بوو کە خاڵەکەی لەدەست دابوو. پرسیاری سەرەکی ئەیوب ئەوە نەبوو،
وەڵامی ئەیوب
هاوڕێکانی ئەیوب تۆمەتباریان کرد بە سێ تاوانی زۆر جددی: گوناهێکی نهێنی کە ڕەتی کردەوە دان پیادانێت؛ دەستبەرداربوون لە ترسی خودا؛ و لوتبەرزییەکی زۆر کە خۆی لە دژی خودا دانابوو (ئەیوب 11:6؛ 15:4؛ 15:25). هاواری کرد کە هاوڕێکانی دڵیان نەداوەتەوە، بەڵکو زیاتر خستوویانەتە ناو خەمەوە (ئەیوب 19:1-2).
ئەیوب وەڵامی ئەم تۆمەتانەی بە سوێندێک دایەوە. ئەو جەختی لەسەر جددییەت، دڵنیایی و هەمیشەییەکەی کردەوە بە بەکارهێنانی وشەکانی
دەزانم ڕزگارکەرەکەم دەژی
ڕەنگە گونجاو بێت کە ڕستەی یەکەم وەرگێڕین،
ئەو لەسەر زەوی دەوەستێت
ڕستەی دووەم بریتییە لە،
خودا دەبینم
پاشان ئەیوب دەڵێت،
ئەوەی ئەمە بینینێکە کە دڵی ئەیوب ئارەزووی دەکات، سەرسوڕهێنەرە. ئەیوب واز لە باوەشکردن بە خودا ناهێنێت کە وێرانی دەکات. یەکێک لە هاوشێوەکانی ئەمە ئەوەیە کاتێک یاقوب ڕەتی دەکاتەوە خودا ئازاد بکات کە لەگەڵیدا زۆرانبازی دەکات تاوەکو بەرەکەتێک وەرنەگرێت (پیدایش 32:24-30). بە شێوەیەکی بەرچاو، یاقوب ئەو شوێنەی ناونا پەنیئیل، ڕووی خودا، هەروەک چۆن ئەیوب دڵنیایی خۆی ڕادەگەیەنێت کە ئەویش خودا دەبینێت دوای ئەم خەباتە. هاوشێوەیەکی تر لە حەبەکوقەوە دێت:
دوای ئەوەی هەڵوێستی خۆی ڕاگەیاند، ئەیوب ئامۆژگاری هاوڕێکانی دەکات کە چیتر بە تۆمەتەکانیان دوای نەکەون، ئەگینا سزایان بەسەردا دێت. ئەو وەڵامی تۆمەتەکانی دابووەوە: سوێندی خواردبوو کە ئارەزووی ناوەوەی ڕۆحی بۆ گوناه نییە، بەڵکو بۆ خودایە؛ خۆی بە یەک ئاراستە ڕاگەیاندبوو، هیچ شتێک ناترسێت جگە لە خودا؛ هەموو خۆبەزلزانینێکی ڕەتکردبووەوە بە جەختکردنەوە لەسەر ئەوەی کە خۆڵە و بۆ خۆڵ دەگەڕێتەوە، لە کاتێکدا خودا دەمێنێتەوە. بە دوایدا چوون زیاتر، ئەوان شایەتی درۆ لە دژی ئەو و خودا دەدەن، و بۆیە خۆیان شایستەی سزا دەبن.
وانەی ئەیوب
هەرچەندە ڕێگایەکی درێژ ماوە لە کتێبەکەدا پێش ئەوەی خودا دوا وشەی هەبێت، وشەکەی ڕوونە:
کلیل لە ئەیوبدا ئەوە نییە کە بپرسین،
بەڵام ئەیوب باشە – باشترینە! و لەگەڵ ئەوەشدا دەناڵێنێت، و ڕەتی دەکاتەوە ڕێگای ئاسان بگرێتەبەر. چەند ئاسان دەبوو بڵێت،
لەبەر پێویستییەکەی بۆ ناسینی خودا، مەترسییەکانی گرتەبەر و لە دژی خودا کە ئازاری دەدا، مشتومڕی کرد، چونکە ناتەبا دەهاتە پێش چاوی لەگەڵ کەسایەتی خودا. هاوڕێکانی پێیان دەوت چی بکات بۆ ئەوەی تەندروستی و سامانەکەی بگەڕێنێتەوە؛ بەڵام ئەیوب ئارەزووی تەندروستی یان سامان نەبوو. ئەوەی دەیویست تێگەیشتنێکی ڕوونتر بوو لە خودا.
خودا چی لە ئێمە دەوێت؟
کەواتە ئێستا وەڵامی پرسیارە گەورەکە بدەینەوە: خودا چی لە ئێمە دەوێت؟ وەڵامەکەی ئاسانە: ئەو دەیەوێت ئێمە ڕاستودروست بین. بەڵام ئەمە چی دەگەیەنێت؟ ئەمە بەخشندەیی نییە بۆ هەژاران، یان گرنگیدان بە منداڵەکانمان، یان کارکردن بۆ دادپەروەری، یان ژیانی پیرۆز، یان هەر کارێکی باشی تر. ئەیوب زۆری لەمانە هەبوو. ئەوەی خودا لە هەموو شتێک زیاتر دەیەوێت دڵێکە کە لە هەموو شتێک زیاتر برسێتی بۆ ئەو بێت. ئەمە ئەوە بوو کە ئیبراهیم هەیبوو، و بە ڕاستودروستی بۆی هەژمار کرا. ئەمە ئەوەیە کە خودا لە هەموو شتێک زیاتر لە ئێمە دەیەوێت. ئەمە هەموو خاڵی دروستکردنی ئێمەیە! خودا ئامێری تەواوی دروست نەکرد کە بتوانن پشتگوێی بخەن؛ ئەو ئێمەی دروست کرد بۆ ئەوەی خۆشمان بوێت و لە خۆشەویستییەکەی بۆ ئێمە شاد بین!
بۆیە، لە کۆتایی کتێبەکەدا، ئەیوب ڕەوا دەکرێت لە کاتێکدا هاوڕێ ڕەوشتبەرز، ڕاستودروست، و لە ڕووی فێرکارییەوە دروستەکانی مەحکوم دەکرێن. دوای ئەوەی تۆمەتباریان کرد بە دوورکەوتنەوە لە ترسی خودا، و سەرپێچیکردن لە دژی خودای گەورە، لە کۆتاییدا پێویستیان بە ئەیوب دەبێت بۆ ئەوەی نێوەندگیرییان بۆ بکات.
ئایا ئێمە تاقیکردنەوەی ڕاستودروستییەکە تێدەپەڕێنین کە ئەیوب لەبەردەمماندا دایدەنێت؟ ئایا ئێمە لە هەموو شتێک زیاتر برسێتی بۆ خودا دەبین؟ ئایا هەوڵدەدەین لە ڕێگاکانی تێبگەین، و هەوڵدەدەین ژیانی هەستاوەی عیسا بژین (ڕۆما 6:4)؟ ئەگەر ئەمە گەورەترین برسێتی ئێمە بێت، دەتوانین شاد بین، چونکە خودا بەڵێنی داوە کە هەموو ئەوانەی برسێتی و تینوێتییان هەیە تێر دەکرێن. هەر کەسێک بێتە لای، ئەم ژیانە نوێیەی پێدەدرێت، و بە ڕۆح هێزی پێدەدرێت بۆ ئەوەی بیژی – نەک بە تەواوی، بەڵام ئەوە گرنگ نییە. ئەوەی گرنگە ئەوەیە کە ئێمە بیکەینە پێشینە. لە کاتیدا ئەو ئێمە لەگەڵ عیسا یەکدەخات.
با عیسا بانگهێشت بکەین بۆ ئەوەی کۆنترۆڵی ژیان، ئارەزووەکان، کێشەکان و ناخۆشییەکانمان بکات. لەوانەیە تەندروستی و خۆشگوزەرانیمان پێبدات، بەڵام لەوانەیە نا. بەڵام شتێکی زۆر باشترمان پێدەدات – دڵێک کە لە هەموو شتێک زیاتر بەهای ئەو دەزانێت، و بەڵێنێک کە هەمیشە لەگەڵمان بێت. و ئەوە گەورەترینە!
ئەمە کۆتایی بە زنجیرەی 2 بەشی ئەیوب دەهێنێت. مانگی داهاتوو چاوەڕێی زنجیرەیەکی نوێ بن بە ناوی،






