جوولەکەکان، مەسیحییەکان و زۆر کەسی تر پاشا داود وەک کەسایەتییەکی مێژوویی گرنگ دەناسن. هاوڵاتیانی ئیسرائیلی ئەو وەک یەکێک لە گەورەترین پاڵەوانەکانیان دەبینن. منداڵانی قوتابخانەی یەکشەممە داود وەک شوانە گەنجەکە دەناسن کە گۆلیاتی زەبەلاحی بەزاند، تەنها بە بەکارهێنانی قەستەوانێک و بەردێک بە باوەڕێکی پشت بەستوو بە خوداوەندەکەی (1 ساموێل 17:40-50). ئەوانی تر داود وەک دزەری ژن و بکوژێکیش بیردێننەوە (2 ساموێل 11:2-4,14-17)، کە دواتر واتای ڕاستەقینە و خۆشیی لێخۆشبوونی تەواوی لەلایەن خوداوەندەوە فێر بوو (زبور 32 بخوێنەوە). بەڵام گرنگترین هەڵسەنگاندنی ئەم پیاوە ئەوە نییە کە ڕێزلێنانی نیشتمانی، وانەکانی قوتابخانەی یەکشەممە یان بۆچوونەکانی گەورەکان بێت؛ ئەوەی خوداوەندە. ئەو ئەم شایەتییەی دا: «داود کوڕی یەسەم دۆزیوەتەوە، پیاوێک بەدوای دڵی خۆمدا» (کرداری نێردراوان 13:22 NKJV).
پەسەندکراوی خوداوەند
چی کەسێک دەکاتە پەسەندکراوی خوداوەند؟ ئەو وتی، «خوداوەند وەک مرۆڤ نابینێت؛ چونکە مرۆڤ سەیری دەرەوە دەکات، بەڵام خوداوەند سەیری دڵ دەکات» (1 ساموێل 16:7). قسەکردنی کەسێک کە بە ڕێکردنی پشتڕاست کراوەتەوە نیشاندەرێکی گرنگی ناوەوەیەتی (مەتتا 7:15-20)، چونکە دڵە کە کردەوەکانی کەسێک ئاراستە دەکات (15:19).
دڵی داود لەسەر خوداوەند جێگیر بوو. ئەم سەرقاڵبوونە وەک هەستێکی ناوەکی نەپارێزرا بەڵکو لە دەنگی ستایش و پەرستندا دەردەبڕدرا. زۆرێک لە گۆرانییەکانی ڕەنگە بۆ خۆی نووسرابن و ژەنرابن، لە کاتێکدا هەندێکیان بۆ خۆشیی ئەوانی تر بوون. ئێمە بەشێک لە شیعرەکانی داود لە زبورەکاندا چێژ لێدەبینین. ئەمانە ئایەتی جوان و ئیلهامبەخشن دەربارەی زۆر بابەت، لەوانەش سوپاسگوزاری، شیوەن، پاڕانەوە بۆ یارمەتی، دانپێدانان، تۆبەکردن، پێشبینی، حەج و ستایش.
وا دیارە داود دەیزانی کە قسەکردنی کەسێک بە توندی پەیوەستە بە بیرکردنەوەکانی ناوەوەی. ئەو نوێژەکەی نووسی، «با وشەکانی دەمم و بیرکردنەوەی دڵم لەبەرچاوی تۆ پەسەند بن، ئەی خوداوەند، هێزم، و ڕزگارکەرم» (زبور 19:14). ژمارەیەک لە زبورەکانی داود نیشان دەدەن کە خوداوەند لە بیرکردنەوەکانیدا بووە چ لە ڕۆژدا و چ لە شەودا، کە خودای گەورەی دڵخۆش دەکرد (مەلاخی 3:16). وەک شوانێکی گەنج ڕەنگە لە کێڵگەکاندا دەربارەی خوداوەندەکەی گۆرانی وتبێت – ڕەنگە زبور 23. ئێمە لە نووسینە پیرۆزەکانیشدا دەبینین کە داود دەیویست ئەوانی تر خودای زیندوو گەورە بکەن، چونکە ئەو گۆرانیبێژانی پەرستگای ڕێکخست و ئامێری ستایشی بۆ خزمەتی پەرستگا دروست کرد (1 کڕۆنیک 23:5). مۆسیقاکەی دەیتوانی ڕۆحێکی خەمبار ئارام بکاتەوە (1 ساموێل 16:22-23)، و لەو کاتەوە بۆ ملیۆنان کەس وای کردووە. سەیر نییە کە ئەو بە «گۆرانیبێژی شیرینی ئیسرائیل» ناودەبرا (2 ساموێل 23:1). هەر کەسێک گوێ لە گۆرانییەکانی داود بگرێت بە دڵنیاییەوە دەیتوانی بزانێت دڵی چی بیر لێدەکردەوە (بڕوانە زبور 45).
ئەی ئێمە؟
خەڵک چۆن دەتوانن بزانن چی بە بەردەوامی لە مێشکی مەسیحییەکدایە؟ یەکێک لە ڕێگاکان ئەوەیە کە ڕێگەیان پێبدەین گوێ لەو گۆرانییانە بگرن کە دەیڵێین و ئەو مۆسیقا یان شتە تریان کە لێیدەدەین، بەتایبەتی لە ساتە تایبەتییەکانماندا. چی دەبیستن؟ ئایا دەنگەکان خزمەتی نووسینە پیرۆزەکان و ستایشی خوداوەند دەبن، یان مۆسیقا و بەرنامە قسەکردنەکانی جیهان؟ ئەوەی دەبیسترێت دەتوانێت نیشاندەرێکی باش بێت بۆ ئارەزووی دڵی ئەو مەسیحییە.
بە کۆمەڵ، 60 ساڵ لەمەوبەر چالاکییەکی باو بوو بۆ مەسیحییەکان کە پێکەوە سروود و گۆرانی بڵێن تەنانەت لە دەرەوەی کاتەکانی کۆبوونەوەی ئاسایی. ئایا ئێستا وایە؟
با زیاتر وەک داود بین، گۆرانی بڵێین و خوداوەندمان لەپێش چاو بێت بە ئەندازەی توانین. ئەمە هاندانی نووسینە پیرۆزەکانە:
با وشەی مەسیح بە دەوڵەمەندی لە ئێوەدا نیشتەجێ بێت لە هەموو داناییەکدا، یەکتر فێر بکەن و ئامۆژگاری یەکتر بکەن بە زبور و سروود و گۆرانی ڕۆحی، بە نیعمەت لە دڵتاندا بۆ خوداوەند گۆرانی بڵێن. — کۆلۆسی 3:16
قسەکردن لەگەڵ یەکتر بە زبور و سروود و گۆرانی ڕۆحی، گۆرانی وتن و ئاواز دروستکردن لە دڵتاندا بۆ خوداوەند، هەمیشە سوپاسگوزاری بۆ هەموو شتێک بۆ خودای باوک لە ناوی خوداوەندمان عیسای مەسیحدا. — ئەفەسۆس 5:19-20
ئەنجامدانی ئەوەی کە ئەم ئایەتانە پێشنیاری دەکەن دڵمان بەرز دەکاتەوە و دەمانکاتە شایەتییەک بۆ ئەوانی تر. ئەمە میراتێکی دیاریکراوە کە داود لە ڕێگەی زبورەکانییەوە بۆ ئێمەی بەجێهێشت.
تێبینی
- حەفتا و سێ لە 150 زبورەکەی کتێبی پیرۆز دەدرێنە پاڵ پاشا داود. یەکێک لە دەستنووسەکانی دەریای مردوو (11QPsa) 3600 تەهلیم (گۆرانی ستایش) و پێکهاتەی تری دەداتە پاڵ ئەو (کتێبی پیرۆزی خوێندنی جوولەکە، ئادێل بێرلین و مارک زڤی برێتڵەر، 2004).
